ތޫފާނުގެ ފަސްޓު އެއިޑް ކިޓާއި ބޭސްތައް¶

މި ޞަފްޙާ ތިބޭ އެހީވެދޭނީ ތޫފާނުގެ ފަސްޓު އެއިޑް ކިޓެއް ފެކުރާ، ތޫފާނަކާއި ފަހުގެ ހަފްތާތަކުގައިވެސް ފުދޭ ބޭސްތައް ބައިތިއްބާށެވެ. ތޫފާން، ޓައިފޫން، ސައިކްލޯނެއް ފާއިތުވުމުން، ފަރމަސީއާއި، ކްލިނިކު ލައްޕައިފައިވިޔަސް، މަގުތައް ބަންދުވެފައިވިޔަސްމެއެވެ، އެހެންވެ ކުޑަ ކަންތައް ގޭގައި ބައްލަވަން ޖެހި، ދިގުދުވަހެއްގެ ޗިކިތްސާ ކުރިއަށްގެންދަން ޖެހެއެވެ.

ތިބޭ ތިން ކަމެއް ކުރާނަމަ¶

1. ތޫފާނުގެ ހުރިހާ މޫސުމުގައިވެސް، ކޮންމެ ޕްރިސްކްރިޕްޝަނެއްގެވެސް މިނިމަމް 14 ދުވަސް ގޭގައި ބައިތިއްބާށެވެ.
2. ކޮންމެ ބޭހެއް، ޑޯޒެއް، އެލާޖީއެއް، ޑޮކްޓަރެއް ކާޑެއްގައި ލިޔެކޮށް، ތިބޭ ވޯލެޓާއި ތައްޔާރީ ދަބަހުގައިވެސް ކޮޕީއެއް ބައިތިއްބާށެވެ.
3. ސާއު، ޓޭޕް، ބޭންޑޭޖު، އެންޓިސެޕްޓިކް، ގިލަވްސްއާއި، އޯރަލް ރިހައިޑްރޭޝަން ސޯލްޓާއެކުވާ ފަސްޓު އެއިޑް ކިޓެއް ސްޓޮކުކޮށް، ކޮން ތަނެއްގައިތޯ ހުރިހާ ފަރާތަކަށްވެސް ދައްކާށެވެ.

ޕްރިސްކްރިޕްޝަން: ދެ ހަފްތާ ތައްޔާރުގައި¶

US CDC ތިމަންނަގެ ކުއްލި ނުރައްކާގެ ކިޓު ޗެކްލިސްޓުގައި، ޕްރިސްކްރިޕްޝަން ބޭހުގެ މިނިމަމް 2 ހަފްތާ ސަޕްލައި ލިސްޓުކުރެއެވެ. ތިމަންނަ މިއީ ހުރިހާ ފަރާތަކަށްވެސް، ހުރިހާ މޫސުމުގައިވެސް، މިނިމަމުގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރަމެވެ. ތޫފާނުގެ ފަހުން، ފަރމަސީ ކަރަންޓް ކެނޑިދާނެ، ސަޕްލައި ހުސްވެދާނެ، ތިބޭ ރެކޯޑު ބެލޭނަމަކަށްނުވެދާނެ.

• ކޮންމެ ޕްރިސްކްރިޕްޝަނެއްގެވެސް މިނިމަމް 14 ދުވަސް، ގުނިއިވި، ޚިޔާލުކޮށެ
• ބޭސްތައް އޮރިޖިނަލް ލޭބަލްކޮށްފައިވާ ޕެކުގައި
• ޑިވައިސްތަކަށްޓަކައިވާ ޢިތުރު ސަޕްލައި: ޓެސްޓު ސްޓްރިޕާއި، ލެންސެޓާއި، ނީޑުލާއި، ޕަމްޕުގެ ބައިބައިތަކާއި، ޢިންހޭލަރ ސްޕޭސަރާއި، ކެތަޓަރާއި، އޮސްޓޮމީ ބެގު
• ކޮންމެ ޕްރިސްކްރިޕްޝަނެއްގެވެސް ކޮޕީއެއް، ނުވަތަ ލޭބަލެއްގެ ފޮޓޯއެއް
• ރައްކާކުރެވެން ނެތް ޗިކިތްސާއަށްޓަކައި، މިސާލަކަށް ޑައިލިސިސް ނުވަތަ ކީމޯތެރަޕީ، ތިބޭ ޑޮކްޓަރާއެކުވާ ޕްލޭނެއް

