Jamp i go long ol toktok

Stap sef wetem kakae mo wota afta long hariken

Hariken, taefun mo tropikol saeklon oli sem kaen stom, be oli gat defren nem long defren solwota. Evri samting long gaed ia i stret blong olgeta.

Kakae we i roten mo wota we i no sef oli mekem plante man oli sik afta long ol hariken, taefun, mo saeklon, mo yu save blokem plante long hemia. Pej ia i tokbaot stap sef wetem kakae mo wota afta long hariken: wanem blong kipim, wanem blong sakem, mo stret olsem wanem blong mekem wota i sef blong dring.

Sapos yu mekem tri samting nomo

  1. Kipim frij mo frisa i stap sat. Kakae long frij i no sef moa afta klosap 4 aoa we i no gat paoa, sapos i no stap kolkol wetem ae.
  2. Sakem eni kakae we i tajem wota blong flad, mo neva testem kakae blong jekem. Sapos yu no sua, sakem.
  3. Kasem we ol ofisol oli talem se wota long paep i sef, dring wota blong botel, o boelem wota kasem we i boel strong blong 1 minit (3 minit sapos yu stap antap long klosap 1,000 mita, 3,300 fut).

Mekem wota i sef blong dring

Afta long wan stom, tingting se wota long paep, wota blong wel, ol tang blong wota ren, mo ol sistern oli no sef kasem we kampani blong wota o ol lokol ofisol oli talem se oli sef. Flad i pusum doti blong toilet, doti blong anamol, mo ol kemikol i go insaed long wota, mo wota i save luk klia gud nomo.

Wanem wota blong yusum fastaem

Ples we wota i kam long hem I sef blong dring?
Wota blong botel we i sil yet Yes. Yusum fastaem
Wota we yu stoarem long ol klin kontena bifo stom Yes, sapos ol kontena oli stap sil mo klin
Tang blong hita blong wota, sapos flad i no kasem Yes, sapos flad i no kasem tang. Satem paoa o gas mo letem i kam kol fastaem
Wota long paep we i gat notis blong boelem wota Afta we yu boelem o klinim nomo
Wel, sistern, o tang blong wota ren Afta we yu boelem o klinim nomo, mo testem wel bifo yu dring long hem blong longtaem
Wota blong flad, ol reva, ol swimingpul, o wota we i stap long wan ples nomo No. Yu no yusum blong dring, kuk, wasem disis, o brasem tut

Boelem wota: rod we i moa gud

  • Sapos wota i no klia, letem doti i go daon mo kapsaetem wota we i klia, o filtarem tru long wan klin kaliko, pepa taol, o filta blong kofi.
  • Boelem kasem we i boel strong mo kipim i boel olsem blong 1 minit.
  • Antap long klosap 1,000 mita (3,300 fut), boelem blong 3 minit.
  • Letem i kam kol, mo stoarem long ol klin kontena we oli gat kava we i sat gud.
  • Blong mekem i testgud moa, kapsaetem i go bak mo fored bitwin tu klin kontena, o putum smol sol long evri lita (1 kwot).

Klinim wetem blij taem yu no save boelem

Yusum nomol blij blong haos we i no gat smel we yu stoarem long nomol temprija blong rum, we i no kasem wan yia yet. Sapos lebel i givim ol tok from wota blong dring, folem; sapos i no gat, faenem pesen blong sodium hypochlorite aninit long "active ingredient". Yu no yusum blij we i gat smel, blij we i sef from kala (color safe), blij we i no splas (splashless), o blij we oli putum ol narafala klina insaed.

Hamas klia wota Blij blong 5 i go kasem 9 pesen Blij blong 1 pesen
1 lita (1 kwot) 2 drop (0.1 mL) 10 drop (0.5 mL)
4 lita (1 galen) 8 drop (0.5 mL), smol daon long ⅛ tispun 40 drop (2.5 mL), ½ tispun
19 lita (5 galen) 40 drop (2.5 mL), ½ tispun 200 drop (12.5 mL), 2 ½ tispun

Sapos blij blong yu i gat narafala strong, tebol ia i no wok. Folem lebel o nasonal helt ofis blong yu. Gaed blong mifala long wota i gat moa infomesen long blij, ol tablet, mo ol filta.

  • Filtarem o letem doti i go daon fastaem sapos wota i no klia.
  • Putum blij. Mekem i dabol sapos wota i no klia, i gat kala, o i kol tumas.
  • Stirim mo wet 30 minit o moa bifo yu dring.
  • Hem i mas smel smol olsem klorin. Sapos i no gat smel, putum sem mak bakegen mo wet 15 minit moa.

Ol tablet mo drop blong klinim wota oli wok tu. Folem pakej, from we evri samting i klinim wan defren mak blong wota. Ol samting we i gat aiodin oli no gud from ol woman we oli gat bel, ol man we oli gat sik long tairoid, o blong yusum longtaem.

