ތޫފާނުގައި ގެންގުޅޭ ޖަނަވާރުންނާއެކު ހުސްކުރުން¶

މި ޞަފްޙާ ތިބޭ އެހީވެދޭނީ، ތޫފާން، ޓައިފޫން، ނުވަތަ ސައިކްލޯނެއް ނުރައްކާކުރުމުންދާއިރު، ތިބޭ ޖަނަވާރުން ސަލާމަތުން ބޭރަށް ގެންދިއުމަށާއި، ދަތުރުފުޅުގައި ހިމޭންކޮށް ކޫލުކޮށް ބޭތިއްބުމަށާއި، ވަކިވިއްޔާ އެ ޖަނަވާރުން ހޯދުމަށެވެ. އެންމެ މުހިންމުވާ ކަމަކީ، ކާކުވެސް ދާށޭ ބުނުމުގެ ކުރިން، ތިބޭ ޖަނަވާރުން ދާނެ ތަން ދަސްކުރުމެވެ.

ތިބޭ ތިން ކަމެއް ކުރާނަމަ¶

1. އޮފިޝަލުން ލަފާދީ ނުވަތަ ތިބޭ ދާން ނިންމި ހިނދުން، ތިބޭ ޖަނަވާރުންނާއެކުވެ ކުރީން ދާށެވެ. ޖަނަވާރުންނަށް ޤަބޫލުކުރާ ތަން ކުރީން ފުރައެވެ.
2. ދިއުމުންފެށިގެން، ތަނެއްގައި ސަލާމަތުން ޖައްސަންދެން، ކޮންމެ ޖަނަވާރެއްވެސް ކެރިއަރަކުގައިވެ ނުވަތަ ލީޝެއްގައިވެ ބައިތިއްބާށެވެ.
3. ޖަނަވާރެއް ދުވަހަކުވެސް ޕާކުކޮށްފައިވާ ކާރެއްގައިވެ ދޫކޮށްނުލާށެވެ، ދުވަހަކުވެސް ޖަނަވާރެއް ލަކުފައިވެ ދޫކޮށްނުލާށެވެ.

ދާންވީ ކޮން ވަގުތެއްގައިތޯ¶

ގިނަ ޤައުމުގެ އޮފިޝަލުން ބުނަނީ، ހުސްކުރަން ބުނެފިނަމަ، ތިބޭ ޖަނަވާރުންވެސް ހުސްކުރާންވީއެވެ. ޖަނަވާރު ފަރާތްތަކަށްވުރެ ލޯޑުކުރުން ދިގުވޭ، ޖަނަވާރުން ޤަބޫލުކުރާ ބައެއް ތަންތައް ކުރީން ފުރައެވެ.

• ތިބޭ ސަރަހައްދަށްޓަކައިވާ ފުރަތަމަ ހުސްކުރާ ލަފާއިން، ނުވަތަ ތިބޭއަށް ގިނަ ޖަނަވާރުންނެއް، ކާރެއްނެތިކޮށީ، ނުވަތަ ދިގު ދަތުރުފުޅެއްނަމަ ކުރީން ދާށެވެ.
• ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސްގައި، ތޫފާނުގެ ސަމާލުކަމުގެ އިންޒާރު ޓްރޮޕިކަލް ސްޓޯމް ފޯސްގެ ވައިއުން، ގާތްގަނޑަކަށް 63 km/h (39 mph)، ކުރިމަތިވުމުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 48 ގަޑިއިރުގެ ކުރިން ދޭ. ގިނަ ޖަނަވާރު ގެންގުޅޭ ފަރާތްތަކުން ނުރައްކާގެ އިންޒާރުންނުކަށީ ސަމާލުކަމުގައިވިއިރު ދެއެވެ. އެހެން ޤައުމުތަކުން ތަފާތު ސިގްނަލް ބޭނުންކުރޭ، އެހެންވެ ސަމާލުކަމުގެ ކަށީ ނުރައްކާގެ އަދި ތިބޭ ލޯކަލް ޞަފްޙާ ބައްލަވާށެވެ.
• ތޫފާނުގެ ފުރަތަމަ ސިމްބޮލުންވެސް، ދާން ނިންމާފައިނުވިޔަސް، ޖަނަވާރުން ގޭ ތެރެއަށް ގެންނާށެވެ. ބިރުގަނެފައިވާ ޖަނަވާރު ފޮރުވިދާނެ ނުވަތަ ކައުގެން ދާނެ، ފަހުން ނުފެނިދާނެއެވެ.

ޖަނަވާރުންނާއެކުވެ ކުރީން ނިންމާށެވެ¶

ތިބޭ ޖަނަވާރުންނާއެކުވެ ކުރާނެ ކަންތައް ނިންމުމަށް މި ތާވަލު ބޭނުންކުރާށެވެ. ފޯކާސްޓު އަދިވެސް ހިމޭންކޮށްފައިވިއިރު ޚިޔާރުކުރާށެވެ.

ޖަނަވާރުންނަށް ދެވިދާނެ ތަންތައް¶

ދިމައިން ދިމައިން ދެ ޚިޔާރު، މޫސުމުގެ ކުރިން ތައްޔާރުކުރާށެވެ، ސަބަބަކީ ތޫފާނުގެ ދަތުރު ބަދަލުވެދާނެކަމެވެ.

