Jamp i go long ol toktok

Ae blong hariken: yu no go aotsaed

Hariken, taefun mo tropikol saeklon oli sem kaen stom, be oli gat defren nem long defren solwota. Evri samting long gaed ia i stret blong olgeta.

Ol emejensi namba oli defren long evri kantri. Ol namba, ol ofis mo ol program blong halpem oli defren long evri kantri. Lokol pej blong yu i gat ol emejensi namba, disasta ofis mo infomesen blong evakuesen senta blong ples we yu stap long hem. Faenem lokol pej blong yu.

Sapos win i stop kwiktaem mo skae i kam klia, maet yu stap long ae. Stap insaed. Seken haf blong stom i stap kam, mo i save kasem yu we i no gat woning.

Pej ia i eksplenem wanem nao ae, from wanem blong go aotsaed long taem blong hem i kilim ol man, olsem wanem blong yusum taem we i kwaet long insaed, mo olsem wanem blong save taem wan hariken, taefun, o saeklon i pas stret finis.

Sapos yu mekem tri samting nomo

  1. Eni taem we evri samting i kam kwaet kwiktaem, tingting se hem i ae. Stap insaed.
  2. Yusum taem we i kwaet blong rere from win we bambae i kam long narafala saed.
  3. Wet kasem we ol ofisol oli talem se stom i pas finis bifo yu go aotsaed.

Wanem nao ae

Ae hem i medel blong wan strong tropikol saeklon we i kwaet. Insaed long hem, win i save go daon kasem klosap nating mo ren i stop. Maet yu luk blu skae, san, o ol sta. Samtaem ol pijin we stom i holem oli kamaot.

Raon long ae i gat wol blong ae, we i olsem wan ring blong win we i moa nogud mo ren we i moa hevi long olgeta stom. Wol blong ae i pas antap long yu jes bifo taem we i kwaet. Hem i stap rere blong pas antap long yu bakegen long narafala saed.

Ae i save smol o bigfala tumas, mo ol stom oli muv long ol defren spid. Taem we i kwaet i save stap sam minit o plante aoa. Yu no save talem long insaed long haos blong yu hamas taem bambae hem i stap.

I no evri stom i gat wan ae we i klia, mo ae bambae i no pas antap long plante ples. Plante man long wan stom oli kasem ol laen blong win mo ren nomo, wetem sam taem we i kwaet smol bitwin olgeta.

From wanem ae i wan trap

Taem we i kwaet i olsem se stom i finis. Be i no finis. Hap blong stom long baksaed i save kilim strong olsem hap long fored, o moa strong, mo i kam kwik.

Win i kambak long wan narafala saed, plante taem klosap long saed we i agensem fas wan. Ol tri, ol wol, ol fens, mo ol ruf we oli stanap strong agensem win long wan saed, naoia win i pusum olgeta long narafala saed. Ol samting we oli kam lus finis long fas haf, plante taem oli brok long seken haf.

Ol gavman ofis long plante kantri oli givim woning long samting ia, olsem Hong Kong Observatory, ol state emergency service blong Ostrelia, mo US National Weather Service. Sam man oli ded mo sam oli kasem kil afta we oli go aotsaed long ae. Oli go blong jekem ruf, muvum wan kar, lukluk damej, o wokbaot i go long haos blong wan nekstoa. Afta, wol blong ae i kasem olgeta aotsaed, wetem ol samting we i flae long wan niufala saed.

Yu no go aotsaed long ae

Wol blong ae i save kambak insaed long sam minit nomo we i no gat woning. Sapos yu stap aotsaed taem hem i kambak, maet yu no save kasem doa bakegen.

I no evri taem we i kwaet i ae

Taem win i kwaet smol, i no oltaem minim se yu stap long ae. Ol hariken oli kam olsem ol laen. Bitwin ol laen, win i kam isi mo ren i save stop smol taem, afta nekis laen i kam.

Ofis blong weta blong kantri blong yu o ol lokol ofisol nomo oli save talem wea ae i stap. Lisen long redio. Sapos i no gat man we i talem se ae i stap antap long eria blong yu, tingting se yu stap bitwin ol laen mo nekis wan i klosap. Long tu rod, ansa i sem: stap insaed.

Wanem blong mekem long taem we i kwaet

Yusum taem we i kwaet blong rere from seken haf, long insaed.

