Đếm ngược bão: làm gì từ 5 ngày đến 1 ngày trước bão¶
Trang này là lịch đếm ngược từng ngày trước bão. Tìm số ngày còn lại cho đến khi bão dự kiến đến chỗ bạn, bắt đầu từ mục đó, và làm lần lượt xuống dưới.
Dự báo thay đổi, nên bão có thể nhanh lên hoặc chậm lại. Kiểm tra thời gian ít nhất hai lần mỗi ngày và chuyển sang bước tiếp theo sớm nếu dự báo đến sớm hơn.
Nếu bạn chỉ làm ba việc¶
- Quyết định ngay bây giờ bạn sẽ sơ tán hay ở lại, và tuân theo mọi lệnh của chính quyền địa phương.
- Đổ đầy bình xăng và lấy thuốc kê toa ngay hôm nay, khi cửa hàng và cây xăng còn yên ắng.
- Có mặt ở nơi an toàn trước khi những cơn gió mạnh cấp bão nhiệt đới đầu tiên đến, không phải trước mắt bão.
Còn 5 ngày: chuẩn bị khi mọi việc còn dễ¶
Bão còn xa và vùng dự báo (forecast cone) còn rộng. Đây là lúc rẻ nhất và bình tĩnh nhất để hành động, vì cửa hàng còn đầy hàng và đường sá thông thoáng.
- Xem dự báo của National Hurricane Center (Trung tâm Bão Quốc gia) hai lần mỗi ngày và ghi lại thời điểm gió mạnh cấp bão nhiệt đới có thể đến khu vực bạn.
- Đổ đầy xăng mọi xe. Đổ thêm một can dự phòng nếu bạn có và có thể cất an toàn bên ngoài nhà.
- Lấy thuốc kê toa và mua vật tư y tế bạn cần cho hai tuần. Hỏi nhà thuốc về việc cấp thuốc sớm vì bão.
- Đọc lại kế hoạch gia đình và xác nhận người liên hệ ngoài vùng.
- Tra khu vực sơ tán của bạn để đã biết sẵn khi có lệnh.
- Kiểm tra bộ dự trữ và mua những gì còn thiếu.
- Rút một ít tiền mặt. Máy quẹt thẻ và ATM ngưng hoạt động khi mất điện.
- Giặt đồ và rửa chén ngay để sau này không phải làm bằng tay.
Vì sao là năm ngày
Vùng dự báo cho thấy tâm bão có thể đi đâu, không phải bão rộng bao nhiêu. Gió, mưa và nước dâng lan xa ra ngoài đường tâm, nên hãy chuẩn bị ngay cả khi đường tâm không đi qua chỗ bạn.
Còn 3 ngày: có thể có thông báo theo dõi bão¶
Ở Hoa Kỳ, theo dõi bão (hurricane watch) nghĩa là điều kiện bão có thể xảy ra ở khu vực bạn trong vòng 48 giờ. Hệ thống cảnh báo khác nhau tùy quốc gia, nên hãy xem các cảnh báo được dùng nơi bạn sống trên trang địa phương của bạn. Đây là khoảng thời gian thoải mái cuối cùng cho công việc nặng ngoài trời.
- Lắp cửa chớp chống bão hoặc ván ép lên cửa sổ và cửa ra vào. Làm ngay khi gió còn lặng và hàng xóm có thể giúp.
- Dọn sân. Mang vào bàn ghế sân, bếp nướng, thùng rác, đồ chơi và bất cứ thứ gì có thể bay. Cột chặt những gì không thể di chuyển.
- Sạc điện thoại, máy tính xách tay, pin dự phòng và đèn sạc. Cắm sạc liên tục cho đến khi mất điện.
- Đổ đầy bình chứa nước, bồn tắm sạch và chai rỗng. Xem nước và thực phẩm để biết cần bao nhiêu.
- Rút thêm tiền mặt nếu chưa rút.
- Đưa ra quyết định: sơ tán hay ở lại. Nếu bạn sẽ đi, chất đồ lên xe tối nay.
- Nếu bạn có thú cưng, đọc sơ tán cùng thú cưng và tìm chỗ nhận chúng.
- Đưa thuyền lên bờ hoặc neo chằng như hướng dẫn ở thuyền.