ގުނުން ސާދާއެކެ. ދުވަހަކަށް ބޭނުންކުރާ ޑޯޒުގެ ޢަދަދު، 14 ން ގުނަކޮށް، ތިބޭ ޝެލްފުގައިވާ ބޮޓުލުތައް އެ ޖުމުލައާ ބައްލަވާށެވެ. ދުވަހަކަށް ދެ ފަހަރު ބޭނުންކުރާ ބޭހަކަށް ދެ ހަފްތާއަށްޓަކައި 28 ތިއްތި ބޭނުންވޭ. ކޮންމެ ބޭހެއް ކައިރީވެސް ނަންބަރު ލިޔެލާށެވެ، އެއިރުން ރިފިލަކަށް ކޮންމެ ވަގުތެއްތޯ ބޭނުންވަނީ ބުރުންބައިލަލާފައިން ފެނިދާނެއެވެ.

ކުރީން ބޭސް ލިބިގަތުން¶

ކުރީން ރިފިލެއްގެ ޤައިދުތައް ޤައުމުން، އިންޝުއަރަރުން، ފަރމަސީން ތަފާތުވޭ. ތޫފާނެއް ފޯކާސްޓުކޮށްފިނަމައިކޮށީ، މިހާރު ސުވާލުކުރާށެވެ، ސަބަބަކީ ކިއުއާއި ފޯނު ލަސްތައް ދިގުކޮށެ ދެޔެ.

• ދިގުކޮށްވާ ޕްރިސްކްރިޕްޝަނެއް، މިސާލަކަށް 90 ދުވަހެއް، ކެރޭނެތޯ ތިބޭ ޑޮކްޓަރާ ސުވާލުކުރާށެވެ. ބުނެވިދާނެ: "ތިމަންނަ ދިރިއުޅެނީ ތޫފާން ޖެހޭ ތަނެއްގައެވެ. ދިގުކޮށްވާ ސަޕްލައިއެއް، ނުވަތަ ތޫފާނުގެ މޫސުން ފެށުމުގެ ކުރިން ރިފިލެއް ލިބިދާނެތޯ؟"
• ތޫފާނަކަށްޓަކައި ކުއްލި ނުވަތަ ކުރީން ރިފިލް ކުރުމަށް ތިބޭ ތިބޭ ތަނުގައި ހުއްދަތޯ، ތިބޭ ފަރމަސިސްޓާ ސުވާލުކުރާށެވެ، ޢޮފިޝަލުން ކުއްލި ނުރައްކާއެއް ޢިއުލާންކުރީމާ. ބައެއް ތަންތަނުގައި ހުއްދަ، ބައެއް ތަންތަނުގައިނެތް. ޚިޔާލުކުރުމަކުންނުކަށީ ސުވާލުކުރާށެވެ.
• ތޫފާނަކަށްޓަކައިވާ ކުރީން ރިފިލަކަށް ތިބޭ އިންޝުއަރަރ ނުވަތަ ސިއްޙީ ސްކީމަށް ސުވާލުކުރާށެވެ. ތިބޭ ސަރަހައްދަށް ތޫފާނެއް ފޯކާސްޓުކޮށްފިކަން ކިޔައިދޭށެވެ.
• ކޮންމެ މަހެއްގައިވެސް ހުއްދަވިއިރުން ރިފިލުކުރާށެވެ، އެއިރުން ދެ ހަފްތާއަށްވުރެ ދަށަކަށް ޙަމަ ދުވަހަކުވެސް ނުދެޔެ.

ތޫފާނަކަށްޓަކައިވާ ބޭހުގެ ޓައިމްލައިނެއް¶

ތިބޭ ލިޔެފައިވާ ބޭސްތަކުގެ ލިސްޓު¶

ޝެލްޓަރެއްގައިވިޔަސް، ގެއިން ދުރުގައިވާ ކްލިނިކެއްގައިވިޔަސް، ހޮސްޕިޓަލެއްގައިވިޔަސްމެއެވެ، ސްޓާފުން ތިބޭ ބޭނުންކުރާ ބޭސްތައް ދަސްކުރަންޖެހޭ. ތިބޭ ފޯނު ކަރަންޓް ކެނޑިދާއިރު، ފަރމަސީގެ ސިސްޓަމް ކެނޑިދާއިރު، ކަގަދާސް ލިސްޓަކުން މަސައްކަތްކުރޭ.

