Evakuet wetem ol pet long taem blong hariken¶
Hariken, taefun mo tropikol saeklon oli sem kaen stom, be oli gat defren nem long defren solwota. Evri samting long gaed ia i stret blong olgeta.
Pej ia i halpem yu blong karem ol pet blong yu oli go aot long fasin we i sef taem wan hariken, taefun, o saeklon i stap kam, blong kipim olgeta oli kwaet mo kolkol long rod, mo blong faenem olgeta sapos yu lusum olgeta. Step we i moa impoten hem i blong save wea ol anamol blong yu bambae oli go bifo eni man i talem long yu blong lego ples.
Sapos yu mekem tri samting nomo¶
- Lego ples erli wetem ol pet blong yu, stret taem ol ofisol oli givim advaes o yu disaed blong go. Ol ples we oli akseptem pet oli fulap fastaem.
- Kipim evri anamol insaed long wan bokis blong karem anamol o long wan rop stat long taem we yu lego ples kasem we yu stap gud long niufala ples.
- Neva livim wan pet insaed long wan kar we i park, mo neva fasem wan pet mo livim hem.
Wanem taem blong lego ples¶
Ol ofisol long plante kantri oli talem se sapos oli talem long yu blong evakuet, ol pet blong yu oli mas evakuet tu. I tekem moa taem blong putum ol anamol long kar bitim ol man, mo sam ples we oli akseptem pet oli fulap erli.
- Go long fas advaes blong evakuesen from eria blong yu, o bifo sapos yu gat plante anamol, yu no gat kar, o yu gat longfala rod blong draev.
- Long Yunaeted Stet, wan hariken wajem i minim se ol samting blong hariken oli save hapen. Hem i kamaot klosap 48 aoa bifo we oli ting se win blong tropikol stom, klosap 63 km/h (39 mph), bambae i kam. Plante man we oli gat pet oli lego ples long taem blong wajem, i no long taem blong woning. Ol narafala kantri oli yusum ol defren signal, ale jekem wajem mo woning mo lokol pej blong help blong yu.
- Karem ol pet oli kam insaed long fas saen blong stom, nating sapos yu no lego ples yet. Ol anamol we oli fraet oli haed o oli ronwe, mo maet yu no save faenem olgeta afta.
Wea ol pet oli save go¶
Rerem tu jois o moa bifo sisen, long ol defren saed, from we rod blong stom i save jenis.
Ol fren mo famle¶
Wan fren o famle aotsaed long eria blong denja plante taem i jois we i moa isi. Askem olgeta bifo sisen, i no long taem blong stom. Agri long hamas anamol, hamas taem, mo hu i pem kakae. Karem kakae, litta, ol dis, mo ol kej blong yu wan.
Ol evakuesen senta we oli akseptem pet¶
Ol rul blong evakuesen senta oli defren long evri kantri mo long evri taon. Sam oli letem ol pet oli stap long sem rum wetem ol masta blong olgeta, sam oli kipim ol pet long wan seperet eria klosap, mo plante oli akseptem ol seves anamol nomo. FEMA, ofis blong disasta blong Yunaeted Stet, i tokbaot tu kaen: ol pet we oli stap wetem ol masta blong olgeta, mo ol pet we oli stap long wan ples klosap.
Blong faenem wan:
- Singaot lokol emejensi ofis blong yu bifo sisen mo askem wanem evakuesen senta i akseptem ol pet mo sapos yu mas rejista.
- Jekem lokol pej blong help blong yu from ofisol lis blong ol evakuesen senta we oli open long eria blong yu.
- Long Yunaeted Stet, singaot 211 o jekem saet blong emejensi manejmen blong kaonti o paris blong yu mo Red Cross shelter finder.
- Long Filipin, askem barangay blong yu o DRRMO blong siti o munisipaliti blong yu. Sam lokol gavman oli putum wan ples from ol pet, be plante evakuesen senta oli no gat.
