ތޫފާނުގެ ފަހުން ސްކޭމްތަކުން ރެކުން¶

މި ޞަފްޙާ ތިބޭ އެހީވެދޭނީ ތޫފާން، ޓައިފޫން، ސައިކްލޯނެއްގެ ފަހުން ސްކޭމް ފާހަގަކޮށް، ތިބޭ ފައިސާ ނުވަތަ ތިބޭ ގެއަށް ޢެކްސެސުކުރަން ބޭނުންވާ ފަރާތްތައް ޗެކުކޮށް، ފްރޯޑު ރިޕޯޓުކުރުމަށެވެ. ސްކޭމަރުން ތޫފާނުން ފަހައިގެން ދަނީ، ސަބަބަކީ ފަރާތްތަކެއް ސްޓްރެސުގައިވެ، ވަގުތު ދަތިވެ، ފައިސާއަކަށް އިންތިޒާރުކުރަމުންދެޔަ. ދިހަ މިނެޓެއް ޗެކުކުރުމުން، ހާލަތު ރަނގަޅުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ފައިސާ ރައްކާތެރިކޮށްލައިދީފާނެއެވެ.

ތިބޭ ތިން ކަމެއް ކުރާނަމ¶

1. ކުރީން ފުރިހަމަކޮށް ޙަމަ ދުވަހަކުވެސް ފައިސާ ނުދީ، ކެޝުން، ވަޔަރ ޓްރާންސްފަރަކުން، ގިފްޓު ކާޑަކުން، ކްރިޕްޓޯކަރަންސީއިން، ނުވަތަ ނޭނގޭ ފަރާތަކަށް ޕޭމަންޓު ޢެޕަކުން ޙަމަ ދުވަހަކުވެސް ފައިސާ ނުދޭށެވެ.
2. ޙަޤީޤީ ސަރުކާރުގެ އެހީގެ ވޯރކަރުންނާއި އިންޝުއަރަންސް ޢެޖަސްޓަރުން ފޮޓޯ IDއެކެ ލަބައިގެން، ރެޖިސްޓަރކުރުމަށް، ބައްލަވަން، ނުވަތަ ސްޕީޑުކޮށްލަން ޙަމަ ދުވަހަކުވެސް ފީއެއް ނުބައިލައެވެ.
3. ސްޕީޑު ބަހައިދީ. ފޯނު ކަނިވިއިއިރު، ދޮރު ލައްޕާ، ސާއިނުކުރުމުގެ ނުވަތަ ފައިސާ ދިނުމުގެ ކުރިން ތިބޭ ޢަމިއްލައިން ޙަޤީޤީ ޢިދާރާ ނުވަތަ ކުންފުންޏާ ޗެކުކުރާށެވެ.

ގާތްގަނޑަކަށް ހުރިހާ ސްކޭމެއްގެވެސް އިންޒާރުގެ ސިމްބޮލުތައް¶

ތޫފާނުގެ ފަހުން ލިބޭ ގިނަ ސްކޭމުގައި ހަމަ ސިމްބޮލުތަކެކެ. އެކަކުވިޔަސް ފާހަގަކުރިއިއިރު، ހުއްޓައި ޗެކުކުރާށެވެ.

• ޕްރެޝަރ. "މިއަދު ސާއިނުކުރާށެވެ." "މާދަމާ ޤިމަތު މައްޗަށެވެ." "ތިބޭ އެހީ ކެންސަލްކެރޭނެ."
• ޕޭމަންޓު ސުވާލުކުރުން. ކެޝުއެކަނި، ބޮޑު ޑިޕޮޒިޓު، ގިފްޓު ކާޑު، ވަޔަރ ޓްރާންސްފަރ، ކްރިޕްޓޯކަރަންސީ، ނުވަތަ ޢަމިއްލަ މޮބައިލް ވޯލެޓަކަށް ފޮނުވި ފައިސާ.
• ފްރީ ކަންތައްތަކަށްޓަކައިވާ ފީ. އެހީއަށް ރެޖިސްޓަރކުރުމަށް، ރިލީފު ލިސްޓަކަށް ދިއުމަށް، ނުވަތަ ކްލެއިމެއް "ސްޕީޑުކޮށްލަން" ޗާޖުކުރުން.
• ޕްރައިވެޓު ތަފްސީލަށް ސުވާލުކުރުން. ޤައުމީ ID ނަންބަރެއް، ބޭންކު ލޮގިން، PINއެކެ، ވަން ޓައިމް ކޯޑެއް، ނުވަތަ އެހީގެ ރެޖިސްޓަރޭޝަން ނަންބަރެއް. ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސްގައި، ސޯޝަލް ސިކިއުރިޓީ ނަންބަރެއްވެސްމެއެވެ.
• ކުރީން ކޮންޓެކްޓުކުރުން. ދޮރުކައިރީ ޓަކުރުން، ޚިޔާލުނުކުރާ ކޯލެއް، ލިންކަކާއެކުވެ ޓެކްސްޓެއް، ނުވަތަ ސޯޝަލް މީޑިއާގައިވާ މެސިޖެއް.
• ޤައުދެއްނެތިކޮށީ. IDއެއް، ލައިސަންސެއް، ލިޔެފައިވާ ކޮންޓްރެކްޓެއް، ލޯކަލް އެޑްރެހެއްނެތިކޮށީ.