• ކޮންމެ ބޭހެއްގެވެސް ނަމާއި، ތަހުގެ ގަދަކަމާއި، ޑޯޒާއި، ކިހާ ތަކުރާރުކޮށްތޯ ބޭނުންކުރަނީ
• ކޮންމެ އެއްޗެއް ކޮންކަމަކަށްތޯ
• ބޭސްތަކަށާއި، ކާނާއަށާއި، ލެޓެކްސަށްވެސް އެލާޖީ
• ސިއްޙީ ކަންތައްތަކާއި، ޢިމްޕްލާންޓުތަކާއި، ޕޭސްމޭކަރެއް ނުވަތަ ޕަމްޕެއް ފަދަ ޑިވައިސްތައް
• ދަސްކޮށްފިނަމަ، ތިބޭ ބުލަޑު ޓައިޕު
• ޑޮކްޓަރާއި ފަރމަސީގެ ނަމާއި ނަންބަރު
• ސިއްޙީ އިންޝުއަރަންސް ނުވަތަ ސިއްޙީ ކާޑުގެ ނަންބަރު
• ކުޑަކުދިންނަށް، ކާކަށްވެސް ރަނގަޅު ޑޯޒުދެވޭ ގޮތަށް، ކުއްޖާގެ ބަރުމިން

ކޮޕީއެއް ތިބޭ ވޯލެޓުގައި، ކޮޕީއެއް ތައްޔާރީ ދަބަހުގައި، ފޮޓޯއެއް ތިބޭ ފޯނުގައިވެސް ބައިތިއްބާށެވެ. ބޭހެއް ބަދަލުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކުން އަޕްޑޭޓުކުރާށެވެ.

ފިނިކޮށްލަ ބައިތިއްބަންޖެހޭ ބޭސްތައް¶

އިންސިއުލިން، ބައެއް ބައިލޮޖިކް ޖެކްޝަން، ބައެއް ލޮލުގެ ލަސްތައް، ބައެއް ކުޑަކުދިންގެ އެންޓިބައިއޮޓިކް ފިނިކޮށްލަ ބައިތިއްބަންޖެހޭ. ތިބޭ ބޭސްތަކުގެ ކުރެ ކޮންމެއްތޯ ހޫނަށް ސެންސިޓިވުން، ކިތައް ގަޑިއިރުތޯ ފްރިޖުން ބޭރުގައި ބައިތިއްބޭނީ، ތިބޭ ފަރމަސިސްޓާ މިހާރު ސުވާލުކުރާށެވެ.

އިންސިއުލިން¶

އިންސިއުލިން ލޭބަލުން ޢާންމުކޮށް 15 ން 30°C (59 ން 86°F) ރޭންޖެއް ދެޔެ. ގިނަ ބައިން 28 ދުވަހެއް އެ ރޭންޖުގައި ކުރިއަށްދެޔެ، ނަމަވެސް ބައެއް ޕްރޮޑަކްޓު ތަފާތުވޭ، ތިބޭ ބްރޭންޑުގެ ލީފްލެޓު ކިޔާށެވެ.

• އިންސިއުލިން ތިބޭ ތިބޭ ފިނިވިއިރަކަށްޓަކައި، ސީދާ ސަހެރެއަކުން ދުރުގައިވެ، ކާރުގެ ޑޭޝްބޯރޑު ފަދަ ހޫނުކޮށްވާ ސަތަހައަކުން ދުރުގައިވެ ބައިތިއްބާށެވެ.
• ޙަމަ ދުވަހަކުވެސް ފްރީޒުނުކުރާށެވެ، ސީދާ ކަކެއް ނުވަތަ ފްރީޒުކޮށްފައިވާ ޕެކަކަށް ކައިނުކުރާށެވެ. ފްރީޒުވެފައިވާ އިންސިއުލިން ބޭނުންކުރާކަށެއްނުވޭ.
• ފޮތިކޮޅެއްގައިވާ ކޫލު ޕެކާއެކުވާ އިންސިއުލޭޓެޑު ބެގެއް، ނުވަތަ ފެނުގައި ތެމިކަލާއިރު ޢިވެޕަރޭޝަނުން މަސައްކަތްކުރާ ކޫލިންގ ޕައުޗެއް ބޭނުންކުރާށެވެ.
• ކޮންމެ ވިއަލެއް ނުވަތަ ޕެނެއް ފްރިޖުން ނެގި ތާރީޚު ލަކުރާށެވެ.
• ޢިތުރު ޓެސްޓު ސްޓްރިޕާއި، ނީޑުލާއި، ގްލޫކޯސް ޓެބްލެޓެއް ނުވަތަ ޖޫހެއް ފަދަ ގްލޫކޯސްގެ މަސްދަރެއް ބައިތިއްބާށެވެ.

