Hopo ki he fakamatala

Ko e houa ʻuluaki ʻe 72 hili ha afā, ʻaho ki he ʻaho

Ko e afā, taifuni mo e afā fakatropika ko e faʻahinga afā tatau pē ia, ka ʻoku kehekehe hono hingoa ʻi he ngaahi moana kehekehe. ʻOku felāveʻi ʻa e meʻa kotoa ʻi he tohi fakahinohino ni mo kinautolu kotoa.

ʻOku kehekehe ʻa e ngaahi fika fakatuʻutāmaki ʻi he fonua taki taha. ʻOku kehekehe ʻa e ngaahi fika, ngaahi kautaha mo e ngaahi polokalama tokoni ʻi he fonua kotoa pē. ʻOku ʻi hoʻo peesi fakalotofonua ʻa e ngaahi fika fakatuʻutāmaki, ʻōfisi fakatuʻutāmaki mo e fakamatala ki he fale hūfanga ki he feituʻu ʻoku ke ʻi ai. Kumi hoʻo peesi fakalotofonua.

Ko e houa ʻuluaki ʻe 72 hili ha afā pe taifuni ko e taimi ia ʻoku hoko ai ʻa e lahi taha ʻo e ngaahi lavea ʻe lava ke faʻaʻehiʻehi mei ai. ʻOku ʻoatu ʻe he peesi ko ʻeni ha palani ki he ʻaho taki taha, ʻo fakahokohoko, koeʻuhí ke ke ʻiloʻi ʻa e meʻa ke ʻuluaki fai mo e meʻa ʻe lava ke tatali.

Kapau te ke fai pē ha meʻa ʻe tolu

  1. Tatali ki he fanongonongo fakapuleʻanga kuo malu kimuʻa pea ke ʻalu ki tuʻa, pea nofo mamaʻo mei he ngaahi uaea ʻuhila kuo tō mo e vai lōmaki.
  2. ʻOua naʻa ke teitei ngāueʻaki ha misini ʻuhila, tunuʻanga, sitou kemi, pe misini ʻo ha meʻalele ʻi loto fale, ʻi ha fale kā, pe ofi ki ha matapā sioʻata.
  3. Inu pē ʻa e vai malu, pea tauhi ke momoko, maʻu meʻakai mo mālōlō ʻa e tokotaha kotoa. Ko e kakai ongosia ʻoku nau fai ʻa e ngaahi fehālaaki ʻoku ne fakalavea kinautolu.

ʻOku teʻeki ʻosi ʻa e afā kae ʻoua ke pehē ʻe he kau ʻōfisa

ʻE lava ke ko e mata ʻo e afā ha fakafokifā ʻa e nonga, pea ʻoku kei haʻu ʻa e konga ʻe taha ʻo e afā. ʻE lava foki ke aʻu ʻa e lōmaki mei he ngaahi vaitafe mo e ʻuha lahi ki hono tumutumu ʻi ha ʻaho ʻe taha pe lahi ange hili hono taʻofi ʻa e matangi. Fanongo ki ho potungāue ʻea fakafonua mo ho ʻōfisi fakatuʻutāmaki fakakolo, ʻo ʻikai ki he langi. Vakai ki he mata ʻo e afā.

Kimuʻa pea ke kamata: founga ke ngāueʻaki ʻa e palani ko ʻeni

ʻOku kehekehe ʻa e afā kotoa pē. ʻI ha ngaahi feituʻu ʻe niʻihi ʻoku foki mai ʻa e ʻuhila ʻi ha ʻaho ʻe taha, pea ʻi ha niʻihi ʻoku mate ʻa e ngaahi hala, vai mo e ngaahi netiueka telefoni ʻi ha ngaahi uike. Ngāueʻaki ʻa e ngaahi ʻaho ʻi lalo ko ha hokohoko ʻo e ngaahi meʻa ke muʻomuʻa, ʻo ʻikai ko ha taimi-tēpile mafamafatukituki.

Kapau naʻa ke hiki ki ha feituʻu malu, ʻoku kei ngāue pē ʻa e palani, ka ko e ʻaho 1 ko e ʻaho ia ʻoku ke foki ai. Lau ʻa e foki ki ʻapi hili ha afā kimuʻa pea ke ʻalu.

