Ol samting blong rere from hariken from ol bebi mo ol pikinini¶
Hariken, taefun mo tropikol saeklon oli sem kaen stom, be oli gat defren nem long defren solwota. Evri samting long gaed ia i stret blong olgeta.
Pej ia i halpem yu blong hivimap ol samting blong rere from hariken from ol bebi mo ol pikinini, mo blong kipim olgeta oli gat kakae, oli klin, oli kolkol, mo oli kwaet tru long wan stom mo long ol dei afta. Fomula milk, napi, mo meresin blong pikinini oli stap long ol fas samting we i finis long ol stoa, ale mekem plan from tu wik.
Sapos yu mekem tri samting nomo¶
- Stoarem napi, waep, mo fomula milk o kakae blong bebi blong 14 dei. Sapos yu yusum fomula, pem fomula we i rere finis blong dring (ready to feed) from emejensi stok.
- Putum wan foto blong famle, ol fon namba blong yu, mo wan ID kad long bag mo poket blong evri pikinini.
- Pakem wan bokis blong ol samting we i kwaet blong mekem we i no nidim paoa, mo haedem kasem stom.
Mekem plan from 14 dei¶
Kaontem, afta mekem i plante. Lukluk hamas pikinini blong yu i yusum long wan nomol dei mo mekem i 14 taem.
| Samting | Olsem wanem blong wokem | Afta adem |
|---|---|---|
| Napi | napi we yu yusum long wan dei × 14 | 1 pak long nekis saes we i bigwan moa |
| Waep | pak we yu yusum long wan wik × 2 | 1 pak moa blong han mo blong klinim |
| Fomula milk | mak blong evri dei long tin o katon × 14 | sam dei moa sapos wota i no plante |
| Wota from fomula mo ol botel | wota we fomula blong yu i nidim long wan dei × 14 | wota blong wasem ol botel |
| Kakae blong bebi | jar o pakej long wan dei × 14 | sam smol kakae we pikinini i laekem tumas |
| Meresin blong pikinini | mak we yu yusum oltaem blong 14 dei | wan niufala botel blong meresin blong fiva |
Fidim wan bebi¶
Givim titi¶
US CDC i talem se blong givim titi i stap yet rod we i moa gud blong fidim plante bebi, nating long wan disasta. Hem i no nidim klin wota, ol botel, o paoa. Sapos yu stap givim titi, gohed, dring plante wota, mo kakae oltaem.
- Moa wota blong dring mo smol kakae from papa o mama we i givim titi
- Wan pam blong titi we yu yusum wetem han, o lanem blong tekemaot melek wetem han bifo sisen, from we ol elektrik pam oli stop taem paoa i katof
- Ol ped blong titi we yu sakem afta wan yus
- Wan smol kula from melek we yu tekemaot
Stres i save mekem se i filim had blong fidim bebi blong smol taem. Kipim bebi klosap mo gohed blong givim titi. Askem wan helt wokman long evakuesen senta o klinik blong halpem yu sapos fidim i no stap go gud.
Fomula milk¶
CDC i talem se fomula we i rere finis blong dring i jois we i moa sef long wan emejensi, from we hem i no nidim wota. Hemia i moa impoten from ol bebi we oli aninit long 2 manis, ol bebi we oli bon erli, mo ol bebi we bodi blong olgeta i wik blong faet agensem sik.
- Fomula we i rere finis blong dring blong 14 dei, long ol smol kontena
- Ol klin botel mo nipol, moa bitim we yu yusum oltaem
- Ol kap we yu sakem afta wan yus blong fidim bebi wetem kap sapos yu no save klinim ol botel
- Sop blong disis, wan bras blong botel, mo wan smol dis
Sapos yu yusum fomula paoda, folem ol step ia we i kam long CDC. Fomula paoda i no stret klin olgeta, ale klin wota mo klin han oli moa impoten bitim eni taem.
- Wasem han blong yu wetem sop mo wota we i sef, o yusum hand sanitaesa.
- Miksim wetem wota blong botel sapos yu gat.