ރަޙްމަތްތެރިންނާއި ޢާއިލާ¶

ނުރައްކާގެ ސަރަހައްދުން ބޭރުގައިވާ ރަޙްމަތްތެރިއެއް ނުވަތަ ޢާއިލީ މީހެއްއީ ގިނަ ފަހަރު އެންމެ ފަސޭހަ ޚިޔާރެކެވެ. މޫސުމުގެ ކުރިން ސުވާލުކުރާށެވެ، ތޫފާނުގައިނުކަށީ. ކިތައް ޖަނަވާރު، ކިހާ ދުވަހަކަށް، ކައިމަތިވާ ކާނާއަށް ފައިސާދޭ ފަރާތް ޤައުދުކުރާށެވެ. ތިބޭ ޢަމިއްލަ ކާނާ، ލިޓަރ، ބޯލަ، ކްރޭޓު ގެންދާށެވެ.

ޖަނަވާރުންނަށް ޤަބޫލުކުރާ ޝެލްޓަރާއި ހުސްކުރާ މަރުކަޒުތައް¶

ޝެލްޓަރުގެ ޤައިދުތައް ޤައުމުން ޤައުމަށް، ޓައުނުން ޓައުނަށްވެސް ތަފާތުވޭ. ބައެއް ޝެލްޓަރުން ޖަނަވާރު ޤަބޫލުކުރަނީ ދިރިއުޅޭ ފަރާތާއެކުގައިވާ ރޫމުގައި، ބައެއް ޝެލްޓަރުން ކައިރީގައިވާ ވަކި ސަރަހައްދެއްގައި، ގިނަ ޝެލްޓަރުން ސަރވިސް ޖަނަވާރުންއެކަނިމެއެވެ. ބޭނުންވުމުގެ ކުރިން، ތިބޭ ލޯކަލް ޝެލްޓަރު ކުރިއަށްދާ ގޮތް ސުވާލުކުރާށެވެ.

ޤަބޫލުކުރާ ތަނެއް ހޯދަން:

• މޫސުމުގެ ކުރިން ތިބޭ ލޯކަލް ކުއްލި ނުރައްކާގެ އޮފީހަށް ގުޅާ، ކޮން ޝެލްޓަރެއްގައިތޯ ޖަނަވާރު ޤަބޫލުކުރަނީ، ރެޖިސްޓަރކުރުން ލާޒިމުތޯ ސުވާލުކުރާށެވެ.
• ތިބޭ ސަރަހައްދުގައި ހުޅުވިފައިވާ ޝެލްޓަރުގެ ރަސްމީ ލިސްޓަށް ތިބޭ ލޯކަލް ޞަފްޙާ ބައްލަވާށެވެ.
• ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސްގައި، ޖަނަވާރު ޝެލްޓަރުގެ މައުލޫމާތަށް 211 އަށް ގުޅާ ނުވަތަ ތިބޭ ކައުންޓީ ނުވަތަ ޕެރިޝުގެ ކުއްލި ނުރައްކާގެ ބެލެހެއްޓުމުގެ ސައިޓު ބައްލަވާށެވެ.
• ފިލިޕީންސްގައި، ތިބޭ ބަރަންގޭ ނުވަތަ ސިޓީ/މުނިސިޕަލް DRRMO އަށް ސުވާލުކުރާށެވެ. ބައެއް ލޯކަލް ސަރުކާރުން ޖަނަވާރުންނަށް ސަރަހައްދެއް ރަކާކުރޭ، ނަމަވެސް ގިނަ ހުސްކުރާ މަރުކަޒުން ނުކުރޭ.
• އޮސްޓްރޭލިއާގައި، ތިބޭ ލޯކަލް ކައުންސިލާއި ސްޓޭޓް އިމަރޖެންސީ ސަރވިސާއެކުވެ ޗެކުކުރާށެވެ. ޢާންމު ސައިކްލޯން ޝެލްޓަރަކުން ޖަނަވާރު ޤަބޫލުކުރޭ ކަމަކަށް ބަލައިނުގަންނާށެވެ. ފުރަތަމަ ސުވާލުކުރާށެވެ.
• ކެރިބިއަން، އިންޑިއާ، ބަންގްލަދޭޝް، މޮޒަމްބީކުގައި، ތިބޭ ޤައުމީ ނުވަތަ ޑިސްޓްރިކްޓު ކާރިސާ އޮފީހަށާއި ލޯކަލް ޖަނަވާރު ރައްކާތެރިކަމުގެ ސޮސައިޓީއަށް ސުވާލުކުރާށެވެ. ބަންގްލަދޭޝްގައިވާ ބައެއް ސައިކްލޯން ޝެލްޓަރުގައި، "ކިއްލާ" ކިޔާ އުފުލިފައިވާ ބިމުގެ ޓިއްލާ، ފަރުހައަށްޓަކައިވޭ، ނަމަވެސް ކުޑަ ޖަނަވާރު ތެރޭއަށް ޤަބޫލުކުރަނީ ނުގިނައިންނެވެ.

ގިނަ ޖަނަވާރު ޝެލްޓަރުން ކޮންމެ ޖަނަވާރަކަށްވެސް ކެރިއަރެއް، ވެކްސިންގެ ޤައުދެއް، ލީޝާއި ID ޓެގެއް، ދުވަސްތަކަކަށްވާ ކާނާއާއި ބޭހެއް، ތިބުންއިރަށް ކީރުދޭ، ހިނގާ، ސާފުކޮށްދޭ ޖަނަވާރު ގެންގުޅޭ ފަރާތެއް ސުވާލުކުރޭ. ފެކުރަންވީ ލިސްޓު ގެންގުޅޭ ޖަނަވާރުގެ ކުއްލި ނުރައްކާގެ ކިޓު ޗެކްލިސްޓު ގައި ކިޔައިދެއެވެ.