ʻAho 1, ko e ngaahi houa ʻuluaki: nofo malu

ʻUluaki siviʻi ʻa e kakai

  • Siviʻi ʻa e tokotaha kotoa ʻi ho ʻapi ki ha lavea, kamata ʻaki ha taha ʻoku fakalongolongo pe ʻikai ngaue.
  • Faitoʻo ʻa e ngaahi kafo siʻi mo e mahaehae ʻaki ho puha tokoni vave.
  • Telefoni ki he fika fakatuʻutāmaki fakalotofonua (911 ʻi ʻAmelika mo Kānata) ki he toto lahi, mamahi ʻa e fatafata, faingataʻa ʻa e mānava, lavea ʻa e ʻulu, pe ha taha ʻoku puputuʻu. ʻAmanaki ke fuoloa ʻa e tatali.
  • Kapau ʻoku ʻikai lava ʻa e telefoni, feinga ke ʻave ha pōpoaki telefoni ki ho fika fakatuʻutāmaki kapau ʻoku poupouʻi ia ʻe ho fonua, pe fekau ha taha ki he senitā tāmate afi, ʻōfisi polisi, pe kiliniki ofi taha.

ʻOua naʻa hiki ha taha ʻoku ngalingali lavea hono kia pe tuʻa kae ngata pē kapau ʻoku ʻi ha fakatuʻutāmaki he taimi ko ia, hangē ko e hake ʻa e vai pe afi.

Siviʻi ʻa e fale

Sio takatakai kimuʻa pea ke ngaue holo. Siviʻi ʻa e ngaahi holisi, ʻaofi mo e falikí ki ha ngaahi mafahifahi, ngaahi feituʻu kuo tō hifo, pe vai. Kapau kuo maumau lahi ʻa e fale pea te ke lava ʻo mavahe ʻi he malu, ʻalu ki tuʻa ki ha feituʻu ʻatā ʻoku mamaʻo mei he ngaahi ʻakau mo e ngaahi uaea ʻuhila.

Kasa, uaea mo e vai

Kapau te ke nanamu ha kasa pe fanongo ki ha ongo tuʻusiusi, ʻave ʻa e tokotaha kotoa ki tuʻa pea telefoni ki he kautaha kasa pe ho fika fakatuʻutāmaki mei ha feituʻu mamaʻo. ʻOua naʻa fakamoʻui pe tāmateʻi ha ngaahi maama. Lau ʻa e uaea kotoa pē kuo tō pe tautau ʻoku kei ʻi ai hono ʻuhila, pea nofo mamaʻo mei ha vai pē ʻe lava ke ala ki ai ha uaea.

Nofo pē ʻi ho feituʻu kapau te ke lava

Nofo ʻi ʻapi tukukehe kapau ʻoku ʻikai malu ho ʻapi. ʻE lava ke tāpuni ʻa e ngaahi hala ʻe he ngaahi ʻakau, maumau ʻi he tafe ʻa e vai, pe ʻi lalo vai, pea ʻe mate ʻa e ngaahi maama hala. ʻOku fakatuai ʻe he meʻalele kotoa pē ʻi he hala ʻa e ngaahi ʻamipulanisi, kau fakahaofi, mo e kau ngāue ʻuhila mo e vai.

ʻOua naʻa ke teitei ʻalu lalo, kakau, pe faʻuli ʻi he vai lōmaki. ʻE lava ke ne fufū ha ngaahi luo vai ʻoku ava, ngaahi veve māsila, ʻuli mei he falemālōlō, mo e ʻuhila moʻui. Lau ʻa e lōmaki ke ʻiloʻi pe ko e hā ʻe lava ai ʻe ha vai ʻoku hā ngali mamaha ʻo kei tafiʻi ʻo ʻave ha meʻalele.

