Hariken wajem mo hariken woning, wanem i defren¶
Hariken, taefun mo tropikol saeklon oli sem kaen stom, be oli gat defren nem long defren solwota. Evri samting long gaed ia i stret blong olgeta.
Wan hariken wajem i minim se kondisen blong hariken i maet kam. Wan hariken woning i minim se oli ekspektem se bambae i kam, mo i taem blong finisim ol rediredi o blong lego ples. Pej ia i eksplenem tufala, ol narafala woning blong stom we yu maet harem, olsem wanem ol sistem blong woning oli defren long wan kantri i go long narawan, mo wanem blong mekem long evri step.
Sapos yu mekem tri samting nomo¶
- Lanem tu o tri level blong woning we kantri blong yu i yusum, mo wanem bambae yu mekem long evri level.
- Openem ol emejensi woning long fon blong yu mo kipim wan redio we i wok long bateri.
- Taem wan woning i kavremap eria blong yu, finisim kwik ol wok aotsaed mo folem ol instraksen blong ol lokol ofisol blong yu.
Wajem i minim yu mas redi, woning i minim yu mas mekem samting¶
Long Atlantik mo long is saed blong Pasifik, wan wajem i minim se denja i maet kam mo wan woning i minim se oli ekspektem se denja bambae i kam. Wan isi rod blong tingbaot: long taem blong wajem yu wajem stom, long taem blong woning yu mekem samting.
| Woning | Wanem i minim | Wanem blong mekem |
|---|---|---|
| Hariken wajem | Kondisen blong hariken i maet kam. Oli talemaot klosap 48 aoa bifo oli ekspektem win blong tropikol stom | Finisim ol rediredi blong yu, lukluk bakegen plan blong yu, mo stap redi blong lego ples |
| Hariken woning | Oli ekspektem kondisen blong hariken. Oli talemaot klosap 36 aoa bifo oli ekspektem win blong tropikol stom | Finisim olgeta rediredi naoia. Lego ples sapos ol ofisol oli talem long yu |
| Tropikol stom wajem | Kondisen blong tropikol stom i maet kam, klosap 48 aoa bifo oli ekspektem ol win ia | Rediredi olsem we yu mekem long wan hariken wajem |
| Tropikol stom woning | Oli ekspektem kondisen blong tropikol stom, klosap 36 aoa bifo ol win ia oli kasem | Finisim ol rediredi mo yu no go long ol rod taem win i stat strong |
| Stom sej wajem (US) | Flad we i save kilim man i ded from solwota we i kam antap i maet kam, plante taem insaed long 48 aoa | Jekem eria blong evakuesen blong yu mo stap redi blong lego ples |
| Stom sej woning (US) | Oli ekspektem flad we i save kilim man i ded from solwota we i kam antap, plante taem insaed long 36 aoa | Lego eria blong stom sej sapos ol ofisol oli talem long yu |
Kondisen blong hariken i minim win we i blo oltaem long 119 km/h (74 mph) o moa. Win blong tropikol stom i stat long klosap 63 km/h (39 mph).
Taem blong 48 mo 36 aoa i kaon i go kasem taem we win blong tropikol stom i kasem, i no kasem taem we medel blong stom o win blong hariken i kasem. Taem win i kasem klosap 63 km/h (39 mph), i denja tumas blong stap long wan leta, long ol rod, o aotsaed blong putum ol sata. Hemia nao from wanem ol woning oli kam longtaem bifo saeklon i kasem graon. Blong wan plan blong evri dei we i folem ol taem ia, luk kaontdaon blong hariken.
Wan hariken woning i save stap yet afta we win i godaon sapos wota we i denja o ol bigbigfala wef oli gohed. No go aotsaed from we i kam kwaet smol nomo. Wet long ol klia (denja i finis) long ol ofisol.
Evri kantri i talemaot ol woning blong hem wan
Ol mining antap ia oli blong National Hurricane Center (NHC). NHC i mekem fokas blong evri kantri long Atlantik mo long is saed blong Pasifik, be evri gavman i talemaot ol wajem mo ol woning blong graon blong hem wan. Aotsaed long ol eria ia, ol sistem oli defren tumas. Luk olsem wanem ol woning oli defren long ol kantri daon long pej.