- Long Ostrelia, jekem wetem lokol kaonsel blong yu mo state emergency service. Long Northern Territory, ol pablik saeklon selta oli no akseptem ol pet, mo gavman i makem sam ples blong park kar we yu save haed insaed long kar blong yu wetem ol pet. Ol ples ia oli no gat ol wokman o seves, mo yu no save livim pet o kar blong yu we i no gat man i lukaot.
- Long Karibian, India, Bangladesh, mo Mosambik, askem nasonal o distrik disasta ofis blong yu mo lokol grup blong lukaot long anamol. Sam saeklon selta long Bangladesh oli gat ol hil blong graon we oli leftemap, we oli kolem killa, from ol anamol blong fam, be plante taem oli no letem ol smol pet oli go insaed.
Plante evakuesen senta blong pet oli askem yu blong karem:
- Wan bokis blong karem anamol o wan kej from evri anamol.
- Pruf blong vaksin, plante taem blong rebis.
- Wan rop, wan kola, mo wan ID tag.
- Kakae, wota, ol dis, meresin, mo litta blong sam dei.
- Yu wan, blong fidim, wokbaot wetem, mo klinim doti blong pet blong yu.
Gaed blong ol evakuesen senta i eksplenem wanem blong tingting se bambae i stap insaed long wan evakuesen senta.
Ol hotel¶
Ol hotel long ol rod blong evakuesen oli fulap kwik. Sam hotel we oli no akseptem pet long nomol taem oli letem long taem blong wan emejensi we gavman i talemaot, be yu no dipen long hemia.
- Singaot mo askem stret sapos oli akseptem kaen mo saes blong anamol blong yu, mo hamas.
- Askem long ol fi mo sapos yu save livim ol pet olgeta nomo long rum.
- Bukum erli wetem wan polisi we i letem yu kanselem.
- Kipim wan lis blong ol hotel we oli akseptem pet long tu o tri saed.
Ol kenel mo ol klinik blong vet¶
Wan kenel o klinik blong vet (dokta blong anamol) we i stap longwe gud aotsaed long eria blong denja i save lukaot long ol anamol we yu no save karem. Bukum wan bifo sisen, mo karem ol rekod blong vaksin.
Yu no livim wan anamol long wan kenel insaed long eria blong evakuesen. Kenel ia tu bambae i mas evakuet, mo maet yu no save wea pet blong yu i go.
Ol seves anamol¶
Wan seves anamol we oli trenem i stap wetem man we i lukaotem hem. Long Yunaeted Stet, ol pablik evakuesen senta oli mas akseptem ol seves anamol, mo FEMA mo Red Cross oli talem se ol seves anamol oli oltaem welkam long ol emejensi selta. Ol wokman oli save askem tu kwestin nomo: anamol i nid from wan disabiliti, mo wanem wok o tas oli trenem hem blong mekem. Oli no save askem ol pepa, wan vest, o blong soemaot olsem wanem hem i wok.
Loa blong Yunaeted Stet i lukluk ol emosonol saport anamol mo ol terapi anamol long defren fasin. Oli no seves anamol aninit long Americans with Disabilities Act, ale wan evakuesen senta i save putum olgeta long eria blong ol pet. Ol rul long ol narafala kantri oli defren, ale askem lokol emejensi ofis blong yu bifo sisen.
Jeklis from ol man we oli lukaotem seves anamol:
- Eni ID o setifiket we kantri blong yu i givim, nating sapos oli no askem.
- Kakae, wota, meresin, mo ol bag blong doti blong tu wik from anamol.
- Wan hanes mo rop blong sep.
- Wan mat o blanket blong anamol i gat ples blong hem wan long flo blong evakuesen senta.
- Ol smol sus blong anamol o waks blong leg sapos maet yu wokbaot antap long ol samting we i foldaon o rod we i hot.
- Wan narafala plan sapos seves anamol blong yu i kasem kil o i stres tumas blong wok, olsem wan man blong halpem yu o wan samting blong halpem yu blong muv.
