ތިބޭ ތޫފާނުގެ ހުސްކުރާ ސަރަހައްދު ދަސްކުރުން¶

ތިބޭ ތޫފާނުގެ ހުސްކުރާ ސަރަހައްދުން ދައްކައިދޭނީ، ތޫފާނެއް ކުރިމަތިވުމުން ދާންޖެހޭތޯ. މޫސުން ފެށުމުގެ ކުރިން ހޯދާށެވެ، ސަބަބަކީ ތިބޭ ޕްލޭނުގެ އެހެން ހުރިހާ ބައިވެސް ބިނާވަނީ މި ނިންމުމަށެވެ. މި ޞަފްޙާގައި ތިބޭ ޒޯން ނުވަތަ ސަރަހައްދު ހޯދާނެ ގޮތާއި، އޯޑަރު ކުރިއަށްދާ ގޮތާއި، ދާނެ ތަން ދައްކައިދޭނެއެވެ.

މިހާރު ކުރާ ކަންތައް¶

• ތިބޭ ލޯކަލް ކުއްލި ނުރައްކާގެ އޮފީހުގެ ވެބްސައިޓުގައި ތިބޭ ޒޯން ނުވަތަ ސަރަހައްދު ބައްލަވާ، ނުވަތަ ސުވާލުކުރާށެވެ
• ތިބޭ ޢާއިލީ ޕްލޭނުގައިވެ، ފްރިޖުގައިވެ ލިޔެލާށެވެ
• ޒޯނުން ބޭރުގައިވާ ދާނެ ތަނެއް ޚިޔާރުކޮށް، އެ ތަނުގައިވާ ފަރާތްތަކާ ޤައުދުކުރާށެވެ
• ތިބޭ ސަރަހައްދަށް ދާން ބުނާ ގޮތް ދަސްކުރާށެވެ: ފޯނުގެ އެލަރޓު، ރޭޑިއޯ، ލައުޑްސްޕީކަރ، ސައިރަން، ދިދަ، ނުވަތަ ކޮމިއުނިޓީ ލީޑަރުން

ތިބޭ ތިން ކަމެއް ކުރާނަމަ¶

1. ތިބޭ ޒޯން ދަސްކޮށް، ގަދަ ތޫފާނުގައި ތިބޭ ސަރަހައްދުން ދާން ބުނޭތޯ ދަސްކުރާށެވެ.
2. ރޮނބުމާއި ފެންބޮޑުވުމުގެ ސަރަހައްދުން ބޭރުގައިވާ ދާނެ ތަނެއް ޚިޔާރުކުރާށެވެ.
3. ތިބޭ ސަރަހައްދުން ދާން ބުނުންނަމަ، ތޫފާން ދިމާ ބަދަލުކުރޭތޯ ބެލުންދެން ނުހުންނަ، ދާށެވެ.

ހުސްކުރާ ސަރަހައްދުތައް ކޮބައިކަން¶

ހުސްކުރާ ސަރަހައްދުތަކީ، ކަނޑުގެ ރޮނބުމުގެ ނުރައްކާއަށް، އެއީ ތޫފާނުން ބިމަށް ދިއުކޮށްދީފައިވާ ކަނޑުގެ ފެނަށް، ލޯކަލް ކުއްލި ނުރައްކާ ބެލެނިވެރިން މެޕުކޮށްފައިވާ ސަރަހައްދުތަކެކެވެ. ކަނޑަށް އެންމެ ކައިރީގައިވާ ޒޯނަކީ ޢާންމުކޮށް ފުރަތަމަ ދާން ބުނާ ޒޯނެކެވެ. ރޮނބުން ފޯކާސްޓު ބޮޑުވަމުންދާއިރު، އޮފިޝަލުން ޢިތުރު ޒޯނު ޢިތުރުކުރެއެވެ.

ތަންތަނުން ޒޯނަށް ތަފާތު ނަންނަމުން ދަންނަވައެވެ. ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސްގެ ގިނަ ކޯސްޓަލް ސަރަހައްދުން A ފެށިގެން E އަށްވާ، ނުވަތަ ނަންބަރުކުރި އަކުރުތައް ބޭނުންކުރެއެވެ.

