Hopo ki he fakamatala

Ko e mata ʻo e afā: ʻoua ʻe ʻalu ki tuʻa

Ko e afā, taifuni mo e afā fakatropika ko e faʻahinga afā tatau pē ia, ka ʻoku kehekehe hono hingoa ʻi he ngaahi moana kehekehe. ʻOku felāveʻi ʻa e meʻa kotoa ʻi he tohi fakahinohino ni mo kinautolu kotoa.

ʻOku kehekehe ʻa e ngaahi fika fakatuʻutāmaki ʻi he fonua taki taha. ʻOku kehekehe ʻa e ngaahi fika, ngaahi kautaha mo e ngaahi polokalama tokoni ʻi he fonua kotoa pē. ʻOku ʻi hoʻo peesi fakalotofonua ʻa e ngaahi fika fakatuʻutāmaki, ʻōfisi fakatuʻutāmaki mo e fakamatala ki he fale hūfanga ki he feituʻu ʻoku ke ʻi ai. Kumi hoʻo peesi fakalotofonua.

Kapau ʻe tuʻu fakafokifā ʻa e matangi pea maʻa ʻa e langi, mahalo ʻokú ke ʻi he mata ʻo e afā. Nofo ʻi loto fale. ʻOku haʻu ʻa e konga hono ua ʻo e afā, pea ʻe lava ke aʻu mai ʻo ʻikai ha fakatokanga.

ʻOku fakamatala ʻe he peesi ko ʻeni pe ko e hā ʻa e mata ʻo e afā, ʻuhinga ʻoku mate ai ʻa e kakai ʻi heʻenau ʻalu ki tuʻa ʻi ai, founga ke ngāueʻaki ʻa e fakalongolongo mei loto fale, mo e founga ke ʻilo ai kuo ʻosi moʻoni ha afā, taifuni pe saikolone.

Kapau te ke fai pē ha meʻa ʻe tolu

  1. Lau ʻa e fakalongolongo fakafokifā kotoa pē ko e mata ʻo e afā. Nofo ʻi loto fale.
  2. Ngāueʻaki ʻa e fakalongolongo ke teuteu ki he matangi mei ha hala kehe.
  3. Tatali ke pehē ʻe he kau ʻōfisa kuo ʻosi ʻa e afā kimuʻa pea ke ʻalu ki tuʻa.

Ko e hā ʻa e mata ʻo e afā

Ko e mata ko e lotoloto fakalongolongo ia ʻo ha afā fakatropika mālohi. ʻI loto ai, ʻe lava ke meimei mole ʻa e matangi pea tuku ʻa e ʻuha. ʻE lava ke ke sio ki he langi pulū, laʻā pe ngaahi fetuʻu. ʻOku ʻi ai e taimi ʻoku hā mai ai ha fanga manupuna naʻe maʻu ʻi he afā.

ʻI he takatakai ʻo e mata ko e holisi ʻo e mata ʻo e afā, ko e siakale ʻo e matangi fakamamahi taha mo e ʻuha lahi taha ʻi he afā kotoa. Naʻe ʻosi ʻalu ʻa e holisi ʻo e mata ʻi ʻolunga ʻiate koe kimuʻa siʻi ʻi he fakalongolongo. ʻOku teu ʻalu ia ʻi ʻolunga ʻiate koe ʻo toe tuʻo taha mei he tafaʻaki ʻe taha.

ʻE lava ke siʻi pe lahi ʻaupito ʻa e mata, pea ʻoku ʻalu ʻa e ngaahi afā ʻi he vave kehekehe. ʻE lava ke tolonga ʻa e fakalongolongo ʻi ha ngaahi miniti siʻi pe ha ngaahi houa. ʻE ʻikai lava ke ke ʻilo mei loto ʻi ho fale pe ʻe fuoloa fēfē.

