24 dènye èdtan anvan yon siklòn: lis verifikasyon final¶
Siklòn, tifon, ak siklòn twopikal se menm kalite tanpèt la, ak non diferan selon oseyan an. Tout sa gid sa a di a valab pou yo tout.
Sa a se lis verifikasyon final etap pa etap pou 24 dènye èdtan anvan yon siklòn, yon tifon oswa yon siklòn twopikal, pou moun ki rete lakay. Li òganize dapre kantite èdtan ki rete anvan gwo van yo rive. Kòmanse nan blòk ki koresponn ak tan ou epi desann.
Si yo di w evakye, paj sa a pa pou ou. Ale sou ki jan pou evakye an sekirite kounye a.
Si ou fè twa bagay sèlman¶
- Fini tout bagay deyò an premye, pandan l toujou kalm.
- Sere dlo pou bwè, chaje chak batri, epi mete frijidè a ak konjelatè a sou paramèt ki pi frèt la.
- Monte chanm sekirite w epi rete ladan l anvan gwo van yo rive.
Revèy ou a kouri jiska van an, pa je a
Konte a rebou sou paj sa a fini lè van rive nan anviwon 63 km/h (39 mph), pa lè sant lan rive. Verifye previzyon NHC oswa sèvis meteyo nasyonal ou pou wè kilè gwo van yo dwe rive jwenn ou. Bann lapli ak rafal ka vini anpil èdtan anvan sa.
24 rive 18 èdtan anvan van an: travay deyò¶
Fè travay lou deyò yo an premye. Chak èdtan apati la, van ak lapli fè yo pi difisil.
- Fèmen epi fikse chak kontravan. Fèmen ak planch nenpòt fenèt ki pa gen kontravan. Gade prepare kay ou.
- Pote antre tout sa ki ka vole: mèb, griyad, poubèl, po flè, jwèt, zouti, tòl do ki lach, ak dekorasyon.
- Desann plant k ap pandye, drapo, klòch van, ak parapli.
- Mare sa w pa ka pote antre.
- Netwaye gouty, tiyo desann, ak kanal pou lapli ka koule.
- Fèmen bonbon pwopàn nan bonbon an, epi sekirize bonbon gaz yo kanpe dwat.
- Renfòse oswa vèrouye pòt garaj la ak nenpòt gwo pòt jan fabrikan an rekòmande.
- Ranpli rezèvwa gazolin chak machin yon dènye fwa.
- Deplase bèt fèm yo sou tè ki wo, epi sekirize bato yo. Gade bèt fèm ak bato.
18 rive 12 èdtan anvan van an: dlo, kouran, ak manje¶
Dlo¶
Dlo tiyo a ka sispann, oswa vin pa an sekirite, si kouran an tonbe oswa tiyo yo kase.
- Ranpli boutèy ak bidon pwòp ak dlo pou bwè: omwen 4 lit (1 galon) pou chak moun chak jou, pou plizyè jou. Si w ka, sere ase pou de semèn. Gade dlo ak manje.
- Ajoute dlo pou bèt kay, ak pou melanje fòmil ti bebe.
- Ranpli basen beny lan ak gwo bokit pou fè twalèt ak lave. Pa bwè dlo sa a. Kenbe jèn timoun lwen li.
- Jele dlo nan boutèy ak nan sak pou kenbe konjelatè a frèt epi pou bwè pita.
Kouran¶
- Chaje chak telefòn, batri pòtatif, laptòp, ak limyè rechajab. Kenbe yo branche jiskaske kouran an tonbe.
- Mete pil nèf nan flach yo ak radyo a, epi mete pil de rechany bò kote yo.
- Debranche televizyon, òdinatè, ak lòt elektwonik. Kite frijidè a ak konjelatè a limen.
- Si w gen yon jeneratè, mete gazolin ladan l epi monte l deyò, lwen kay la. Li sekirite jeneratè an premye.
- Si yon moun itilize ekipman medikal ki mache ak kouran, verifye batri sekou yo epi konnen kote w ap ale si yo prèske vid. Gade granmoun aje ak moun andikape.
Pa janm fè yon jeneratè mache andedan
Monoksid kabòn pa gen odè epi li ka touye nan kèk minit. Fè yon jeneratè mache deyò sèlman, omwen 6 mèt (20 pye) lwen nenpòt fenèt, pòt, oswa vantilasyon. Pa janm itilize l nan yon garaj, menm ak pòt la ouvè.
Manje ak frèt¶
- Mete frijidè a sou paramèt ki pi frèt la, a 4°C (40°F) oswa pi ba, ak konjelatè a a -18°C (0°F) oswa pi ba.
- Ranpli konjelatè a. Yon konjelatè plen kenbe manje an sekirite pandan anviwon 48 è san kouran si pòt la rete fèmen, yon konjelatè mwatye plen pandan anviwon 24 è.
- Konnen ke yon frijidè fèmen kenbe manje an sekirite pandan anviwon 4 è san kouran. Planifye pou manje ladan l an premye.