ސްކޭމަރުން ލޯގޯ، ޔުނިފޯރމް، ރަސްމީ ސަކަލަ ނަންނަން ކޮޕީކުރޭ. ވެސްޓެއް ނުވަތަ ޕްރިންޓުކުރި ބޭޖެއް ޤައުދެއްނުކަށީ، ފަރާތާއި ޢިދާރާ ޗެކުކުރާށެވެ، ކޮސްޓިއުމަކުންނުކަށީ.

ދޮރުކައިރީ ފަރާތެއް ހުރިނަމަ ކުރަންވީ ކަންތައް¶

ގިނަ ތޫފާނުގެ ސްކޭމް ފަށަނީ ދޮރަށް ޓަކުރުމަކުންނެވެ. ކޮންމެ ފަހަރުވެސް ހަމަ ތަރުތީބު ބޭނުންކުރާށެވެ.

1. ތިބޭ ޚިޔާލުނުކުރާ ފަރާތަކަށް ދޮރު ޙަމަ ދުވަހަކުވެސް ނުހުޅުވާށެވެ. ލައްޕާފައިވާ ދޮރެއްގެން ނުވަތަ ކުޑަދޮރެއްގެން ވާހަކަދެކެވިދާނެ.
2. ކާކުތޯ، ކޮން ކުންފުންޏެއް ނުވަތަ ޢިދާރާއެއް ރިޕްރެޒެންޓުކުރަނީތޯ، IDއަށްޓަކައި ސުވާލުކުރާށެވެ. ނަމާއި ID ނަންބަރު ލިޔެލާށެވެ.
3. ތިބޭ ޢަމިއްލައިން ހޯދާ ނަންބަރަކުން، ކުންފުނީގެ ރަސްމީ ވެބްސައިޓުން، ތިބޭ އިންޝުއަރަންސް ޕޮލިސީން، ނުވަތަ ތިބޭ ލޯކަލް ޞަފްޙާ އިން ކުންފުންޏަށް ނުވަތަ ޢިދާރާއަށް ގުޅާށެވެ. ޒިޔާރަތްކުރާ ފަރާތުން ދޭ ނަންބަރެއް ނުބޭނުންކުރާށެވެ.
4. ކާކުކަން ޤައުދުކެރެންނެތިއިރު، ފައިސާ ސުވާލުކުރިއިރު، ނުވަތަ ތިބޭ ބޭންކު ކާޑު ނުވަތަ PIN ދެކެން ސުވާލުކުރިއިރު، ދިއުމަށް ކިޔައިދޭށެވެ. ދިއުމަކަށް ދެކޮޅުކުރިއިރު، ޕޮލިސަށް ގުޅާށެވެ.

ޙަޤީޤީ އިންސްޕެކްޓަރުންނާއި ޢެޖަސްޓަރުން ތިބޭ ޗެކުކުރުން ބަލައިގަނޭ. ސްޓްރޭންޖަރަކަށް ގެޔަށް ވެއްދުމަށްވުރެ، ތިބޭ ގުޅުން ރަނގަޅުކަމަށްބައިތިއްބައެވެ.