Tāmateʻi ʻa e meʻa ʻe lava ke ne fakalavea koe

  • Kapau kuo aʻu ʻa e vai ki he ngaahi hūʻanga ʻuhila pe ko e puha ʻuhila lahi, ʻoua naʻa ala ki he puha. Nofo mamaʻo mei he feituʻu pea tatali ki ha tokotaha ngāue ʻuhila.
  • Kapau ʻoku mōmoa ʻa e puha pea ʻoku ke tuʻu ʻi ha falikí mōmoa, tāmateʻi ʻa e suisi lahi (main breaker) ke maluʻi mei he hake fakafokifā ʻa e ʻuhila mo e ngaahi short circuit.
  • Tāmateʻi pē ʻa e kasa kapau te ke nanamu ha kasa pe tala atu ʻe he kau ʻōfisa. Ko e taimi kuo tāmateʻi ai, ko e kautaha kasa pē pe ha tekinisia laiseni ʻoku totonu ke ne toe fakamoʻui.

ʻAho 1, ʻamui ange: tala ki he kakai, tauhi ʻuhila, kumi vai

Fakahā ki he kakai ʻoku ke malu

ʻAve ha pōpoaki telefoni nounou ʻe taha ki ho tokotaha fetuʻutaki ʻoku nofo ʻi tuʻa ʻi ho feituʻu pea kole ke ne fakahā atu ki he niʻihi kehe. ʻOku faʻa aʻu ange ʻa e ngaahi pōpoaki telefoni ʻi he ngaahi netiueka femoʻuekina ʻi he ngaahi telefoni pea siʻi ange ʻa e ʻuhila ʻoku nau ngāueʻaki. Fakanounou ʻa e ngaahi telefoni koeʻuhí ke kei ʻatā ʻa e ngaahi laine maʻá e ngaahi fakatuʻutāmaki.

Kapau ʻoku fakalele ʻe ho fonua pe ʻe he Red Cross pe Red Crescent ha sēvesi "malu mo lelei" pe fakafoki fakataha ʻo e ngaahi fāmili, lesisita ai foki. ʻOku fakamatalaʻi ʻe heʻemau fakahinohino ki he palani fakatuʻutāmaki ʻa ho fāmili ʻa e founga ke fokotuʻu ai ha tokotaha fetuʻutaki ʻoku nofo ʻi tuʻa ʻi ho feituʻu.

Maluʻi ʻa e pateli ʻo ho telefoni

  • Fakamoʻui ʻa e low power mode pea fakasiʻisiʻi ʻa e ngingila ʻo e sikiliini.
  • Tāmateʻi ʻa e Wi-Fi, Bluetooth, mo e location ʻo kapau ʻoku ʻikai te ke fiemaʻu.
  • Chāsi mei ha pateli tauhi ʻuhila, ha meʻa chāsi laʻā, pe ha meʻalele ʻoku tuʻu ʻi tuʻa mo e misini ʻoku lele ʻi he ʻea ʻatā, ʻo ʻikai ʻaupito ʻi ha fale kā.
  • Fanongo ki ha letiō pateli pe letiō takai-nima ki he ongoongo fakapuleʻanga kae ʻikai sio ki ha vitiō ʻi he ʻinitaneti.
  • Felotoi ki ha taimi pau ʻe ua ʻi he ʻaho ke fakamoʻui ai ʻa e ngaahi telefoni pea fefetuʻutakiʻaki.

Kumi ho vai

Lau ʻoku ʻikai malu ʻa e vai paipa kae ʻoua ke tala ʻe he kautaha vai pe kau ʻōfisa fakalotofonua ʻoku malu. ʻUluaki inu ʻa e vai ʻi he hina, pea toki inu ʻa e vai naʻa ke tānaki kimuʻa ʻi he afā.

ʻOku fiemaʻu ʻe he lahi taha ʻo e kakai lalahi ʻa e lita ʻe 4 (kālani ʻe 1) ʻi he siʻi taha ki he tokotaha ʻi he ʻaho ki he inu mo e maʻa fakatefito, pea lahi ange ʻi he ʻea vela. Kapau ʻoku fiemaʻu ke ke fakamaʻa ha vai, muimui ki he malu ʻo e meʻakai mo e vai hili ha afā.

Tohi hifo ʻa e taimi naʻe mate ai ʻa e ʻuhila

ʻE tala atu ʻe he meʻá ni ʻamui ange pe ko e fē meʻakai ʻoku kei malu. Tauhi ke tāpuni ʻa e pusaʻaisi mo e fakaʻaisi. ʻOku tauhi ʻe ha pusaʻaisi tāpuni ke momoko ʻa e meʻakai ʻi ha houa nai ʻe 4, ha fakaʻaisi fonu ʻi ha houa nai ʻe 48, pea mo ha fakaʻaisi vaeua fonu ʻi ha houa nai ʻe 24.

