Maola 72 oyamba pambuyo pa mphepo yamkuntho, tsiku ndi tsiku¶
Ma hurricane, ma typhoon, ndi ma cyclone a m'malo otentha ndi mtundu umodzi wa mphepo yamkuntho, wotchulidwa mayina osiyanasiyana m'nyanja zosiyanasiyana. Zonse zomwe zili mu chitsogozo ichi zikugwira ntchito pa onse.
Manambala a dzidzidzi amasiyana kutengera dziko. Manambala, mabungwe, ndi mapulogalamu othandiza amasiyana m'dziko lililonse. Tsamba la dera lanu lili ndi manambala a dzidzidzi, ofesi ya tsoka, ndi zambiri za malo othawirako pa malo omwe muli. Pezani tsamba la dera lanu.
Tsamba ili likukupatsani dongosolo la maola 72 oyamba pambuyo pa mphepo yamkuntho, taifuni, kapena saikiloni, imene ndi pamene kuvulala kopewedwa kumachitika kwambiri. Tsiku lililonse ndi m'mzere, choncho mukudziwa chochita choyamba, chomwe chingadikire, ndi chomwe mukuyenera kupewa.
Ngati muchita zinthu zitatu zokha¶
- Dikirani chidziwitso chaboma choti chonse ndi bwino musanapite kunja, ndipo khalani kutali ndi mawaya ogwa ndi madzi osefukira.
- Musayendetse jenereta, choyatsa nyama, sitovu ya msasa, kapena injini ya galimoto mkati, mu garaje, kapena pafupi ndi zenera.
- Mwerani madzi otetezeka kokha, ndipo sungani aliyense wouzira, wodyetsedwa, ndi wopuma. Anthu otopa amachita zolakwa zomwe zimawavulaza.
Mphepo siinathe mpaka akuluakulu anena
Bata lamwadzidzidzi likhoza kukhala diso la mphepo, ndi mbali ina ya mphepo ikali kubwera. Kusefukira kuchokera ku mitsinje ndi mvula yambiri kungafikenso pachimake patatha tsiku limodzi kapena kupitirira wind italeka. Mverani dipatimenti yanu ya nyengo ya dziko ndi ofesi yanu ya dzidzidzi ya m'deralo, osati kuyang'ana kumwamba. Onani diso la mphepo.
Musanayambe: mmene mungagwiritsire ntchito dongosolo ili¶
Mphepo iliyonse ndi yosiyana. Madera ena magetsi amabwerera tsiku limodzi, ndipo m'malo ena misewu, madzi, ndi maukonde a foni zimakhala zopanda ntchito kwa milungu. Gwiritsani ntchito masiku pansipa monga mzere wa zofunika, osati nthawi yolimba.
Ngati mudathawa, dongosolo likugwirabe ntchito, koma tsiku 1 ndi tsiku lomwe mukubwerera. Werengani kubwerera kunyumba pambuyo pa mphepo yamkuntho musanapite.
Tsiku 1, maola oyamba: khalani otetezeka¶
Yang'anani anthu choyamba¶
- Yang'anani aliyense mnyumba yanu za kuvulala, kuyambira ndi amene ali chete kapena osasuntha.
- Samalirani zilonda zazing'ono ndi zikhadzula ndi kiti yanu yoyamba yothandiza.
- Imbani nambala yanu ya dzidzidzi ya m'deralo (911 ku United States ndi Canada) pa kutuluka magazi kwakukulu, kupweteka pachifuwa, vuto la kupuma, kuvulala kwa mutu, kapena aliyense wosokonezeka. Yembekezerani kudikira kwautali.
- Ngati mafoni analephera, yesani kutumiza uthenga ku nambala yanu ya dzidzidzi ngati dziko lanu limathandiza izi, kapena mutumize wina ku siteshoni ya moto yapafupi, positi ya apolisi, kapena chipatala.
Musasunthe munthu amene angakhale ndi kuvulala kwa khosi kapena msana pokhapokha ali pangozi mwachangu, monga madzi okwera kapena moto.
Yang'anani nyumba¶
Yang'anani mozungulira musanayende mozungulira. Yang'anani makoma, madenga, ndi nsanja za ming'alu, kutsika, kapena madzi. Ngati nyumba yawonongeka kwambiri ndipo mungathe kuchoka mosatetezeka, pitani kunja kumalo otseguka kutali ndi mitengo ndi mawaya a magetsi.