ކޮންޓްރެކްޓަރާއި ރަނގަޅުކުރުމުގެ ފްރޯޑު¶

ތޫފާނުން ތޫފާނަކަށް ދަތުރުކުރާ ރަނގަޅުކުރުމުގެ ކްރޫއާއި، ގަސް ކަނި ކަނިމީހުންނާއި، ރޫފަރުން ދުވަސްތަކެއްގެ ތެރޭ ފޯރާ. ބައެއް ފަރާތް ސަލާމަތީ، ބޭރުން ކައިރިވި ދަތުރުކުރާ ތަކުރުފަރާތްތަކެކެ. ގިނަ ފަރާތް ސަލާމަތޭނުވެ. ތޫފާނުގެ ފަހުން ސަލާމަތީ ކޮންޓްރެކްޓަރަކީ ޢާންމުކޮށް ދޮރަށް ޓަކުރާންނުޖެހޭވަރަށް ބިޒީކޮށްފައިވާ ފަރާތެކެ.

އިންޒާރުގެ ސިމްބޮލުތައް:

• ތިބޭ ދޮރަށް ޚިޔާލުނުކުރާ ފަރާތަކުން ޓަކުރާ، ގިނަ ފަހަރު ތޫފާނުން ދެންމެ ފަހުން.
• ވެހިކަލުގައި ކުންފުނީގެ ނަމެއްނެތިކޮށީ، ނުވަތަ ޕްލޭޓުތައް ދުރުގައިވާ ތަނެއްގެ، ލޯކަލް އެޑްރެހެއްނެތިކޮށީ.
• މަސައްކަތް ފެށުމުގެ ކުރިން ބޮޑު ޑިޕޮޒިޓެއް ނުވަތަ ފުރިހަމަ ފައިސާ ބޭނުންވޭ، ޚާއްސަކޮށް ކެޝުން.
• ތިބޭ އިންޝުއަރަންސް ޑިޑަކްޓިބުލް "ކަވަރުކޮށްލަން" ނުވަތަ ވެވުކޮށްލަން ހުށަހަޅަ. ގިނަ ތަންތަނުގައި މިއީ ޤާނޫނުން ބޭރު ކަމެކެ، ތިބޭ ޤާބިލުކުރުވިދާނެ.
• ތިބޭ އިންޝުއަރަރ ނުވަތަ ސަރުކާރުން ފޮނުވި ކަމަށްބުނެ، ޤައުދެއްދެކެން ކެރޭ.
• ތިބޭ ދެކެންނެކެރޭ "ފޮރުވިފައިވާ ގެއްލުން" ހޯދާ، ނުވަތަ "ރޫޑަށްވުރެ ދަހުން ވަޒީފާއިން" ބައިކުޅަބައި ސާމާނު ދަށް ޤިމަތަކަށް ހުށަހަޅަ.

ފުރާޅެއްގައިވާ ތަރަކުން، ރަނގަޅު ފަރާތެއް ހޯދަން ހަފްތާތަކެއް ލިބިދާނެ، ފޯރާ ފުރަތަމަ ކްރޫއަށް ކުއްޔަށް ހިފަން ޖެހިއެއްނުދެ. ފުރާޅަކީ ސަލާމަތުން ނިވައިކުރާނެ ގޮތަށް ގަސްތަކާއި ތަރު ބައްލަވާށެވެ.

ކުއްޔަށް ހިފުމުގެ ކުރިން¶

• ކުންފުނީގެ ފުރިހަމަ ނަމާއި، ސްޓުރީޓު އެޑްރެހާއި، ފޯނު ނަންބަރު ލިބިގަނ. އެޑްރެހަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ނުވަތަ ގުޅާށެވެ.
• ލައިސަންސު ނަންބަރަށް ސުވާލުކޮށް، ތިބޭ ދިރިއުޅޭ ތަނުގައިވާ ބިނާކުރާ ފަރާތްތަކަށް ލައިސަންސުދޭ އޮފީހަކާ ތިބޭ ޢަމިއްލައިން ޗެކުކުރާށެވެ (ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސްގައި ސްޓޭޓު ލައިސަންސިންގ ބޯރޑެކެ). ލައިސަންސުގެ ފޮޓޯއެއް ޤައުދެއްނުކަށީ.
• ލަޔަބިލިޓީ އިންޝުއަރަންސްގެ ޤައުދަކަށް ސުވާލުކޮށް، ޕޮލިސީ ކުރިއަށްދެޔޭތޯ ޤައުދުކުރުމަށް އިންޝުއަރަރަށް ގުޅާށެވެ.
• ބޮޑު ކަންތަކަށްޓަކައި މިނިމަމް ދެތިން ލިޔެފައިވާ ޤައުދެއް ލިބިގަނ.
• ދޮށީ ލޯކަލް ވަޒީފާތަކުން ދެތިން ރިފަރެންސަށް ސުވާލުކޮށް، ކެރޭނަމ، އެކައްޓިން ބައްލަވަން ދާށެވެ.
• ތިބޭ ކޮންސިއުމަރ ޕްރޮޓެކްޝަން އޮފީހާއެކުވެ ޝަކުވާއަކަށް ބައްލަވާށެވެ (ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސްގައި ސްޓޭޓު ޢެޓަރނީ ޖެނެރަލް).