ʻAho 1, pō: mohe malu

  • Ngāueʻaki ha ngaahi tōti pe ngaahi maama pateli, ʻo ʻikai ko e ngaahi teʻelango.
  • Tuku ha meʻa fakaʻilo kāponi monokisaiti ʻoku ngāue ʻaki ha pateli ofi ki he feituʻu ʻoku mohe ai ʻa e kakai.
  • Siviʻi ʻoku ʻi tuʻa ha misini ʻuhila, mita ʻe 6 (fute ʻe 20) ʻi he siʻi taha mei he ngaahi matapā sioʻata, matapā, mo e ngaahi ava ʻea, pea ʻoku fakahanga ʻa e ʻahu ʻo e misini ke mamaʻo mei he ʻapi kotoa pē.
  • Mohe ʻi he loki malu taha mo momoko taha, mamaʻo mei he ngaahi holisi maumau, matapā sioʻata, mo e ngaahi ʻakau ʻe kei lava ke tō.

Kapau ʻe ninimo, puke, pe puputuʻu ha taha ʻi he pō, ʻave ʻa e tokotaha kotoa ki tuʻa ki he ʻea foʻou pea telefoni ki ho fika fakatuʻutāmaki. Ko e ngaahi fakaʻilonga ia ʻo e kona ʻi he kāponi monokisaiti. Lau ʻa e malu ʻo e misini ʻuhila mo e kāponi monokisaiti.

ʻAho 2: kaungāʻapi, maumau, meʻakai, mo e falemālōlō

Vakaiʻi ʻa e kaungāʻapi

Tukituki ʻi he ngaahi matapā ofi, tautefito ki he feituʻu ʻoku nofo ai ʻa e kakai taʻumotuʻa, kakai faingataʻaʻia fakaesino, ngaahi fāmili mo ha pēpē, pe kakai ʻoku nofo tokotaha. ʻAve ha vai. Kapau ʻoku tauhele ha taha pe lavea lahi, telefoni ki ho fika fakatuʻutāmaki kae ʻoua ʻe feinga ke hiki ʻe koe ʻa e ngaahi veve mamafa.

Faitaaʻi ʻa e maumau kimuʻa pea ke fakamaʻa

Kimuʻa pea ke hiki ha meʻa, faitaaʻi mo e vitiō ʻa e loki kotoa pē, tuʻa ʻo e fale, ʻato, mo ha ngaahi meʻalele. ʻUluaki faitaaʻi mei mamaʻo, pea toki faitaaʻi ofi. Fakakau ʻa e ngaahi laine vai ʻi he ngaahi holisi.

ʻE lava leva ke ke fai ha ngaahi fakaleleiʻi siʻi ʻoku ne taʻofi ha toe maumau lahi ange, hangē ko hono ʻufiʻufi ha ava ʻi he ʻato pe ha matapā sioʻata kuo mafahi. Tauhi ʻa e tali kotoa pē. Vakai ki he kole ʻinisiua mo e tokoni ʻi he fakatamaki pea, ki he ngaahi ʻato mo e ngaahi ʻakau kuo tō, ngaahi ʻakau mo e tapolini ʻato fakavavevave.

Fili ho meʻakai

  • Lī ha meʻakai pē naʻe ala ki ai ʻa e vai lōmaki, tukukehe kapau ʻoku ʻi ha kapa ukamea kuo sila mo taʻemaumau pe ha kato retort.
  • Hili ha houa ʻe 4 taʻe ha ʻuhila, lī ʻa e kakano, ika, fuaʻimoa, huʻakau, siisi molū, meʻakai kuo ʻosi haka, mo e toenga meʻakai mei he pusaʻaisi, tukukehe kapau naʻa nau kei momoko ʻi he ʻaisi.
  • Kai ʻa e meʻakai ʻoku vave hono popo ʻi muʻa, pea toki kai ʻa e meʻakai kapa mo e meʻakai mōmoa.
  • Kapau ʻoku ke veiveiua, lī ia. ʻOua naʻa ke teitei ʻahiʻahiʻi ʻa e meʻakai ke siviʻi.