ʻOku ʻikai ʻi ai ha mata mahino ʻi he afā kotoa pē, pea ʻe ʻikai ʻalu ʻa e mata ʻi ʻolunga ʻi he lahi taha ʻo e ngaahi feituʻu. Ko e kakai tokolahi ʻi ha afā ʻoku nau maʻu pē ʻa e ngaahi fāsiʻi matangi mo e ʻuha, mo ha ngaahi fakalongolongo ʻi honau vahaʻa.

ʻUhinga ʻoku tauhele ai ʻa e mata ʻo e afā

ʻOku ongo ʻa e fakalongolongo ʻo hangē kuo ʻosi. ʻOku ʻikai. ʻE lava ke taaʻi mālohi tatau pe mālohi ange ʻe he konga ki mui ʻo e afā ʻo hangē ko e konga ki muʻa, pea ʻoku aʻu vave mai.

ʻOku foki mai ʻa e matangi mei ha hala kehe, ʻo faʻa meimei fehangahangai. Ko e ngaahi ʻakau, holisi, ʻā mo e ʻato naʻe tuʻu mālohi ki he matangi mei ha tafaʻaki ʻe taha ʻoku tekeʻi leva mei he tafaʻaki ʻe taha. Ko e ngaahi meʻa naʻe ʻosi mavetevete ʻi he konga ʻuluaki ʻoku faʻa maumau ʻi he konga hono ua.

ʻOku fakatokanga ki ai ʻa e ngaahi potungāue fakapuleʻanga ʻi ha ngaahi fonua lahi, kau ai ʻa e Hong Kong Observatory, ngaahi potungāue fakatuʻutāmaki fakasiteiti ʻa ʻAositelēlia, mo e US National Weather Service. Kuo mate mo lavea ha kakai hili ʻenau ʻalu ki tuʻa ʻi he mata ʻo e afā. Naʻa nau ʻalu ke vakai ki he ʻato, hiki ha kā, sio ki he maumau, pe lue ki he fale ʻo ha kaungāʻapi. Pea maʻu leva kinautolu ʻe he holisi ʻo e mata ʻi he feituʻu ʻatā, mo e ngaahi veve ʻoku puna mai mei ha hala foʻou.

ʻOua ʻe ʻalu ki tuʻa ʻi he mata ʻo e afā

ʻE lava ke foki mai ʻa e holisi ʻo e mata ʻi loto ʻi ha ngaahi miniti ʻo ʻikai ha fakatokanga. Kapau ʻokú ke ʻi tuʻa ʻi he taimi ko ia, ʻe ʻikai te ke aʻu nai ki he matapā.

ʻOku ʻikai ko e mata ʻa e fakalongolongo kotoa pē

Ko ha kiʻi fakalongolongo ʻoku ʻikai ʻuhinga maʻu pē ia ʻokú ke ʻi he mata. ʻOku haʻu ʻa e ngaahi afā ʻi ha ngaahi fāsiʻi. ʻI he vahaʻa ʻo e ngaahi fāsiʻi, ʻoku holo ʻa e matangi pea ʻe tuku nai ʻa e ʻuha ʻi ha kiʻi taimi, pea toki aʻu mai ʻa e fāsiʻi hoko.

Ko hoʻo potungāue ʻea fakafonua pe kau ʻōfisa fakalotofonua pē ʻe lava ʻo tala pe ʻoku ʻi fē ʻa e mata. Fanongo ki he letiō. Kapau ʻoku ʻikai ha taha kuo ne pehē ʻoku ʻi ʻolunga ʻi ho feituʻu ʻa e mata, fakakaukau ʻokú ke ʻi he vahaʻa ʻo e ngaahi fāsiʻi pea kuo ofi ʻa e fāsiʻi hoko. Neongo pe ko e fē, ʻoku tatau pē ʻa e tali: nofo ʻi loto fale.

Ko e hā ke fai lolotonga ʻa e fakalongolongo

Ngāueʻaki ʻa e taimi fakalongolongo ke teuteu ki he konga hono ua, mei loto fale.