ޢާންމު ޝެލްޓަރުތައް ގައިޑުގައި ޝެލްޓަރެއްގެ ތެރޭ ކުރިމަތިވާ ކަންތައް ކިޔައިދެއެވެ.

ހޮޓަލު¶

ހުސްކުރާ ރޫޓުގައިވާ ހޮޓަލު ސްޕީޑުކޮށް ފުރައިދެޔެ. ޢާންމުކޮށް ޖަނަވާރު ޤަބޫލުނުކުރާ ބައެއް ހޮޓަލުން ކުއްލި ނުރައްކާގެ ދުވަސްވަރުގައި ސައިލަބުކުރޭ، ނަމަވެސް ބަރޯސާނުވާށެވެ.

• ތިބޭ ޖަނަވާރުގެ ބާވަތާއި ސައިޒު ޤަބޫލުކުރޭތޯ، ކިތައް، ސީދާ ގުޅާ ސުވާލުކުރާށެވެ.
• ފީސްތަކާއި، ޖަނަވާރު ރޫމުގައި ކަނިން ބޭތިއްބިދާނެތޯ ސުވާލުކުރާށެވެ.
• ކެންސަލްކުރެވޭ ޕޮލިސީއަކާއެކުވެ ކުރީން ބުކުކުރާށެވެ.
• ދެ ނުވަތަ ތިން ދިމައިގައިވާ ޖަނަވާރުންނަށް ޤަބޫލުކުރާ ހޮޓަލުގެ ލިސްޓެއް ބައިތިއްބާށެވެ.

ބޯރޑިންގ ކެނަލާއި ވެޓު ކްލިނިކު¶

ނުރައްކާގެ ސަރަހައްދުން ވަރަށް ބޭރުގައިވާ ކެނަލެއް ނުވަތަ ވެޓު ކްލިނިކެއްގައި، ތިބޭއަށް ގެންދެވެން ނެތް ޖަނަވާރުން ބައިތިއްބިދާނެއެވެ. މޫސުމުގެ ކުރިން ބުކުކުރާ، ވެކްސިން ރެކޯޑު ގެންދާށެވެ.

ހުސްކުރާ ސަރަހައްދުގެ ތެރޭ ޖަނަވާރު ބޯރޑުނުކުރާށެވެ. ކެނަލު ޒޯނުގައިވިއިރު، އޭގެވެސް ލައްޕައިދެނިދާނެ ނުވަތަ ހުސްކުރަދާނެ، ތިބޭ ޖަނަވާރު ކޮން ތަނެއްގައިތޯ ދެނުންވެސް ނެތިދާނެއެވެ.

ސަރވިސް ޖަނަވާރުން¶

ތަމްރީނުދީފައިވާ ސަރވިސް ޖަނަވާރު، އޭގެ ހެންޑަލަރާއެކުގައި ތިބޭނެއެވެ. ޢާންމު ފަރާތްތަކަށްޓަކައިވާ ޝެލްޓަރާއި ހޮޓަލުން ޢާންމުކޮށް ސަރވިސް ޖަނަވާރު ޤަބޫލުކުރަންޖެހޭ، ތިރީގައިވާ ޤައިދުތައް ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސްގައި ހިނގާ. އެހެން ޤައުމުގެ ޤައިދުތައް ތަފާތުވޭ، އެހެންވެ މޫސުމުގެ ކުރިން ތިބޭ ލޯކަލް ކުއްލި ނުރައްކާގެ އޮފީހަށް ސުވާލުކުރާށެވެ.

ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސްގައި¶

އެމެރިކަންސް ވިތު ޑިސެބިލިޓީޒު އެކްޓު (ADA) ގެ ދަށުން، ސްޓާފުން ދެ ސުވާލުއެކަނި ކުރެވޭނެއެވެ: ނުކުޅެދުންތެރިކަމެއްގެ ސަބަބުން ޖަނަވާރު ބޭނުންވޭތޯ، ކޮން މަސައްކަތަކަށް ނުވަތަ ކަމަކަށްޓަކައިތޯ ތަމްރީނުދީފައިވަނީ. ލިޔެކިޔުމަކަށް، ވެސްޓަކަށް، ނުވަތަ ދައްކައިދިނުމަކަށް ސުވާލުނުކުރެވޭނެއެވެ.

ނަފްސާނީ އެހީގެ ޖަނަވާރާއި ތެރަޕީ ޖަނަވާރު ތަފާތުކޮށްދެކޭ. ADA ގެ ދަށުން ސަރވިސް ޖަނަވާރަކަށްނުވޭ، އެހެންވެ ޝެލްޓަރުން ޖަނަވާރު ސަރަހައްދުގައި ބައިތިއްބައިދާނެއެވެ.