ބައެއް ޤައުމާއި ޓައުނުން ދާންޖެހޭ ވިލެޖާއި، ބަރަންގޭއާއި، ވާޑާއި، ދަށް ޑިސްޓްރިކްޓު ނަންދޭ، ނުވަތަ ނުރައްކާގެ ސަރަހައްދުތައް ޙާޒާރުޑް މެޕުގައި ސައިޔާކުރެއެވެ. އެހެން ތަންތަނުން ދަތުރުކުރާ ނުވަތަ ލުއިކޮށް ބިނާކޮށްފައިވާ ގެތަކުގައިވާ، ކުޑަ ޖަޒީރާތަކުގައިވާ، ނުވަތަ ރަށިކެ ކައިރީގައިވާ ހުރިހާ ފަރާތަކުންވެސް ހުސްކުރަން ބުނެއެވެ. ތިބޭ ލޯކަލް ކުއްލި ނުރައްކާގެ އޮފީހަށް ތިބޭ ސިސްޓަމަކީ ކޮބައިކަން ސުވާލުކުރާށެވެ.

ފެން ދާންވީ ސަބަބަކީ¶

ތޫފާނުން ގިނަ މީހުން މަރުވަނީ ފެނުންނެވެ، ކޯސްޓުގައިވާ ރޮނބުމުންނާއި، ބިމުގެ ތެރޭވާ ވާރޭ ފެންބޮޑުވުމުންނެވެ. ރަނގަޅު ގެއެއްގައިވިޔަސް، ގްރައުންޑު ފްލޯރު ކަނޑުފެނުން ފުރައިފިނަމަ ތިބޭ ސަލާމަތޭނުދޭނެއެވެ. ރޮނބުން ރަށިކެ، ކެނަލުން، ދަތުރުކޮށް، ބިމުގެ ތެރޭ ދުރަށް ދާނެ، ވާރޭ ފެންބޮޑުވުން ކޯސްޓުން ކިލޯމީޓަރުތަކަކަށް (މައިލުތަކަކަށް) ދުރަށް ފޯރިދާނެއެވެ. ތޫފާނުގެ ނުރައްކާތައް ބައްލަވާށެވެ.

ވައިއަކީ އެނެއް ސަބަބެކެ. ދަތުރުކުރާ ގެތަކުގައިވާ، ލުއި ފުރާޅުގެ ގެތަކުގައިވާ، ގެއްލުން ލިބިފައިވާ ޢިމާރާތްތަކުގައިވާ ފަރާތްތަކަށް، ރޮނބުމުގެ ޒޯނުން ބޭރުގައިވިޔަސްމެ، އޮފިޝަލުން ދާން ބުނެއެވެ، ސަބަބަކީ މި ޢިމާރާތްތައް ގަދަ ވައިއުން ފެއިލުވެދާނެކަމެވެ.

ތިބޭ ޒޯން ހޯދާނެ ގޮތް¶

• ތިބޭ ލޯކަލް ކުއްލި ނުރައްކާގެ އޮފީހުގެ ވެބްސައިޓުގައި "evacuation zone"، "hazard map"، ނުވަތަ "know your zone" ސާޗުކުރާށެވެ. ގިނަ ތަންތަނުގައި އެޑްރެސް ބައްލަވާ މެޕެއް ހުރެއެވެ.
• ތިބޭ ދިރިއުޅޭ ތަނުގައި ހުސްކުރާ ސަރަހައްދުތައް ނިންމާ އޮފީހަށްޓަކައި ތިބޭ ލޯކަލް ޞަފްޙާ ބައްލަވާށެވެ.
• ތިބޭ ލޯކަލް ސަރުކާރު އޮފީހަކަށް، ވިލެޖު ނުވަތަ ބަރަންގޭ ކައުންސިލަކަށް، ނުވަތަ ކޮމިއުނިޓީ ކާރިސާ ކޮމިޓީއަކަށް ސުވާލުކުރާށެވެ. ގިނަ ތަންތަނުގައި ދާންޖެހޭ ސަރަހައްދުތަކާއި ހުސްކުރާ މަރުކަޒުތަކުގެ ލިސްޓު ބަލަހައްޓައެވެ.
• ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސްގައި، ގިނަ ކޯސްޓަލް ކައުންޓީން "Know Your Zone" ކިޔާ ޒޯން ނުވަތަ އެޑްރެސް ބައްލަވާ ސިސްޓަމެއް ދުއްވައެވެ. ލިބޭ ތަނެއްގައި، 211 ވެސް ތިބޭ އެޑްރެހާބެހޭ ލޯކަލް މައުލޫމާތާ ގުޅުވައިދެޔެ.
• ތިބޭ ވަޒީފާގެ ޒޯނާއި، ކުދިންގެ ސްކޫލާއި، ތިބޭ ބައްލަވާ ކޮންމެ ޢާއިލީ މީހެއްގެ ޒޯނުވެސް ބައްލަވާށެވެ.

