An toàn thực phẩm và nước uống sau bão¶
Thực phẩm hư và nước bị ô nhiễm làm hàng ngàn người mắc bệnh sau bão, và phần lớn có thể tránh được. Trang này cho bạn biết cần giữ gì, bỏ gì, và cách làm cho nước an toàn để uống.
Nếu bạn chỉ làm ba việc¶
- Giữ cửa tủ lạnh và tủ đông luôn đóng. Thực phẩm trong tủ lạnh không còn an toàn sau bốn giờ mất điện.
- Nếu không chắc, hãy bỏ đi. Không bao giờ nếm thử để kiểm tra.
- Nếu có thông báo đun sôi nước, hãy đun sôi mọi nước dùng để uống, nấu ăn và đánh răng.
Thực phẩm giữ được bao lâu khi mất điện¶
Thời gian tính từ lúc mất điện, không phải từ lúc bạn nhận ra. Ghi lại giờ để sau này không phải đoán.
| Thực phẩm để ở đâu | An toàn trong khoảng | Điều gì giúp ích |
|---|---|---|
| Tủ lạnh | 4 giờ | Giữ cửa đóng |
| Tủ đông đầy | 48 giờ | Giữ cửa đóng |
| Tủ đông nửa đầy | 24 giờ | Xếp đồ sát nhau để giữ lạnh |
| Thùng đá | Đến khi đá tan | Để trong bóng râm, hiếm khi mở |
Mỗi lần mở cửa, không khí ấm lọt vào và thời gian an toàn ngắn lại. Quyết định cần gì, mở một lần, lấy ra, rồi đóng cửa.
Thực phẩm trong tủ lạnh¶
Sau bốn giờ mất điện, hãy bỏ thịt, gia cầm, cá, trứng, sữa, phô mai mềm, thức ăn nấu chín còn dư, trái cây đã cắt, và bất cứ thứ gì có mayonnaise hoặc kem. Phô mai cứng, bơ, trái cây và rau củ còn nguyên, và các loại gia vị chưa mở như tương cà và mù tạt thường giữ được lâu hơn.
Mùi và hình dạng bên ngoài không đáng tin. Vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm thường không để lại dấu hiệu nào. Quy tắc rất đơn giản: nếu không chắc, hãy bỏ đi.
Không bao giờ nếm thử để kiểm tra thực phẩm
Chỉ một miếng nếm thức ăn hư có thể làm bạn bệnh nhiều ngày, và không có bệnh viện nào gần đó khi đường bị đóng. Nếu bạn không chắc nó vẫn được giữ lạnh, thì đó là rác.
Thực phẩm trong tủ đông¶
Tủ đông đầy giữ thực phẩm đông trong khoảng 48 giờ nếu cửa luôn đóng, và tủ đông nửa đầy giữ được khoảng 24 giờ. Nếu biết bão sắp đến, hãy lấp chỗ trống trong tủ đông bằng các hộp nước. Đá giữ mọi thứ lạnh lâu hơn và cho bạn nước uống khi tan.
Khi có điện trở lại, kiểm tra từng món. Thực phẩm vẫn còn tinh thể đá hoặc lạnh như vừa lấy từ tủ lạnh ra có thể đông lạnh lại hoặc nấu. Bất cứ thứ gì đã rã đông và ấm lên thì bỏ vào thùng rác. Nhiệt kế thực phẩm giúp bạn khỏi phải đoán và giá rất rẻ.
Thực phẩm bị nước lũ chạm vào¶
Nước lũ mang theo nước thải, nhiên liệu và hóa chất. Bất cứ thực phẩm nào nước lũ chạm vào đều là rác, kể cả rau quả, thực phẩm trong hộp giấy, lọ có nắp vặn, và mọi thứ trong túi nhựa. Đồ uống đóng chai có nắp vặn cũng phải bỏ, vì nắp không kín nước.
Ngoại lệ duy nhất là lon kim loại còn nguyên vẹn, không hư hại, hoặc túi tiệt trùng (retort pouch). Những thứ này có thể giữ lại nếu bạn làm sạch đúng cách.
- Gỡ nhãn và ghi tên đồ bên trong lên nắp bằng bút lông dầu.
- Rửa lon bằng nước xà phòng nóng và xả sạch.
- Khử trùng bằng cách ngâm trong dung dịch thuốc tẩy hoặc nước sôi. Cơ quan y tế quốc gia của bạn công bố tỷ lệ pha chính xác (tại Hoa Kỳ là CDC, ở https://www.cdc.gov).