Sapos wan man klosap long yu long evakuesen senta i gat alaji o i fraet long dog, ol wokman oli mas muvum wan long yutufala, i no blokem anamol blong yu. Lukluk ol olfala mo ol man we oli gat disabiliti from moa infomesen long olsem wanem blong kasem help long wan emejensi.
Sapos yu no gat kar¶
Plante man oli evakuet long leg, long bas, long sip, o wetem transpot blong gavman. Askem lokol emejensi ofis blong yu bifo sisen sapos ol bas mo bot blong evakuesen oli karem ol pet insaed long ol bokis.
- Yusum ol bokis blong karem anamol we yu save leftemap mo karem, o wan bag blong baksaed from wan smol anamol.
- Rerem wan kit blong ronwe we i laet moa: kakae mo wota blong tri dei, meresin, mo ol rekod.
- Askem wan nekstoa we i gat kar naoia sapos hem i save karem yu mo pet blong yu.
- Rejista wetem lokol emejensi ofis blong yu sapos bambae yu nidim transpot. Talem long olgeta se yu gat ol anamol.
Travel long fasin we i sef¶
Wan pet we i fri insaed long wan kar i save mekem draeva i no lukluk gud long rod o i save jam i ronwe taem kar i stop. Fasem gud evri anamol bifo yu statem enjin.
- Ol puskat mo ol smol anamol oli stap insaed long ol bokis blong karem anamol, we yu fasem wetem sitbel o putum strong blong oli no save slaed.
- Ol dog oli stap insaed long wan kej, o long wan hanes we i fas long wan sitbel.
- Kipim wota mo wan dis klosap long han, mo givim wota long evri stop.
- Fasem rop fastaem bifo yu openem eni doa, evri taem.
- Kavremap ol bokis wetem wan laet kaliko blong mekem ol anamol oli kwaet, be livim ples blong ea.
- Kipim kar i kolkol. Yusum ea kondisen mo park long sed long ol stop.
Tingting se bambae i gat plante kar long rod, longfala taem blong wet, mo ol stesen blong fiul we oli sat. Lukluk evakuet long fasin we i sef from advaes long rod mo fiul.
Stres from hot¶
Plante stom oli kam long weta we i hot mo i wet, mo plante taem paoa i katof afta. Hot i save kilim wan pet kwik, moa insaed long wan kar, wan evakuesen senta we i fulap, o wan bokis long san.
Neva livim wan pet insaed long wan kar we i park
Wan kar i kam hot insaed long sam minit, nating long sed mo ol windo oli open smol. Wan pet we yu livim insaed i save ded from hit stok. Karem pet blong yu wetem yu long evri stop.
Ol anamol we oli stap long denja we i moa hae: ol dog mo puskat we fes blong olgeta i flat (olsem bulldog, pug, mo Persian), ol anamol we oli yang tumas o olfala, ol anamol we oli gat strong hea, ol anamol we oli fat tumas, mo ol rabit, gini pig, mo pijin.
Ol saen blong stres from hot:
- Anamol i pulum win strong tumas o i had blong pulum win.
- Plante wota blong maot i ron.
- Anamol i wik, i foldaon foldaon, o i konfius.
- Toroaot o sitsit wota.
- Ol gam o tang we oli kam red tumas, o blu o grei.
- Anamol i foldaon.
Wanem blong mekem, folem advaes blong fes eid blong RSPCA:
- Muvum anamol i go long sed o long wan rum we i kolkol stret long taem ia.
- Kapsaetem wota we i kolkol smol long bodi blong hem, i no wota we i kol olsem ae, we i save mekem i moa nogud. Kipim wota longwe long fes blong wan anamol we fes blong hem i flat o we i ded smol.
- Putum ol taol we i wet aninit long anamol, i no antap long hem, mo yusum wan fan sapos yu gat.
- Givim smol smol wota we i kolkol.
- Gohed blong mekem i kolkol kasem we win blong hem i kam isi, be stop bifo anamol i stat blong seksek from kol.