Feimeʻatokoni ʻi tuʻa pē, mamaʻo ʻaupito mei he fale, pea ʻoua naʻa ke teitei ngāueʻaki ha tunuʻanga pe sitou kemi ʻi loto fale pe ʻi lalo ʻi ha fale meʻalele ʻoku ʻatā hono kauhala.

Falemālōlō mo e maʻa

Kimuʻa pea ke fakatafe, ʻiloʻi pe ʻoku kei ngāue ho sisitemi ʻuli (sewer) pe tangikē ʻuli (septic). Kapau ʻoku toe foki hake ʻa e vai ʻi he ngaahi luo vai, ʻoku tuai ʻa e ngaahi falemālōlō, pe ʻoku tala ʻe he kau ʻōfisa ke ʻoua ʻe fakatafe, taʻofi hono ngāueʻaki ʻo e falemālōlō.

Kapau ʻoku ngāue ʻa e sisitemi ʻuli kae mate ʻa e vai, ʻe lava ke ke fakatafe ʻaki hono lilingi ha pākete vai (ʻoku sai pē ʻa e vai kuo ʻosi fufulu ʻaki) hangatonu ki he ipu falemālōlō. Fakatafe siʻisiʻi taha, koeʻuhí ʻoku faingofua ke mahuohua ʻa e ngaahi sisitemi kuo maumau.

Kapau ʻoku ʻikai pē te ke lava ʻo fakatafe, ngaohi ha falemālōlō fakataimi:

  • Tuku ha kato palasitiki mālohi ʻe ua ʻi loto ʻi ha pākete mālohi.
  • Hili hono ngāueʻaki kotoa pē, ʻufiʻufi ʻa e ʻuli ʻaki ha meʻa mōmoa hangē ko e efu ʻakau, pepa kuo motumotuʻi, kelekele mōmoa, pe kelekele pusi, pea tāpuni ʻa e tāpuni.
  • Haʻi mālohi ʻa e ngaahi kato ʻi he taimi ʻoku vaeua nai hono fonu, pea tauhi ʻi ha kapa veve ʻoku ʻi ai hono tāpuni ʻi tuʻa, mamaʻo mei he ngaahi maʻuʻanga vai.
  • Muimui ki ho kau ʻōfisa fakalotofonua ki he founga mo e feituʻu ke lī ai ʻa e ngaahi kato. ʻOua naʻa ke teitei tuku ia ki he ngaahi luo vai ʻuha ʻo e hala, ngaahi vaitafe, pe ko e tahi.

Fufulu ho nima ʻaki ha koa mo ha vai malu hili hono ngāueʻaki ʻo e falemālōlō, kimuʻa pea ke teuteu meʻakai, pea hili hono fakamaʻa. Ngāueʻaki ha meʻa fakamaʻa nima ʻoku ʻi ai ha ʻalekōlio ʻi he peseti ʻe 60 ʻi he siʻi taha ʻo kapau ʻoku siʻi ʻa e vai.

Faitoʻo mo e ngaahi meʻangāue fakafaitoʻo

Siviʻi pe ʻoku toe fēfē ʻa e faitoʻo ʻa e tokotaha kotoa. ʻE lava ke tuku ʻa e lahi taha ʻo e ngaahi hina mo e ngaahi kātilisi ʻinisulini ʻi tuʻa ʻi he pusaʻaisi ʻo aʻu ki he ʻaho ʻe 28 ʻi he 15 ki he 30°C (59 ki he 86°F), ka siviʻi ʻa e lepa pea tauhi mamaʻo mei he laʻā hangatonu mo e ʻaisi. Kapau ʻoku ke falala ki he ʻokesikeni, tialaisisi, pe ha toe meʻangāue ʻoku ngāue ʻaki ʻa e ʻuhila, fetuʻutaki ki hoʻo kautaha tokoni pe ʻalu ki ha fale hūfanga pe falemahaki kimuʻa pea ʻosi ʻa e ʻuhila fakafetongi.