Bifo wan wajem: ol ripot blong woning blong wan saeklon we i maet kamaot¶
Samtaem wan stom i no kamaot fulwan yet be i save karem kondisen blong tropikol stom o hariken i kam long graon kwiktaem. Long taem olsem, NHC i save statem ful ripot blong woning blong wan "potential tropical cyclone" (saeklon we i maet kamaot), wetem rod blong fokas mo kon, kasem klosap 72 aoa bifo oli ekspektem ol kondisen ia. Sapos yu harem toktok ia, tingbaot se hem i stat blong kaontdaon blong yu. Wan wajem o woning i save kam kwik afta.
Wanem blong mekem long taem blong wan hariken wajem¶
Wan wajem i saen blong yu blong lego plan nomo mo stat mekem samting. Yu gat klosap tu dei bifo ol strong win, be yusum gud ol fes sam aoa, from ol stoa mo ol rod oli kam bisi kwik.
- Jekem eria blong evakuesen blong yu mo jusum wea bambae yu go.
- Fulumap tang blong fiul blong trak blong yu mo tekem sam kaes mani.
- Kasem bakegen ol meresin blong dokta mo pakem bag blong ronwe blong yu.
- Karem i kam insaed ol jea mo tebol blong aotsaed, ol bin, mo eni narafala samting we i save flae.
- Jajem ol fon mo ol paoa bank.
- Jekem ol nekstoa we oli maet nidim help, moa yet ol olfala mo ol man we oli gat disabiliti.
- Sapos yu gat ol anamol blong haos o ol anamol blong fam, statem plan blong olgeta naoia. Luk evakuet wetem ol anamol.
Sapos yu stap long wan mobael hom, long wan bot, o long wan eria blong stom sej, o sapos yu nidim moa taem blong muv, tingting blong lego ples long taem blong wajem i bitim we yu wet long wan oda.
Wanem blong mekem long taem blong wan hariken woning¶
Wan woning i minim se oli ekspektem stom. Taem blong rediredi i stap finis.
- Sapos oli talem long yu blong evakuet, go naoia. Sapos yu wet, maet yu draevem trak long win mo ren long ol rod we flad i kavremap.
- Sapos yu stap, finisim ol las rediredi blong yu bifo win i kasem.
- Fulumap ol kontena wetem wota blong dring mo fulumap bat blong wasem bodi mo blong flasem toilet.
- Putum ol sata o satem ol stom panel taem i sef yet aotsaed.
- Jusum sef rum blong yu: wan rum insaed long medel blong haos, longwe long ol windo, long flo we i daon moa we flad i no save kasem.
- Talem plan blong yu long man blong kontak blong yu we i stap long narafala ples.
Ol tropikol stom wajem mo woning¶
Wan tropikol stom wajem i minim se win blong 63 kasem 118 km/h (39 kasem 73 mph) i maet kam, mo oli talemaot klosap 48 aoa bifo oli ekspektem ol win ia. Wan tropikol stom woning i minim se oli ekspektem ol win ia, mo oli talemaot klosap 36 aoa bifo.
Tekem olgeta ia i siriyes. Win blong tropikol stom i mekem ol tri mo ol paoa laen oli foldaon, mo ren i save mekem flad we i kilim man i ded longwe insaed long graon, longwe long solwota. Samfala stom oli kam strong kwik moa bitim fokas, mo wan tropikol stom woning i save kam wan hariken woning we i no gat longtaem blong woning.
Ol stom sej wajem mo woning¶
Stom sej hemia solwota we stom i pusum i kam antap long graon. Yunaeted Stet i talemaot ol woning blong stom sej seperet long ol woning blong win, from stom sej i save kilim man i ded nating taem win i no strong tumas. Ol woning ia oli kavremap ol saedsolwota blong US long Atlantik mo Golf blong Meksiko, Puerto Rico, mo US Virgin Islands, mo stat long 2026 ol bigfala aelan blong Hawaii tu.
Wan stom sej wajem i minim se flad we i save kilim man i ded from wota we i kam antap i maet kam, plante taem insaed long 48 aoa. Wan stom sej woning i minim se oli ekspektem, plante taem insaed long 36 aoa. Sapos adres blong yu i stap long wan eria blong stom sej we i gat woning, wan nomo sef jus hemia blong lego ples.
Ol woning blong stom sej oli impoten moa bitim kategori
Wan stom sej woning i save kam wetem wan tropikol stom o wan Kategori 1 hariken. No jajem denja folem kategori blong win. Jajem folem sapos yu stap insaed long eria ia o no.
