Hopo ki he fakamatala

Houa fakaʻosi ʻe 24 kimuʻa ʻi ha afā: lisi fakaʻosi

Ko e afā, taifuni mo e afā fakatropika ko e faʻahinga afā tatau pē ia, ka ʻoku kehekehe hono hingoa ʻi he ngaahi moana kehekehe. ʻOku felāveʻi ʻa e meʻa kotoa ʻi he tohi fakahinohino ni mo kinautolu kotoa.

Ko e lisi fakaʻosi sitepu ki he sitepu ʻeni ki he houa fakaʻosi ʻe 24 kimuʻa ʻi ha afā, taifuni pe saikolone, ki he kakai ʻoku nofo ʻi ʻapi. ʻOku fokotuʻutuʻu ia ʻo fakatatau ki he ngaahi houa ʻoku toe kimuʻa pea aʻu mai ʻa e matangi mālohi. Kamata ʻi he konga ʻoku feʻunga mo ho taimi pea ngāue hifo.

Kapau kuo tala atu ke ke hiki ki ha feituʻu malu, ʻoku ʻikai maʻau ʻa e peesi ni. ʻAlu he taimí ni ki he founga ke hiki ʻo malu.

Kapau te ke fai pē ha meʻa ʻe tolu

  1. Fakaʻosi ʻuluaki ʻa e meʻa kotoa ʻi tuʻa, lolotonga ʻoku kei nonga.
  2. Tauhi ha vai inu, chāsi ʻa e pateli kotoa, pea fakatafoki ʻa e pusaʻaisi mo e fakaʻaisi ki he momoko taha.
  3. Teuteu ho loki malu pea ke ʻi ai kimuʻa pea aʻu mai ʻa e matangi mālohi.

ʻOku lau hoʻo taimi ki he matangi, ʻo ʻikai ki he mata ʻo e afā

ʻOku ʻosi ʻa e lau hifo ʻi he peesi ni ʻi he taimi ʻoku aʻu ai ʻa e matangi ki he 63 km/h (39 mph) nai, ʻo ʻikai ʻi he taimi ʻoku aʻu mai ai ʻa e loto ʻo e afā. Vakai ki he tomuʻa vakai mei he NHC pe ko hoʻo potungāue ʻea fakafonua ki he taimi ʻe aʻu atu ai ʻa e matangi mālohi kiate koe. ʻE lava ke haʻu ʻa e ngaahi fakamanga ʻuha mo e ngaahi pā ʻa e matangi ʻi ha ngaahi houa lahi kimuʻa ʻi ai.

Houa ʻe 24 ki he 18 kimuʻa ʻi he matangi: ngāue ʻi tuʻa

Fai ʻuluaki ʻa e ngaahi ngāue mamafa ʻi tuʻa. ʻI he houa kotoa mei heni, ʻoku fakafaingataʻaʻi ange ia ʻe he matangi mo e ʻuha.

  • Tāpuni mo loka ʻa e puipui kotoa. Fakapapaʻi ha matapā sioʻata pē ʻoku ʻikai hano puipui. Vakai ki he teuteu ho ʻapi.
  • ʻOmi ki loto ʻa e meʻa kotoa ʻe lava ke puna: naunau fale, meʻa tunu, ngaahi pine veve, ngaahi ipu ʻakau, meʻavaʻinga, meʻangāue, ngaahi laʻi kapa ʻato tavale, mo e ngaahi teunga.
  • Toʻo hifo ʻa e ngaahi ʻakau tautau, ngaahi fuka, ngaahi meʻa ʻoku tatangi ʻi he matangi, mo e ngaahi faiʻumalu.
  • Haʻi ʻa e meʻa ʻoku ʻikai te ke lava ʻo ʻomi ki loto.
  • Fakamaʻa ʻa e ngaahi kotopaʻa, ngaahi paipa hifo, mo e ngaahi luo tafeʻanga vai koeʻuhi ke tafe ʻa e ʻuha.
  • Tāpuni ʻa e ngaahi tangikē kasa pulopeine ʻi he tangikē, pea fakamaʻu ʻa e ngaahi hina kasa ke tuʻu hangatonu.
  • Poupou pe loka ʻa e matapā fale kā mo ha ngaahi matapā lalahi ʻo fakatatau ki he fakahinohino ʻa e tokotaha ngaohi.
  • Fakafonu fakaʻosi ʻa e tangikē penisini ʻo e meʻalele kotoa.
  • Hiki ʻa e fanga monumanu faama ki ha kelekele māʻolunga, pea fakamaʻu ʻa e ngaahi vaka. Vakai ki he fanga monumanu faama mo e ngaahi vaka.