ʻAho 3: fakamālie pea palani ʻa e uike hoko

Kamata fakamaʻa ʻi he fakaʻehiʻehi

Ko e fakamaʻa ko e taimi ia ʻoku hoko ai ʻa e ngaahi lavea lahi: tō mei he ngaahi tuʻunga mo e ʻato, kafo mei he ʻaʻausi misini, lavea ʻa e tuʻa, mo e ʻuhilaʻi. Kimuʻa pea ke tuʻusi ha ʻakau pe kaka ha tuʻunga, lau ʻa e ngaahi ʻakau mo e tapolini ʻato fakavavevave.

  • Tui ha ngaahi puti mālohi, kofunima ngāue, ngaahi tauvalu lōloa, mo ha meʻa maluʻi mata.
  • Ngāue ʻo toko ua, pea mālōlō ʻi he houa kotoa pē.
  • ʻOua naʻa ke teitei ngāueʻaki ha ngaahi meʻangāue ʻuhila lolotonga hoʻo tuʻu ʻi he vai.
  • Kamata fakamōmoa ʻa e ngaahi loki viku ʻi loto ʻi he houa ʻe 24 ki he 48 ke fakatuai ʻa e mōlo. Vakai ki he fakamaʻa hili ʻa e afā mo e mōlo.

Tokangaʻi hoʻo moʻui lelei

Fakamaʻa leva ʻa e kafo kotoa pē ʻaki ha koa mo ha vai malu pea tauhi ke ʻufiʻufi. Tauhi ʻa e ngaahi kafo mamaʻo mei he vai lōmaki. Kumi ha tokoni fakafaitoʻo kapau ʻe kulokula, fufula, vela, pe kamata ke mahuʻi ha kafo, pe kapau ʻoku ʻi ai haʻo kafo loloto pe ʻuli pea ʻoku ʻikai te ke ʻiloʻi pe naʻe fakaʻosi ʻanefē hoʻo huhu tetanusi.

Tokanga ki he fakalele, lua, mofi, mo e ngaahi pala ʻi he kili, pea ngāueʻaki ha faitoʻo fakaʻehiʻehi namu ʻi he taimi ʻoku toe foki mai ai ʻa e ngaahi namu. ʻOku fakamatalaʻi fakaikiiki ʻe heʻemau peesi ki he ngaahi fakatuʻutāmaki ki he moʻui lelei hili ha afā ʻa e vai lōmaki, ngaahi kafo, mo e mahaki.

Nofo momoko ʻi he vela

ʻI he ngaahi feituʻu māfana, ko e vela ko ha fakatuʻutāmaki lahi ia ʻi he taimi ʻoku taʻofi ai ʻa e ngaahi ʻea momoko (air conditioning) mo e ngaahi meʻa fakaʻea. Inu vai maʻu pē, mālōlō ʻi he malumalu lolotonga ʻa e ngaahi houa vela taha, pea fai ʻa e ngāue mamafa ʻi he pongipongi hengihengi pe efiafi. Ako ʻa e ngaahi fakaʻilonga ʻo e puke ʻi he vela lahi ʻi he malu mei he vela hili ha afā.

Mālōlō

ʻOku ʻikai te ke lava ʻo fakaleleiʻi ʻa e meʻa kotoa pē ʻi ha ʻaho ʻe tolu. Mohe ʻi he taimi te ke lava ai, mālōlō ʻi he houa kotoa pē lolotonga hoʻo ngāue, pea kai maʻu pē. ʻOku taki atu ʻe he ongosia ki he tō, kafo, mo e ngaahi fili kovi ʻi he misini ʻuhila mo e lolo.

ʻOku angamaheni pē ke ke ongoʻi tetetete, noa, ʻita, pe tangi hili ha afā. Talanoa ki he kakai ʻoku ke falala ki ai, pea tauhi ʻa e fānau ke ofi ki heʻenau ngaahi founga angamaheni. Vakai ki he kātakiʻi hili ha afā.