Boelem mo blij oli no tekemaot fiul o ol kemikol

Sapos wota i smel olsem fiul o kemikol, o i gat oel i saen antap long hem, yu no dring o yusum blong kuk, nating afta we yu boelem. Yusum wota blong botel mo askem lokol helt ofis blong yu blong givim advaes.

Ol notis blong boelem wota

Wan notis blong boelem wota we i kam long kampani blong wota i minim se wota long paep i save gat jem. Hem i tokbaot wota blong:

  • Dring, mo mekem ol dring, ae, mo fomula milk blong bebi
  • Kuk mo wasem kakae
  • Brasem tut
  • Wasem disis, sapos yu no rinsim long wota we yu boelem o klinim finis

Plante taem yu save swim o waswas, be yu no letem wota i go long maot blong yu, mo yu wasem ol bebi mo ol smol pikinini wetem wan kaliko o spanj nomo. Sakem ae we yu mekem afta we notis i stat. Gohed blong folem notis kasem we ol ofisol oli tekemaot, afta folem advaes blong kampani blong wota blong flasem ol paep blong yu.

Hamas taem kakae i stap sef we i no gat paoa

Klok i stat taem paoa i katof. Raetemdaon taem blong yu no nid blong ges afta.

Wea kakae i stap I stap sef blong klosap Wanem i halpem
Frij, doa i sat 4 aoa Kipim doa i sat
Frisa we i fulap, doa i sat 48 aoa Kipim doa i sat, putum ol samting klosap long olgeta
Frisa we i haf fulap, doa i sat 24 aoa Putum ol samting tugeta blong oli holem kolkol
Kula wetem ae Kasem we kakae i stap long 4°C (40°F) o i kol moa Ples we i gat sed, wan blanket antap, mo openem smol taem nomo

Wan temometa long frij mo frisa i tekemaot ges long samting ia. Ol temprija we i sef oli 4°C (40°F) o i kol moa long frij mo -18°C (0°F) o i kol moa long frisa.

Kakae long frij: kipim o sakem

Sakem kakae we i save roten kwik we i stap antap long 4°C (40°F) blong 2 aoa o moa, o we i smel, i luk, o i filim i no olsem nomol. Kakae i save karem jem we i mekem man i sik mo i luk mo i smel gud nomo.

Sakem afta 2 aoa antap long 4°C (40°F) Plante taem i stap gud
Mit, faol, fis, mo ol kakae blong solwota we i ro o oli kukum finis Ol jis we i strong mo jis we oli mekem long faktri
Melek, krim, yogat, mo ol jis we i sofsof Bata mo magarin
Ol eg mo kakae we oli mekem wetem eg Ol frut we i fres we yu no katem yet mo ol vejetebol we i ro
Raes we oli kukum, pasta, bin, mo ol kakae we i stap yet afta kakae Pinat bata, jam, mo jeli
Frut mo vejetebol we oli katem finis, ol salad Kecap, mastad, soi sos, mo ol sos we oli mekem long vinega
Mayones, ol salad dresing we i gat krim, mo ol sos Bred, ol smol bred, mo ol keik we i no gat krim insaed
Fomula milk blong bebi we oli openem finis Jus blong frut

Neva testem kakae blong jekem

Nating wan smol test blong kakae we i roten i save mekem yu sik plante dei, long wan taem we ol klinik oli save stap sat mo ol rod oli blok. Sapos yu no save sua se hem i stap kolkol, sakem.

Kakae long frisa

Taem paoa i kambak, jekem evri samting. Kakae we i gat ae yet long hem, o we i stap long 4°C (40°F) o i kol moa, yu save frisim bakegen o kukum. Maet i no gud olsem fastaem, be i sef.

Sakem kakae blong frisa we i kam sof mo i stap antap long 4°C (40°F) blong moa long 2 aoa. Sapos yu no save talem, sakem.

Sapos yu save se wan stom i stap kam, fulumap ol ples we i emti long frisa wetem ol kontena blong wota. Ae i kipim kakae i kolkol blong moa longtaem mo i kam wota blong dring taem i melt.

Kakae we i tajem wota blong flad

Wota blong flad i karem doti blong toilet, fiul, mo ol kemikol. Sakem eni kakae we hem i tajem, mo eni kakae long pakej we wota i save go insaed long hem:

  • Ol fres kakae long wan garen o fil we flad i kavremap
  • Kakae long kadbod, pepa, plastik bag, o bokis, olsem serial, flaoa, bokis blong jus, mo bokis blong fomula
  • Ol jar mo botel wetem kava we yu tanem, kava we yu presem, o kava we oli presem long faktri, wetem kakae we oli putum long jar long haos
  • Ol tin we oli dent, oli solap, oli gat ras, oli lik, o oli open finis

Ol tin we oli sil mo i no gat damej mo ol pakej blong aluminiam (retort pouch), olsem olgeta blong tuna mo kakae we i rere finis, yu save kipim sapos yu klinim gud.

