Wota mo kakae blong rere from hariken¶
Hariken, taefun mo tropikol saeklon oli sem kaen stom, be oli gat defren nem long defren solwota. Evri samting long gaed ia i stret blong olgeta.
Ol emejensi namba oli defren long evri kantri. Ol namba, ol ofis mo ol program blong halpem oli defren long evri kantri. Lokol pej blong yu i gat ol emejensi namba, disasta ofis mo infomesen blong evakuesen senta blong ples we yu stap long hem. Faenem lokol pej blong yu.
Pej ia i soemaot long yu hamas wota mo kakae blong stoarem from hariken, olsem wanem blong kipim i sef long hot, mo olsem wanem blong mekem wota we yu no sua long hem i sef blong dring. Hem i wok from wan taefun o saeklon tu, long eni ples we wota long paep mo ol stoa oli save stop blong wan wik o moa.
Sapos yu mekem tri samting nomo¶
- Stoarem 4 lita (1 galen) wota from evri man evri dei blong 7 dei o moa, mo kasem tu taem moa long weta we i hot.
- Stoarem kakae blong 7 dei we yu save kakae stret long tin o pakej, wetem wan samting blong openem tin wetem han.
- Kipim wan botel blong nomol blij we i no gat smel mo wan samting blong drop, mo lanem ol step blong boelem mo blij aninit.
Hamas wota blong stoarem¶
Mekem plan from 4 lita (1 galen) from evri man evri dei. Hemia namba blong US CDC mo Ready.gov, mo i sem mak wetem 4 lita we i smol mak long nasonal gaed blong Ostrelia, Get Ready. Klosap haf i blong dring mo haf i blong kakae mo blong wasem bodi smol.
Ready.gov i talem se long weta we i hot tumas, nid blong wota i save kam dabol. Ol pikinini, ol mama we oli givim titi, ol woman we oli gat bel, mo eni man we i sik oli save nidim moa.
Sapos yu stap long ol ples we i hot (tropik), stoarem moa bitim smol mak.
| Famle | 7 dei, nomol weta | 7 dei, weta we i hot | 14 dei, nomol weta | 14 dei, weta we i hot |
|---|---|---|---|---|
| 1 man | 28 lita (7 galen) | 56 lita (14 galen) | 56 lita (14 galen) | 112 lita (28 galen) |
| 2 man | 56 lita (14 galen) | 112 lita (28 galen) | 112 lita (28 galen) | 224 lita (56 galen) |
| 4 man | 112 lita (28 galen) | 224 lita (56 galen) | 224 lita (56 galen) | 448 lita (112 galen) |
| 6 man | 168 lita (42 galen) | 336 lita (84 galen) | 336 lita (84 galen) | 672 lita (168 galen) |
Adem wota from ol pet antap long hemia. Emejensi kit blong pet i gat hamas olgeta oli nidim.
Dring wanem yu nidim
Ready.gov i givim advaes blong neva katem wota blong dring sapos ol ofisol oli no talem long yu. Dring wanem yu nidim tede mo lukaot moa from tumora. Taem yu stap kolkol mo yu spel, bodi blong yu i nidim smol wota moa.
Jusum ol kontena¶
Wota blong botel we yu pem i moa isi. Kipim i sil long pak blong hem mo yusum bifo det we i stap long hem.
Sapos yu fulumap blong yu wan, yusum ol kontena blong kakae we i gat kava we i sat gud. Ol klin botel blong sofdring o wota oli wok, mo tu ol jag blong wota mo ol jerikan we oli salem from wota blong dring. Yu no yusum ol botel blong melek o jus, we i had blong klinim gud, o eni samting we i bin holem kemikol, blij, o fiul.
Tingting long hamas i hevi. Wota i hevi klosap 1 kilo long wan lita (8 paon long wan galen), ale wan kontena blong 20 lita (5 galen) i hevi klosap 20 kilo (44 paon). Ol smol kontena oli isi moa blong karem i go antap long step, blong serem, mo blong kapsaetem.
Olsem wanem blong klinim mo fulumap ol kontena blong yu wan¶
Ol step ia oli folem US CDC.
- Wasem kontena mo kava wetem sop mo wota, afta rinsim.
- Miksim 1 tispun (5 mililita) blij we i no gat smel insaed long 1 lita (1 kwot) wota.
- Kapsaetem i go insaed, satem kontena, mo seksekem blong mikis i tajem evri saed insaed.
- Kapsaetem i go aot mo letem kontena i drae long ea.