Houa ʻe 18 ki he 12 kimuʻa ʻi he matangi: vai, ʻuhila, mo e meʻakai

Vai

ʻE lava ke tuʻu ʻa e vai paipa, pe hoko ʻo taʻemalu, kapau ʻe mate ʻa e ʻuhila pe maumau ʻa e ngaahi paipa.

  • Fakafonu ʻa e ngaahi hina mo e ngaahi kalone maʻa ʻaki ʻa e vai inu: lita ʻe 4 (kalone ʻe 1) pe lahi ange ki he tokotaha ʻi he ʻaho, ki ha ngaahi ʻaho. Kapau te ke lava, tauhi ha vai feʻunga ki he uike ʻe ua. Vakai ki he vai mo e meʻakai.
  • Tānaki ha vai ki he fanga monumanu ʻapi, pea ki hono palu ʻo e huʻakau pēpē.
  • Fakafonu ʻa e kaukaʻanga mo e ngaahi pākete lalahi ki he fakaʻau ʻa e falemālōlō mo e fufulu. ʻOua ʻe inu ʻa e vai ni. Tauhi ʻa e fānau iiki ke mamaʻo mei ai.
  • Fakaʻaisiʻi ha vai ʻi ha ngaahi hina mo e ngaahi kato ke tauhi ke momoko ʻa e fakaʻaisi pea ke inu ʻamui ange.

ʻUhila

  • Chāsi ʻa e telefoni kotoa, pateli tauhi ʻuhila, komipiuta toʻotoʻo, mo e maama kotoa ʻoku lava ke toe chāsi. Tauhi ke kei fakahoko ki he palaki kae ʻoua kuo mate ʻa e ʻuhila.
  • Fakahū ha ngaahi pateli foʻou ki he ngaahi tōti mo e letiō, pea tuku ha ngaahi pateli lahi ange ʻi honau tafaʻaki.
  • Toʻo mei he palaki ʻa e ngaahi televīsone, komipiuta, mo e ngaahi naunau fakaʻilekitulōnika kehe. Tuku ke kei ngāue ʻa e pusaʻaisi mo e fakaʻaisi.
  • Kapau ʻoku ʻi ai haʻo misini ʻuhila, fakahū ki ai ʻa e penisini pea fokotuʻu ia ʻi tuʻa, mamaʻo mei he fale. Lau ʻuluaki ʻa e malu ʻi he misini ʻuhila.
  • Kapau ʻoku ngāueʻaki ʻe ha taha ha naunau fakafaitoʻo ʻoku ngāue ʻaki ʻa e ʻuhila, vakai ki he ngaahi pateli tokoni pea ʻilo ʻa e feituʻu te ke ʻalu ki ai kapau ʻe siʻi honau ʻuhila. Vakai ki he kakai taʻumotuʻa mo e kakai faingataʻaʻia.

ʻOua naʻa ke teitei tuku ke ngāue ha misini ʻuhila ʻi loto

ʻOku ʻikai ha nanamu ʻo e kāponi monokisaiti pea ʻe lava ke ne tāmateʻi ha taha ʻi ha miniti siʻi. Tuku ke ngāue ha misini ʻuhila ʻi tuʻa pē, ʻo mamaʻo ʻaki ha mita ʻe 6 (20 feet) pe lahi ange mei ha matapā sioʻata, matapā, pe ava ʻea. ʻOua naʻa ke teitei ngāueʻaki ia ʻi ha fale kā, neongo ʻoku ava ʻa e matapā.

Meʻakai mo e momoko

  • Fakatafoki ʻa e pusaʻaisi ki hono tuʻunga momoko taha, ʻi he 4°C (40°F) pe māʻulalo ange, pea ko e fakaʻaisi ki he -18°C (0°F) pe māʻulalo ange.
  • Fakafonu ʻa e fakaʻaisi. ʻOku tauhi ʻe ha fakaʻaisi fonu ʻa e meʻakai ke malu ʻi he houa ʻe 48 nai ʻo ʻikai ha ʻuhila kapau ʻoku tauhi ke tāpuni ʻa e matapā, pea ko ha taha ʻoku vaeua hono fonu ʻi he houa ʻe 24 nai.
  • ʻIlo ʻoku tauhi ʻe ha pusaʻaisi tāpuni ʻa e meʻakai ke malu ʻi he houa ʻe 4 nai ʻo ʻikai ha ʻuhila. Palani ke ʻuluaki kai mei ai.
  • Teuteu ha meʻakai ʻoku ʻikai fiemaʻu ke feimeʻatokoni ki he ʻaho ʻe tolu pe lahi ange, fakataha mo ha meʻa fakaava kapa ʻaki ʻa e nima. Vakai ki he vai mo e meʻakai.