ރޮނބުމުގެ މެޕް އަޕްޑޭޓުކުރުމުން ޒޯން އަލުން ލަކުރާ. ތިބޭ ހަމަ ގޭގައިވެ، އަހަރުތަކެއްގައިވިޔަސްމެ، ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ތިބޭ މޫސުން ފެށުމުގެ ކުރިން އަލުން ސުވާލުކުރާށެވެ.

ޒޯން މެޕެއް ކިޔާނެ ގޮތް¶

1. ތިބޭ ގޭ އެޑްރެސް މެޕަށް ޓައިޕުކޮށް، ނުވަތަ ކައިރީގައިވާ މަގުން ތިބޭ ގެ ހޯދާށެވެ.
2. ޒޯނުގެ އަކުރު ނުވަތަ ނަންބަރު، އޭގެ ކުލަ ފާހަގަކުރާށެވެ. މެޕުގެ ކީ ކިޔާށެވެ، ސަބަބަކީ ކުލަތަކާއި އަކުރުތައް ތަނުން ތަނަށް ތަފާތުވޭ.
3. ތިބޭ ދާ ރޫޓުގެ ޒޯނާއި، ދާ ތަނުގެ ޒޯން ބައްލަވާށެވެ. ތިބޭ ދާ ތަން ޒޯނުން ބޭރުގައިވާންވާނެއެވެ.
4. މެޕު ފަހުން އަޕްޑޭޓުކުރީ ކޮން ތާރީޚެއްގައިތޯ، ޒޯން ބަދަލުވެފައިވޭތޯ ފާހަގަކުރާށެވެ.
5. ޒޯން ލިޔުމަކުންވެސް ލަކުރާށެވެ. މެޕު ކިޔަން ދަތިއަކަށްވިއްޔާ، ފޯނުންވެސް، އީމެއިލުންވެސް، ކުއްލި ނުރައްކާގެ އޮފީހަށް ސުވާލުކުރާށެވެ.

ތިބޭ ސަރަހައްދުގައި ޒޯނެއްނެތިއްޔާ¶

ގިނަ ތަންތަނުން ޒޯން މެޕު ޕަބްލިޝެއްނުކުރޭ. ތިބޭ ނުރައްކާ ނިންމަވިދާނެއެވެ.

• ކޯސްޓު ކައިރީ: ތިބޭ ގެ ފަޅު ކައިރީ، ދަށް ބިމެއްގައިވެ، ނުވަތަ ރަށިކެ ނުވަތަ ޓައިޑަލް ކްރީކެއް ކައިރީވިއިރު، ރޮނބުމުގެ ނުރައްކާގެ އިންޒާރުދޭ ކޮންމެ ތޫފާނަކަށްވެސް ދިއުމަށް ޕްލޭނެއް ހަދާށެވެ.
• ރަށިކެ ނުވަތަ ލަގަލަތައް ކައިރީ: ތިބޭ ދިރިއުޅެނީ ރަށިކެ ކައިރީ، ވޭޑީއެއްގައި، ނުވަތަ ތޫމައިމަކުން ދަށަށްދާ ލަގަލައެއްގެ ދަށުގައިނަމަ، ބޮޑު ވާރޭއުން ފެންބޮޑުވުން ނުވަތަ ލޭންޑްސްލައިޑު ގެނެސްދާނެ. ރަށިކެ މައްޗަށް އަރާފިނަމަ ދާނެ ތަނެއް ޕްލޭނެއް ހަދާށެވެ.
• ތިބޭ ޢިމާރާތް: ތިބޭ ދިރިއުޅެނީ ދަތުރުކުރާ ގެއެއްގައިވިޔަސް، ލޯޙީ ފުރާޅެއްގެ ގެއެއްގައިވިޔަސް، ގެއްލުން ލިބިފައިވާ ޢިމާރާތެއްގައިވިޔަސް، ކޮންމެ ގަދަ ތޫފާނަކަށްވެސް ދިއުމަށް ޕްލޭނެއް ހަދާށެވެ.
• ކުރީ ފެންބޮޑުވުން: ދޮށީ ކައިރީގައިވާ ފަރާތްތަކާއި ލޯކަލް އޮފިޝަލުންނަށް ކުރީ ތޫފާނުތަކުގައި ފެން ކިހާ އުސްކޮށް ފޯރުނިތޯ ސުވާލުކުރާށެވެ. ފާރުގައިވާ ނިޝާންތައް ލަފާއެކެ، ނަމަވެސް ދެން ދޭ ތޫފާން ގޯސްވެދާނެއެވެ.