  • Foki ki ho loki malu pea lau ʻa e taha kotoa, kau ai ʻa e fanga monumanu ʻapi.
  • Fanongo ki he letiō ki he feituʻu ʻoku ʻi ai ʻa e afā mo e fuoloa ʻe tolonga nai ai ʻa e fakalongolongo.
  • Fakakaukau pe ko e fē hala ʻe haʻu mei ai ʻa e matangi he taimi ni. Kapau naʻe taaʻi ʻe he konga ʻuluaki ʻa e muʻa ʻo e fale, ʻe maʻu nai ʻe he tuʻa ʻa e konga hono ua. Hiki ke mamaʻo mei he ngaahi holisi mo e matapā sioʻata ʻi he tafaʻaki ko ia.
  • Vakai ʻi loto ʻi he fale ki ha ngaahi tulutulu foʻou, mafahifahi pe ngaahi matapā sioʻata kuo maumau. Tāpuni ʻa e matapā ʻo ha loki ʻoku ʻi ai ha sioʻata kuo maumau.
  • Toe fakafonu ʻa e ngaahi hina vai, vakai ki he ngaahi tōti, pea fetongi ʻaki ha ngaahi pateli foʻou.
  • Chāsi ha telefoni mei he pateli tauhi ʻuhila.
  • Ngāueʻaki ʻa e falemālōlō pea ʻoange ki he taha kotoa ha inu mo ha meʻa ke kai.
  • Fekau ha kiʻi pōpoaki nounou ki he fāmili: ʻokú ke sai pea ʻokú ke kei hūfanga.
  • Tala ki he fānau ʻe vave hono toe foki mai ʻa e longoaʻa, koeʻuhi ke ʻoua naʻa nau manavahē ai.

ʻAmanekina ʻe kamata fakafokifā ʻa e konga hono ua. ʻE lava ke foki mai ʻa e longoaʻa, lomi ʻo e ʻea mo e ʻuha ʻi loto ʻi ha ngaahi sekoni.

Kapau ʻoku pau ʻaupito ke ke ngāue lolotonga ʻa e fakalongolongo

Nofo ʻi loto fale kapau ʻoku ʻi ai ha founga pē ke fai ai. Ko ha meʻa fakatuʻutāmaki moʻoni pē ʻoku ʻuhinga ke ʻalu ai ki tuʻa: ko ha afi, ha fale ʻoku holo, vai ʻoku hake ʻe aʻu atu kiate koe, pe ha tokotaha ʻe mate ʻo kapau ʻe ʻikai tokangaʻi pea ʻe ʻikai lava ke tatali.

Neongo ia, muimui ki he ngaahi fakangatangata ko ʻeni:

  • ʻUluaki ui ki hoʻo fika fakatuʻutāmaki fakalotofonua (911 ʻi ʻAmelika mo Kānata). ʻE tala atu nai ʻe kinautolu ke ke nofo ʻi he feituʻu ʻokú ke ʻi ai.
  • ʻAlu pē ki he mamaʻo ʻoku pau ke ke ʻalu ki ai, ʻi he hala nounou taha, pea mamaʻo mei he ngaahi ʻakau mo e ngaahi uaea ʻuhila.
  • ʻOua ʻe fai ha meʻa ʻi tuʻa ʻoku laka hake ʻi ha miniti ʻe taha pe ua.
  • Tuku ha tokotaha ʻe taha ʻi loto ke ne siofi ʻa e langi mo e letiō, mateuteu ke ui atu koe ke ke foki mai.
  • Foki ki loto ʻi he momeniti tonu ʻoku tupulaki ai ʻa e matangi, fakapoʻuli ʻa e langi, pe ʻokú ke fanongo ki he ngungulu ʻoku toe foki mai.

ʻOua ʻe ngāueʻaki ʻa e mata ʻo e afā ke vakai ki he ngaahi kaungāʻapi, toʻo ha ngaahi tā, hiki ha ngaahi kā, fakamaʻa ha ngaahi veve, pe kamata ha ngaahi monomono. ʻE lava ke tatali ʻa e meʻa kotoa ko ia kae ʻoua kuo ʻosi ʻa e afā.

