हरिकेननंतर अन्न आणि पाण्याची सुरक्षा¶
हरिकेन, टायफून आणि उष्णकटिबंधीय चक्रीवादळे हे एकाच प्रकारचे वादळ आहे, फक्त वेगवेगळ्या महासागरांत त्याची नावे वेगळी आहेत. या मार्गदर्शकातील सर्व माहिती त्या सर्वांना लागू आहे.
हरिकेन, टायफून आणि चक्रीवादळांनंतर खराब झालेले अन्न आणि असुरक्षित पाणी यामुळे अनेक लोक आजारी पडतात, आणि बहुतेक वेळा हे टाळता येते. या पानावर हरिकेननंतर अन्न आणि पाण्याची सुरक्षा समजावली आहे: काय ठेवायचे, काय फेकायचे आणि पाणी पिण्यास सुरक्षित कसे करायचे.
फक्त तीन गोष्टी करायच्या असतील तर¶
- फ्रिज आणि फ्रीजर बंद ठेवा. बर्फामुळे थंड राहिले नसेल, तर वीज गेल्यानंतर सुमारे 4 तासांनी फ्रिजमधील अन्न असुरक्षित होते.
- पुराच्या पाण्याला लागलेले कोणतेही अन्न फेकून द्या, आणि अन्न तपासण्यासाठी कधीही चव घेऊ नका. शंका असल्यास फेकून द्या.
- नळाचे पाणी सुरक्षित असल्याचे अधिकारी सांगेपर्यंत बाटलीबंद पाणी प्या, किंवा पाणी 1 मिनिट खळखळून उकळा (सुमारे 1,000 मीटर, 3,300 फूट उंचीवर 3 मिनिटे).
पाणी पिण्यास सुरक्षित करा¶
वादळानंतर, तुमची पाणी पुरवठा संस्था किंवा स्थानिक अधिकारी वेगळे सांगेपर्यंत नळाचे पाणी, विहिरीचे पाणी, पावसाच्या पाण्याच्या टाक्या आणि हौद असुरक्षित समजा. पुरामुळे सांडपाणी, प्राण्यांची विष्ठा आणि रसायने पाणीपुरवठ्यात मिसळतात, आणि पाणी अगदी स्वच्छ दिसू शकते.
आधी कोणते पाणी वापरावे¶
| स्रोत | पिण्यास सुरक्षित आहे का? |
|---|---|
| सीलबंद बाटलीबंद पाणी | होय. आधी हे वापरा |
| वादळापूर्वी स्वच्छ भांड्यांत साठवलेले पाणी | होय, भांडी बंद आणि स्वच्छ राहिली असतील तर |
| वॉटर हीटरची टाकी, पुराचे पाणी शिरले नसेल तर | होय, टाकीत पूर शिरला नसेल तर. आधी वीज किंवा गॅस बंद करा आणि टाकी थंड होऊ द्या |
| पाणी उकळून पिण्याची सूचना असताना नळाचे पाणी | फक्त उकळल्यानंतर किंवा निर्जंतुक केल्यानंतर |
| विहीर, हौद किंवा पावसाच्या पाण्याची टाकी | फक्त उकळल्यानंतर किंवा निर्जंतुक केल्यानंतर, आणि दीर्घकाळ पिण्यापूर्वी विहिरीच्या पाण्याची तपासणी करा |
| पुराचे पाणी, नद्या, तलाव किंवा साचलेले पाणी | नाही. ते पिण्यासाठी, स्वयंपाकासाठी, भांडी धुण्यासाठी किंवा दात घासण्यासाठी वापरू नका |
पाणी उकळणे: सर्वोत्तम पद्धत¶
- पाणी गढूळ असेल तर ते स्थिर होऊ द्या आणि वरचे नितळ पाणी ओता, किंवा स्वच्छ कापड, कागदी टॉवेल किंवा कॉफी फिल्टरमधून गाळा.
- ते खळखळून उकळवा आणि 1 मिनिट उकळत ठेवा.
- सुमारे 1,000 मीटर (3,300 फूट) पेक्षा जास्त उंचीवर 3 मिनिटे उकळा.