ކުއްލި ޙާލަތަކަށްޓަކައި 30°C (86°F) ށްވުރެ ހޫނުކޮށްވިއްޔައި އިންސިއުލިން ބޭނުންކުރަން ޖެހިދާނެ. ބޭނުންކުރާނަމަ، ތިބޭ ބުލަޑު ސުކުރު ތަކުރާރުކޮށް ބައްލަވާ، ކުރަންވީ ކަމަކާ ތިބޭ ޑޮކްޓަރާ ވާހަކަދެކެވިގެންނަށެވެ. 30°C ށްވުރެ ހޫނުކޮށްވިތޯ ނުވަތަ ފްރީޒުވެފައިވިތޯ ޤައުދެއްނެތިއްޔައި، ރަނގަޅު ރައްކާކޮށްފައިވާ ސަޕްލައި ލިބުނުގެން ބަދަލުކުރާށެވެ.

ހޫނަށް ސެންސިޓިވުން އެހެން ބޭސްތައް¶

ބޭހެއް ބޮޑު ހޫނަކަށް ކައިވިއްޔައި، ބޭނުންކުރުމުގެ ކުރިން ފަރމަސިސްޓަކަށް ނުވަތަ ޑޮކްޓަރަކަށް ގުޅާށެވެ، ނުވަތަ ޝެލްޓަރެއްގައިވިޔަސް ކްލިނިކެއްގައިވިޔަސް ސުވާލުކުރާށެވެ. ސިއްޙީ ލަފަޔަކާއިނުލާ ތިބޭ ބަރޯސާވާ ބޭހެއް ޙަމަ ދުވަހަކުވެސް ހުއްޓައިނުލާށެވެ. ކަރަންޓް ކެނޑިދާއިރު، ފިނިކޮށްލަ ބައިތިއްބާ ބޭސްތައް ކޫލަރގެ ކުރީގައި ބަންދުކޮށްފައިވާ ބެގެއްގައި ބައިތިއްބާ، ސްޕީޑުކޮށް ހިފާފެންނާނެ ގޮތަށެވެ، ލިޑު ލައްޕައިފައިވިއިރުވެސްމެއެވެ.

ފަސްޓު އެއިޑް ކިޓުގެ ޗެކްލިސްޓު¶

ތައްޔާރުގައިވާ ކިޓެއް ގަތާ، ޢިތުރު ތަކެއްޔެއް ޢިތުރުކުރާށެވެ، ނުވަތަ ބާރުކޮށްފައިވާ ލިޑެއް ހުންނަ ޕްލަސްޓިކު ބޮކެސްއެއްގައި ޢަމިއްލައިން ހެދާށެވެ. ބޮޑު ކިޓެއް ގޭގައި، ކުޑަ އެކައްޓެއް ކޮންމެ ތައްޔާރީ ދަބަހެއްގައިވެސް، ކާރުގައިވެސް ބައިތިއްބާށެވެ.

ޒަޚަމާއި ލޭގިނިން

• ކިތަންމެ ސައިޒެއްގައިވާ ސެޓިކުކުރާ ބޭންޑޭޖު
• ކެނެރިއާއި ސަހެރެއިން ޒަޚަމް ސަލާމަތުން ބައިތިއްބާ ވޯޓަރޕްރޫފު ޑްރެސިންގ
• ސަތާރލައިޒުކޮށްފައިވާ ސާއުއާއި ރޯލުކޮށްފައިވާ ސާއު
• ސިއްޙީ ޓޭޕް
• ޒަޚަމް ލައްޕައިދޭ ސްޓްރިޕް
• ބޮޑު ލޭގިނިމަށްޓަކައިވާ ޓްރޯމާ ޑްރެސިންގއެއް ނުވަތަ ސާފު ފޮތިކޮޅެއް
• އެންޓިސެޕްޓިކް ވައިޕްސް ނުވަތަ ސޮލިއުޝަން
• އެންޓިބައިއޮޓިކް ސަލިނިމަންޓު
• ޒަޚަމާއި ލޮލު ރިންސުކުރުމަށް ސާފު ފެން ނުވަތަ ސަލައިން
• ތިލަ ޑްރެސިންގ ނުވަތަ ޖެލް
• ދެމޭ ބޭންޑޭޖު
• ދިކުރުމަށްޓަކައިވާ ޓްރައިއެންގިއުލަރ ބޭންޑޭޖު

