Save eria blong evakuesen blong hariken blong yu¶

Eria blong evakuesen blong hariken blong yu i talem long yu sapos yu mas lego ples taem wan stom i kam. Faenem bifo sisen, from hemia nao disisen we evri narafala pat blong plan blong yu i dipen long hem. Pej ia i soemaot olsem wanem blong faenem eria blong yu, olsem wanem ol oda oli wok, mo wea blong go.

Mekem samting ia naoia¶

• Lukaotem eria blong yu long websaet blong lokol emejensi ofis blong yu, o askem olgeta
• Raetem long plan blong famle blong yu mo long frij
• Jusum wan ples blong go aotsaed long eria ia, mo jekem wetem ol man long ples ia
• Lanem olsem wanem oli bambae talem long eria blong yu blong lego ples: woning long fon, redio, laodspika, saeren, flag, o ol lida blong komuniti

Sapos yu mekem tri samting nomo¶

1. Save eria blong yu o sapos oli stap talem long eria blong yu blong lego ples long ol strong stom.
2. Gat wan ples blong go we i stap aotsaed long eria blong stom sej mo flad.
3. Taem oli talem long eria blong yu blong lego ples, go, mo yu no wet blong luk sapos stom i tanem.

Wanem ol eria blong evakuesen¶

Ol eria blong evakuesen oli ol eria we ol lokol manija blong emejensi oli mekem map blong olgeta folem denja blong stom sej, solwota we i kam antap we stom i pusum i kam long graon. Oli singaot eria we i klosap moa long solwota fastaem. Oli putum moa eria taem fokas blong stom sej i kam bigwan moa.

Ol ples oli givim nem long ol eria blong olgeta long defren fasin. Plante eria long saedsolwota blong Yunaeted Stet oli yusum leta, olsem A kasem E, o namba.

Samfala kantri mo taon oli talemaot nem blong ol vilej, barangay, wod, o distrik we i stap daon klosap long solwota we oli mas lego ples, o oli makem ol eria blong denja long ol map blong denja. Ol narafala oli talem long evri man we i stap long ol mobael hom o ol haos we oli no strong, long ol smol aelan, o klosap long ol reva blong evakuet. Askem lokol emejensi ofis blong yu wanem sistem i blong yu.

From wanem wota i risen blong lego ples¶

Plante man we oli ded long ol stom ia oli draon, long stom sej long saedsolwota o long flad from ren insaed long graon, longwe long solwota. Wan strong haos i no protektem yu sapos solwota i fulumap flo daon. Stom sej i save pusum i go longwe insaed long graon folem ol reva, ol smol krik, mo ol kanol, mo flad blong ren i save kasem ol ples we oli stap plante kilomita (mael) longwe long saedsolwota. Luk Ol denja blong hariken.

Win i narafala risen. Plante taem ol ofisol oli talem long ol man long ol mobael hom, ol haos we ruf blong olgeta i laet, mo ol haos we oli kasem damej blong lego ples, nating aotsaed long ol eria blong stom sej, from ol haos ia oli save brok long strong win.

Olsem wanem blong faenem eria blong yu¶

• Lukaotem long websaet blong lokol emejensi ofis blong yu ol toktok olsem "evacuation zone", "hazard map", o "know your zone". Plante oli gat wan map we yu save lukaotem adres blong yu.
• Jekem lokol pej blong help blong yu blong faenem ofis we i makem ol eria blong evakuesen long ples we yu stap long hem.
• Askem ofis blong lokol gavman blong yu, kaonsel blong vilej o barangay, o komiti blong disasta blong komuniti. Long plante ples olgeta oli kipim lis blong ol eria we oli mas lego ples mo ol evakuesen senta.
• Long Yunaeted Stet, plante stet long saedsolwota oli gat wan "Know Your Zone" blong lukaotem, mo yu save ringim 211 blong askem long saed blong adres blong yu.
• Jekem eria blong ples blong wok blong yu, skul blong ol pikinini blong yu, mo evri famle we yu lukaotem.

Oli droem bakegen ol eria taem oli mekem ol map blong stom sej oli niu. Jekem bakegen evri yia bifo sisen blong yu, nating sapos yu stap long sem haos plante yia.

Sapos eria blong yu i no gat ol eria blong evakuesen¶

Plante ples oli no putumaot ol map blong eria. Yu save faenemaot yet denja blong yu.

• Klosap long saedsolwota: Sapos haos blong yu i klosap long solwota, long graon we i daon, o klosap long maot blong wan reva o wan krik we taed i go kam long hem, mekem plan blong lego ples long eni stom we i karem wan stom sej woning.
• Klosap long ol reva o ol hil: Sapos yu stap klosap long wan reva, long wan vali, o anda long wan hil we i stip, strong ren i save karem flad o graon i foldaon. Mekem plan wea bambae yu go sapos reva i kam antap.
• Haos blong yu: Sapos yu stap long wan mobael hom, wan haos wetem wan ruf kapa we i laet, o wan haos we i kasem damej, mekem plan blong lego ples long eni strong stom.
• Ol flad bifo: Askem ol olfala nekstoa mo ol lokol ofisol hamas wota i kam antap long ol stom bifo. Ol mak long ol wol oli wan gaed, be nekis stom i save nogud moa.

Olsem wanem ol oda blong evakuesen oli wok¶

Oli givim ol oda folem eria, mo plante ples oli yusum tu level.