- Để khô tự nhiên trước khi cất, và dùng trong thời gian ngắn.
Bỏ mọi lon bị móp, phồng, gỉ hoặc rò rỉ. Cũng bỏ thớt gỗ, núm bình sữa và núm vú giả đã bị ướt, vì không thể làm sạch hoàn toàn.
Thông báo đun sôi nước¶
Sau bão, hệ thống nước có thể mất áp suất hoặc bị nước lũ tràn vào. Khi đó, công ty cấp nước sẽ ra thông báo đun sôi nước (boil water notice). Điều này có nghĩa là nước máy có thể chứa vi khuẩn hoặc ký sinh trùng ngay cả khi trông trong.
Thông báo đun sôi nước áp dụng cho việc uống, nấu ăn, làm đá, đánh răng, rửa chén và chế biến thức ăn. Thường không áp dụng cho việc tắm, miễn là bạn không để nước vào miệng. Làm theo hướng dẫn địa phương về thời điểm thông báo được dỡ bỏ.
Cách đun sôi nước¶
- Để nước đục lắng xuống, rồi đổ phần nước trong qua giấy lọc cà phê hoặc vải sạch.
- Đun sôi sùng sục trong một phút. Ở vùng cao, đun sôi ba phút.
- Để nguội và cất trong hộp sạch, có nắp đậy.
- Thêm một nhúm muối cho mỗi lít (khoảng 1 quart), hoặc đổ qua lại giữa hai hộp sạch, để bớt vị nhạt.
Cách khử trùng nước không cần đun sôi¶
Nếu không thể đun sôi, hãy dùng thuốc tẩy gia dụng không mùi. Đọc nhãn. Thuốc tẩy thường có khoảng 6 phần trăm sodium hypochlorite, và thuốc tẩy đậm đặc có khoảng 8 phần trăm, nên liều lượng thay đổi một chút.
- Lọc nước đục trước.
- Thêm khoảng 8 giọt thuốc tẩy thường cho mỗi 4 lít (1 gallon) nước trong, và gấp đôi nếu nước đục.
- Khuấy và để yên trong 30 phút. Nước phải có mùi clo nhẹ. Nếu không, lặp lại liều và chờ thêm.
Không dùng thuốc tẩy có mùi thơm, thuốc tẩy an toàn cho màu, hoặc sản phẩm có thêm chất tẩy rửa. Viên khử trùng nước mua ở cửa hàng đồ cắm trại cũng dùng được, hãy làm theo bao bì. Cơ quan y tế quốc gia của bạn có hướng dẫn đầy đủ (tại Hoa Kỳ là CDC, ở https://www.cdc.gov).
Thuốc tẩy và đun sôi không loại bỏ được nhiên liệu hoặc hóa chất. Nếu nước có mùi xăng hoặc có váng dầu, đừng dùng. Chuyển sang nước đóng chai.
Nước đóng chai và nước từ các nguồn khác¶
Nước đóng chai là lựa chọn an toàn nhất, và các điểm phân phát cứu trợ thường phát miễn phí. Bình nước nóng của bạn chứa nhiều lít nước sạch nếu bình không bị ngập. Đá làm trước bão thì dùng được, nhưng đá làm sau khi có thông báo đun sôi nước thì không.
Không bao giờ uống nước hồ bơi, nước sông hoặc nước đọng, và không dùng nước lũ để rửa chén hoặc rửa tay.
Sữa công thức cho trẻ sơ sinh¶
Trẻ sơ sinh dễ mắc bệnh do nước bẩn nhất. Nếu bạn dùng sữa bột, hãy pha với nước đóng chai, hoặc nước đã đun sôi và để nguội. Sữa nước pha sẵn không cần nước và là lựa chọn an toàn nhất khi nguồn nước không đáng tin, nên hãy dự trữ một ít.
Rửa bình sữa bằng nước đã đun sôi hoặc nước đóng chai, hoặc dùng túi lót bình dùng một lần. Nếu bạn đang cho con bú, hãy tiếp tục. Đó là nguồn thức ăn an toàn nhất cho bé sau bão. Xem em bé và trẻ em để có danh sách đồ dự trữ đầy đủ.
Giữ tay sạch¶
Nhiều bệnh đường ruột sau bão lây qua tay, không phải qua thức ăn. Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch trước khi ăn hoặc nấu, sau khi đi vệ sinh, và sau khi chạm vào nước lũ hoặc mảnh vỡ. Nước rửa tay khô có ít nhất 60 phần trăm cồn dùng được khi thiếu nước.