ހުސްކުރާ އޯޑަރު ކުރިއަށްދާ ގޮތް¶

އޯޑަރު ސަރަހައްދުން ސަރަހައްދަށް ދެނީ، ގިނަ ތަންތަނުން ދެ ލެވެލެއް ބޭނުންކުރެއެވެ.

އޯޑަރު ރަނގަޅަށް ކިޔާށެވެ. ސަރަހައްދުތައް ނުވަތަ ޒޯންތައް ނަންކުރޭ، ބައެއް ފަހަރު ވަގުތާއި ރޫޓުވެސް. "ކޯސްޓު" ގެ އޯޑަރަކުން ތިބޭ ސްޓްރީޓު ނުހިމެނިދާނެ، ތިބޭ ޒޯނުގެ އޯޑަރަކުން ކައިރީގައިވާ ގެ ނުހިމެނިދާނެއެވެ.

ނަންނަން ތަފާތުވޭ. ބައެއް ޤައުމުން "preemptive evacuation" ނުވަތަ "forced evacuation" ކިޔައެވެ، ބައެއް ޤައުމުން ލޯކަލް ކައުންސިލުން، ޕޮލިހުން، ނުވަތަ ސަރުކާރު ސިފައިންގެ ޒަރިއްޔާއިން އޯޑަރުދެއެވެ. ބައެއް ތަންތަނުގައި، ޤައުނުން ދޭން ދެކޮޅު ހެދާ ފަރާތްތައް ނެގުމަށް އޮފިޝަލުންނަށް ހުއްދަދެޔެ. ކިޔައިދޭ ނަމަކީ ކޮންމެ ކަމެއްގައިވިޔަސް، ދާން ބުނާ އޯޑަރެއްގެ މާނައީ ނުރައްކާ ޢަސްލީއެވެ.

ތިބޭ ސަރަހައްދަށް ނުކިޔައިފިނަމަ، ދާން ނުޖެހިދާނެއެވެ. ހުސްކުރަންވީތަ ނުވަތަ ހުރޭތަ ކިޔައި ނިންމާ ގޮތް ދަސްކުރާށެވެ، އަދި ލުއި ޢިމާރާތްތަކުގައިވާ ފަރާތްތަކަށްވެސް އޮފިޝަލުން ދާން ބުނާކަން ދަސްކުރާށެވެ.

ތިބޭ އޯޑަރު އަހާނީ ކިހިނެއްތޯ¶

ސިންގަލް މަސްދަރަކުން ނުކަށިކޮށެ. ގިނަ ގޮތްތައް ބޭނުންކުރާށެވެ.