- थंड होऊ द्या आणि घट्ट झाकण असलेल्या स्वच्छ भांड्यांत साठवा.
- सपक चव सुधारण्यासाठी, पाणी दोन स्वच्छ भांड्यांत वारंवार ओता, किंवा प्रति लिटर (1 क्वार्ट) चिमूटभर मीठ घाला.
उकळता येत नसेल तेव्हा ब्लीचने निर्जंतुक करा¶
सुगंध नसलेले साधे घरगुती ब्लीच वापरा, जे खोलीच्या तापमानाला एका वर्षापेक्षा कमी काळ साठवलेले आहे. लेबलवर पिण्याच्या पाण्यासाठी सूचना दिल्या असतील तर त्या पाळा; नसतील तर "सक्रिय घटक" खाली सोडियम हायपोक्लोराइटची टक्केवारी शोधा. सुगंधी, रंगसुरक्षित किंवा न उडणारे ब्लीच, किंवा इतर क्लिनर मिसळलेले ब्लीच वापरू नका.
| नितळ पाण्याचे प्रमाण | 5 ते 9 टक्के ब्लीच | 1 टक्का ब्लीच |
|---|---|---|
| 1 लिटर (1 क्वार्ट) | 2 थेंब (0.1 mL) | 10 थेंब (0.5 mL) |
| 4 लिटर (1 गॅलन) | 8 थेंब (0.5 mL), ⅛ चमच्यापेक्षा थोडे कमी | 40 थेंब (2.5 mL), ½ चमचा |
| 19 लिटर (5 गॅलन) | 40 थेंब (2.5 mL), ½ चमचा | 200 थेंब (12.5 mL), 2 ½ चमचे |
तुमच्या ब्लीचची तीव्रता वेगळी असेल, तर ही सारणी लागू होत नाही. लेबल किंवा तुमच्या राष्ट्रीय आरोग्य प्राधिकरणाच्या सूचना पाळा. ब्लीच, गोळ्या आणि फिल्टर यांच्याबद्दल अधिक माहिती आमच्या पाणीपुरवठा मार्गदर्शिकेत आहे.
- पाणी गढूळ असेल तर आधी ते गाळा किंवा स्थिर होऊ द्या.
- ब्लीच घाला. पाणी गढूळ, रंगीत किंवा खूप थंड असेल तर प्रमाण दुप्पट करा.
- ढवळा आणि पिण्यापूर्वी किमान 30 मिनिटे थांबा.
- त्याला थोडा क्लोरीनचा वास आला पाहिजे. नसेल, तर तेवढेच ब्लीच पुन्हा घाला आणि आणखी 15 मिनिटे थांबा.
पाणी शुद्ध करण्याच्या गोळ्या आणि थेंबही चालतात. पाकिटावरील सूचना पाळा, कारण प्रत्येक उत्पादन वेगळ्या प्रमाणात पाणी शुद्ध करते. आयोडीनची उत्पादने गर्भवती व्यक्ती, थायरॉईडचा त्रास असलेल्या व्यक्ती यांच्यासाठी किंवा दीर्घकाळ वापरासाठी योग्य नाहीत.
उकळणे आणि ब्लीच इंधन किंवा रसायने काढून टाकत नाहीत
पाण्याला इंधनाचा किंवा रसायनांचा वास येत असेल, किंवा त्यावर तेलकट थर असेल, तर ते उकळल्यानंतरही पिऊ नका किंवा स्वयंपाकासाठी वापरू नका. बाटलीबंद पाणी वापरा आणि तुमच्या स्थानिक आरोग्य विभागाचा सल्ला घ्या.