  • Go bak long sef rum blong yu mo kaontem evriwan, wetem ol anamol blong haos.
  • Lisen long redio blong save wea stom i stap mo hamas taem we i kwaet i save stap.
  • Tingting long wanem saed win bambae i kam long hem naoia. Sapos fas haf i kilim fored blong haos, maet baksaed i kasem seken haf. Muv i go longwe long ol wol mo ol windo long saed ia.
  • Jekem insaed long haos sapos i gat ol niufala ples we wota i lik, ol krak, o ol windo we oli brok. Satem doa blong eni rum we i gat glas we i brok.
  • Fulumap bakegen ol botel blong wota, jekem ol tos, mo putum ol niufala bateri.
  • Jajem wan fon long paoa bank.
  • Yusum toilet mo givim samting blong dring mo samting blong kakae long evriwan.
  • Sendem wan sot teks long famle: yu oraet mo yu stap haed yet.
  • Talem long ol pikinini se nois bambae i kambak kwik, blong hem i no mekem olgeta oli fraet.

Tingting se seken haf bambae i stat kwiktaem. Nois, presa, mo ren oli save kambak insaed long sam seken nomo.

Sapos yu mas mekem samting long taem we i kwaet

Stap insaed sapos i gat eni rod blong mekem olsem. Wan tru emejensi nomo i wan risen blong go aotsaed: wan faea, wan bilding we i stap foldaon, wota we i stap kam antap mo bambae i kasem yu, o wan man we bambae i ded sapos i no kasem kea mo we i no save wet.

Nating long taem ia, folem ol mak ia:

  • Fastaem, singaot lokol emejensi namba blong yu (911 long Yunaeted Stet mo Kanada). Maet oli talem long yu blong stap long ples we yu stap long hem.
  • Go longwe olsem we yu mas go nomo, long rod we i moa sot, mo longwe long ol tri mo ol paoa laen.
  • Yu no mekem wan samting aotsaed we i tekem moa long wan o tu minit.
  • Livim wan man insaed blong lukluk skae mo lisen long redio, we i rere blong singaot yu i kambak.
  • Go bak insaed stret taem win i stat blong kam strong, skae i kam tudak, o yu harem nois i stap kambak.

Yu no yusum ae blong go jekem ol nekstoa, tekem ol foto, muvum ol kar, klinim ol samting we i foldaon, o stat blong ripearem samting. Olgeta samting ia i save wet kasem we stom i pas finis.

Taem seken haf i kam

Go bak long sef rum blong yu stret taem win i stat blong kam strong. Stap daon, longwe long ol windo, wetem sus long leg blong yu mo wan matres o ol pilo i rere. Plante taem seken haf i karem ol niufala woning blong tornado mo moa ren, ale livim ol woning oli stap on. Lukluk Ol tornado long taem blong hariken mo Wanem blong mekem long taem blong hariken.

Sapos haos i stat blong brok taem win i jenis, muv i go long smol rum we i moa strong mo go aninit long wan samting we i strong. Lukluk Sapos haos i stat blong brok.

Olsem wanem blong save se stom i pas stret finis

Yu no trastem nomo samting we yu luk mo harem. Skae i save kam klia long ae, mo win i save kam isi bitwin ol laen. Lukaot long olgeta samting ia long sem taem.

  1. Ofis blong weta blong kantri blong yu o ol lokol ofisol oli talem se stom i pas finis long eria blong yu, o oli givim ol klia.
  2. Woning blong eria blong yu oli tekemaot o oli putum i go daon. Long Hong Kong, hemia i minim se oli putum signal i go daon. Long Filipin, oli tekemaot signal blong win. Long Ostrelia, oli kanselem saeklon woning. Long Yunaeted Stet, hariken woning o tropikol stom woning i finis.
  3. Win i go daon aninit long strong blong tropikol stom, 63 kilomita long wan aoa (39 mael long wan aoa), mo i stap daon, i no smol taem nomo we i kwaet.

Ol strong gas oli save kam yet plante aoa afta we medel blong stom i muv i go finis. Tel blong wan bigfala stom i save karem yet ol tornado, mo ol stom we oli slo oli save ren yet plante dei. Lukluk Ol longfala stom mo plante dei blong ren.

Nating afta we win i finis, ol denja oli stap yet: ol paoa laen we oli foldaon, gas we i lik, wota blong flad we i stap kam antap yet, ol tri we oli wik, mo ol bilding we oli kasem damej. Ridim Afta long hariken mo Ol fas dei afta long stom bifo yu go aotsaed blong gud.

Ol narafala gaed