ހެންޑަލަރުންނަށްޓަކައިވާ ޗެކްލިސްޓު¶

• ތިބޭ ޤައުމުން ދޭ ކޮންމެ IDއެއް ނުވަތަ ސަރޓިފިކޭޓެއް، ލާޒިމުނުވިޔަސްމެއެވެ.
• ތިބޭ ނެތިކޮށީ ތިބޭ ލަފާކުރާ ހުރިހާ ދުވަހަކަށްވެސް، ޖަނަވާރަށްޓަކައިވާ ކާނާ، ފެން، ބޭސް، ކެނެރިއަށްޓަކައިވާ ބެގު.
• ޢިތުރު ހާނިސާއި ލީޝެކެ.
• ޖަނަވާރަށް ޝެލްޓަރުގެ ފެންކުގައި ޢަމިއްލަ ސަރަހައްދެއް ދެވޭ މެޓެއް ނުވަތަ ބްލޭންކެޓެކެ.
• ސާމާނުގެ ތެރޭ ނުވަތަ ހޫނު ފެންކުގައި ހިނގަފާނެނަމަ ބޫޓިސްއެއް ނުވަތަ ޕޯ ވެކްސެކެ.
• ތިބޭ ސަރވިސް ޖަނަވާރު ޒަޚަމުވެ ނުވަތަ މަސައްކަތަށް ސްޓްރެސްވެ ދަތިވިއްޔާ، ފަރުދުން ކުރާ ހެލްޕަރެއް ނުވަތަ މޯބިލިޓީ އެއިޑެއް ފަދަ ބެކަޕ ޕްލޭނެކެ.

ޝެލްޓަރުގައިވާ ކައިރީގައިވާ ފަރާތަކަށް ކުއްތާއިން ޢެލަރޖީއެއް ނުވަތަ ބިރުގަނެފައިވިއްޔާ، ސްޓާފުން ތިބޭ ޖަނަވާރު ފަސޭހަދީ ނުކަށީ، ދެފަރާތަކުން އެކައްޓެއް ބަދަލުކުރާށެވެ. ކުއްލި ނުރައްކާގައި އެހީ ލިބުމަށް، ގުރޫޕު ބޮޑެތިންނާއި ނުކުޅެދުންތެރިކަން ބައްލަވާށެވެ.

ތިބޭގައި ކާރެއްނެތިއްޔާ¶

ގިނަ ފަރާތްތަކެއް ހިނގާފައިވިޔަސް، ބަހުގައިވިޔަސް، ފެރީގައިވިޔަސް، ރަސްމީ ދަތުރުފުޅެއްގައިވިޔަސް ހުސްކުރެއެވެ. ކެރިއަރުގައިވާ ޖަނަވާރު ހުސްކުރާ ބަހާއި ދޯނިން އުފުލައިދޭތޯ، މޫސުމުގެ ކުރިން ތިބޭ ލޯކަލް ކުއްލި ނުރައްކާގެ އޮފީހަށް ސުވާލުކުރާށެވެ.

• ތިބޭ ނެގިދާނެ ކެރިއަރު ބޭނުންކުރާށެވެ، ނުވަތަ ކުޑަ ޖަނަވާރަކަށްޓަކައިވާ ބެކުޕެކް ކެރިއަރެކެ.
• ލުއިކޮށްފައިވާ ތައްޔާރީ ކިޓެއް ފެކުރާށެވެ: ތިން ދުވަހުގެ ކާނާއާއި ފެން، ބޭސް، ރެކޯޑު.
• ކާރެއް ހުންނަ ކައިރީގައިވާ ފަރާތަކަށް، ތިބޭއާއި ތިބޭ ޖަނަވާރު ގެންދެވޭތޯ މިހާރު ސުވާލުކުރާށެވެ.
• ދަތުރުފުޅެއް ބޭނުންވިއްޔާ ތިބޭ ލޯކަލް ކުއްލި ނުރައްކާގެ އޮފީހުން ރެޖިސްޓަރކުރާށެވެ. ޖަނަވާރު ތިބޭކަން ކިޔައިދޭށެވެ.

ސަލާމަތުން ދަތުރުކުރާށެވެ¶

ކާރެއްގައިވާ ދޫވެފައިވާ ޖަނަވާރެއް، ޑްރައިވަރު ކީރުދީ، ސްޓޮޕެއްގައި ކައުގެން ދެޔެ. ޢިންޖީން ފަށުމުގެ ކުރިން ކޮންމެ ޖަނަވާރެއްވެސް ސިކިއުރުކުރާށެވެ.

• ބުޅަލާއި ކުޑަ ޖަނަވާރު ކެރިއަރުގައި، ބަކުލުކޮށްފައިވެ ނުވަތަ ސްލައިޑުނުވާ ގޮތަށެވެ.
• ކުއްތާ ކްރޭޓެއްގައިވެ، ނުވަތަ ސީޓު ބެލްޓަކަށް ކްލިޕުކޮށްފައިވާ ހާނިސެއްގައިވެއެވެ.
• ފެނާއި ބޯލައެއް ފޯރާ ތަނެއްގައި ބައިތިއްބާ، ކޮންމެ ސްޓޮޕެއްގައިވެސް ފެން ދޭށެވެ.
• ކޮންމެ ދޮރެއް ހުޅުވުމުގެ ކުރިން، ކޮންމެ ފަހަރުވެސް ލީޝު ކްލިޕުކުރާށެވެ.
• ޖަނަވާރު ހިމޭންކުރުމަށް ކެރިއަރު ލުއި ސީޓަކުން ކަޅުކޮށްލަ، ވައިއަށްޓަކައިވާ ޖާގަ ބައިތިއްބާށެވެ.
• ކާރު ކޫލުކޮށް ބަހައްޓާށެވެ. އެއަރ ކަންޑިޝަނިންގ ބޭނުންކުރާ، ސްޓޮޕުތަކުގައި ސޭޑުގައިވިއިރު ޕާކުކުރާށެވެ.