- Sapos yu no gat, boelem wota blong 1 minit (3 minit sapos yu stap antap long 1,000 mita, o 3,300 fut), afta letem i kol bifo yu miksim.
- From ol bebi we oli aninit long 2 manis, oli bon erli, o bodi blong olgeta i wik blong faet agensem sik, CDC i talem blong boelem wota mo wet klosap 5 minit nomo bifo yu miksim, blong wota i hot yet.
- Yusum stret mak blong paoda mo wota we i stap long lebel. Neva putum moa wota long fomula blong mekem i stap longtaem.
- Testem hamas hot hem i long rist blong yu bifo yu fidim.
- Yusum fomula we yu mekem finis insaed long 2 aoa afta we yu mekem, mo insaed long 1 aoa afta we yu stat blong fidim. Sakem wanem i stap yet.
- Yusum wota we yu klinim wetem blij nomo sapos yu no gat wota blong botel o wota we yu boelem.
Neva yusum wota blong flad from eni samting we wan bebi i yusum
Yu no miksim fomula, wasem ol botel, o wasem wan bebi long wota blong flad o long wota we i smel olsem fiul o kemikol. Boelem mo blij oli no mekem i sef. CDC i talem blong sakem ol nipol mo ol dami we oli tajem wota blong flad.
Klinim ol botel¶
Wasem ol botel mo nipol wetem sop mo wota blong botel, wota we yu boelem, o wota we yu klinim bifo evri yus. Sapos yu no save klinim olgeta, CDC i talem blong fidim wetem kap: wan bebi i save dring smol smol o likim melek long wan smol klin kap we yu sakem afta wan yus. Ol plastik bag blong insaed long botel we yu sakem oli mekem se yu no nid blong wasem tumas tu.
CDC tu i askem ol man blong no givim fomula olsem presen long taem blong ol disasta. Ol ofisol grup blong help nomo oli mas hivimap mo givimaot, blong i kasem ol bebi long fasin we i sef.
Strong kakae from ol bebi mo ol smol pikinini¶
- Pakej o jar blong kakae blong bebi blong 14 dei
- Smol kakae from ol smol pikinini: biskit, serial, paf, mo kap blong frut
- Melek we i save stap longtaem long selef from ol smol pikinini we oli dring melek
- Ol spun blong bebi, ol smol dis, mo wan sipi kap o wan botel blong wota we pikinini i save yusum
- Ol bib mo ol kaliko blong wipim maot
- ORS (sol blong drink we i givim wota bakegen long bodi) we oli mekem from ol pikinini
Ol pakej oli laet, oli no nidim spun, mo oli lego smol rabis nomo. Jusum kakae we i no nidim blong hotem.
Napi, waep, mo klinim bodi¶
- Napi blong 14 dei long saes blong naoia, wetem wan pak blong nekis saes
- Waep blong 14 dei
- Krim from ras blong napi
- Sam kaliko napi mo kava olsem sep
- Wan mat blong jenisim napi we yu save karem
- Ol strong bag from napi we oli yusum finis
- Sop blong bebi mo wan smol dis blong wasem bebi wetem kaliko
- Hand sanitaesa we i gat 60 pesen alkohol o moa
- Ol samting blong tijim pikinini blong yusum pot mo ol narafala andapen from ol smol pikinini
Fasem ol napi we oli yusum finis long ol bag mo kipim olgeta aotsaed long ples we yu stap long hem, longwe long san. Long hot taem i no gat man blong tekemaot rabis, oli pulum ol flae mo oli serem jem.
Ol meresin mo helt¶
- Meresin blong pikinini from soa mo fiva, wetem sirinj o kap blong mesarem
- Eni presgripsen meresin blong 14 dei
- Dijitol temometa
- ORS from sitsit wota mo hot
- Ol drop blong sol wota mo wan bol blong pulum doti long nos from nos we i blok
- Sanskrin we oli mekem from ol pikinini
- Meresin blong blokem moskito from ol pikinini mo wan moskito net
- Ol kopi blong rekod blong vaksin mo infomesen blong dokta blong pikinini blong yu
- Wan lis blong meresin wetem hamas kilo evri pikinini i hevi, blong eni man we i lukaot long olgeta i save givim stret mak
Askem dokta blong pikinini blong yu long blong kasem meresin erli bifo sisen. Pej blong meresin i eksplenem olsem wanem.