ޓޫލް

• ތުރާލެވޭ ގިލަވްސްގެ ކިތަންމެ ޖޯޑެއް
• ކައްޓާއި ސާފުބޯއަށްޓަކައިވާ ޓުވީޒަރ
• ކުޑަ ސިސަރ
• ޑިޖިޓަލް ތާމޯމީޓަރެއް
• ކުއްލި ކޯލްޑު ޕެކް
• ސަލާމަތީ ޕިން
• CPR ފޭސް ޝީލްޑު
• ހެޑްލޭމްޕް
• ފަސްޓު އެއިޑް ގައިޑެއް ނުވަތަ ކާޑެކެ

ޕްރިސްކްރިޕްޝަނެއްނެތިކޮށީ ބޭނުންކުރާ ބޭސްތައް

• ދިލުގެ އަދި ހުން ބޭސް، މިސާލަކަށް ޕަރަސެޓަމޯލް (އަސިޓަމިނޮފެން) އަދި އައިބުޕްރޮފެން
• ކުޑަކުދިންނަށްޓަކައިވާ ޑޯޒިންގ ސިރިންޖާއެކުވާ ވާޝަން، ކުދިން ހުރިއްޔައި
• އެލާޖީއަށާއި، ސިނިމަށާއި، ސިނިމަ ކެރުމަށްޓަކައިވާ އެންޓިހިސްޓަމީން
• ކާއިން ދިލުގެ ބޭސް
• އޯރަލް ރިހައިޑްރޭޝަން ސޯލްޓު (ORS ސަޝޭ)، ފަރާތަކަށް ކިތައްމެ އެކައްޓެއް
• އެންޓަސިޑު
• ކާހުމާއި ރަޝެސްއަށްޓަކައިވާ ހައިޑްރޯކޯޓިސޯން ސަލިނިމަންޓު
• ފަންގަސްއަށްޓަކައިވާ ސަލިނިމަންޓު ނުވަތަ ޕައުޑަރ
• ތިބޭ ޢާއިލާ ބޭނުންކުރާ ޢާދައިގެ ބޭސްތައް، މިސާލަކަށް ޢިންހޭލަރ ނުވަތަ އެލާޖީ ލަސްތައް

ތާރީޚު ތަކުރާރުކޮށް ބައްލަވާ، ބޭނުންކުރި ނުވަތަ މުއްދަތު ހަމަވެފައިވާ ކޮންމެ ކަމެއްވެސް ބަދަލުކުރާށެވެ. ލިޑުގެ ތެރޭގައިވާ ތިބޭ ލޯކަލް ކުއްލި ނުރައްކާގެ ނަންބަރު ޓޭޕުކުރާށެވެ. ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސްގައި، 1-800-222-1222 ގައިވާ ޕޮއިޒަން ކޮންޓްރޯލް ޢިތުރުކުރާށެވެ.

ހޫނުކޮށާއި ތޫމައިމަކުގައިވާ ތަންތަނަށްޓަކައިވާ ޢިތުރު ތަކެތި¶

ތޫފާނުގެ ފަހުން ހޫނާއި، ތޫމައިމަކާއި، ހުއްޓުން ފެނުން ތިމަންނަގެ ޢަމިއްލަ ދަތިތައް ގެނެސްދެއެވެ. ތިބޭ ޓްރޮޕިކްސްގައިވިޔަސް، ކަރަންޓެއްނެތިކޮށީ ދުވަސްތަކުގެ ހޫނު ގެނެސްދޭ ތޫފާން ޖެހޭ ކޮން ތަނެއްގައިކަމުގައިވިޔަސް، މި ތަކެތި ޢިތުރުކުރާށެވެ.

• ކާއިން އަދި ހޫނަށްޓަކައި، ބޭނުންވާ ކަމަށް ޚިޔާލުކުރާވުރެ ގިނައިން، އޯރަލް ރިހައިޑްރޭޝަން ސޯލްޓު
• ތެމިފައިވިއިރުވެސް ކީ ސަތަހައަށްޓަކައިވާ ފަންގަސްއަށްޓަކައިވާ ސަލިނިމަންޓާއި ޕައުޑަރ
• ކީޑަ ދުރުކުރާ ސާމާނާއި، ކޮންމެ އެނދަކަށްވެސް މަސިކިޓޯ ނެޓެކެ
• ސަންސްކްރީނާއި ފުޅަލަ ކޮޅަކުންވާ ތޮއްޕިއެކެ
• ޢިތުރު ދޮށީ ސޮކްސް، ތެމިފައިވާ ފައިން ބުފުފާއި ޢިންފެކްޝަން ޖެހެ
• ފެން ސާފުކުރުމުގެ ޓެބްލެޓު