Gasi, mawaya, ndi madzi
Ngati mwamva fungo la gasi kapena kumva phokoso lofuula, chotsani aliyense ndipo imbani kampani ya gasi kapena nambala yanu ya dzidzidzi kuchokera kutali. Musayatse kapena kuzimitsa magetsi. Tengani waya uliwonse wogwa kapena wopachikika ngati ndi wamoyo, ndipo khalani kutali ndi madzi aliwonse omwe waya ukhoza kukhudza.
Khalani pamalo ngati mungathe¶
Khalani kunyumba pokhapokha nyumba yanu siyotetezeka. Misewu ingatsekedwe ndi mitengo, kukokoloka, kapena kukhala pansi pa madzi, ndipo magetsi a pamsewu adzakhala akuda. Galimoto iliyonse pamsewu imachedwetsa ma ambulansi, magulu opulumutsa, ndi magulu a zida.
Musayende, kusambira, kapena kuyendetsa pakati pa madzi osefukira. Angabise ma drain otseguka, zinyalala zakuthwa, ndowe, ndi magetsi amoyo. Werengani kusefukira kuti mudziwe chifukwa chake madzi omwe amawoneka osaya amatha kukokolola galimoto.
Zimitsani zinthu zomwe zingakupweteke¶
- Ngati madzi afika pa ma socket kapena panel ya magetsi, musakhudze panel. Khalani kutali ndi derali ndipo mudikire electrician.
- Ngati panel ili youma ndipo muli pamalo ouma, zimitsani breaker yaikulu kuteteza surges ndi shorts.
- Zimitsani gasi pokhapokha mwamva fungo la gasi kapena akuluakulu akukuuzani. Chikazimitsidwa, kampani ya gasi kokha kapena injiniya wa layisensi ayenera kuyatsanso.
Tsiku 1, pambuyo pake: auzeni anthu, sungani magetsi a foni, pezani madzi¶
Auzeni anthu kuti ndinu otetezeka¶
Tumizani kanjira kamodzi kafupi kwa munthu wanu wakutali ndipo mumupemphe kufalitsa. Mauthenga amafika pamene mafoni sangafike, ndipo amagwiritsa ntchito mphamvu zocheperapo za foni. Pangani mafoni afupifupi kuti ma line akhale otseguka pa zadzidzidzi.
Ngati dziko lanu kapena Red Cross kapena Red Crescent amayendetsa sevesi ya "safe and well" kapena kugwirizanitsa banja, lembetsani kumeneko nokha. Chitsogozo chathu cha dongosolo lanu la dzidzidzi la banja likufotokoza momwe mungakhazikitsire munthu wanu wakutali.
Tetezani batire ya foni yanu¶
- Yatsani low power mode ndipo mutsitse kuwala kwa screen.
- Zimitsani Wi-Fi, Bluetooth, ndi location pamene simukufunikira.
- Yikani magetsi kuchokera ku power bank, solar charger, kapena galimoto yoyimikidwa kunja ndi injini ikuyenda mu mpweya wotseguka, osati mu garaje.
- Mverani wailesi ya batire kapena yopalasa ndi dzanja pa nkhani zenizeni m'malo mowonera kanema wa streaming.
- Gwirizanani nthawi ziwiri za tsiku kuyatsa mafoni ndi kulumikizana.
Pezani madzi anu¶
Ganizirani kuti madzi a pampopo si otetezeka mpaka kampani yanu ya madzi kapena akuluakulu a m'deralo akunena mosiyana. Madzi oyera angakhalebe ndi majeremusi. Mwerani madzi obotolo choyamba, kenako madzi omwe munasunga mphepo isanabwere.
Anthu akuluakulu ambiri amafunikira osachepera malita 4 (galoni 1) pa munthu patsiku pakumwa ndi ukhondo wachizolowezi, ndi ochuluka m'nyengo yotentha. Ngati mufunikira kudzitsitsa madzi, tsatirani chitetezo cha chakudya ndi madzi pambuyo pa mphepo yamkuntho.
Lembani nthawi yomwe magetsi anazimika¶
Izi zikuuzani pambuyo pake chakudya chomwe chikali chotetezeka. Sungani firiji ndi firiza zotsekedwa. Firiji lotsekedwa limasunga chakudya chouzira kwa maola pafupifupi 4, firiza lodzaza kwa maola pafupifupi 48, ndi firiza lodzazidwa pakati kwa maola pafupifupi 24.