Meresin blong blokem moskito mo ol smol pikinini
US CDC i talem blong no yusum meresin blong blokem moskito long ol bebi we oli yang moa long 2 manis. Kavremap bed, pram, mo samting blong karem olgeta wetem moskito net, mo putum laet klos long olgeta we i kavremap han mo leg. Yu no yusum ol samting we i gat oel blong lemon yukaliptas o PMD long ol pikinini aninit long 3 yia. From ol pikinini we oli bigwan moa, putum meresin long han blong yu fastaem, afta long pikinini, mo kipim i longwe long han, ae, mo maot blong olgeta.
Kipim ol bebi mo ol pikinini oli kolkol¶
Ol bebi mo ol smol pikinini oli kam hot tumas kwik moa bitim ol bigfala man mo woman, mo plante stom oli livim plante dei blong hot we i no gat paoa.
- Wan fan blong bateri o USB from ples we pikinini i slip long hem
- Ol laet klos blong koten we oli no taet
- Ol kaliko mo wan dis blong wasem pikinini wetem wota we i kolkol smol
- Wan rum we i gat sed mo ea from slip long dei
- Moa samting blong dring: titi o fomula from ol bebi, wota from ol pikinini we oli bigwan moa
Neva livim wan pikinini insaed long wan kar we i park, nating sam minit nomo. Lukaot long wan bebi we i wantem slip tumas, i no gat strong long bodi, maot blong hem i drae, o i pispis smol tumas long napi bitim nomol, mo karem i go kwik long dokta. Gaed blong stap sef long hot i gat moa.
Taem woman i gat bel¶
CDC i talem se ol woman we oli gat bel oli mas adem sam samting long kit blong famle mo mekem plan wetem nes o dokta blong olgeta sapos klinik o hospital i sat.
- Ol vitamin from woman we i gat bel mo eni meresin we dokta i givim blong 14 dei
- Moa wota mo smol kakae we i gud from bodi
- Wan kopi blong ol rekod blong bel blong yu
- Ol klos from yu mo bebi sapos taem blong bon i klosap
- Wan smol emejensi kit from taem bebi i bon, mo advaes blong nes o dokta blong yu long wanem taem blong go
- Wea wan seken hospital o ples blong bonem bebi i stap, sapos hemia blong yu i sat
Sapos taem blong bon i klosap mo yu stap long wan eria blong evakuesen o long wan eria we flad i stap kam long hem, askem nes o dokta blong yu sapos yu mas lego ples erli.
Karem mo slip¶
- Wan sof samting blong karem bebi o wan kaliko blong rapem bebi long bodi blong han blong yu i fri
- Wan laet pram nomo sapos yu gat ples
- Wan bed blong bebi blong travel o ples blong plei from ol evakuesen senta mo haos blong famle
- Wan sit we bebi i save mo wan bag blong slip
- Moskito net from bed blong bebi
- Sit blong bebi long kar, we i fas gud mo yu jekem finis
Samting blong karem bebi i moa impoten bitim wan pram. I had blong krosem ol samting we i foldaon, mad, graon we flad i kavremap, mo ol evakuesen senta we i fulap wetem ol wil.
Wan smol bag from evri pikinini¶
Pakem wan bag from evri pikinini we i smol naf blong olgeta oli save karem.