Plante kantri oli no talemaot wan woning blong stom sej we i seperet. Long ol ples ia, denja blong stom sej i pat blong woning blong saeklon, mo ol oda blong evakuesen blong saedsolwota oli kavremap. Ridim ful woning mo folem ol oda blong evakuesen blong saedsolwota.
Ol woning blong kwik flad¶
Wan woning blong kwik flad i minim se flad i stap hapen o klosap bambae i hapen. Long taem blong wan hariken, plante taem ol flad ia oli kam from strong ren longwe insaed long graon, longwe long solwota, samtaem sam dei afta we saeklon i kasem graon. Go long hae graon mo neva wokbaot o draev tru long wota long wan rod.
Wan emejensi blong kwik flad i level we i siriyes moa long Yunaeted Stet. I no stap kamaot plante, mo i minim se wan bigfala flad we i save kilim man i ded i stap hapen. Muv i go long hae graon naoia. Pej blong yumi long flad long taem blong wan stom i gat moa.
Ol woning blong tornado¶
Plante taem ol hariken oli mekem ol tornado long ol laen blong ren long saed aotsaed blong olgeta, moa yet long pat blong stom long fored mo long raet saed, folem rod we stom i stap go long hem, long not haf blong wol, mo long pat long fored mo long lef saed long saot haf blong wol. Wan woning blong tornado i minim se wan man i luk wan tornado o i soemaot long reda. Go long flo we i daon moa we flad i no save kasem, insaed long wan rum long medel blong haos longwe long ol windo, mo stap kasem we woning i finis.
Ol woning ia oli save kam we i no gat longtaem blong woning, plante taem long wan dei. Kipim ol woning long fon i open nating we i filim olsem oli kam bakegen mo bakegen. Luk ol tornado long taem blong wan hariken.
Ol woning blong win we i strong tumas¶
Long Yunaeted Stet, oli talemaot wan woning blong win we i strong tumas taem oli ekspektem win we i blo oltaem long 185 km/h (115 mph) o moa insaed long wan aoa, plante taem from wol blong ae blong wan bigfala hariken. Haed naoia long wan rum insaed long medel blong haos long flo we i daon moa we flad i no save kasem, longwe long olgeta windo, mo stap long ples ia kasem we win i pas.
Olsem wanem ol woning oli defren long ol kantri¶
Aedia i sem mak long evri ples: wan fes woning blong rediredi, mo afta wan woning blong mekem samting. Be ol nem, ol namba, ol kala, mo ol taem oli jenis long wan kantri i go long narawan. Wan visita we i save wan sistem nomo i save mistekem narawan, so lanem sistem blong ples we yu stap long hem.
| Kantri o rijen | Olsem wanem ol woning oli wok | Level we i minim yu mas mekem samting naoia |
|---|---|---|
| Yunaeted Stet, Karibian, Sentrol Amerika, Kanada, Bemuda | Wajem klosap 48 aoa bifo win blong tropikol stom, afta woning klosap 36 aoa bifo | Hariken woning o stom sej woning, o wan oda blong evakuesen |
| Meksiko | Ol wajem mo ol woning, wetem ol kala blong woning blong SIAT-CT stat long blu i go kasem red | Orenj o red, mo eni oda blong evakuesen blong civil protection (sivil protekson) |
| Filipin (PAGASA) | Wind Signal No. 1 kasem No. 5, oli leftemap folem provins o munisipaliti | Signal No. 3 mo antap, o wan lokol oda blong evakuesen, eni wan we i kam fastaem |
| Hong Kong (Hong Kong Observatory) | Signal No. 1, 3, 8, 9, mo 10 | Stap long haos o long evakuesen senta blong yu bifo No. 8 |
| Japan (JMA mo siti blong yu) | Ol smol woning (advisory), ol woning, mo ol emejensi woning, wetem Level blong evakuesen 1 kasem 5 | Level 4, instraksen blong evakuet. No wet long Level 5 |
| India (IMD) | Wajem bifo saeklon, wajem blong saeklon (yelo), woning blong saeklon (orenj), lukluk afta saeklon i kasem graon (red) | Woning blong saeklon (orenj), o wan oda blong evakuesen long distrik blong yu |
| Bangladesh (BMD) | Signal blong pot No. 1 kasem No. 11 | Ol signal blong bigfala denja, o wan oda blong go long wan saeklon selta |
| Ostrelia (Bureau of Meteorology) | Tropikol saeklon wajem (strong win insaed long 48 aoa), afta woning (strong win insaed long 24 aoa o i stap hapen finis), wetem ol woning blong stet: Advice, Watch and Act, Emergency Warning | Woning, Watch and Act, o Emergency Warning |
| Réunion (Météo-France mo prefekja) | Fes woning yelo, afta orenj, red, mo vaeolet, afta taem blong protektem | Orenj blong rediredi. Red i minim stap insaed, wetem klosap 3 aoa blong woning |
Lukluk ol taem. Sistem blong NHC i givim klosap 36 aoa wetem wan woning. Woning blong Ostrelia i klosap 24 aoa.