Tsiku 1, usiku: gonani mosatetezeka¶
- Gwiritsani ntchito ma flashlight kapena ma lantern a batire, osati makandulo.
- Ikani chozindikira mpweya wa carbon monoxide cha batire pafupi ndi malo ogona.
- Onetsetsani kuti jenereta iliyonse ili kunja, osachepera mamita 6 (futi 20) kuchokera ku mazenera, zitseko, ndi mpweya, ndi mpweya wake ukuloza kutali ndi nyumba iliyonse.
- Gonani m'chipinda chotetezeka kwambiri, chouzira, kutali ndi makoma owonongeka, mazenera, ndi mitengo yomwe ingathe kugwabe.
Ngati wina akumva chizungulire, kudwala, kapena wasokonezeka usiku, tengani aliyense kunja ku mpweya wabwino ndipo imbani nambala yanu ya dzidzidzi. Izi ndi zizindikiro za poizoni ya carbon monoxide. Werengani chitetezo cha jenereta ndi carbon monoxide.
Tsiku 2: anansi, chiwonongeko, chakudya, ndi zimbudzi¶
Yang'anani anansi¶
Gogodani zitseko za pafupi, makamaka komwe achikulire, anthu olumala, mabanja a makanda, kapena anthu okhala okha akukhala. Bweretsani madzi. Ngati wina wakodwa kapena wavulala kwambiri, imbani nambala yanu ya dzidzidzi m'malo moyesa kunyamula zinyalala zolemera nokha.
Jambulani chiwonongeko musanayeretse¶
Musanasunthe chilichonse, tengani zithunzi ndi kanema wa chipinda chilichonse, kunja kwa nyumba, denga, ndi galimoto zilizonse. Pezani zithunzi za kutali choyamba, kenako za pafupi. Phatikizani mzere wa madzi pa makoma.
Mukhoza kenako kupanga kukonza kochepa komwe kungaletse chiwonongeko chowonjezera, monga kuphimba dzenje pa denga kapena zenera lophwanyika. Sungani risiti iliyonse. Onani zisumo za inshuwaransi ndi thandizo la dzidzidzi ndi, pa madenga ndi mitengo yogwa, mitengo ndi zophimba denga za dzidzidzi.
Sankhani chakudya chanu¶
- Tayani chakudya chilichonse chomwe chinakhudza madzi osefukira, pokhapokha chili mu poto lachitsulo lotsekedwa, losawonongeka kapena mu thumba la retort.
- Yang'anani kutentha kwa firiji ndi chida choyeza kutentha ngati muli nacho. Tayani nyama, nkhuku, nsomba, mazira, mkaka, tchizi tofewa, ndi zotsalira zophikidwa zomwe zakhala pamwamba pa madigiri 4 Celsius (madigiri 40 Fahrenheit) kwa maola 2 kapena kupitirira.
- Chakudya mu firiji chomwe chikali ndi tizidzitsitsi tsa ayezi, kapena chikuwerengera madigiri 4 Celsius (madigiri 40 Fahrenheit) kapena kutsika, chingasungidwe.
- Dyani chakudya chomwe chimawonongeka choyamba, kenako pitani ku chakudya cha mu poto ndi chouma.
- Mukakayikira, tayani. Musayese chakudya kuti muyeze.
Phikani kunja kokha, kutali kwambiri ndi nyumba, ndipo musagwiritse ntchito choyatsa nyama kapena sitovu ya msasa mkati kapena pansi pa carport.
Zimbudzi ndi ukhondo¶
Musanadzitsitse, pezani ngati sewer kapena septic system yanu ikugwira ntchito. Ngati ma drain akubwerera, zimbudzi zikuyenda pang'onopang'ono, kapena akuluakulu akuti musadzitsitse, siyani kugwiritsa ntchito chimbudzi.
Ngati sewer ikugwira ntchito koma madzi ali osagwira, mungadzitsitse pothira dizi la madzi oyera molunjika mu nsanja. Musagwiritse ntchito madzi osefukira. Dzitsitsani pang'onochepa mukathekera, chifukwa machitidwe owonongeka amasefukira mosavuta.
Ngati simungathe kudzitsitsa konse, pangani chimbudzi chakanthawi:
- Ikani matumba awiri a plastic olimba mu dizi lolimba.
- Pambuyo pa kagwiritsidwe kalikonse, phimbani ndowe ndi chinthu chouma monga ufa wa matabwa, pepala lophwanyidwa, nthaka youma, kapena mchenga wa chiweto, ndipo mutseke chivindikiro.