Palani ʻa e vahaʻa taimi hoko

  • ʻIloʻi mei ho kau ʻōfisa fakalotofonua ʻa e feituʻu ke maʻu ai ʻa e vai, meʻakai, lolo, mo e tokoni fakafaitoʻo.
  • Kole ki hoʻo kautaha ʻuhila mo e vai ha fakafuofua ki he taimi ʻe toe foki mai ai ʻa e ʻuhila mo e vai.
  • Fili pe te ke lava ʻo nofo ʻi he malu, ʻo ngāueʻaki ʻa e lisi siviʻi ʻi he kātakiʻi ha mate fuoloa ʻa e ʻuhila.
  • Kamata hoʻo kole ʻinisiua mo ha tohi kole tokoni ʻi he vave taha te ke lava.
  • Tokanga ki he kakai ʻoku nau tukituki ʻi he ngaahi matapā ʻo fakaʻatā ha fakaleleiʻi ke totongi muʻa ʻaki ha paʻanga kaha. Vakai ki he fakaʻehiʻehi mei he kākā.

Ngaahi tuʻunga makehe

Kapau ʻoku ʻikai haʻo meʻalele

Fehuʻi ki ho kaungāʻapi, ngaahi kulupu ʻo e komiunitī, pe ho ʻōfisi fakatuʻutāmaki fakakolo ki he ngaahi feituʻu tufa vai mo e meʻakai mo e fefonongaʻaki ki he ngaahi fale hūfanga. ʻI he ngaahi fonua lahi, ʻoku fokotuʻu ʻe he kau ʻōfisa fakalotofonua ʻa e tufa ʻo fakatatau ki he feituʻu, kolo, pe barangay. Fakahā kiate kinautolu kapau ʻoku ʻi ai ha taha ʻi ho ʻapi ʻoku ʻikai lava ke lue mamaʻo.

Kapau ʻoku ʻi ai haʻo pēpē

Ko e fakahuhu ko e founga malu taha ia ke fafanga ʻaki ha pēpē hili ha afā, ko ia hokohoko atu kapau te ke lava. Ngāueʻaki ha huʻakau pēpē vai kuo ʻosi teuteu (ready to feed) ʻi he taimi ʻoku ʻikai malu ai ʻa e vai, pe fio ʻa e huʻakau mafeke ʻaki pē ʻa e vai ʻi he hina pe vai naʻe haka pea fakamomoko. Vakai ki he pēpē mo e fānau.

Kapau ʻoku ke ʻi ha hōtele pe loki totongi

Muimui ki he kau ngāue ʻo e hōtele mo e kau ʻōfisa fakalotofonua, pea tauhi hoʻo paasipooti mo e kaati ʻiloʻanga ʻiate koe. Tala ki hoʻo ʻemipasi pe konisela, pea mo ho fāmili, pe ʻokú ke ʻi fē. Vakai ki he kau ʻaʻahi mo e kau folau ʻeveʻeva.

Kapau ʻoku ke nofo ʻi ha fale fungavaka lahi

ʻE lava ke mate ʻa e ngaahi lifi ʻi ha ngaahi ʻaho, pea ʻe lava ke ʻikai ngāue ʻa e ngaahi pamu vai ʻi he ngaahi fungavaka ʻi ʻolunga. Vakaiʻi ʻa e kaungāʻapi ʻoku ʻikai lava ke ngāueʻaki ʻa e sitepu, pea hiki ki ha fungavaka ʻi lalo pe ha fale hūfanga kapau ʻoku ʻikai lava ke aʻu hake ʻa e vai pe faitoʻo kiate koe.

Kapau ʻoku ke ngoue pe tauhi manu

Siviʻi ʻa e ngaahi manu ki ha lavea, pea ʻoange ʻa e vai maʻa kiate kinautolu kimuʻa pea ke ʻoange ʻenau meʻakai. Tauhi ʻa e ngaahi manu mamaʻo mei he vai lōmaki, pea nofo mamaʻo mei he ngaahi manu kaivao naʻe haʻu mo e lōmaki. Vakai ki he monumanu mo e ngaahi manu lalahi.

Tokoni fakalotofonua

ʻOku kehekehe ʻa e ngaahi fika, potungāue, feituʻu tufa, mo e ngaahi fale hūfanga ʻi he ngaahi fonua mo e ngaahi kolo. Kumi ʻa e meʻa ʻoku ʻaʻau ʻi ho peesi fakalotofonua. ʻI ʻAmelika, ʻe lava foki ke ke telefoni ki he 211 ki he ngaahi sēvesi fakalotofonua.

Ngaahi fakahinohino felāveʻi