Sa pou w fè pandan yon siklòn¶

Rete anndan. Rete lwen fenèt yo. Ale nan chanm sekirite w la epi rete la jiskaske otorite yo di siklòn lan pase.

Paj sa a se pou moun k ap pase siklòn lan lakay yo oswa nan yon abri. Li esplike sa pou w fè pandan siklòn lan sou ou, sa pou w fè si kay la kòmanse kraze, ak kijan pou w kenbe tout moun kalm.

Si ou fè twa bagay sèlman¶

1. Rete nan yon chanm anndan kay la, nan etaj ki pi ba a ki pa gen dlo, lwen fenèt yo.
2. Pa soti deyò, menm lè li sanble kalm.
3. Kenbe yon radyo ak pil oswa telefòn ou limen epi koute otorite lokal yo.

Rete nan chanm sekirite w la¶

Chanm sekirite w la se yon chanm anndan kay la ki pa gen fenèt: yon amwa (closet), yon twalèt, oswa yon koulwa. Pote sak ijans ou (go bag), dlo, flach, radyo, ak telefòn ou. Kenbe soulye nan pye w sizoka ou ta bezwen mache sou vit kase.

Kenbe tout moun nan menm chanm lan, ansanm ak bèt kay yo. Si ou oblije kite chanm lan pou yon ti moman, tann yon ti kalmi epi deplase vit.

Li pa an sekirite pou w kanpe bò fenèt ak pòt an vit, menm si yo bare ak planch. Debri van an pote ka travèse yo nenpòt lè. Pa gade siklòn lan nan yon chanm ki gen gwo fenèt.

Pa soti deyò¶

Pa gen anyen deyò a ki vo lavi w. Tòl, branch bwa, ak pankat ap vole nan vitès yon machin sou otowout nan van siklòn. Fil kouran ki tonbe ka toujou gen kouran epi yo ka kache anba dlo.

Si van an bese toudenkou epi syèl la vin klè, ou ka nan je siklòn lan. Lòt bò siklòn lan ap vini, souvan nan kèk minit, ak van ki soti nan direksyon opoze a. Li Je siklòn lan anvan ou pran nenpòt desizyon.

Kontinye koute¶

Kenbe yon radyo ki mache ak pil oswa ak manivèl limen. Otorite lokal yo ap di w lè danje a pase ak lè li an sekirite pou w deplase. Sèvis telefòn selilè ka koupe, kidonk pa konte sou telefòn ou sèlman.

Kite alèt ijans san fil yo (Wireless Emergency Alerts) limen. Avètisman tònad ka rive nenpòt lè pandan yon siklòn. Gade Tònad pandan yon siklòn.

Kouran, limyè, ak telefòn¶

Atann ou pou kouran an ale. Sèvi ak flach ak lanp ki mache ak pil olye de bouji. Bouji ka lakòz dife, epi ponpye yo pa ka rive jwenn ou pandan siklòn lan.

Kenbe frijidè a ak konjelatè a fèmen. Yon frijidè ki fèmen kenbe manje fre pandan plizyè èdtan, epi yon konjelatè ki plen kenbe l pi lontan toujou. Chak fwa ou ouvri pòt la, ou pèdi fredi.

Mete telefòn yo nan mòd ekonomi enèji epi sèvi ak yo sèlman lè sa nesesè. Voye mesaj tèks olye ou rele. Mesaj tèks pase lè apèl pa pase, epi yo sèvi ak mwens batri.

Sere batri pòtab la (power bank) pou lè ou vrèman bezwen li. Gade Kouran ak limyè pou plis fason pou w fè batri w yo dire pi lontan.

Si kay la kòmanse kraze¶

Veye siy sa yo: do kay la k ap leve, mi yo k ap tranble, plafon an k ap koube, fenèt yo k ap kraze. Si nenpòt nan bagay sa yo rive, deplase kounye a.

Ale nan yon chanm anndan kay la, nan etaj ki pi ba a ki pa gen dlo. Yon twalèt bon paske tiyo yo ranfòse mi yo. Antre anba yon bagay solid, tankou yon tab lou oswa yon matla ou rale sou ou, epi pwoteje tèt ou. Rete la jiskaske van an fini nèt.

Si dlo ap antre, règ yo chanje. Lè dlo ap monte, ou dwe monte, pa desann. Li Inondasyon pandan yon siklòn.

Jere laperèz¶

Li nòmal pou w pè pandan yon siklòn. Bri a fò epi li dire plizyè èdtan. Lè ou konnen sa pou w atann, sa ede: gwo bri van an, kout debri k ap frape, chanjman presyon nan zòrèy ou, ak kay la k ap krake.

Respire dousman. Okipe w ak ti travay: tcheke pwovizyon yo, li, jwe kat ak limyè flach. Pale ak moun ki avèk ou yo. Si ou pou kont ou, voye mesaj tèks bay yon moun ou fè konfyans.

Si ou santi ou pa ka sipòte, kontakte yon liy èd pou kriz oswa pou dezas. Nan Etazini, Disaster Distress Helpline (liy èd pou detrès apre yon dezas) la se 1-800-985-5990, gratis epi louvri 24 sou 24, epi ou ka rele oswa voye tèks nan 988 si ou menm oswa yon moun ki avèk ou nan kriz. Pou lòt peyi, gade paj èd lokal ou.

Kenbe timoun yo kalm¶

Timoun yo swiv egzanp ou. Pale ak kalm epi rete pre yo. Esplike yo ak mo senp: van an fè bri, nou nan chanm ki pi an sekirite a, epi sa ap pase.

Ba yo yon travay, tankou kenbe flach la oswa okipe bèt kay la. Pote liv, kat, ak yon jwèt yo renmen nan chanm sekirite a. Ekoutè ak mizik ka bloke yon pati nan bri a. Gade Tibebe ak timoun.

Si yon moun blese¶

Rele nimewo ijans lokal ou (911 nan Etazini ak Kanada). Di yo kote ou ye ak sa ki pase. Se pou w onèt ak tèt ou: pandan pi move moman siklòn lan, anbilans ak kamyon ponpye pa ka woule. Sekouris yo ap vini kou van an pèmèt sa, epi apèl ou mete w nan liy lan.

Pandan w ap tann, sèvi ak twous premye swen ou. Peze fò sou blesi k ap senyen ak yon twal pwòp. Kenbe moun nan cho epi san bouje.

Si ou bay nenpòt medikaman, ekri kisa ak ki lè. Pou anpwazonnman, rele yon sant kont pwazon oswa nimewo ijans lokal ou (Poison Control se 1-800-222-1222 nan Etazini). Gade Medikal ak premye swen.

Lè siklòn lan fin pase¶

Pa soti jiskaske otorite yo di siklòn lan pase. Van an ka rete danjere pandan plizyè èdtan apre sant lan fin pase. Apre sa, li Apre siklòn lan anvan ou mete pye w deyò.

Lòt gid ki gen rapò¶

• Inondasyon pandan yon siklòn
• Je siklòn lan
• Tònad pandan yon siklòn
• Bloke deyò oswa nan yon machin
• Apre siklòn lan