Houa ʻe 12 ki he 6 kimuʻa ʻi he matangi: ʻi loto ʻi he ʻapi

  • Hiki ʻa e ngaahi naunau fale, ngaahi kapeta, ngaahi meʻa fakaʻilekitulōnika, mo e ngaahi meʻa mahuʻinga ke mamaʻo mei he ngaahi matapā sioʻata. Kapau ʻe lava ke lōmaki, hiki hake kinautolu mei he faliki pe ʻave ki ʻolunga.
  • Tuku ʻa e ngaahi pepa mahuʻinga, ngaahi tā, mo e ngaahi tatau ʻi ha kato ʻoku ʻikai hū ki ai ʻa e vai. Vakai ki he ngaahi pepa mahuʻinga mo e ʻinisiua.
  • Faitaaʻi pe faivaʻi ʻa e loki kotoa, kāpaati, mo e toloa, ʻa e tuʻa ʻo e ʻapi, mo e meʻalele taki taha. Tauhi kinautolu ʻi he ʻinitaneti pe ʻave ki ha taha ʻi tuʻa ʻi he feituʻu.
  • Fufulu ʻa e ngaahi vala mo e ngaahi peleti he taimí ni. ʻE lava ke ʻikai haʻo vai pe ʻuhila ʻi ha ngaahi ʻaho.
  • Tuku ʻa e kato naunau ʻi ha feituʻu te ke lava ʻo aʻu ki ai ʻi he poʻuli. Vakai ki he ngaahi naunau.
  • Tuku ʻa e ngaahi meʻalele ʻi ha fale kā, pe ʻi ha kelekele māʻolunga mamaʻo mei he ngaahi ʻakau, ngaahi uaea ʻuhila, mo ha meʻa pē ʻe lava ke tō.
  • Tala ki ho tokotaha fetuʻutaki ʻi tuʻa ʻi he feituʻu ʻoku ke nofo pē ʻi ʻapi: hoʻo tuʻasila, ko hai ʻoku mo ʻi ai, mo e taimi te ke toe fetuʻutaki ai. Loto taha ki he meʻa ʻoku totonu ke nau fai kapau ʻe ʻikai te ke fetuʻutaki ʻi he taimi ko iá.
  • Tala ki ha kaungāʻapi te ke nofo, pea vakai pe ʻoku fiemaʻu tokoni ha taha ʻoku ofi.

Houa ʻe 6 kimuʻa ʻi he matangi: teuteu ʻa e loki malu

Ko ho loki malu ko e feituʻu ia ʻe ʻalu ki ai ʻa e taha kotoa ʻi he aʻu mai ʻa e matangi. Teuteu ia he taimí ni koeʻuhi ke ʻoua naʻa ke fai ia ʻi he poʻuli.

  • Fili ha kiʻi loki ʻi loto ʻoku ʻikai hano matapā sioʻata, ʻi he fungavaka māʻulalo taha ʻe ʻikai lōmaki: ko ha kāpaati, loki kaukau, pe hala ʻi loto.
  • Kapau ʻe lava ke lōmaki, fili ha loki ʻi loto ʻi ha fungavaka māʻolunga ange, pea tauhi ha founga ke ʻalu ki ʻolunga ange. ʻOua naʻa ke teitei hūfanga ʻi ha ʻaofi ʻato (attic) ʻoku tāpuni, ʻa ia ʻe lava ke ke maʻu ai ʻe he hake ʻa e vai.
  • Tuku ha mohenga (mattress), ngaahi pilo, pe ha tēpile mamafa ʻi he loki ke hūfanga ʻi lalo ai kapau ʻe maumau ʻa e ʻato.
  • Fakafonu ia ʻaki ʻa e vai, ngaahi kiʻi meʻakai, ngaahi tōti, ʻa e letiō, ha puha tokoni vave, ngaahi faitoʻo, ngaahi meʻa chāsi, mo ha meʻa ke fai ʻe he fānau.
  • ʻOmi ʻa e ngaahi ʻaa ʻo e fanga monumanu ʻapi, ngaahi afo nonoʻo, meʻakai, mo ha peleti kelekele pe ngaahi pepa fakamōmoa ki he loki.
  • Tauhi ha ngaahi tatā pe ngaahi kafu matolu ke maluʻi ʻaki ʻa e ʻulu.

Nofo mamaʻo mei he ngaahi matapā sioʻata

ʻOku ʻuluaki maumau ʻa e ngaahi matapā sioʻata mo e ngaahi matapā ʻoku ngaohi ʻaki ʻa e sioʻata. ʻOua ʻe sio ki he afā mei ha matapā sioʻata, pea ʻoua ʻe fakaava ʻa e ngaahi matapā sioʻata ke "fakatatau ʻa e mamafa ʻo e ʻea". Ko ha talanoa loi ia, pea ʻoku ne tuku ai ke hū mai ʻa e matangi.