- Khwimani matumba pamene adzaza theka, ndipo musunge mu bini lotsekedwa kunja, kutali ndi magwero a madzi.
- Tsatirani akuluakulu anu a m'deralo pa mmene ndi pamene ataya matumbawo. Musaike m'ma drain a mphepo, mitsinje, kapena nyanja.
Sambani manja anu ndi soya ndi madzi otetezeka mukagwiritsa ntchito chimbudzi, musanakonze chakudya, ndi pambuyo pa kuyeretsa. Gwiritsani ntchito hand sanitizer yokhala ndi mowa pafupifupi 60 peresenti pamene madzi ali ochepa.
Mankhwala ndi zida za zamankhwala¶
Yang'anani kuchuluka kwa mankhwala omwe aliyense ali nawo. Insulin yomwe ikugwiritsidwa ntchito nthawi zambiri imatha kukhala pa kutentha kwa chipinda, pansi pa madigiri 30 Celsius (madigiri 86 Fahrenheit), koma nthawi yololedwa imatengera chinthucho. Lembani tsiku pa bokosi pamene lituluka, lisungeni kutali ndi dzuwa lachindunji, ndipo musaloleze liziziridwe. Yang'anani zidziwitso pa phukusi, kapena mufunse pharmacist yanu, za chinthu chanu ndi kutalika kwa nthawi imene ingakhale kunja.
Ngati mumadalira oxygen, dialysis, kapena chida china chogwiritsa ntchito magetsi, lumikizanani ndi wopereka wanu kapena pitani kumalo othawirako kapena chipatala magetsi otsalira asanathe. Konzani ulendo masana, ndipo mutenge mndandanda wanu wa mankhwala, zidziwitso za chida chanu, ndi foni yoyikidwa magetsi.
Tsiku 3: samalirani kuthamanga kwanu ndi konzekerani sabata lotsatira¶
Yambani kuyeretsa mosamala¶
Kuyeretsa ndi pamene kuvulala kwambiri kumachitika: kugwa kuchokera pa makwerero ndi madenga, zilonda za chisoo, kuvulala kwa msana, ndi kugwidwa ndi magetsi. Musanadule mtengo kapena kukwera makwerero, werengani mitengo ndi zophimba denga za dzidzidzi.
- Valani mabutsi olimba, magolovesi, mabulugwe atali, ndi chitetezo cha maso.
- Gwirani ntchito m'magulu awiri, ndipo mupume ora lililonse.
- Musagwiritse ntchito zida za magetsi muli m'madzi.
- Yambani kuumitsa zipinda zonyowa msanga kuti muchepetse mphemvu. Onani kuyeretsa pambuyo pa mphepo yamkuntho ndi mphemvu.
Dziyang'anireni thanzi lanu¶
Yeretsani chilonda chilichonse nthawi yomweyo ndi soya ndi madzi otetezeka ndipo muchiphimbe. Sungani zilonda kutali ndi madzi osefukira. Pezani chithandizo chamankhwala ngati chilonda chikukhala chofiira, chotupa, chotentha, kapena kuyamba kutuluka madzi, kapena ngati muli ndi chilonda chakuya kapena chodetsedwa ndipo simukudziwa pamene munalandira jakisoni wa tetanus.
Yang'anani matenda a m'mimba, kusanza, fiva, ndi mabanga, ndipo gwiritsani ntchito mankhwala othamangitsa tizilombo udzudzu akabwerera. Tsamba lathu la hatari za thanzi pambuyo pa mphepo yamkuntho likufotokoza madzi osefukira, zilonda, ndi matenda mwatsatanetsatane.
Khalani ouzira mu kutentha¶
M'madera otentha, kutentha ndi dzidzidzi lalikulu air conditioning ndi mafani akazimitsidwa. Mwerani madzi kawirikawiri, pumulani mumthunzi maola otentha kwambiri, ndipo gwirani ntchito yolemetsa m'mawa kapena madzulo. Phunzirani zizindikiro za heat stroke mu chitetezo cha kutentha pambuyo pa mphepo yamkuntho.
Pumulani¶
Simungathe kukonza zonse mu masiku atatu. Gonani pamene mungathe, pumulani ora lililonse mukugwira ntchito, ndipo mudye zakudya zachizolowezi. Kutopa kumabweretsa kugwa, zilonda, ndi zisankho zoipa ndi majenereta ndi mafuta.