- Karem i go long wan vet kwiktaem we yu save, nating sapos i luk olsem se i oraet bakegen. Hit stok i save spolem ol pat insaed long bodi we i soemaot afta.
Blong blokem, wokbaot wetem ol dog long eli moning o long sapa nomo taem i kolkol, kipim ol anamol longwe long san, mo jekem sapos rod i no hot tumas from han blong yu. Lukluk gaed blong stap sef long hot from ol man long sem hot.
Kipim ol anamol oli kwaet¶
Ol stom mo ol niufala ples oli mekem ol anamol oli fraet. Wan masta we i kwaet mo wan rutin we anamol i save gud oli halpem moa bitim eni narafala samting.
- Kipim ol taem blong fidim mo wokbaot i stap olsem nomol taem we yu save.
- Givim long evri anamol wan kona we i kwaet wetem bed o blanket blong hem.
- Kipim ol puskat insaed long bokis blong olgeta wetem doa i open insaed long wan rum we i sat, blong oli save haed be oli no save ronwe.
- Kavremap ol kej blong pijin mo ol bokis blong ol smol anamol wetem wan laet kaliko.
- Toktok long wan voes we i daon mo kwaet. Yu no panisim wan pet we i fraet.
- Yusum wan pleplei samting we hem i save, wan samting blong kakae, o wan siot we yu werem finis we i smel olsem yu.
- Kipim ol dog longwe long ol dog we oli no save, mo yu no letem ol pikinini oli kam fulap raon long wan anamol we i stres.
- Jekem ol niufala ples sapos i gat ol hol aninit long ol doa mo fens bifo yu tekemaot rop blong wan pet.
Sapos vet blong yu i givim meresin blong mekem anamol i kwaet, yusum stret olsem we hem i talem. Yu no traem wan niufala meresin long fas taem long taem blong evakuesen, mo neva givim meresin blong man long wan pet sapos vet i no givim advaes.
Sapos yu stap long haos wetem ol pet¶
Sapos yu stap aotsaed long eria blong evakuesen mo yu disaed blong stap, kipim ol pet blong yu insaed wetem yu olgeta taem.
- Karem ol pet oli kam insaed longtaem bifo win i kam strong.
- Putum olgeta long sem rum long medel blong haos we bambae yu yusum, longwe long ol windo.
- Kipim ol puskat mo ol smol anamol insaed long ol bokis long taem we win i moa nogud.
- Kipim ol dog long rop, nating insaed long haos, sapos wan windo i brok.
- Rerem wan litta pan mo ol pad blong pupi. I no gat man i go aotsaed kasem we stom i pas fulwan.
- Kipim kit blong pet, wota, mo wan tos long sem rum.
Ae i no en
Taem we i kwaet long ae i save stap sam minit nomo bifo win i kambak long narafala saed. Yu no karem wan dog i go aotsaed long taem blong ae. Lukluk ae blong saeklon.
Sapos yu mas livim wan anamol stret¶
Karem ol pet blong yu wetem yu eni taem we yu save. Blong livim wan anamol hem i las rod, from taem we yu no gat taem, yu no gat transpot, mo i no gat man blong karem hem. Sapos samting ia i hapen, ol step ia oli givim long hem jans we i moa gud:
- Livim hem insaed, long wan strong rum long medel blong haos we i no gat windo sapos yu save, olsem wan rum blong swim.
- Sapos flad i save kasem haos blong yu, jusum wan flo antap. Sapos i luk olsem se flad bambae i kavremap haos kasem ruf, karem anamol wetem yu o letem hem i fri, i bitim we yu lokem hem insaed.
- Neva fasem, putum jen, o lokem wan anamol long kej long fasin we hem i no save ronwe long wota we i stap kam antap.
- Livim drae kakae blong tri dei o moa long ol hevi dis we oli no save kapsae, mo fulumap wan bat, sink, o ol bigfala kontena wetem wota.
- Yu no livim kakae long tin we i save roten, o tumas kakae long wan dis.