Houa ʻe 3 kimuʻa ʻi he matangi: ngaahi vakai fakaʻosi

  • Tuʻu mei he ngāue kotoa ʻi tuʻa. ʻOmi ʻa e taha kotoa, kau ai ʻa e fanga monumanu ʻapi, ki loto.
  • Fakaava ʻa e ngaahi fakatokanga fakatuʻutāmaki ʻi he telefoni kotoa, mo e leʻo ʻoku ava.
  • Fakahangatonu ʻa e letiō pateli ki ha letiō fakalotofonua pe ko hoʻo potungāue ʻea fakafonua.
  • Tauhi ʻa e ngaahi mape ke ngāueʻaki taʻe ha ʻinitaneti, pea tauhi ʻa e uepisaiti ni ki hono ngāueʻaki taʻe ha ʻinitaneti.
  • Tuku ha ngaahi suʻu tāpuni, ha tōti, mo ha meʻa ifi (whistle) ʻi he tafaʻaki ʻo e mohenga kotoa pea ʻi he loki malu. ʻE ʻi he feituʻu kotoa ʻa e sioʻata maumau mo e ngaahi fakaʻaho hili ʻa e afā.
  • Chāsi fakaʻosi ʻa e ngaahi telefoni ke fonu.
  • Fakasiʻisiʻi ʻa e maama ʻo e ngaahi sikilini, fakaava ʻa e founga fakasiʻisiʻi pateli, pea tāpuni ʻa e ngaahi ʻapi ʻoku ʻikai te ke fiemaʻu.

ʻI he aʻu mai ʻa e matangi

ʻAlu ki he loki malu pea nofo ai. Tuku ke ʻasi ʻa e letiō pea nofo ʻi loto kae ʻoua kuo pehē ʻe he kau ʻōfisa kuo ʻosi atu ʻa e afā, neongo ʻe nonga. Ko ha nonga fakafokifā ʻe lava ko e mata ia ʻo e afā, pea ʻe toe haʻu ʻa e matangi mei he tafaʻaki ʻe taha. Vakai ki he mata ʻo e afā.

  • Tohi pōpoaki ʻo ʻikai ui. ʻOku aʻu ʻa e ngaahi pōpoaki ʻi he taimi ʻoku ʻikai aʻu ai ʻa e ngaahi ui, pea ʻoku siʻi ange ʻa e ʻuhila ʻoku nau ngāueʻaki.
  • Kapau ʻe tuku mai ha fakatokanga ahiohio, nofo ʻi he loki ʻi loto māʻulalo taha. Vakai ki he ngaahi ahiohio.
  • Kapau ʻe hū mai ʻa e vai, hiki ki ʻolunga, ʻo ʻikai ki tuʻa. Vakai ki he lōmaki.
  • Kapau ʻoku māmālie ʻa e afā pea tolonga ʻi ha ngaahi ʻaho, fakaʻaongaʻi fakapotopoto hoʻo meʻakai mo e ʻuhila ʻo e pateli, ka ke hokohoko atu hoʻo inu ʻa e vai ʻoku ke fiemaʻu. Vakai ki he ngaahi afā fuoloa.

Ko e meʻa kotoa kehe ʻoku hoko ʻi he taimi kuo ʻi ʻolunga ai ʻa e afā ʻoku ʻi he lolotonga ʻa e afā.

Kapau ʻoku siʻi ho taimi

Kapau ʻoku toe pē ha ngaahi houa siʻi ki he matangi mālohi pea kuo siʻi ʻa e meʻa kuo ke fai, fai ʻa e ngaahi meʻa ni ʻo hokohoko:

  1. ʻOmi ʻa e taha kotoa ki loto, kau ai ʻa e fanga monumanu ʻapi.
  2. Fakafonu ʻa e ngaahi ipu ʻaki ʻa e vai inu.
  3. Chāsi ʻa e ngaahi telefoni mo e ngaahi pateli tauhi ʻuhila.
  4. Tānaki ʻa e ngaahi faitoʻo, ngaahi pepa mahuʻinga, ngaahi suʻu, ngaahi tōti, mo e letiō ʻi ha loki ʻi loto pē ʻe taha ʻoku ʻikai hano matapā sioʻata.
  5. Tohi ha pōpoaki ki ho tokotaha fetuʻutaki ʻi tuʻa ʻi he feituʻu ke tala ʻa e feituʻu ʻoku ke ʻi ai.

Ngaahi fakahinohino felāveʻi