ޓްރެފިކާއި، ދިގު ދޭހެނިކުރުމާއި، ލައްޕާފައިވާ ޕެޓްރޯލް ސްޓޭޝަނަށް ޢަދަދުކުރާށެވެ. ރޫޓާއި ފިއުލްގެ ލަފަޔަށް ސަލާމަތުން ހުސްކުރުން ބައްލަވާށެވެ.

ހޫނުގެ ސްޓްރެސް¶

ގިނަ ތޫފާން ޖެހެނީ ހޫނުކޮށް، ތެތިކޮށްވިއިރުއެވެ، ފަހުން ކަރަންޓް ގިނަ ފަހަރު ކެނޑިދެޔެ. ހޫނުން ޖަނަވާރު ސްޕީޑުކޮށް މަރުކޮށްލައިދެނިދާނެ، ޚާއްސަކޮށް ކާރެއްގައިވެ، ބިޒީ ޝެލްޓަރެއްގައިވެ، ނުވަތަ އިރުގައިވާ ކެރިއަރެއްގައިވެ.

ޢިތުރު ނުރައްކާގައިވާ ޖަނަވާރުން: ތިލަ ސޫރަހެނި ކުއްތާއާއި ބުޅާ (ބުލްޑޮގާއި، ޕަގާއި، ޕާރސިއަން ފަދަ)، ވަރަށްވެސް ޏަދަ ނުވަތަ ދޮށީ ޖަނަވާރު، ބޯ ފަރުކޮށިލަ ޖަނަވާރު، ފަލަ ޖަނަވާރު، ޙިމާރާއި، ގިނީ ޕިގާއި، ދޫނި.

ހޫނުގެ ސްޓްރެސްގެ ސިމްބޮލުތައް:

• ބޮޑަށް ނޭވާލުން ނުވަތަ ނޭވާލުމުގައި ދަތިވުން.
• ގިނަ ސިލިވާ.
• ބައްޔަކަށްވުން، ޖެހިފޭބުން، ނުވަތަ ކުށްލުން.
• ވޮމިޓުވުން ނުވަތަ ކަރުބަދެނުން.
• ކެނިނި ނުވަތަ ދުލު ކުލަ ވަރަށްވެސް ރަތްވުން، ނުވަތަ ކުލުކުރު ނުވަތަ ކުލި ރީނދޫ ކުލައަކަށްވުން.
• ކައުގެން ދިއުން.

RSPCA ގެ ހީޓުސްޓްރޯކަށްޓަކައިވާ ފުރަތަމަ ޗިކިތްސާ ލަފަޔަށް ބިނާކޮށް، ކުރަންވީ ކަންތައް:

1. ޖަނަވާރު ސްޕީޑުކޮށް ސޭޑަށް ނުވަތަ ކޫލު ރޫމަކަށް ގެންދާށެވެ.
2. ކޫލު ފެނުން ތިމަންނަގެ ހަށިގަނޑު ކޫލުކުރާށެވެ، ތިކުނެތި ފެނުންނުކަށީ، ސަބަބަކީ ލޭ ދައުރުކުރާ ތިކުނެތިތައް ތަތިވެ ކޫލުކުރުން ލަސްކޮށްލައިދެނިދާނެކަމެވެ. ކަރާއި، ސިނައާއި، ބޮޑިއާއި، ލަގަލަތަކަށް ސަމާލުކަން ދޭށެވެ. ތިލަ ސޫރަހެނި ނުވަތަ ހޭވެރިކަންނެތް ޖަނަވާރުގެ ސަހަރު ފެނުން ދުރުކުރާށެވެ.
3. ކަރާއި، ބޮޑިއާއި، ލަގަލަތަކަށް ކޫލު، ތެތިކޮށްފައިވާ ތުވާއްޔެއް ލަކުރާ، ފަންކާއެއް ހުރިއްޔާ ދުއްވާށެވެ. ޖަނަވާރު ފުރިހަމައަށް ތުވާއްޔަކުން ރޭޕުނުކުރާށެވެ، ހޫނު ތެރޭ ބައިތިއްބައިދާނެ.
4. ޖަނަވާރު ހޭވެރިކަމަށްވިއިރު، ކާދެންނިއްޔާ، ކޫލު ފެނުގެ ކުޑަ ސިޕުތައް ދޭށެވެ.
5. ނޭވާލުން ސާބިތުވަންދެން ކޫލުކުރަން ކުރިއަށްދާށެވެ، ޖަނަވާރު ތުރުތުރުއަޅަން ފެށުމުގެ ކުރިން ހުއްޓާށެވެ.
6. ރަނގަޅުކަމަށް ފެނުންކަމުގައިވިޔަސް، ސްޕީޑުކޮށް ވެޓަކަށް ގެންދާށެވެ. ހީޓުސްޓްރޯކުން ފަހުން ފެންނަ ގުނަވަންތަކުގެ ގެއްލުން ދީފާނެއެވެ.

ކުރިމަތިވުމުން ދުރުކުރަން، ކުއްތާ ހިނގަން ގެންދަނީ ހިމޭން ހެނދުނުގައިވިޔަސް ރޭގަނޑުގައިވިޔަސްމެއެކަނިއެވެ، ސީދާ އިރުން ދުރުކުރާ، ހޫނު ފެންކެނި ތިބޭ އަތަކަށް ވަރަށްވެސް ހޫނުނުވޭތޯ ބައްލަވާށެވެ. ހަމަ ހޫނުގައިވާ ފަރާތްތަކަށްޓަކައި ހޫނުގެ ސަލާމަތްކަން ގައިޑު ބައްލަވާށެވެ.