- Fulumap wetem wota long paep we i kam long wan sef ples mo satem gud.
- Raetem det long hem wetem wan maka.
- Jenisim wota we yu fulumap long haos evri 6 manis.
Wea blong stoarem wota¶
CDC i talem blong yusum wan ples we i kolkol, 10 i go kasem 21°C (50 i go kasem 70°F), longwe long san mo longwe long fiul mo ol posen blong kilim binatang. Long ol ples we i hot, maet yu no gat wan ples we i kolkol olsem, ale jusum ples we i moa kolkol mo i moa tudak we yu gat, olsem wan kabod insaed o aninit long wan bed. Kipim i no stap long flo sapos flad i save kasem haos blong yu.
Kavremap evri kontena blong wota. Ol baket, drum, mo tang we oli open oli kam ples blong ol moskito oli bon insaed long sam dei long weta we i hot.
Ol tang, sistern, mo drum¶
Plante haos long Karibian, Latin Amerika, Saot Esia, mo Pasifik oli dipen long ol tang long ruf, ol sistern, o ol drum blong wota. Bifo stom, fulumap olgeta mo satem gud ol kava. Afta long stom, sapos tang i gat damej, kava i kamaot, o wota blong flad o ol samting we i foldaon long ruf oli kasem, klinim wota bifo yu dring o yusum blong flasem toilet mo klinim nomo kasem we oli jekem.
Fulumap taem fokas i talem se wan stom i stap kam¶
Taem oli givim wan wajem o woning, fulumap evri klin kontena we yu gat: ol sospen, ol jag blong boelem wota, ol botel, mo ol kula. Ol sistem blong wota oli save lusum presa o kam doti afta long wan stom we i no gat plante woning.
Fulumap bat mo eni bigfala baket from blong flasem toilet mo blong waswas, i no blong dring. Wan bat i no klin naf from wota blong dring sapos yu no yusum wan bag we oli mekem blong stoarem wota insaed long bat.
Flasem toilet we i no gat wota long paep
Kapsaetem wan baket wota stret long toilet long wan kwik muv. Yu no nid blong fulumap tang bakegen. Sapos ol paep blong doti blong toilet oli gat flad o lokol ofisol blong yu oli talem blong no flas, yusum wan baket toilet wetem bag insaed, olsem we i stap long lis blong ol samting blong rere.
Olsem wanem blong mekem wota i sef¶
Klinim eni wota we yu no sua long hem. Ready.gov i talem blong klinim evri wota we yu no save sua long hem bifo yu yusum blong dring, kuk, brasem tut, mekem ae, o miksim fomula milk blong bebi. Sapos wota i no klia, letem doti i go daon mo kapsaetem tru long wan klin kaliko, pepa taol, o filta blong kofi fastaem.
Sam wota yu no save mekem i sef
Wota blong flad, mo eni wota we i smel olsem fiul o kemikol o i gat oel i saen antap long hem, yu no save mekem i sef wetem boelem, blij, o wan filta. Yu no dring o wasem kakae o disis long hem. Yusum wota we yu stoarem o wota blong botel.
Boelem¶
Boelem i rod we i moa sua blong kilim jem, folem CDC. World Health Organization i talem se taem wota i boel strong i naf blong kilim ol bakteria, ol vaeras, mo ol parasaet we i spolem man.
- Boelem klia wota kasem we i boel strong, we ol bigfala bubel oli gohed blong kam antap nating taem yu stirim.
- Kipim i boel blong 1 minit.
- Sapos yu stap antap long hil, antap long klosap 1,000 mita (3,300 fut), boelem blong 3 minit. US EPA i yusum hae ia mo CDC i yusum 2,000 mita (6,500 fut), ale mifala i givim wan we i daon moa.
- Letem i kol hem wan, wetem kava.
- Stoarem long ol klin kontena we oli gat kava.
- Blong mekem i testgud moa, kapsaetem i go bak mo fored bitwin tu klin kontena, o putum smol sol long evri lita (kwot).
Boelem aotsaed nomo sapos yu stap yusum wan stov blong kamping, stov blong gas, o jakol. Lukluk kuk long fasin we i sef we i no gat paoa.
Blij¶
Yusum blij taem yu no save boelem. Blij i no kilim evri parasaet gud olsem boelem, ale boelem taem yu save.
Jekem lebel fastaem. Sapos hem i givim ol tok blong klinim wota blong dring, folem. Sapos i no gat, faenem pesen blong sodium hypochlorite aninit long "active ingredient".