• ތިބޭ ފޯނުގައިވާ ކުއްލި ނުރައްކާގެ އެލަރޓު، ގިނަ ޤައުމުގައިވެސް އެޕަކާއިނުލާ ފޯރާ
• ތިބޭ ލޯކަލް ސަރުކާރުގެ ޓެކްސްޓުން، އެޕުން، ނުވަތަ އީމެއިލުންވާ އެލަރޓު ރެޖިސްޓަރޭޝަން
• ލޯކަލް ރޭޑިއޯއާއި ޓީވީ
• ބައެއް ކޮމިއުނިޓީގައިވާ ސައިރަން، ލައުޑްސްޕީކަރ، ބެލް، ނުވަތަ ދިދަ
• ވިލެޖު، ބަރަންގޭ، ނުވަތަ ވާޑު ލީޑަރުންނާއި، ދޮރުން ދޮރަށް ދަތުރުކުރާ ވޮލަންޓިއަރުން

އިންޒާރު ތިބޭ ތިބޭ ތަނަށް ފޯރާ ގޮތް އަދި ނެޓްވޯކު ފެއިލުވުމުން ޚަބަރުގައި ތިބުން ބައްލަވާށެވެ.

ތިބޭ ގެ ނިންމުމަށް ބައިވެރިކުރާށެވެ¶

ތިބޭ ޙާލަތަށްޓަކައި ބޭނުންވަނީ ކޮން ކަމެއްތޯ ބެލުމަށް މި ތާވަލު ބޭނުންކުރާށެވެ. ލޯކަލް އޯޑަރު އަބަދުވެސް ފުރަތަމައެވެ، ތިބޭ ސަރަހައްދުން ދާން ބުނުންނަމަ، އޯޑަރަށް ތަބާވާށެވެ.

ދާއިރު ގެންދާނެ ސާމާނު¶

ފުރަތަމަ ތައްޔާރީ ދަބަސް ފެކުރާށެވެ، ދެން ދަބަހުގައިނެތް ތަކެތި ޢިތުރުކުރާށެވެ. އިންޒާރު ދީފިނަމަ، ދޮރުކައިރީ ބަހައްޓާށެވެ.

• ވޯޓަރޕްރޫފު ބެގެއްގައިވާ ލިޔެކިޔުންތައް، ބޭހުގެ ޕްރެސްކްރިޕްޝަންގެ ކޮޕީއެކެ
• މިނިމަމް ދުވަސްތަކަކަށްވާ ބޭސް، ސިއްޙީ ސާމާނާއި ޗާޖަރު
• ދަތުރަށްޓަކައިވާ ފެނާއި ކާނާ، ކޮންމެ ފަރާތަކަށްވެސް، ޖަނަވާރަކަށްވެސް ފުދޭވަރަކަށެވެ
• ފޯނު ޗާޖަރެއް، ޕަވަރ ބޭންކެއް، ލިޔުމަކުންވެސްވާ ފޯނު ނަންބަރުގެ ލިސްޓެކެ
• ކުޑަ ނޯޓުތަކުގައި ފައިސާ، ކާޑު މަޝިން ފެއިލުވެދާނެކަމަކަށެވެ
• ޖަނަވާރު ކެރިއަރާއި، ލީޝާއި، ކާނާއާއި، ވެކްސިން ރެކޯޑު
• ދުވަސްތަކަކަށްވާ ހެދުން، ޝެލްޓަރެއް ބޭނުންކުރާނަމަ ބެޑިންގ

ފުރިހަމަ ލިސްޓަށް ތޫފާނުގެ ތައްޔާރީ ދަބަސް ބައްލަވާށެވެ.

ދާނީ ކޮން ތަނަކަށްތޯ¶

ޢާންމުކޮށް ދުރަށް ދާން ޖެހިއެއްނުދެ. ރޮނބުމާއި ފެންބޮޑުވުމުގެ ސަރަހައްދުން ދިއުން، ގިނަ ފަހަރު ބިމުގެ ތެރޭ އުސް ތަނަކަށެވެ، ފުދެއެވެ. ދިގު ދަތުރުފުޅުން ތިބޭ ޓްރެފިކާއި ގޯސް މޫސުމުގައި މަގުގައިވާ ވަގުތު ދިގުކޮށްލައިދެއެވެ.