- Mekem sua se anamol i werem wan kola wetem wan ID tag.
- Putum wan saen long fored doa o windo we i talem wanem anamol i stap insaed, hamas, wea, mo fon namba blong yu.
- Talem long lokol emejensi ofis blong yu o ofis blong lukaot long anamol taem yu stap sef, mo givim wan ki long pet fren blong yu sapos yu save.
Yu no go bak from wan pet long taem blong stom
Yu no go bak tru long wota we i stap kam antap o strong win blong sevem wan anamol. Wet kasem we ol ofisol oli talem se i sef. Plante taem ol tim blong sevem man oli jekem ol haos we oli gat saen long doa afta long stom.
Afta long stom¶
Plante taem ol pet oli konfius taem oli kambak long haos. Ol smel mo ol mak we oli save oli save lus, mo ol anamol we oli fraet oli ronwe kwik.
- Kipim ol dog long rop mo ol puskat insaed long sam dei.
- Jekem yad sapos i gat ol fens we oli brok, ol samting we i sap, mo ol laen we oli foldaon bifo eni pet i go aotsaed.
- Kipim ol pet aotsaed long wota blong flad mo ol wota long graon. Wota blong flad i save karem doti blong toilet, ol kemikol, mo leptospaerosis.
- Lukaot long ol snek mo ol narafala wael anamol we oli go insaed long ol haos mo ol samting we i foldaon.
- Yu no letem ol pet oli dring wota long paep kasem we ol ofisol oli talem se i sef.
- Lukaot long ol jenis long fasin blong olgeta. Ol pet we oli kwaet oli save kakae man o haed afta long wan samting we i mekem oli fraet.
- Singaot vet blong yu sapos wan pet i kasem kil, i no wantem kakae, o i luk olsem we i sik.
Lukluk kambak long haos mo ol denja long helt afta long stom.
Sapos wan pet i lus¶
Ol pet oli lus long taem blong ol stom moa bitim klosap eni narafala taem. Plante oli faenem olgeta sam dei o sam wik afta, ale gohed blong lukaot.
- Mekem sua fastaem se famle blong yu i sef, afta stat blong lukaot.
- Wokbaot long eria raon long haos blong yu mo singaot pet blong yu long ol taem we i kwaet, olsem eli moning.
- Go stret long evri selta blong anamol mo ofis blong gavman we i lukaot long anamol klosap long yu, evri sam dei. Ol wokman oli save no save pet blong yu sapos yu eksplenem nomo.
- Singaot rejistri blong maekrojip, ripotem se pet i lus, mo jekem ol kontak infomesen blong yu.
- Singaot ol klinik blong vet klosap. Plante taem ol man oli karem ol anamol we oli kasem kil i go long ples ia fastaem.
- Mekem wan flaea wetem wan klia foto, nem blong pet, wea hem i lus, mo fon namba blong yu. Givim long ol selta mo putum long ol ples we ol ofisol oli letem.
- Kontaktem lokol grup blong lukaot long anamol mo eni tim blong sevem anamol we i stap wok long eria.
- Livim wan siot we yu werem finis o bed blong pet aotsaed long haos blong yu, sapos i sef blong mekem.
- Jekem ol lis blong pet we i lus mo pet we oli faenem we lokol kaonsel, ol selta blong anamol, mo ol grup blong lukaot long anamol we yu trastem oli ronem.
Karem pruf se pet i blong yu: foto blong yu wetem pet blong yu, ol rekod blong vaksin, mo namba blong maekrojip.
Sapos yu faenem wan anamol we i lus¶
- Go klosap slo. Wan anamol we i fraet i save kakae yu.
- Sapos i sef, givim wota long hem mo kipim hem long wan rum we i sat o long wan bokis.
- Karem i go long wan selta o vet blong oli skanem sapos i gat maekrojip.
- Ripotem long ofis blong lukaot long anamol o lokol kaonsel blong yu.
Maet wan man i stap lukaotem hem.