पाणी उकळून पिण्याची सूचना¶
तुमच्या पाणी पुरवठा संस्थेकडून आलेली पाणी उकळून पिण्याची सूचना म्हणजे नळाच्या पाण्यात जंतू असू शकतात. ती पुढील गोष्टींसाठीच्या पाण्याला लागू होते:
- पिणे, तसेच पेये, बर्फ आणि बाळाचे फॉर्म्युला दूध तयार करणे
- स्वयंपाक करणे आणि अन्न धुणे
- दात घासणे
- भांडी धुणे, उकळलेल्या किंवा निर्जंतुक केलेल्या पाण्याने ती विसळली नसतील तर
तुम्ही सहसा आंघोळ करू शकता, पण पाणी तोंडात जाऊ देऊ नका, आणि बाळांना व लहान मुलांना त्याऐवजी स्पंजने अंग पुसून स्वच्छ करा. सूचना सुरू झाल्यानंतर तयार केलेला बर्फ फेकून द्या. अधिकारी ही सूचना मागे घेईपर्यंत ती पाळत राहा, आणि मग तुमच्या नळांतील पाणी वाहू देण्याबाबत तुमच्या पाणी पुरवठा संस्थेचा सल्ला पाळा.
वीजेशिवाय अन्न किती वेळ सुरक्षित राहते¶
वीज गेल्यावर घड्याळ सुरू होते. नंतर अंदाज लावावा लागू नये म्हणून वेळ लिहून ठेवा.
| अन्न कुठे आहे | साधारण किती वेळ सुरक्षित राहते | काय मदत करते |
|---|---|---|
| फ्रिज, दार बंद | 4 तास | दार बंद ठेवा |
| पूर्ण भरलेला फ्रीजर, दार बंद | 48 तास | दार बंद ठेवा, वस्तू एकमेकांना खेटून ठेवा |
| अर्धा भरलेला फ्रीजर, दार बंद | 24 तास | वस्तू एकत्र ठेवा म्हणजे थंडावा टिकतो |
| बर्फासह कूलर | अन्न 4°C (40°F) किंवा त्यापेक्षा थंड राहते तोपर्यंत | सावली, वर एक ब्लँकेट आणि कमी वेळा उघडणे |
फ्रिज आणि फ्रीजरमध्ये थर्मामीटर ठेवल्यास अंदाज लावावा लागत नाही. फ्रिजमध्ये 4°C (40°F) किंवा त्यापेक्षा थंड आणि फ्रीजरमध्ये -18°C (0°F) किंवा त्यापेक्षा थंड तापमान सुरक्षित आहे.
फ्रिजमधील अन्न: ठेवायचे की फेकायचे¶
जे नाशवंत अन्न 2 तास किंवा जास्त वेळ 4°C (40°F) पेक्षा जास्त तापमानात राहिले आहे, किंवा ज्याचा वास, देखावा किंवा स्पर्श नेहमीसारखा नाही, ते फेकून द्या. अन्नात आजार पसरवणारे जंतू असू शकतात आणि तरीही ते दिसायला व वासाला ठीक वाटू शकते.
| 4°C (40°F) पेक्षा जास्त तापमानात 2 तासांनंतर फेकून द्या | साधारणपणे टिकते |
|---|---|
| कच्चे किंवा शिजवलेले मांस, कोंबडी, मासे आणि सागरी अन्न | कडक चीज आणि प्रक्रिया केलेले चीज |
| दूध, क्रीम, दही आणि मऊ चीज | लोणी आणि मार्गारीन |
| अंडी आणि अंड्याचे पदार्थ | संपूर्ण, न कापलेली ताजी फळे आणि कच्च्या भाज्या |
| शिजवलेला भात, पास्ता, कडधान्ये आणि उरलेले अन्न | पीनट बटर, जॅम आणि जेली |
| कापलेली फळे आणि कापलेल्या भाज्या, सलाड | केचप, मोहरी, सोया सॉस आणि व्हिनेगरवर आधारित सॉस |
| मेयोनेज, क्रीमयुक्त ड्रेसिंग आणि सॉस | ब्रेड, पाव आणि क्रीम नसलेले केक |
| उघडलेले बाळाचे फॉर्म्युला | फळांचा रस |
अन्न तपासण्यासाठी कधीही चव घेऊ नका
खराब अन्नाची एक चवसुद्धा तुम्हाला अनेक दिवस आजारी पाडू शकते, आणि त्या वेळी दवाखाने बंद आणि रस्ते अडलेले असू शकतात. ते थंड राहिले याची खात्री नसेल, तर फेकून द्या.