Ol signal blong PAGASA we oli hae moa oli givim klosap 12 aoa, mo red woning blong Réunion i givim klosap 3 aoa blong go long haos. Las level i neva taem blong stat rediredi.
Sem namba i save minim defren samting tu. Signal No. 3 long Hong Kong i minim strong win, be Signal No. 3 long Filipin i minim win blong stom. Kategori 3 long Ostrelia i folem ol strong win we oli blo kwik, be Kategori 3 long Saffir-Simpson skel i folem win we i blo oltaem. Neva karem wan namba long wan sistem i go long narawan.
Pej blong yumi long ol taefun, saeklon, mo hariken raon long wol i eksplenem evri sistem ia moa, wetem ol tebol blong evri kantri.
Ol oda blong evakuesen oli kam long lokol gavman
Klosap long evri kantri, ofis blong weta i talemaot ol woning mo lokol gavman i talemaot ol oda blong evakuesen. Wan siti, munisipaliti, barangay, distrik, prefekja, o paris i save talem long ol man blong lego ples bifo woning i kasem level we i antap olgeta. Taem oli talem go, yu go.
Olsem wanem ol woning oli kasem yu¶
Ol woning oli kam long plante rod. I no gat wan rod nomo we yu save trastem fulwan.
Ol emejensi woning long fon blong yu oli ol sotfala mesej we oli sendem long evri fon long wan eria, wetem wan strong noes, mo yu no nid blong rejista. Plante kantri oli gat, wetem ol nem olsem Wireless Emergency Alerts long Yunaeted Stet. Jekem seting blong fon blong yu mo openem ol emejensi woning. Ol taoa blong fon oli save stop long wan stom, so yu no trastem samting ia nomo.
Redio mo televisen oli gohed blong ripot long plante stom. Wan redio we i wok long bateri o we yu tanem han blong jajem i wok yet taem paoa mo intanet i katof. Long plante kantri, pablik redio i wan ofisol rod blong ol woning blong saeklon.
Ol redio blong weta oli sendemaot ol woning ful dei mo ful naet long samfala kantri. Long Yunaeted Stet, NOAA Weather Radio i kavremap plante pat blong kantri, mo wan risiva wetem bateri i save wekemap yu long naet blong wan woning blong tornado.
Ol lokol ofisol oli talemaot ol oda blong evakuesen, taem we ol evakuesen senta oli open, mo ol kafiu tru long ol websaet blong olgeta, ol sistem blong tekst woning, ol laodspika, ol lida blong komuniti, mo lokol redio. Long samfala ples, ol volantia oli go long evri haos, oli leftemap ol flag, o oli yusum ol saeren. Lanem olsem wanem komuniti blong yu i mekem bifo sisen i stat.
Ol ofisol ap mo websaet blong ofis blong weta blong kantri blong yu oli givim ol niufala woning. Yusum ofisol ples, i no wan skrinsot we narafala man i postem bakegen.
From wanem yu nidim moa long wan rod blong kasem ol woning¶
Paoa i katof, ol taoa blong fon oli foldaon, bateri blong ol fon i ded, mo intanet i katof. Long wan nogud stom, plante long ol samting ia oli hapen long sem taem, samtaem blong sam dei.
Mekem tu rod o moa blong kasem ol woning bifo sisen i stat. Wan gud pea hemia ol woning long fon wetem wan redio we i wok long bateri. Putum niufala bateri long redio long stat blong evri sisen, mo kipim wan paoa bank we i fulap. Pej blong yumi long stap toktok taem ol netwok oli stop i gat moa aedia.
Rejista bifo yu nidim
Plante lokol sistem blong woning oli nidim se yu rejista fastaem. Jekem lokol pej blong help blong yu blong faenem sevis blong woning blong eria blong yu mo rejista naoia, taem weta i kwaet.