Đi trước khi có lệnh nếu có thể
Nếu bạn đã biết mình sẽ sơ tán, đi ngay bây giờ tốt hơn đi ngày mai. Kẹt xe và thiếu xăng tệ hơn mỗi giờ sau khi lệnh được ban hành.
Còn 2 ngày: có thể có cảnh báo bão¶
Ở Hoa Kỳ, cảnh báo bão (hurricane warning) nghĩa là điều kiện bão được dự kiến trong vòng 36 giờ. Chính quyền thường ban hành lệnh sơ tán vào khoảng thời gian này.
- Nếu khu vực của bạn được lệnh sơ tán, hãy đi. Làm theo các bước trong sơ tán an toàn.
- Nếu bạn đến nơi trú ẩn, đọc những gì cần biết về nơi trú ẩn bão và soạn đồ cho phù hợp.
- Hoàn tất chuẩn bị nhà. Đóng mọi cửa chớp, dọn máng xối và cống thoát, và chuyển đồ giá trị lên cao và xa cửa sổ.
- Chỉnh tủ lạnh và ngăn đông về mức lạnh nhất.
- Đông đá nước trong chai và hộp để giữ lạnh thực phẩm lâu hơn và uống sau.
- Hứng đầy bồn tắm để xả bồn cầu và rửa, không phải để uống.
- Tắt hệ thống tưới tự động và máy bơm hồ bơi nếu công ty tiện ích yêu cầu.
- Chụp ảnh mọi phòng, bên ngoài nhà và xe của bạn cho bảo hiểm.
- Gọi gia đình và cho họ biết bạn sẽ ở đâu và liên lạc thế nào.
Đừng chờ bản dự báo cuối cùng
Tuyến đường sơ tán mất nhiều giờ mới thông và sau đó bị đóng khi gió mạnh. Đừng dự định rời đi vào ngày cuối.
Còn 1 ngày: kiểm tra lần cuối và vào vị trí¶
Điều kiện xấu đi rất nhanh trong ngày cuối. Các dải mưa và gió giật thường đến từ lâu trước tâm bão.
- Làm theo danh sách kiểm tra cuối cùng nếu bạn ở lại.
- Đậu xe trong gara hoặc trên nền cao, xa cây và đường dây điện.
- Để giày, đèn pin và điện thoại cạnh giường.
- Tải bản đồ ngoại tuyến và lưu trang này để dùng ngoại tuyến.
- Vào phòng an toàn hoặc nơi trú ẩn trước khi gió mạnh cấp bão nhiệt đới đến khu vực bạn.
- Nếu bạn định sơ tán mà chưa đi, hãy đi ngay bây giờ hoặc đến nơi trú ẩn gần nhất đang mở.
Có mặt ở nơi an toàn trước khi gió đến, không phải trước mắt bão
Gió mạnh cấp bão nhiệt đới có thể đến chỗ bạn nhiều giờ trước mắt bão. Khi gió đã đến, lái xe và đi bộ ngoài trời trở nên nguy hiểm. Đừng canh thời gian di chuyển theo tâm bão.
12 giờ cuối: ở trong nhà và theo dõi tin tức¶
Đến lúc này, công việc đã xong. Việc của bạn là ở yên, giữ bình tĩnh và tiếp tục lắng nghe.
- Ở trong nhà, tránh xa cửa sổ và cửa ra vào, trong phòng an toàn.
- Bật radio chạy pin hoặc quay tay để nhận cập nhật từ cơ quan khí tượng quốc gia và chính quyền địa phương.
- Giữ điện thoại có pin và màn hình tối. Nhắn tin thay vì gọi để tiết kiệm pin và dung lượng mạng.
- Không ra ngoài trong mắt bão. Gió quay lại từ hướng ngược lại trong vài phút. Xem mắt bão.
- Theo dõi cảnh báo lốc xoáy và di chuyển đến chỗ thấp nhất bên trong nhà nếu có cảnh báo. Xem lốc xoáy.
- Nếu nước tràn vào nhà, đi lên cao, không ra ngoài. Xem ngập lụt.
Mọi thứ xảy ra khi bão đang ở ngay trên đầu bạn nằm ở trong cơn bão.