ޖަނަވާރުން ހިމޭންކޮށް ބޭތިއްބުން¶

ތޫފާނާއި ނުދަންނަ ތަންތަކުން ޖަނަވާރު ބިރުގަނެވެ. ހިމޭން ޖަނަވާރު ގެންގުޅޭ ފަރާތާއި ޢާދަކުރި ރޫޓީން، އެހެން ކަމަކަށްވުރެ ގިނައިން އެހީވެދޭ.

• ކީރުދޭ ވަގުތުތަކާއި ހިނގާ ވަގުތުތައް ޢާދަކޮށްފައިވާ ގޮތަށެވެ.
• ކޮންމެ ޖަނަވާރަކަށްވެސް ޢަމިއްލަ ބެޑެއް ނުވަތަ ބްލޭންކެޓެކާއެކުވެ، ހިމޭން ކަނެއް ދޭށެވެ.
• ބުޅާ، ލައްޕާފައިވާ ރޫމެއް ތެރޭ، ދޮރު ހުޅުވިފައިވާ ކެރިއަރުގައި ބައިތިއްބާށެވެ، އެއިރުން ނުގެއްލިކޮށީ ފޮރުވިދާނެ.
• ދޫނި ކޭޖާއި ކުޑަ ޖަނަވާރު ކެރިއަރު ލުއި ސީޓަކުން ކަޅުކޮށްލާށެވެ.
• ދަށް، ހިމޭން ސައުންޑެއްގައިވެ ވާހަކަދަކޭށެވެ. ބިރުގަނެފައިވާ ޖަނަވާރު ތަޢުޒީޒުނުކުރާށެވެ.
• ޢާދަކުރި ކުޅޭ ސާމާނެއް، ޗިއުއެކެ، ނުވަތަ ތިބޭވަހުންވާ ޓީޝާޓެއް ބޭނުންކުރާށެވެ.
• ކުއްތާ ނުދަންނަ ކުއްތާއިން ދުރުކޮށް، ކުޑަކުދިން ސްޓްރެސްވެފައިވާ ޖަނަވާރުގެ ކައިރިއަށް ތޮއްޖެހުން ހުއްޓުވާށެވެ.
• ލީޝުން ޖަނަވާރު ދޫކުރުމުގެ ކުރިން، އައު ތަންތަކުން ދޮރާއި ފެންސިންގ ދަށުގައިވާ ދޭހަކުން ބައްލަވާށެވެ.

ތިބޭ ވެޓުން ހިމޭންކުރާ ބޭހެއް ދީފިއްޔާ، ސީދާ ލަފަޔަށް ބޭނުންކުރާށެވެ. ހުސްކުރުމުގެ ދުވަސްވަރުގައި ފުރަތަމަ ފަހަރުން އައު ބޭހެއް ޓެސްޓުނުކުރާށެވެ، ދުވަހަކުވެސް ޖަނަވާރަކަށް ވެޓުގެ ލަފަޔަކާއިނުލާ ފަރުދުންގެ ބޭހެއް ނުދޭށެވެ.

ޖަނަވާރުންނާއެކުވެ ގޭގައިވެ ރައްކާތެރިކަން ހޯދުން¶

ތިބޭ ހުސްކުރާ ސަރަހައްދުން ބޭރުގައިވެ، ތިބޭނީއެވެ ނިންމާނަމަ، ތިބޭ ޖަނަވާރުން ހުރިހާ ވަގުތަކުވެސް ތިބޭއެކީ ގޭ ތެރޭ ބައިތިއްބާށެވެ.

• ވައިއިއުން މައްޗަށް އަރަމުގެ ކުރިން ޖަނަވާރުން ގެންނާށެވެ.
• ތިބޭ ބޭނުންކުރާ ތެރޭ ކޮޓަރީގައި، ކުޑަދޮރާ ދުރުން ބައިތިއްބާށެވެ.
• ވައިއިއުން އެންމެ ގަދަވިއިރު ބުޅަލާއި ކުޑަ ޖަނަވާރު ކެރިއަރުގައި ބައިތިއްބާށެވެ.
• ކުޑަދޮރެއް ތިލަކޮށްފިނަމައިގެން، ކުއްތާ ގޭ ތެރޭވިޔަސް ލީޝުގައިވެ ބައިތިއްބާށެވެ.
• ލިޓަރ ޕޭނާއި ޕަޕީ ޕެޑު ތައްޔާރުކުރާށެވެ. ތޫފާން ފުރިހަމައަށް ފާއިތުވުންދެން ކާކުވެސް ބޭރަށްނުދާށެވެ.
• ޖަނަވާރު ކިޓާއި، ފެނާއި، ފުލަޝްލައިޓެއް ހަމަ ރޫމުގައި ބައިތިއްބާށެވެ.