Olsem wanem blong klinim ol tin mo pakej

  • Tekemaot ol lebel, afta raetem wanem i stap insaed mo det blong yusum long tin wetem wan maka.
  • Wipim mad mo doti, afta wasem wetem sop mo klin wota mo rinsim.
  • Kilim jem long wan long tu rod: putum i stap long wota blong 15 minit long wan mikis blong 1 kap (klosap 250 mL) blij we i no gat smel insaed long 5 galen (klosap 19 lita) klin wota, o boelem ol tin long klin wota blong 2 minit.
  • Letem oli drae long ea, mo yusum olgeta kwiktaem we yu save.

Ol samting blong kijen

Sakem ol wud bod blong katkatem kakae, ol wud spun, ol plastik spun mo fok, ol nipol blong botel blong bebi, mo ol dami we oli tajem wota blong flad, from we yu no save klinim olgeta fulwan.

Wasem ol aean pan, ol plet blong seramik, mo ol aean spun mo fok wetem sop mo hot wota, afta kilim jem long olgeta taem yu boelem long klin wota o putum olgeta i stap 15 minit long sem mikis blong blij we yu yusum blong ol tin. Letem oli drae long ea.

Kuk long fasin we i sef we i no gat paoa

  • Kuk aotsaed nomo, longwe gud long haos, neva long wan garej, long wan veranda we i sat, o aninit long wan ples blong park kar we i gat ruf.
  • Kukum mit, faol, mo fis kasem we i kuk gud olgeta.
  • Kakae kakae we yu kukum stret long taem ia, mo yu no kipim kakae we i stap yet sapos i no gat ples blong kipim i kolkol.
  • Yusum wota blong botel o wota we yu boelem blong kuk mo blong wasem ol frut mo vejetebol.
  • Kipim mit we i ro longwe long kakae we bambae yu no kukum.

Ol gril mo ol stov blong kamping oli mekem kaben monoksaed, we i kilim man insaed long sam minit nomo insaed long haos. Lukluk stap sef wetem jeneretor mo kaben monoksaed.

Fidim ol bebi

Ol bebi oli kam sik kwik moa bitim ol bigfala man mo woman from wota we i no sef.

  • Sapos yu givim titi long bebi, gohed. Hem i kakae we i moa sef from bebi blong yu afta long stom, mo ol bebi we oli aninit long 6 manis we oli dring titi oli no nidim moa wota.
  • Fomula milk we i rere finis blong dring (ready to feed) i no nidim wota mo i jois we i moa sef taem wota i no sef.
  • Miksim fomula paoda wetem wota blong botel nomo, o wota we yu boelem mo i kol finis.
  • Wasem ol botel mo nipol long wota blong botel o wota we yu boelem, o yusum ol botel we yu sakem afta wan yus.
  • Yusum fomula we yu mekem finis insaed long 2 aoa, mo sakem wanem we bebi i no dring i finis.

Lukluk ol bebi mo ol pikinini from wan lis blong ol samting blong rere.

Wasem han

Plante sik blong bel afta long wan stom oli pas long han. Wasem wetem sop mo wota we i sef blong 20 seken o moa bifo yu kakae o kuk, afta we yu yusum toilet, afta we yu jenisim napi, mo afta we yu tajem wota blong flad o ol samting we i foldaon.

Sapos wota i no plante, mekem wan ples blong wasem han wetem wan kontena blong wota we yu klinim finis we i gat wan tap, wan dis blong holem wota, mo sop. Hand sanitaesa we i gat 60 pesen alkohol o moa i wok taem han i no luk doti.

Ol saen blong sik from kakae o wota

Sitsit wota, toroaot, bel i soa, mo fiva oli save stat sam aoa o sam dei afta we yu kakae o dring wan samting we i no sef. Denja we i moa bigwan hem i blong lusum tumas wota long bodi.

  • Dring smol smol wota we i sef o ORS (sol blong drink we i givim wota bakegen long bodi) plante taem.
  • Karem i go kwik long dokta ol bebi, ol smol pikinini, ol olfala, o eni woman we i gat bel o eni man we i gat wan sik blong longtaem.
  • Karem i go long dokta eni man we i gat blad long sitsit blong hem, wan hae fiva, we i no pispis blong plante aoa, o we i no save kipim wota insaed long bel.

Pej blong mifala long ol denja long helt afta long hariken i tokbaot ol narafala sik we i kam afta long flad.

Ol narafala gaed