फ्रीजरमधील अन्न¶
वीज परत आल्यावर प्रत्येक वस्तू तपासा. ज्या अन्नावर अजूनही बर्फाचे कण आहेत, किंवा जे 4°C (40°F) किंवा त्यापेक्षा थंड आहे, ते पुन्हा गोठवता येते किंवा शिजवता येते. त्याचा दर्जा काही प्रमाणात कमी होऊ शकतो, पण ते सुरक्षित आहे.
जे गोठलेले अन्न वितळले आणि 2 तासांपेक्षा जास्त वेळ 4°C (40°F) च्या वर राहिले ते फेकून द्या. खात्री नसेल, तर फेकून द्या.
वादळ येणार असल्याचे माहीत असेल, तर फ्रीजरमधील रिकामी जागा पाण्याच्या भांड्यांनी भरा. बर्फ अन्न जास्त वेळ थंड ठेवतो आणि वितळल्यावर पिण्याचे पाणी बनतो.
पुराच्या पाण्याला लागलेले अन्न¶
पुराच्या पाण्यात सांडपाणी, इंधन आणि रसायने असतात. त्याला लागलेले कोणतेही अन्न, आणि पूर्णपणे जलरोधक नसलेल्या वेष्टनातील कोणतेही अन्न फेकून द्या:
- पुराने भरलेल्या बागेतील किंवा शेतातील ताजा भाजीपाला व फळे
- पुठ्ठा, कागद, प्लास्टिक पिशव्या किंवा खोक्यांतील अन्न, यात धान्याचे पदार्थ, पीठ, ज्यूसचे खोके आणि फॉर्म्युलाचे खोके येतात
- स्क्रू झाकण, स्नॅप झाकण, दाबून बसवलेले झाकण किंवा पिळायचे झाकण असलेल्या बरण्या आणि बाटल्या, घरी डबाबंद केलेल्या अन्नासह
- खड्डे पडलेले, फुगलेले, गंजलेले, गळणारे किंवा उघडलेले डबे
सीलबंद, न फुटलेले धातूचे डबे आणि रिटॉर्ट पाऊच, जसे ट्यूना आणि तयार जेवणासाठी वापरले जातात, ते स्वच्छ केल्यास वाचवता येतात.
डबे आणि पाऊच कसे स्वच्छ करावे¶
- लेबल काढा, मग डब्यावर मार्करने आतील पदार्थ आणि वापरण्याची अंतिम तारीख लिहा.
- चिखल आणि घाण पुसा, मग साबण आणि स्वच्छ पाण्याने धुवा आणि विसळा.
- दोनपैकी एका पद्धतीने निर्जंतुक करा: 5 गॅलन (सुमारे 19 लिटर) स्वच्छ पाण्यात 1 कप (सुमारे 250 mL) सुगंधरहित ब्लीच मिसळून त्यात 15 मिनिटे भिजवा, किंवा डबे स्वच्छ पाण्यात 2 मिनिटे उकळा.
- त्यांना हवेत सुकू द्या आणि शक्य तितक्या लवकर वापरा.
स्वयंपाकघरातील वस्तू¶
पुराच्या पाण्याला लागलेले लाकडी कापण्याचे पाट, लाकडी चमचे, प्लास्टिकची भांडी, बाळाच्या बाटलीच्या निपल्स आणि पॅसिफायर फेकून द्या, कारण ते पूर्णपणे स्वच्छ करता येत नाहीत.
धातूची भांडी, पोर्सिलेनच्या डिशेस आणि धातूचे चमचे साबण आणि गरम पाण्याने धुवा, मग ते स्वच्छ पाण्यात उकळून किंवा डब्यांसाठी वापरलेल्याच ब्लीच मिश्रणात 15 मिनिटे भिजवून निर्जंतुक करा. त्यांना हवेत सुकू द्या.
वीजेशिवाय सुरक्षित स्वयंपाक¶
- फक्त घराबाहेर, घरापासून दूर स्वयंपाक करा, कधीही गॅरेजमध्ये, बंद ओसरीत किंवा कारपोर्टखाली नको.