ތޫފާނުގެ ފަހުން ސާއުއާއި ޒަޚަމް¶

ފެންބޮޑުވެފައިވާ ފެނާއި، ކެރިއާއި، ސާމާނުން ޖަރމު ކެރެ. ކުޑަ ސާއުން ހޫނާއި ތޫމައިމަކުގައި ސީރިއަސް ޢިންފެކްޝަނަކަށް ބަދަލުވެދާނެ.

• ކޮންމެ ސާއެއްވެސް ސާފު ފެނުންނާއި ސައިބޯންޏަކުން ސީދާ ދޮންނާށެވެ.
• އެންޓިބައިއޮޓިކް ސަލިނިމަންޓު ލަކުރާ، ސާފު ޑްރެސިންގއަކުން ނިވައިކުރާށެވެ، ފެން ނުވަތަ ކެރިއާ ކައިރީވިއިރު ވޯޓަރޕްރޫފުކޮށެ.
• ޒަޚަމް ކަޅުގައިވެ ބައިތިއްބާށެވެ. ޑްރެސިންގ ތަކުރާރުކޮށް ބަދަލުކުރާށެވެ، ތެމިފިނަމަ ނުވަތަ ސާފުނުކަމަށްވިއިރު ސްޕީޑުކޮށެ.
• ފަތުރާފައިވާ ރަތް، ފުފުން، ހޫނުކަން، ޕަސް، ހުން، ނުވަތަ ބޮޑުވަމުންދާ ދިލަށް ބައްލަވާށެވެ. މި ކުރެ ކޮންމެކަމެއްވިއަސް، ސިއްޙީ އެހީ ލިބިގަންނާށެވެ.
• ހުޅުވިފައިވާ ޒަޚަމަކާއެކުވެ ފެންބޮޑުވެފައިވާ ފެނުގައި ނުދަހައިގެން ދުރުވެ.

US CDC ބުނަނީ، ބޮޑެތިންނަށް ކޮންމެ 10 އަހަރަކުން ޓެޓަނަސް ބޫސްޓަރެކެ ބޭނުންވޭ، ނުވަތަ ސާފުނޫން ޒަޚަމަކަށް، މިސާލަކަށް ކެރުފަދަ ޒަޚަމެއް ނުވަތަ ބިމުގެ ސަހެރެއަކާއެކުވާ ސާއެއް، 5 އަހަރަކުން. މޫސުމުގެ ކުރިން ތިބޭ ވެކްސިން ރެކޯޑު ބައްލަވާށެވެ. ތޫފާނުގެ ފަހުން ސާފުނޫން ޒަޚަމެއް ލިބޭނަމަ، ތިބޭ ފަހު ޓެޓަނަސް ޖެކްޝަން 5 އަހަރަށްވުރެ ދޮށިއިއްޔައި، ނުވަތަ ދަސްނުކަށީއިއްޔައި، ކްލިނިކެއްގައި ބައްލަވާށެވެ. ސިއްޙީ ނުރައްކާތަކުގެ ގައިޑު ގައި ފެންބޮޑުވުމުގެ ފަހުން ޒަޚަމް ބައްލަވާނެ ގޮތް ތަފްސީލުކޮށްދެއެވެ.

ލޮލުގެ ލަސްތަކާއި، ކަންދޭ ލަސްތަކާއި، ޑިވައިސްތައް¶

• ދޮށީ ޕްރިސްކްރިޕްޝަނެއްގައިވިޔަސްމެއެވެ، ދެވަނަ ލޮލުގެ ލަސްތަކެކެ
• ކޮންޓެކްޓު ލެންސާއި، ތޫފާނަކާއި ފަހުގެ ދުވަސްތަކަށްވެސް ފުދޭ ސޮލިއުޝަން
• ކަންދޭ ލަސްތަކުގެ ޢިތުރު ބެޓަރީ، ނުވަތަ ޕަވަރ ބޭންކަކުން ކުރިއަށްދާ ޗާޖަރެކެ
• ވީލްޗެއަރާއި އެހެން ދަތުރުފުޅުގެ ސާމާނުގެ ޢިތުރު ބައިބައިތަކާއި ބެޓަރީ
• ދަތް ސެޓުގެ ސަޕްލައި
• ލޮލުގެ ލަސްތަކާއި ކަންދޭ ލަސްތަކުގެ ޕްރިސްކްރިޕްޝަންގެ ކޮޕީ
• CPAP، އޮކްސިޖަން، ނުވަތަ ކަރަންޓުން ކުރިއަށްދާ އެހެން ސިއްޙީ ސާމާނަކަށް ބެކަޕު ކަރަންޓް