- Mete pare manje ki pa bezwen kwit pou omwen twa jou, ansanm ak yon ouvri bwat manyèl. Gade dlo ak manje.
12 rive 6 èdtan anvan van an: andedan kay la¶
- Deplase mèb, tapi, elektwonik, ak bagay ki gen valè lwen fenèt yo. Si inondasyon posib, leve yo pou yo pa rete atè oswa pote yo nan etaj anwo.
- Mete dokiman, foto, ak kopi sekou nan yon sak ki pa pran dlo. Gade dokiman ak asirans.
- Fotografye oswa filme chak chanm, klozèt, ak tiwa, deyò kay la, ak chak machin. Sere yo sou entènèt oswa voye yo bay yon moun andeyò zòn nan.
- Fè lesiv la ak asyèt yo kounye a. Ou ka pa gen dlo oswa kouran pandan plizyè jou.
- Mete kit founiti a kote w ka rive jwenn li nan fènwa. Gade founiti.
- Estasyone machin yo nan yon garaj, oswa sou tè ki wo lwen pyebwa, fil kouran, ak nenpòt bagay ki ka tonbe.
- Di kontak andeyò zòn ou an ke w ap rete: adrès ou, ki moun ki avè w, ak ki lè w ap kontakte l ankò. Antann nou sou sa l dwe fè si w rate verifikasyon an.
- Di yon vwazen ou ap rete, epi verifye si yon moun toupre bezwen èd.
6 èdtan anvan van an: monte chanm sekirite a¶
Chanm sekirite w se kote tout moun ale yon fwa van an rive. Monte l kounye a pou w pa fè sa nan fènwa.
- Chwazi yon ti chanm andedan san fenèt, sou etaj ki pi ba a ki pa p inonde: yon klozèt, yon twalèt, oswa yon koridò andedan.
- Si inondasyon posib, chwazi yon chanm andedan sou yon etaj ki pi wo olye, epi kenbe yon fason pou w monte pi wo. Pa janm pran abri nan yon grenye fèmen, kote dlo k ap monte ka bloke w.
- Mete yon matla, kousen, oswa yon tab lou nan chanm nan pou w pran abri anba si do a domaje.
- Founi li ak dlo, ti manje, flach, radyo a, yon trous premye swen, medikaman, chajè, ak yon bagay pou timoun fè.
- Pote kaj transpò bèt, lès, manje, ak yon beng litye oswa kousinen nan chanm nan.
- Kenbe kas oswa gwo kouvèti pou pwoteje tèt.
Rete lwen fenèt yo
Fenèt ak pòt vè kraze an premye. Pa gade tanpèt la nan yon fenèt, epi pa ouvri fenèt pou "egalize presyon". Sa se yon mit, epi li kite van an antre.
3 èdtan anvan van an: dènye verifikasyon¶
- Sispann tout travay deyò. Fè tout moun antre andedan, ansanm ak bèt kay.
- Limen alèt ijans yo sou chak telefòn, ak son an limen.
- Regle radyo ak pil la sou yon estasyon lokal oswa sèvis meteyo nasyonal ou.
- Sere kat san entènèt, epi sere sit sa a pou itilizasyon san entènèt.
- Mete soulye fèmen, yon flach, ak yon souflèt bò chak kabann ak nan chanm sekirite a. Vè kase ak klou pral toupatou apre tanpèt la.
- Chaje telefòn yo nèt yon dènye fwa.
- Bese klète ekran yo, limen ekonomizè batri, epi fèmen aplikasyon ou pa bezwen.
Lè van an rive¶
Ale nan chanm sekirite a epi rete la. Kenbe radyo a limen epi rete andedan jiskaske ofisyèl yo di tanpèt la pase, menm si l vin kalm. Yon kalm toudenkou ka se je a, epi van an ap tounen soti nan lòt bò a. Gade je a.
- Voye tèks olye w rele. Tèks pase lè apèl pa pase, epi yo sèvi mwens batri.
- Si yo bay yon avètisman tònad, rete nan chanm andedan ki pi ba a. Gade tònad.
- Si dlo antre, monte anlè, pa soti. Gade inondasyon.
- Si tanpèt la dousman epi l dire plizyè jou, mezire manje ak kouran batri, men kontinye bwè dlo ou bezwen an. Gade tanpèt ki long.
Tout lòt bagay ki rive yon fwa tanpèt la sou ou se nan pandan tanpèt la.
Si w kout nan tan¶
Si gwo van yo rete sèlman kèk èdtan epi w fè piti, fè sa yo nan lòd:
- Fè tout moun antre andedan, ansanm ak bèt kay.
- Ranpli veso ak dlo pou bwè.
- Chaje telefòn ak batri pòtatif.
- Rasanble medikaman, dokiman, soulye, flach, ak radyo a nan yon sèl chanm andedan san fenèt.
- Voye yon tèks bay kontak andeyò zòn ou an pou di kote w ye.