ޖަނަވާރެއް ދޫކޮށްލަން ޖެހިއްޏާ¶

ކުރެވޭ ކޮންމެ ފަހަރަކުވެސް ތިބޭ ޖަނަވާރުންނާއެކުވެ ގެންދާށެވެ. ޖަނަވާރު ދޫކޮށްލުމަކީ ވަގުތެއްނެތި، ދަތުރުފުޅެއްނެތި، ގެންދެވެން އެއްވެސް ފަރާތެއްނެތިކޮށީ، އެންމެ ފަހު ޚިޔާރެކެވެ. އެހެން ދިމާވެއްޏާ، މި ސިޓުތަކުން އެންމެ ރަނގަޅު ފުރުސަތު ދޭނެއެވެ:

• ކެނުކުދި، ކުޑަދޮރުނުވާ ތެރޭ ކޮޓަރިއެއްގައި، ކުރެވިދާނަމަ، ބޭރޫމެއް ފަދައިން، ތެރޭ ދޫކޮށްލާށެވެ.
• ތިބޭ ގެ ފެންބޮޑުވެދާނެނަމަ، މައްޗަށްވާ ފްލޯރެއް ޚިޔާރުކުރާށެވެ. ފެންބޮޑުވެފައިވާ ފުރާޅަށްވެސް ފޯރާނެނަމަ، ތިބޭއެކީގައިވީ ލަކުފައިވުންނަށްވުރެ ސަލާމަތީކަން ބޮޑު، އެހެންވެ ދޫކޮށްނުލާށެވެ.
• ޖަނަވާރު ކައުގެންދާ ފެނުން ނުދެވިދާނެ ގޮތަށް ލަކުފައިވެ، ޗެއިނުކޮށްފައިވެ، ނުވަތަ ކޭޖުކޮށްފައިވެ ދުވަހަކުވެސް ދޫކޮށްނުލާށެވެ.
• ކައުނުލާ ބޮޑިއަކުން ފެކުރާ، ދަސްތީ ކާނާ ފެކުރާ، ބަތުބޯއެއް، ސިންކެއް، ނުވަތަ ބޮޑު ކޮންޓައިނަރެއްގައިވެ ފެން ފުރާށެވެ.
• ގޯސްވެދާނެ ކޭނުގެ ކާނާ، ނުވަތަ ބޮޑިއެއްގައިވާ ވަރަށްވެސް ގިނަ ކާނާ ދޫކޮށްނުލާށެވެ.
• ޖަނަވާރު ID ޓެގާއެކުވާ ކޮލަރެއް ލައިފައިވުން ޤައުދުކުރާށެވެ.
• ކޮން ޖަނަވާރުންނެއް ތެރޭގައިތޯ، ކިތައް، ކޮން ތަނެއްގައިތޯ، ތިބޭ ފޯނު ނަންބަރު ދޭހަކޮށްދޭ ސިމްބޮލެއް ދޮރުގައި ނުވަތަ ކުޑަދޮރުގައި ލަކުރާށެވެ.
• ތިބޭ ސަލާމަތުންކަމުގައިވުމުން ތިބޭ ލޯކަލް ކުއްލި ނުރައްކާގެ އޮފީހަށް ނުވަތަ ޖަނަވާރު ޚިދުމަތަށް ކިޔައިދޭށެވެ، ތިބޭ ޖަނަވާރު ބަޑީއަކަށް ތަޅުދަނޑިއެއް ދެވޭނަމަ ދޭށެވެ.

ތޫފާނުގެ ފަހުން¶

ޖަނަވާރު ގެއަށް އެނބުރި އައިސްފިއިރު ގިނަ ފަހަރު ކުށްލުންވެ. ޢާދަވީ ވަހާއި ފާހަގަތައް ގެއްލިފައިވެދާނެ، ބިރުގަނެފައިވާ ޖަނަވާރު ކައުގެންދެޔެ.

• ކުއްތާ ލީޝުގައިވެ، ބުޅާ ތެރޭ ދުވަސްތަކަކަށް ބައިތިއްބާށެވެ.
• ކޮންމެ ޖަނަވާރެއްވެސް ބޭރަށްދިއުމުގެ ކުރިން، ގޮއީ ލަކުފައިވާ ފެންސިންގ، ތިކުނެތި ސާމާނު، ފޭބި ކަރަންޓް ވަޔަރ ބައްލަވާށެވެ.
• ޖަނަވާރު ފެންބޮޑުވެފައިވާ ފެނާއި ތިލަ ފެނުން ދުރުކުރާށެވެ. ފެންބޮޑުވެފައިވާ ފެން ކެނެރިއާއި، ކެމިކަލާއި، ލެޕްޓޮސްޕިރޯސިސް ފަދަ ބައްޔަކަށްޓަކައިވެސް ދަހައިދެނިދާނެއެވެ.
• ގެއަށާއި ސާމާނުގެ ތެރެއަށް ވަދެފައިވާ ސާއުއާއި އެހެން ޖަނަވާރުންނަށް ސަމާލުކަން ދޭށެވެ.
• އޮފިޝަލުން ސަލާމަތޭ ބުނުންދެން ޓެޕު ފެން ޖަނަވާރު ބޮކުރުވިނުދާށެވެ.
• ސިފަތަކުގެ ބަދަލުތަކަށް ސަމާލުކަން ދޭށެވެ. ބިރުގަނެފައިވާ ޙާދިސާއަކުން ފަހުން ހިމޭން ޖަނަވާރުންވެސް ކައު ނުވަތަ ފޮރުވިދާނެ.
• ޖަނަވާރު ޒަޚަމުވެ، ކާއެއްޗެހިން ދެން ނުކައިއުން ނުވަތަ ބައްޔަކަށްވުން ފެނުންކަމުގައިވިޔަސް ތިބޭ ވެޓަކަށް ގުޅާށެވެ.

ގެއަށް އެނބުރި ދިއުން އަދި ތޫފާނުގެ ފަހުން ސިއްޙީ ނުރައްކާތައް ބައްލަވާށެވެ.