- Wan niufala foto blong famle wetem nem blong pikinini, nem blong yu, ol fon namba blong yu, mo wan man blong kontak long narafala eria we yu raetem long baksaed
- Sem infomesen long wan kad long poket, o long wan ban long han from ol smol pikinini
- Wan narafala klos mo andapen
- Wan samting we i mekem olgeta oli filim gud mo wan smol pleplei samting
- Smol kakae mo wan botel blong wota
- Wan tos mo wan wisol
- Eni meresin we oli nidim, wetem ol tok from ol bigfala man mo woman
- From ol smol pikinini, wan not long ol alaji mo ol sik blong olgeta
Raetem nem blong pikinini insaed long bag. Sapos yufala i seperet long wan evakuesen senta o long rod, foto mo kad i halpem ol wokman blong joenem yufala bakegen. CDC i talem blong yusum ol ID tag o ban long han wetem nem mo kontak infomesen from ol smol pikinini.
Ol yangfala oli save pakem bag blong ronwe blong olgeta wan folem bigfala lis. Mekem sua se fon blong olgeta i gat ol kontak blong yu mo wan paoa bank blong olgeta wan.
Ol samting we i mekem olgeta oli filim gud¶
Ol pikinini oli filim stres blong yu, mo wan stom i tekemaot ol samting we oli save gud. Sam samting we oli laekem tumas i givim wan samting we i no jenis long olgeta blong holem.
- Anamol blong pleplei, blanket, o dami we oli no save slip sapos i no gat
- Wan narafala sem samting, sapos yu gat
- Wan laet blong naet blong bateri
- Ol buk we oli laekem tumas
- Smol kakae we oli save gud
- Ol foto blong famle, ol pet, mo haos
Ol samting blong mekem we i no gat paoa¶
Ol dei we i no gat paoa o skrin oli longfala. Pakem wan bokis blong ol samting blong mekem mo haedem kasem stom, blong i filim niu.
- Ol buk blong kalarem, krayon, mo pepa
- Ol kad blong plei mo ol isi gem blong bod
- Ol pasol
- Ol stika mo ol samting blong mekem kraf
- Ol buk mo wan laet blong hed blong ridim long bed
- Ol smol pleplei samting, ol doli, mo ol smol man blong plei
- Wan bol mo jok from taem i sef blong go aotsaed
- Ol glo stik, we oli wok tu olsem laet blong naet
- Ol odio buk mo ol gem we yu daonlodem long wan tablet we i fulap, we yu kipim from ol aoa we oli moa had
Givim wok long ol pikinini we oli bigwan moa: jekem redio, givimaot smol kakae, kipim rekod blong wota, o ridim buk long ol smol pikinini. Taem oli filim se oli halpem, hem i mekem olgeta oli kwaet.
Kipim ol rutin mo toktok tru¶
Kakae, slip long dei, mo taem blong slip long ol nomol taem oli givim long ol pikinini wan filing se oli sef. Kipim olgeta klosap long nomol olsem we yu save, nating long wan evakuesen senta. Talem long ol pikinini wanem i stap hapen long ol isi tok we i tru, mo letem olgeta oli askem kwestin.
Taem pikinini i holem yu oltaem, i kros tumas, i pispis long bed, mo i had blong slip, olgeta ia oli nomol fasin from stres, i no nogud fasin. Pej long stanap strong mo helt blong tingting i gat moa long olsem wanem blong halpem ol pikinini afta long wan stom.
Taem yu gat smol mane nomo¶
- Adem wan pak blong napi o waep evri taem yu go long stoa, stat plante manis bifo sisen.
- Askem lokol helt klinik blong yu, ol grup blong help, o wan bang blong napi, long ples we i gat, long help from napi mo fomula.
- Kipim sam kaliko napi olsem sep blong mekem ol napi we yu sakem oli stap longtaem moa.
- Mekem bokis blong ol samting blong mekem blong yu wan wetem pepa, ol olfala magasin, kad, mo ol pleplei samting we i stap finis long haos.
Gaed long rere wetem smol mane i gat moa rod blong rere wetem smol mane.
Ol evakuesen senta mo ol bebi
Plante taem ol pablik evakuesen senta oli no save givim fomula, napi, o bed. Karem evri samting we bebi blong yu i nidim blong sam dei. Sam ples oli openem ol evakuesen senta from ol man we oli gat medikol nid, ale askem lokol emejensi ofis blong yu fastaem. Lukluk ol evakuesen senta.