Yusum nomol blij nomo we i no gat smel: i no blij we i gat smel, we i sef from kala (color safe), we i no splas (splashless), o blij we oli putum ol narafala klina insaed. EPA i talem blong yusum blij we yu stoarem long nomol temprija blong rum, we i no kasem wan yia yet.
Ol mak ia oli kam long US CDC mo EPA. Wan drop i kam long wan nomol samting blong drop meresin.
| Wota | Blij 5% i go kasem 9% (plante blij blong haos long US) | Blij 1% |
|---|---|---|
| 1 lita (1 kwot) | 2 drop (0.1 mL) | 10 drop (0.5 mL) |
| 4 lita (1 galen) | 8 drop (0.5 mL), smol daon long ⅛ tispun | 40 drop (2.5 mL), ½ tispun |
| 19 lita (5 galen) | 40 drop (2.5 mL), ½ tispun | 200 drop (12.5 mL), 2 ½ tispun |
EPA i givim wan mak we i smol moa from blij blong 8.25%: 6 drop long evri 4 lita (1 galen). Sapos blij blong yu i gat narafala strong, olsem 3% o 4%, tebol ia i no wok. Folem lebel o ol tok blong nasonal helt ofis blong yu.
- Putum blij mo stirim.
- Mekem i dabol sapos wota i no klia, i gat kala, o i kol tumas.
- Wet 30 minit o moa.
- Smelem. Hem i mas smel smol olsem klorin.
- Sapos i no gat smel, putum sem mak bakegen mo wet 15 minit moa.
- Sapos test i strong tumas, kapsaetem bitwin ol klin kontena mo letem i stap sam aoa.
Ol tablet mo drop¶
Ol tablet blong klinim wota oli laet, oli no sas, mo oli isi blong kipim long bag blong ronwe. Folem pakej stret, from we mak mo taem blong wet i defren long evri samting.
CDC i talem se ol tablet blong chlorine dioxide oli kilim Cryptosporidium, wan parasaet, be ol tablet blong aiodin mo klorin oli no kilim. Aiodin i no blong ol woman we oli gat bel, ol man we oli gat sik long tairoid, o ol man we bodi blong olgeta i no save tekem aiodin, mo i no gat man we i mas yusum blong moa long sam wik long wan taem.
Ol filta¶
Wan filta we yu save karem i tekemaot ol parasaet sapos ol hol blong hem oli 1 maekron o smol moa, mo ol bakteria sapos oli 0.3 maekron o smol moa, folem CDC. Plante filta we yu save karem oli no tekemaot ol vaeras. Afta we yu filtarem, putum blij o wan tablet blong kilim wanem we filta i misim.
Kakae blong stoarem¶
Jusum kakae we i no nidim frij, i no nidim kuk, mo i nidim smol wota nomo. Jusum ol samting we famle blong yu i kakae finis, from we hot mo stres i kilim tingting blong kakae, mo bambae yu yusum long ol nomol kakae tu.
- Fis long tin: tuna, sadin, makerel, o salmon
- Mit long tin: jiken, bulumakau long tin, o sosej
- Bin, jikpi, mo lentil long tin
- Frut mo vejetebol long tin we i stap long jus o wota
- Sup, stu, o jili long tin, we yu save kakae kol
- Pinat bata o narafala bata blong nat
- Biskit, raes keik, mo flat bred we i save stap longtaem
- Ol drae kakae we i rere blong kakae olsem raes we oli flatem, raes we oli mekem i solap, o jikpi we oli rosem
- Ots, serial, granola, mo ol ba blong enaji
- Frut we i drae, ol nat, mo ol sid
- Melek we i save stap longtaem long selef long ol katon, o melek paoda
- Kofi, ti, suga, mo sol sapos yu dipen long olgeta
- ORS (sol blong drink we i givim wota bakegen long bodi) o ol pakej blong elektrolaet
- Ol swit mo smol kakae we yu laekem tumas
- Wan samting blong openem tin wetem han, wetem wan blong sep
- Ol plet, kap, mo spun mo fok we yu sakem afta wan yus blong sevem wota blong wasem
Long weta we i hot, yu no kakae tumas kakae we i solsol tumas, we i mekem yu nidim wota moa mo i yusum wota blong dring. Raes, pasta, drae bin, mo nudol oli no sas be oli nidim wota mo fiul blong kuk, ale kaontem olsem ekstra, i no olsem stamba blong kit.