ޖަނަވާރެއް ގެއްލިފިއްޔާ¶

ބައެއް ގެއްލިފައިވާ ޖަނަވާރު ގަޑިއިރުތަކެއްގެ ތެރޭ ފެނިދާނެ، ބައެއް ދުވަސްތަކަކަށް ނުވަތަ ހަފްތާތަކަކަށް ފަހުން ފެނިދާނެއެވެ. ކުރެވެންދެން ސާޗުކުރަމުން ގެންދާށެވެ.

• ފުރަތަމަ ތިބޭ ޢާއިލާ ސަލާމަތުންކަން ޤައުދުކުރާށެވެ، ދެން ސާޗު ފަށާށެވެ.
• ތިބޭ ގޭގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަހައްދުގައި ހިނގާ، ހިމޭން ވަގުތުތަކުގައި، މިސާލަކަށް ފަހާރުކީ ހެނދުނުގައި، ތިބޭ ޖަނަވާރު ކީރުދާށެވެ.
• ކައިރީގައިވާ ކޮންމެ ޖަނަވާރު ޝެލްޓަރަކަށާއި ޖަނަވާރު ކޮންޓްރޯލް އޮފީހަކަށް، ކިތަންމެ ދުވަހަކުންވެސް، ސީދާ ދާށެވެ. ސިފައިން ލިޔުމަކުން ތިބޭ ޖަނަވާރު ދެނުނުގަންނާފާނެއެވެ.
• މައިކްރޯޗިޕް ރެޖިސްޓަރީއަށް ގުޅާ، ޖަނަވާރު ގެއްލިފައިވީކަން ރިޕޯޓުކޮށް، ތިބޭ ކޮންޓެކްޓު ތަފްސީލު ބައްލަވާށެވެ.
• ކައިރީގައިވާ ވެޓު ކްލިނިކަށް ގުޅާށެވެ. ޒަޚަމުވެފައިވާ ޖަނަވާރު ފުރަތަމަ ގިނަ ފަހަރު ގެންދެނީ އެތަނަށެވެ.
• ސާފު ފޮޓޯއަކާއި، ޖަނަވާރުގެ ނަމާއި، ގެއްލުނު ތަނާއި، ތިބޭ ފޯނު ނަންބަރު ލިޔެފައިވާ ފުލައަރެއް ހަދާ، ޝެލްޓަރަށް ދީ، އޮފިޝަލުން ހުއްދަދޭ ތަނެއްގައި ލަކުރާށެވެ.
• ތިބޭ ލޯކަލް ޖަނަވާރު ރައްކާތެރިކަމުގެ ގްރޫޕަކަށާއި ސަރަހައްދުގައި މަސައްކަތްކުރާ ކޮންމެ ޖަނަވާރު ރެސްކިއު ޓީމަކަށްވެސް ކިޔައިދޭށެވެ.
• ސަލާމަތުންކަމުގައިވިއިރު، ލައިފައިވާ ޓީޝާޓެއް ނުވަތަ ޖަނަވާރުގެ ބެޑު ތިބޭ ގެ ބޭރުގައި ބައިތިއްބާށެވެ.
• ތިބޭ ލޯކަލް ކައުންސިލާއި، ޖަނަވާރު ޝެލްޓަރާއި، ތިއުބާރުކުރާ ޖަނަވާރު ރައްކާތެރިކަމުގެ ގްރޫޕުން ބަލަހައްޓާ ގެއްލިފައިވާ ޖަނަވާރުގެ ލިސްޓު ބައްލަވާށެވެ.

ޖަނަވާރު ތިބޭއެކީކަމުގެ ޤައުދެއް ގެންދާށެވެ: ތިބޭއާއި ތިބޭ ޖަނަވާރާއެކުވާ ފޮޓޯ، ވެކްސިން ރެކޯޑު، މައިކްރޯޗިޕް ނަންބަރު.

ގެއްލިފައިވާ ޖަނަވާރެއް ފެނިއްޏާ¶

• ލަހުން ކައިރިވާށެވެ. ބިރުގަނެފައިވާ ޖަނަވާރު ކައުފާނެއެވެ.
• ސަލާމަތުންކަމުގައިވިއްޔާ، ފެން ދީ، ލައްޕާފައިވާ ރޫމެއްގައި ނުވަތަ ކެރިއަރެއްގައި ބައިތިއްބާށެވެ.
• މައިކްރޯޗިޕް ސްކޭންކުރުމަށް ޝެލްޓަރަކަށް ނުވަތަ ވެޓަކަށް ގެންދާށެވެ.
• ޖަނަވާރު ޚިދުމަތަށް ނުވަތަ ތިބޭ ލޯކަލް ކައުންސިލަށް ރިޕޯޓުކުރާށެވެ.

ކާކުވެސް ތިބޭއީ ހޯދަމުންދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

ގުޅުންހުރި ގައިޑްތައް¶

• ގެންގުޅޭ ޖަނަވާރުގެ ކުއްލި ނުރައްކާގެ ކިޓު ޗެކްލިސްޓު
• ގެންގުޅޭ ޖަނަވާރުންނަށް ތޫފާނުގެ ތައްޔާރުވުން
• ޢާންމު ޝެލްޓަރުތައް
• ހުސްކުރަންވީތަ ނުވަތަ ހުރޭތަ
• ތޫފާނުގެ ފަހުން ގެއަށް އެނބުރި ދިއުން