ތިބޭ އޮކްސިޖަން ބޭނުންކުރަނީނަމަ، ކަންދީލު ފަދަ ހުޅުވިފައިވާ ހުޅުގަނެއް ކައިރީ މިނިމަމް 3 މީޓަރުގެ (10 ފޫޓުގެ) ދުރުމިނުގައި ބައިތިއްބާށެވެ، ޙަމަ ދުވަހަކުވެސް ކައިރީ ދުމެއްނުފަތާށެވެ. ސްޓޯބާއި ގްރިލާބެހޭ ގޮތުން ތިބޭ ސަޕްލައިއަރަށް ސުވާލުކުރާށެވެ.

ކުޑަ ތަކެތި ތިބޭ ތައްޔާރީ ދަބަހުގެ ތެރޭގައިވާ ބާރުކޮށްފައިވާ ކެސެއްގައި ބައިތިއްބާށެވެ. ބެކަޕު ކަރަންޓުގެ ސައިޒު ނިންމުމަށް، ދަންމަރާއި ކަރަންޓް ބައްލަވާށެވެ. ކަރަންޓް ކެނޑުމުގައި ތިމަންނަ ކުރާ ކަންތަކާބެހޭ ގޮތުން، ތިބޭ އޮކްސިޖަން ނުވަތަ ސާމާނުގެ ސަޕްލައިއަރަށް މިހާރު ވާހަކަދެކެވިގެންނަށެވެ. ގުރޫޕު ބޮޑެތިންނާއި ނުކުޅެދުންތެރިކަން ޞަފްޙާގައި މިއީ ތަފްސީލުކޮށްދެއެވެ.

ބަލިން ދުރުކޮށްދޭ ސަފާއަތް¶

ދެމެހެނޭ ފެނެއްނެތިކޮށީ ދިރިއުޅެނިކޮށީ، ބޭރުން ކާނުބޭނުންކުރާ ބޭރަށްދިއުން ސްޕީޑުކޮށް ފަތުރާލައިދޭ.

• ކާނާ ކައިން ކުރިން، ޓޮއިލެޓު ބޭނުންކުރީން، ސައިބޯންޏާއި ސަލާމަތީ ފެނުން އަތް ދޮންނާށެވެ.
• ފެން ދަތިވިއިރު، US CDC ލަފާދޭ ފަދައިން، މިނިމަމް 60 ޕަސެންޓުގެ ކޮހޯލާއެކުވާ ހޭންޑު ސެނިޓައިޒަރ ބޭނުންކުރާށެވެ. ފެންނާ ވަދަރުކޮށެފައިވާ ނުވަތަ ސަހެރެކޮށެފައިވާ އަތްތަކުގައިވިއިރު ރަނގަޅަށް މަސައްކަތްނުކުރޭ، ފުރަތަމަ އެ ދޮންނާށެވެ.
• ދަތް ބުރުޝުކުރުމަށާއި، ތައްޓު ދޮންނަމަށާއި، ޒަޚަމް ސާފުކުރުމަށް، ރައްކާކޮށްފައިވާ ނުވަތަ ސަލާމަތުންކޮށްފައިވާ ފެން ބޭނުންކުރާށެވެ.
• ސާދާ ދޮވުމުގެ ސްޓޭޝަނެއް ތައްޔާރުކުރާށެވެ: ޓަބެއް ނުވަތަ ސަލާމަތުންކޮށްފައިވާ ފެން ޕިޗާއެއް، ސައިބޯންޏެއް، ޓޮއިލެޓު ކައިރީ ތުވާއްޔެކެ.
• ފުޅަގަނެއްގެ ޓޮއިލެޓު ބޮޑު ބެގަކުން ލައިން، ކޮންމެ ބޭނުންކުރުމަކުންފަހު ކެޓު ލިޓަރ ނުވަތަ ކަރުފޮތިކޮޅު ލަކުރާށެވެ. ބެގު ތަހުރީކުކޮށް ބަންދުކޮށް، ދިރިއުޅުމުގެ ސަރަހައްދުން ދުރުގައިވެ ބައިތިއްބާށެވެ.
• ސާފުކުރުމަށް ގިލަވްސްއާއި ބަންދުކޮށްފައިވާ ބޫޓެއް ލައިން ފަހުން ދޮންނާށެވެ.