Ready.gov i talem se kakae long tin we oli mekem long faktri yu save kakae stret long tin we yu no hotem. Sakem eni tin we i solap, i lik, i dent tumas, o i gat ras.
Hamas kakae¶
Traem blong gat tri smol kakae mo tu smol kakae bitwin from evri man evri dei. Wan isi rod blong mekem plan: kaontem ol kakae, i no ol tin.
| Famle | 7 dei | 14 dei |
|---|---|---|
| 1 man | 21 kakae | 42 kakae |
| 2 man | 42 kakae | 84 kakae |
| 4 man | 84 kakae | 168 kakae |
Ol bebi, ol man we oli gat daebetis, mo eni man we i gat wan spesel kakae oli nidim plan blong olgeta. Lukluk ol bebi mo ol pikinini mo fes eid mo ol meresin.
Stoarem mo jenisim kakae¶
- Kipim kakae long ol plastik o aean bokis we oli sil, i no long flo, long ples we i moa kolkol mo tudak we yu gat.
- Raetem det we yu pem long evri samting wetem wan maka.
- Putum ol niufala samting long baksaed mo yusum olgeta we oli moa olfala fastaem.
- Evri 6 manis, kakae wanem i klosap long det blong hem mo jenisim wetem niufala.
- Long ol haos we i hot tumas o i wet, jekem evri 3 manis sapos i gat ol binatang, ras, mo ol pakej we oli solap.
Kakae fres kakae fastaem taem paoa i katof¶
- Kakae kakae long frij fastaem.
- Afta, go long frisa.
- Stat blong kakae kakae we yu stoarem long las.
USDA i talem se wan frij we i sat i kipim kakae i sef blong klosap 4 aoa. Wan frisa we i fulap i holem kolkol blong hem blong klosap 48 aoa, mo wan we i haf fulap blong klosap 24 aoa, sapos doa i stap sat. Sakem mit, fis, eg, melek, mo kakae we i stap yet afta kakae we oli stap antap long 4°C (40°F) blong moa long 2 aoa. Pej long stap sef wetem kakae mo wota i gat olgeta rul blong kipim o sakem.
Frisim wota naoia
Fulumap ol klin botel kasem tri kwota mo frisim olgeta bifo stom. Oli kipim frisa i kolkol blong moa longtaem mo oli kam wota blong dring taem oli melt.
Eksampol blong menu blong 7 dei we i no nidim kuk¶
Menu ia i yusum kakae we i save stap longtaem long selef nomo afta long fas dei. Jenisim wetem ol kakae we famle blong yu i save.
| Dei | Brekfas | Lanj | Sapa |
|---|---|---|---|
| 1 | Fres kakae long frij | Sanwis o kakae we i stap yet long frij | Kakae we i kam sof fastaem long frisa, we yu kukum aotsaed |
| 2 | Serial wetem melek we i save stap longtaem | Tuna o sadin wetem biskit | Jili o stu long tin wetem flat bred |
| 3 | Granola ba mo frut long tin | Pinat bata long biskit, frut we i drae | Jiken long tin wetem kon long tin |
| 4 | Ots we i kuk kwik we yu mekem wetem wota we yu klinim mo melek paoda | Salad blong bin mo jikpi long tin | Sup long tin wetem biskit |
| 5 | Serial mo wan kap blong frut | Bulumakau long tin o sosej, biskit | Bin long tin wetem flat bred |
| 6 | Ba blong enaji mo ol nat | Makerel o tuna, vejetebol long tin | Stu long tin |
| 7 | Ots wetem frut we i drae | Pinat bata mo banana sapos yu gat | Jiken o fis long tin wetem bin |
Kuk long fasin we i sef we i no gat paoa¶
Wan stov blong kamping, stov blong gas, o gril i letem yu hotem kakae mo boelem wota. Yusum aotsaed nomo, longwe long ol windo, doa, mo hol blong ea, mo neva insaed, long wan garej, o aninit long wan veranda we i gat ruf. Stoarem fiul aotsaed long haos mo kipim wan faea ekstingwisa klosap.
Kaben monoksaed we i kam long ol stov mo ol gril
Jakol, gas, mo kerosin olgeta oli mekem kaben monoksaed, we i no gat smel o kala. US CDC i talem blong neva bonem jakol o yusum wan stov blong gas blong kamping insaed long haos. Sapos wan man i gat hed i soa, hed i raon, bodi i wik, i wantem toroaot, o i konfius, karem evriwan i go long fres ea mo singaot lokol emejensi namba blong yu (911 long Yunaeted Stet mo Kanada).