ʻI he taimi ʻoku aʻu mai ai ʻa e konga hono ua

Foki ki ho loki malu ʻi he taimi pē ʻoku tupulaki ai ʻa e matangi. Nofo māʻulalo, mamaʻo mei he ngaahi matapā sioʻata, mo e suʻu ʻi ho vaʻe pea mateuteu ha mohenga (mattress) pe ngaahi pilo. ʻOku faʻa ʻomai ʻe he konga hono ua ha ngaahi fakatokanga ahiohio foʻou mo e ʻuha lahi ange, ko ia tauhi ke ʻā ʻa e ngaahi fakatokanga. Vakai ki he Ahiohio lolotonga ha afā mo e Ko e hā ke fai lolotonga ha afā.

Kapau ʻe kamata ke maumau ʻa e fale ʻi he liliu ʻa e matangi, hiki ki he kiʻi loki mālohi taha pea ʻalu ki lalo ʻi ha meʻa fefeka. Vakai ki he Kapau ʻe kamata ke maumau ʻa e fale.

Founga ke ʻilo ai kuo ʻosi moʻoni ʻa e afā

ʻOua ʻe falala pē ki hoʻo ngaahi ongo. ʻE lava ke maʻa ʻa e langi ʻi he mata ʻo e afā, pea ʻe lava ke holo ʻa e matangi ʻi he vahaʻa ʻo e ngaahi fāsiʻi. Kumi ʻa e ngaahi meʻa kotoa ko ʻeni ʻi he taimi tatau.

  1. ʻOku pehē ʻe hoʻo potungāue ʻea fakafonua pe kau ʻōfisa fakalotofonua kuo ʻosi ʻa e afā mei ho feituʻu, pe ʻoku nau ʻoatu ha fanongonongo kuo malu.
  2. Kuo toʻo pe fakasiʻisiʻi ʻa e fakatokanga ki ho feituʻu. ʻI Hongi Kongi, ʻoku ʻuhinga ia kuo tukuhifo ʻa e fakaʻilonga. ʻI Filipaini, ʻoku toʻo ʻa e fakaʻilonga matangi. ʻI ʻAositelēlia, ʻoku kaniseli ʻa e fakatokanga saikolone. ʻI ʻAmelika, ʻoku ngata ʻa e fakatokanga afā pe fakatokanga matangi mālohi fakatropika.
  3. Kuo holo ʻa e matangi ki lalo ʻi he mālohi ʻo e matangi mālohi fakatropika, kilomita ʻe 63 ʻi he houa (maile ʻe 39 ʻi he houa), pea kuo nofo māʻulalo pehē, ʻo ʻikai ko ha kiʻi fakalongolongo nounou pē.

ʻE lava ke hokohoko atu ʻa e ngaahi angi mālohi ʻi ha ngaahi houa hili ʻa e ʻalu atu ʻa e lotoloto. ʻE lava pē ke ʻomai ʻe he iku ʻo ha afā lahi ʻa e ngaahi ahiohio, pea ʻe lava ke hokohoko atu ʻa e ʻuha ʻa e ngaahi afā māmālie ʻi ha ngaahi ʻaho. Vakai ki he Ngaahi afā lōloa mo e ngaahi ʻaho ʻo e ʻuha.

Neongo kuo ʻosi ʻa e matangi, ʻoku kei ʻi ai ʻa e ngaahi fakatuʻutāmaki: ngaahi uaea ʻuhila kuo tō, mavae ʻa e kasa, vai lōmaki ʻoku kei hake, ngaahi ʻakau vaivai, mo e ngaahi fale kuo maumau. Lau ʻa e Hili ʻa e afā mo e Ko e ʻuluaki ngaahi ʻaho hili ʻa e afā kimuʻa pea ke ʻalu ki tuʻa ʻo tuʻuloa.

Ngaahi fakahinohino felāveʻi