Ol nem oli defren. Samfala kantri oli singaot "preemptive evacuation" (evakuesen fastaem) o "forced evacuation" (evakuesen we oli fosem), mo samfala oli givim ol oda tru long ol lokol kaonsel, polis, o ami. Long samfala ples, loa i letem ol ofisol blong tekemaot ol man we oli no wantem go. Nating wanem nem, wan oda blong lego ples i minim se denja i tru.

Sapos oli no singaot eria blong yu, maet yu no nid blong lego ples. Ridim Evakuet o stap blong save olsem wanem blong jusum, mo tingbaot se ol ofisol oli talem tu long ol man long ol haos we oli no strong blong lego ples.

Olsem wanem bambae yu harem oda¶

No trastem wan ples nomo. Yusum plante.

• Ol emejensi woning long fon blong yu, we oli kasem fon be i no nidim wan ap long plante kantri
• Rejista blong woning blong lokol gavman blong yu, tru long tekst, ap, o imel
• Lokol redio mo televisen
• Ol saeren, laodspika, bel, o flag long samfala komuniti
• Ol lida blong vilej, barangay, o wod, mo ol volantia we oli go long evri haos

Luk olsem wanem ol woning oli kasem yu mo Stap toktok taem ol netwok oli stop.

Wea blong go¶

Plante taem yu no nid blong travel longwe. Blong aot long eria blong stom sej mo flad, plante taem sam ten kilomita (o mael) insaed long graon, longwe long solwota, o i go long hae graon, i naf. Ol longfala draev oli kipim yu long rod longtaem moa, long trafik mo nogud weta.

Folem oda ia, fastaem i bes:

1. Wan fren o famle aotsaed long eria ia, long wan strong haos long hae graon. Askem naoia, mo jekem sapos oli save tekem ol anamol blong yu.
2. Wan hotel o gest haos aotsaed long eria ia. Mekem buking kwik taem fokas i soem wan stom, from ol rum oli fulap kwik. Jekem rul blong ol anamol mo blong kanselem.
3. Wan pablik evakuesen senta. Olgeta ia oli sef be oli no gat plante samting. Karem bed, kakae, wota, meresin, mo sapla blong yu wan. Ol ofisol oli talemaot wanem senta i open long evri stom. Luk Ol pablik evakuesen senta.

Sapos yu nidim help blong muv, yu gat ol nid blong meresin, o yu no gat trak, rejista wetem lokol emejensi ofis blong yu bifo sisen. Luk Plan blong hariken blong ol olfala, disabiliti mo ol nid blong meresin.

Sapos yu stap long wan haos we i gat plante flo¶

Ol flo antap oli stap antap long stom sej, be oli kasem win we i strong moa, mo paoa, ol pam blong wota, mo ol lif oli save stop blong sam dei. Sapos haos blong yu i stap long wan eria we oli talem blong lego, lego ples. Luk Sefti long hariken long wan haos we i gat plante flo.

Rod blong yu blong aot¶

Lokol gavman blong yu i putumaot ol rod blong evakuesen, plante taem ol bigfala rod we oli go insaed long graon, longwe long solwota, o oli go antap long hil. Lanem rod blong yu mo wan narafala rod.

• Draev o wokbaot long rod ia wan taem long gud weta
• Lukaot ol ples we i daon, ol bris, mo ol rod we flad i kavremap long strong ren
• Lukaot ol stesen blong fiul long rod, mo fulumap eli, from ol stesen oli ronaot fiul bifo wan stom
• Kipim wan map long pepa long trak sapos ol fon mo ol ap blong map oli stop blong wok

Long wan bigfala evakuesen, ol ofisol oli save mekem olgeta laen blong wan haewei oli karem trafik i go longwe long saedsolwota (contraflow long Yunaeted Stet). Folem ol saen mo ol ofisa we oli stap lukaot long trafik. Neva draev agensem nomol trafik sapos ol ofisol oli no openem ol laen.

Lego ples eli¶

Blong lego ples eli i bes rod blong mekem wan evakuesen i isi. Ol man we oli lego ples wan dei eli oli faenem smol trafik, ol stesen blong fiul we oli open, mo ol rum blong hotel we i emti. Ol man we oli lego ples long las minit oli faenem ol rod we oli fulap, ol pam we oli emti, mo win we i stap kam strong.

Mekem plan blong kasem ples bifo ol strong win oli stat, i no bifo medel blong stom i kasem. Taem win i stat strong, ol bris oli klos, ol tim blong sevem laef oli stop blong go aot, mo blong draev i kam denja. Luk taem lis blong rediredi blong hariken mo Evakuet sef.

Jeklis¶

• Mi lukaotem eria blong mi o mi askem sapos eria blong mi i mas lego ples
• Mi raetem eria long plan blong famle mo long frij
• Mi jekem ol eria blong wok, skul, mo ol famle
• Mi lanem olsem wanem oda bambae i kasem mifala
• Mi jusum wan ples blong go mo wan narafala ples aotsaed long eria ia
• Mi jekem se ol anamol oli save kam long ples ia
• Mi draev o wokbaot long rod wan taem, mo mi lukaot ol ples we i daon
• Mi rejista blong trak o help sapos eni man i nidim
• Mifala olgeta long haos i agri se taem oli singaot eria blong mifala, mifala i lego ples

Ol narafala gaed¶

• Taem lis blong rediredi blong hariken
• Mekem wan emejensi plan blong famle
• Evakuet o stap
• Evakuet sef
• Ol pablik evakuesen senta