Kumva kugwedezeka, kusasunthika, mkwiyo, kapena kulira pambuyo pa mphepo ndi zachizolowezi. Lankhulani ndi anthu amene mumawadalira, ndipo sungani ana pafupi ndi zochitika zachizolowezi. Onani kupirira pambuyo pa mphepo yamkuntho.
Konzekerani nthawi yotsatira¶
- Funsani akuluakulu anu a m'deralo komwe kungapeze madzi, chakudya, mafuta, ndi chithandizo chamankhwala.
- Funsani kampani yanu ya zinthu kuyerekezera pamene magetsi ndi madzi adzabwerera.
- Sankhani ngati mungakhale mosatetezeka, mugwiritsa ntchito mndandanda mu kudutsa mphepo itaima kwa nthawi yaitali.
- Yambani chitetezo chanu cha inshuwaransi ndi mapempho aliwonse a thandizo msanga mukatha.
- Yang'anani anthu amene amagogoda pa zitseko akupereka kukonza ndi ndalama zenizeni kaye. Onani kupewa zinyengo.
Zolakwa zofala¶
- Kuyendetsa jenereta, choyatsa nyama, kapena sitovu ya msasa mu garaje, carport, kapena pafupi ndi zenera.
- Kumwa madzi a pampopo chifukwa akuwoneka oyera.
- Kuyenda kapena kuyendetsa pakati pa madzi oyenda, kapena m'madzi a kuya kosadziwika.
- Kukwera pa denga kapena makwerero kuyang'ana chiwonongeko nokha.
- Kutaya zinthu zowonongeka musanazijambule.
- Kudya chakudya cha mu firiji popanda kuyang'ana nthawi yomwe chinali chotentha.
- Kudzitsitsa chimbudzi pamene ma drain akubwerera.
- Kusiya nyumba pa bata la diso popanda kudziwa ngati mphepo idzabwereranso.
Zochitika zapadera¶
Ngati mulibe galimoto¶
Funsani anansi, magulu a m'deralo, kapena ofesi yanu ya dzidzidzi ya m'deralo za madera ogawa madzi ndi chakudya ndi mayendedwe kumalo othawirako. M'mayiko ambiri, akuluakulu a m'deralo amakhazikitsa kugawa pa mzinda, mudzi, kapena barangay. Awauzeni ngati wina mnyumba yanu sangathe kuyenda kwambiri.
Ngati muli ndi kanda¶
Kuyamwitsa ndi njira yotetezeka kwambiri yodyetsera kanda pambuyo pa mphepo, choncho pitirizani ngati mungathe. Gwiritsani ntchito mkaka wa mu botolo wokonzekera kudya pamene madzi ali osatetezeka, kapena sakanizani ufa wokha ndi madzi obotolo kapena madzi omwe anaphikidwa ndikuzizidwa. Onani makanda ndi ana.
Ngati muli mu hotela kapena chipinda chobwereka¶
Tsatirani antchito a hotela ndi akuluakulu a m'deralo, ndipo mukhale ndi passport ndi chitupa chanu nanu. Auzeni kazembe wanu kapena consulate yanu, ndi banja lanu, komwe muli. Onani oyendera ndi alendo.
Ngati mumakhala mu nyumba yazitali¶
Ma elevator angakhale osagwira kwa masiku, ndipo mapampu a madzi angasagwire pa nsanja zapamwamba. Yang'anani anansi omwe sangathe kugwiritsa ntchito makwerero, ndipo musunthire ku nsanja yotsika kapena malo othawirako ngati simungapeze madzi kapena mankhwala pamwamba.
Ngati mumalima kapena kusunga nyama¶
Yang'anani nyama zokhudza kuvulala, ndipo muzipatse madzi oyera musanazipatse chakudya. Sungani nyama kutali ndi madzi osefukira, ndipo khalani kutali ndi nyama zakuthengo zomwe zasuntha ndi kusefukira. Mafuriko amatha kukankhira njoka ndi tizilombo mu kilabi ndi zipinda zosungira, choncho yang'anani malo akuda ndi ndodo musanalowetse dzanja. Onani ziweto zazikulu ndi za ulimi.
Thandizo la m'deralo¶
Manambala, mabungwe, malo ogawa, ndi malo othawirako zimasiyana ndi dziko ndi tawuni. Pezani lanu pa tsamba lanu la dera. Ku United States, mukhozanso kuyimba 211 pa mautumiki a m'deralo.