ޚިޔާރުކުރާ ތަރުތީބުގައި:

1. ޒޯނުން ބޭރުގައިވާ ރަޙްމަތްތެރިއެއް ނުވަތަ ޢާއިލީ މީހެކެ، އުސް ތަނެއްގައިވާ ރަނގަޅު ގެއެކެ. މިހާރު ސުވާލުކުރާ، ޖަނަވާރުންވެސް ޤަބޫލުކުރޭތޯ ޤައުދުކުރާށެވެ.
2. ޒޯނުން ބޭރުގައިވާ ހޮޓަލެއް ނުވަތަ ގެސްޓުހައުސެކެ. ތޫފާނެއް ފޯކާސްޓުކުރުމުން ސްޕީޑުކޮށް ބުކުކުރާށެވެ، ސަބަބަކީ ރޫމުތައް ސްޕީޑުކޮށް ފުރައިދެޔެ. ޖަނަވާރާއި ކެންސަލްކުރުމުގެ ޤައިދުތައް ބައްލަވާށެވެ.
3. ޢާންމު ޝެލްޓަރެއް ނުވަތަ ހުސްކުރާ މަރުކަޒެކެ. މީ ސަލާމަތީ، ނަމަވެސް ސާދާ ތަނެކެ. ތިބޭ ޢަމިއްލަ ބެޑިންގާއި، ކާނާއާއި، ފެނާއި، ބޭހާއި، ސާމާނު ގެންދާށެވެ. ކޮންމެ ތޫފާނަކަށްވެސް ކޮންތޯ ހުޅުވެނީ އޮފިޝަލުން ޢިއުލާންކުރެއެވެ. ޢާންމު ޝެލްޓަރުތައް ބައްލަވާށެވެ.

ފުރަތަމަ ތަން ފުރާފިނަމަ ނުވަތަ ނުރައްކާގައިވިއިރު، ދެވަނަ ތަނެއް ޚިޔާރުކުރާށެވެ. ފެންބޮޑުވެދާނެ ބުރިޖާއި މަގުތަކަށް ކޮންމެ ރޫޓެއްވެސް ބައްލަވާށެވެ. ޖަނަވާރުންނެއް ނުވަތަ ސިއްޙީ ސާމާނެއްވިއްޔާ، ދިއުމުގެ ކުރިން ދާ ތަނުގައި ޤަބޫލުކުރޭތޯ ޤައުދުކުރާށެވެ. ގެންގުޅޭ ޖަނަވާރުންނާއެކު ހުސްކުރުން ބައްލަވާށެވެ.

ގެންދިއުމަށް އެހީ ބޭނުންވިއްޔާ، ސިއްޙީ ޟަރޫރަތްތަކެއް ހުރިއްޔާ، ނުވަތަ ދަތުރުފުޅެއްނެތިއްޔާ، މޫސުމުގެ ކުރިން ތިބޭ ލޯކަލް ކުއްލި ނުރައްކާގެ އޮފީހުން ރެޖިސްޓަރކުރާށެވެ. ގުރޫޕު ބޮޑެތިން، ނުކުޅެދުންތެރިކަން، ސިއްޙީ ޟަރޫރަތްތަކަށްޓަކައިވާ ތޫފާނުގެ ޕްލޭނިންގ ބައްލަވާށެވެ.

ތިބޭ އުސް ޢިމާރާތެއްގައި ދިރިއުޅެނިކޮށީ¶

އުސް ފްލޯރުތައް ރޮނބުމަށްވުރެ އުސްކޮށް، ނަމަވެސް ގަދަ ވައިއުން ކުރިމަތިވެ، ކަރަންޓާއި، ފެން ޕަންޕާއި، ލިފްޓު ދުވަސްތަކަކަށް ފެއިލުވެދާނެއެވެ. ތިބޭ ޢިމާރާތް ދާން ބުނާ ޒޯނެއްގައިނަމަ، ދާށެވެ. އުސް ޢިމާރާތުގައި ތޫފާނުގެ ސަލާމަތްކަން ބައްލަވާށެވެ.

ތިބޭ ދާ ރޫޓު¶

ތިބޭ ލޯކަލް ސަރުކާރުން، ޢާންމުކޮށް ބިމުގެ ތެރޭ ނުވަތަ އުސްކޮށްދާ މައިން ރޯޑުތައް، ހުސްކުރާ ރޫޓުތައް ޕަބްލިޝްކުރެއެވެ. ތިބޭ ރޫޓާއި ބެކަޕަކާ ދަސްކުރާށެވެ.