ސާފުކުރުމާއި ފަންގަސް ޞަފްޙާގައި ރަނގަޅުކުރުމުގެ މަސައްކަތުގައި ޢަމިއްލަ ރައްކާތެރިކަން ދިނުމާބެހޭ ގޮތް ކިޔައިދެއެވެ.

ކުޑަ ޚަރަދުގައި ތައްޔާރުކުރާށެވެ¶

• ކުޑަ ޚަރަދެއްގައިވާ ތައްޔާރުގައިވާ ކިޓަކުން ފަށާ، ދޫކޮށްލާފައިވާ ތަކެތި ޢިތުރުކުރާށެވެ.
• ޖެނެރިކް ނުވަތަ ފަރމަސީ ބްރޭންޑުގެ ބޭސްތައް ޚިޔާރުކުރާށެވެ. ހަމަ ޢަމަލީ ކޮމްޕޯނެންޓު ހުރެ.
• ސާއުއާއި، ޓޭޕާއި، ގިލަވްސް ބަލަކަށް ގަތާ، ތައްޔާރީ ދަބަސްތަކަށް ޝެއަރކުރާށެވެ.
• ކައްކައި ހިކުކުރި ސާފު ކޮޓަން ފޮތިކޮޅު ބޮޑު ޑްރެސިންގއަކަށް ބޭނުންކުރާށެވެ.
• ތިބޭ ލޯކަލް ކްލިނިކު ނުވަތަ ސިއްޙީ ސެންޓަރަކުން ކިޓެއް ނުވަތަ އޯރަލް ރިހައިޑްރޭޝަން ސޯލްޓު ދޭތޯ، މޫސުމުގެ ކުރިން ސުވާލުކުރާށެވެ.

ކޮން ވަގުތަކުތޯ އެހީ ލިބިގަންނާނީ¶

ތިބޭ ލޯކަލް ކުއްލި ނުރައްކާގެ ނަންބަރަށް ގުޅާށެވެ (ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސް އަދި ކެނެޑާގައި 911) ދޮރާއި ލޮލުގެ ތަދަށާއި، ނޭވައިލުމުގެ ދަތިކަމަށާއި، ޕްރެޝަރުން ހުއްޓުން ލޭގިނިމަށާއި، ބޮޑު ދިލުގެ ޒަޚަމަށާއި، ސްޓްރޯކުގެ ސިމްބޮލަށާއި، ހޭލައިދެން ކެރޭކަމަކަށްނުވާ ފަރާތަކަށެވެ. ފޯނު ކެނޑިދާއިރު، އެންމެ ކައިރީގައިވާ ހުޅުވިފައިވާ ކްލިނިކަކަށް، ހޮސްޕިޓަލަކަށް، ޝެލްޓަރަކަށް ދާށެވެ، ނުވަތަ ކުއްލި ނުރައްކާގެ ކްރޫ ސިގްނަލްކުރާށެވެ.

ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސްގައި، ޒަހަރުގެ ސުވާލުތަކަށް 1-800-222-1222 ގައިވާ ޕޮއިޒަން ކޮންޓްރޯލަށް ގުޅާށެވެ. ކާރިސާގެ ފަހުން ނަފްސާނީ ދަތިކަމަށް، US ޑިޒާސްޓަރ ޑިސްޓްރެސް ހެލްޕުލައިން 1-800-985-5990، 988 އީ US ސުއިސައިޑު އެންޑު ކްރައިސިސް ލައިފުލައިން. ތިބޭ ލޯކަލް ޞަފްޙާ ގައި ތިބޭ ޤައުމަށްޓަކައިވާ ކުއްލި ނުރައްކާގެ ނަންބަރު ލިސްޓުކޮށްފައިވޭ.

ގުޅުންހުރި ގައިޑްތައް¶

• ތޫފާނުގެ ސާމާނުގެ ލިސްޓު
• ތޫފާނުގެ ފަހުން ސިއްޙީ ނުރައްކާތައް
• ގުރޫޕު ބޮޑެތިންނާއި ނުކުޅެދުންތެރިކަން
• ތައްޔާރީ ދަބަހުގެ ޗެކްލިސްޓު
• ހޫނުގެ ސަލާމަތްކަން