- मांस, कोंबडी आणि मासे पूर्णपणे शिजवा.
- शिजवलेले अन्न लगेच खा, आणि थंड साठवण नसताना उरलेले अन्न ठेवू नका.
- स्वयंपाकासाठी आणि भाजीपाला धुण्यासाठी बाटलीबंद किंवा उकळलेले पाणी वापरा.
- कच्चे मांस, न शिजवल्या जाणाऱ्या अन्नापासून दूर ठेवा.
ग्रिल आणि कॅम्प स्टोव्ह कार्बन मोनोऑक्साइड तयार करतात, जो घरात काही मिनिटांत जीव घेतो. जनरेटर आणि कार्बन मोनोऑक्साइड सुरक्षा पाहा.
बाळांना आहार देणे¶
असुरक्षित पाण्यामुळे बाळे प्रौढांपेक्षा लवकर आजारी पडतात.
- तुम्ही स्तनपान करत असाल, तर ते सुरू ठेवा. वादळानंतर तुमच्या बाळासाठी तेच सर्वात सुरक्षित अन्न आहे, आणि स्तनपान करणाऱ्या 6 महिन्यांपेक्षा लहान बाळांना जास्तीच्या पाण्याची गरज नाही.
- पिण्यास तयार द्रव फॉर्म्युलाला पाणी लागत नाही आणि पाणी सुरक्षित नसताना तो सर्वात सुरक्षित पर्याय आहे.
- पावडर फॉर्म्युला फक्त बाटलीबंद पाण्यात, किंवा उकळून थंड केलेल्या पाण्यात मिसळा.
- बाटल्या आणि निपल्स बाटलीबंद किंवा उकळलेल्या पाण्याने धुवा, किंवा एकदाच वापरायच्या बाटल्या वापरा.
- तयार केलेले फॉर्म्युला 2 तासांच्या आत वापरा आणि बाळाने न संपवलेले फेकून द्या.
पुरवठा यादीसाठी बाळे आणि मुले पाहा.
हात धुणे¶
वादळानंतर पोटाचे अनेक आजार हातांमार्फत पसरतात. खाण्यापूर्वी किंवा स्वयंपाक करण्यापूर्वी, शौचालय वापरल्यानंतर, डायपर बदलल्यानंतर आणि पुराचे पाणी किंवा कचऱ्याला स्पर्श केल्यानंतर साबण आणि सुरक्षित पाण्याने किमान 20 सेकंद हात धुवा.
पाणी कमी असेल, तर नळ असलेले प्रक्रिया केलेल्या पाण्याचे भांडे, पाणी झेलण्यासाठी एक वाटी आणि साबण ठेवून हात धुण्याची जागा तयार करा. हात उघडपणे घाणेरडे नसतील तेव्हा किमान 60 टक्के अल्कोहोल असलेले हँड सॅनिटायझर चालते.
अन्न किंवा पाण्यामुळे आजाराची लक्षणे¶
असुरक्षित काहीतरी खाल्ल्यानंतर किंवा प्यायल्यानंतर काही तासांत किंवा काही दिवसांनी जुलाब, उलट्या, पोटात गोळे आणि ताप सुरू होऊ शकतो. सर्वात मोठा धोका शरीरातील पाणी जास्त प्रमाणात कमी होणे हा आहे.
- सुरक्षित पाणी किंवा ओआरएस (ओरल रिहायड्रेशन सॉल्ट्स) वारंवार थोडे थोडे प्या.
- बाळे, लहान मुले, वृद्ध, गर्भवती किंवा दीर्घकालीन आजार असलेल्या कोणालाही लगेच वैद्यकीय मदत मिळवा.
- शौचात रक्त असलेल्या, तीव्र ताप असलेल्या, अनेक तास लघवी न झालेल्या किंवा द्रव पदार्थ पोटात टिकत नसलेल्या कोणालाही वैद्यकीय मदत मिळवा.
पुरानंतर येणाऱ्या इतर आजारांबद्दल आमचे हरिकेननंतरचे आरोग्य धोके हे पान सांगते.