• ރަނގަޅު މޫސުމެއްގައިވެ، ރޫޓުގައި އެއްފަހަރު ދުއްވާ ނުވަތަ ހިނގާށެވެ
• ދަށް ތަންތަކާއި، ބުރިޖުތަކާއި، ބޮޑު ވާރޭއުގައި ފެންބޮޑުވެދާނެ މަގުތައް ފާހަގަކުރާށެވެ
• ރޫޓުގައިވާ ފިއުލް ސްޓޭޝަން ފާހަގަކޮށް، ކުރީން ފުރާށެވެ، ސަބަބަކީ ތޫފާނުގެ ކުރިން ސްޓޭޝަން ހުސްވެއެވެ
• ފޯނާއި ނެވިގޭޝަން އެޕު ފެއިލުވެދާނެކަމަކަށް، ކާރުގައިވާ ލިޔުމަކުންވެސްވާ މެޕެއް ބަހައްޓާށެވެ

ބޮޑު ހުސްކުރުމެއްގައި، އޮފިޝަލުން ހައިވޭގެ ހުރިހާ ލޭނެއްވެސް ކޯސްޓުން ދުރަށް ޓްރެފިކް ގެންދިއުމަށް ބަދަލުކޮށްލައިދީފާނެ (ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސްގައި ކޮންޓްރަފްލޯ). ސައިން ތަކަށާއި ޓްރެފިކް ދަހައިދޭ ފަރާތްތަކަށް ތަބާވާށެވެ. އޮފިޝަލުން ލޭނުތައް ހުޅުވާފައިނުވިޔަސް، ޢާންމު ޓްރެފިކާ ދެކޮޅަށް ޙަމަ ދުވަހަކުވެސް ނުދުއްވާށެވެ.

ކުރީން ދާށެވެ¶

ކުރީން ދިއުމަކީ، ހުސްކުރުމެއް ފަސޭހަކުރާ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތެކެ. ދުވަހެއް ކުރީން ދާ ފަރާތްތަކަށް ޢާންމުކޮށް ލުއި ޓްރެފިކާއި، ހުޅުވިފައިވާ ފިއުލް ސްޓޭޝަނާއި، ގިނަ ހޮޓަލް ރޫމު ލިބެއެވެ. އެންމެ ފަހު ވަގުތުގައި ދާ ފަރާތްތަކަށް ބިޒީ މަގުތަކާއި، ހުސްވެފައިވާ ޕަންޕާއި، މައްޗަށް އަރަމުންދާ ވައިއުން ކުރިމަތިވެއެވެ.

ގަދަ ވައިއުން ފެށުމުގެ ކުރިން ފޯރަން ޕްލޭނެއް ހަދާށެވެ، ތޫފާނުގެ މެދު ފޯރުމުގެ ކުރިންނުކަށިކޮށެ. ވައިއުން މައްޗަށް އަރަމުންދާއިރު، ބުރިޖުތައް ލައްޕައިގެންދެޔެ، ރެސްކިއު ކްރޫ ބޭރަށްދިއުން ހުއްޓައިދެޔެ، ދުއްވުން ނުރައްކާތެރިކަމަކަށްވެއެވެ. ތޫފާނުގެ ތައްޔާރުވުމުގެ ޓައިމްލައިން އަދި ސަލާމަތުން ހުސްކުރުން ބައްލަވާށެވެ.

ޢާންމުކޮށް ޖެހޭ ކުށްތައް¶

• ޓްރެކު ދެކުންދެން ތިބުން. ތޫފާން ދިމާ ބަދަލުކޮށްދާނެ، ނަމަވެސް މިހާރު ނުރައްކާގައިވާ ސަރަހައްދުތަކަށް އޯޑަރުދެނީ. ތިބޭ ސަރަހައްދުން ދާން ބުނުންނަމަ، ދާށެވެ، ފޯކާސްޓު ބަދަލުވީކަމަށް ފެނުންކަމުގައިވިޔަސްމެ.
• އުސް ޢިމާރާތަކީ ސަލާމަތޭ ޚިޔާލުކުރުން. އުސް ފްލޯރުތައް ރޮނބުމަށްވުރެ އުސްކޮށެ، ނަމަވެސް ކަރަންޓާއި ފެން ދުވަސްތަކަކަށް ފެއިލުވެދާނެއެވެ.
• ޒޯނުގެ ތެރޭގައިވާ ޢާއިލީ މީހެއް ޚިޔާރުކުރުން. ހަމަ ދަށް ސްޓްރީޓުގައިވާ ދެބެނެކީ ތިބޭއަށްވުރެ ސަލާމަތީ ފަރާތެއްނުކަށީ.
• އެއް ޗެނެލެއްގެ އިންޒާރަށް ބަރޯސާވުން. ފޯނުގެ ސިގްނަލް ކެނޑިދާނެ، ރޭޑިއޯ ނިއްވައިދާނެ ނުވަތަ ބެޓަރީ ހުސްވެދާނެއެވެ.
• ހުޅުވިފައިނުވާ ޝެލްޓަރަކަށްޓަކައި ޕްލޭނެއް ހެދުން. ޝެލްޓަރ ކޮންމެ ތޫފާނަކަށްވެސް ހުޅުވޭ، ބައެއް ކުރީން ލައްޕައިދެޔެ. ބެކަޕު ތަނެއް ޚިޔާރުކުރާށެވެ.
• ބޭހެއް، ލިޔެކިޔުމެއް، ނުވަތަ ޖަނަވާރުންނެއް ނެތިކޮށީ ދިއުން. ދިއުމުގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ތައްޔާރީ ދަބަހާއި ލިޔެކިޔުންތައް ލަކުރާށެވެ، ފަހުންނުކަށީ.

އޯޑަރު ނިމޭއިރު¶

އޮފިޝަލުން އޯޑަރު ނިމޭ، މަގުތައް ސަލާމަތޭ ބުނުންދެން، ނުދާށެވެ. ފެނާއި ގެއްލުން ވައިއިއުން ހުއްޓުމުން ފަހުންވެސް ދިގުކޮށް ދެމިއޮންނާނެއެވެ. ގެއަށް އެނބުރި ދިއުން ބައްލަވާށެވެ.

ޗެކްލިސްޓު¶

• ތިބޭ ޒޯން ބައްލަވާފައިވުން ނުވަތަ ސަރަހައްދުން ދާން ބުނޭތޯ ސުވާލުކޮށްފައިވުން
• ޒޯން ޢާއިލީ ޕްލޭނުގައިވެ، ފްރިޖުގައިވެ ލިޔެފައިވުން
• ވަޒީފާ، ސްކޫލް، ޢާއިލީ މީހުންގެ ޒޯން ބައްލަވާފައިވުން
• ތިބޭ ތިބޭ ތަނަށް އޯޑަރު ފޯރާ ގޮތް ދަސްކޮށްފައިވުން
• ޒޯނުން ބޭރުގައިވާ ދާނެ ތަނަކާއި ބެކަޕަކާ ޚިޔާރުކޮށްފައިވުން
• ދާ ތަނުގައި ޖަނަވާރުންވެސް ޤަބޫލުކުރޭތޯ ޤައުދުކޮށްފައިވުން
• ރޫޓުގައި އެއްފަހަރު ދުއްވާ ނުވަތަ ހިނގާ، ދަށް ތަންތައް ފާހަގަކޮށްފައިވުން
• ކޮންމެވެސް ފަރާތަކަށް ބޭނުންވިއްޔާ، ދަތުރުފުޅަކަށް ނުވަތަ އެހީއަކަށް ރެޖިސްޓަރކޮށްފައިވުން
• ތިބޭ ސަރަހައްދަށް ކިޔައިފިނަމަ، ދާނެކަމަށް ގެއެއްގެ ގޮތުގައި ޤައުދުކޮށްފައިވުން

ގުޅުންހުރި ގައިޑްތައް¶

• ތޫފާނުގެ ތައްޔާރުވުމުގެ ޓައިމްލައިން
• ޢާއިލީ ކުއްލި ނުރައްކާގެ ޕްލޭނެއް ހެދުން
• ހުސްކުރަންވީތަ ނުވަތަ ހުރޭތަ
• ސަލާމަތުން ހުސްކުރުން
• ޢާންމު ޝެލްޓަރުތައް