ކޮންޓްރެކްޓާއި ޕޭމަންޓު¶

• މަސައްކަތާއި، ސާމާނާއި، ޖުމްލަ ޤިމަތާއި، ފަށާ އަދި ނިމޭ ތާރީޚާއި، ޕޭމަންޓުގެ ޝެޑިއުލް ލިސްޓުކޮށްފައިވާ ލިޔެފައިވާ ކޮންޓްރެކްޓެއް ލިބިގަނ.
• ހުސްތަންތަނެއް ހުރި ކަމަކަށްވެސް ޙަމަ ދުވަހަކުވެސް ސާއިނުނުކުރާށެވެ.
• ކުޑަ ޑިޕޮޒިޓެއް ދެ، ދެން މަސައްކަތް ނިމޭއިރު މަރުހަލަތަކެއްގައި ދޭށެވެ. މަސައްކަތް ނިމި، ތިބޭ ޤަބޫލުކުރަންދެން ފަހު ޕޭމަންޓު ބައިތިއްބާށެވެ.
• ޗެކަކުން، ބިޒިނަސް އެކައުންޓަކަށްވާ ބޭންކު ޓްރާންސްފަރަކުން، ނުވަތަ ކާޑުންދޭ، ރެކޯޑެއް ލަކުރާށެވެ.
• ކޮންމެ ޕޭމަންޓަކަށްވެސް ލިޔެފައިވާ ރިސީޓެއް ލިބިގަނ.
• ޕަރމިޓު ބޭނުންވޭތޯ ސުވާލުކޮށް، ކޮންޓްރެކްޓަރުން ސުވާލުކުރޭކަން ޤައުދުކުރާށެވެ.

ސާމާނަށްޓަކައިވާ ޑިޕޮޒިޓެއް ޢާދައިގެ ކަމެކެ. ޤިމަތުގެ ގިނަ ބައިކަމަށްވާ ޑިޕޮޒިޓެއް ޢާދައިގެ ކަމެއްނުކަށީ. ޑިޕޮޒިޓުން ކޮބައިތޯ ފައިސާ ދޭނީ ސުވާލުކޮށް، ޖަވާބު ކޮންޓްރެކްޓުގައި ލިޔެލާށެވެ.

ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސްގައި، ފައިސާ ދެމުންދާއިރު ލިއެން ވެއިވަރ ނުވަތަ ލިއެން ރިލީސްއަކަށް ސުވާލުކުރާށެވެ، އެހެންވެ ފައިސާ ދީފައިނުވާ ސަބް ކޮންޓްރެކްޓަރަކަށް ނުވަތަ ސަޕްލައިރަކަށް ފަހުން ތިބޭ ގެއަކަށް ކްލެއިމެއް ކެނުކެރޭ ގޮތަށެވެ.

ތިބޭ އިންޝުއަރަންސް ކްލެއިމް ސާއިނުކޮށްދިނުން¶

ކޮންޓްރެކްޓަރަކަށް އިންޝުއަރަންސް ޗެކެއް ސާއިނުކޮށްދިނުމަށްވެސް ހަމަކަމެކެ. ތިބޭ ޢަމިއްލަ އެކައުންޓަށް ޑިޕޮޒިޓުކޮށް، ދެން މަސައްކަތް ނިމޭއިރު ކޮންޓްރެކްޓަރަށް ދޭށެވެ. ތިބޭ އިންޝުއަރަރ ޑައިރެކްޝަން ޓު ޕޭ ސާއިނުކުރަން ސުވާލުކުރިއިރު، ފުރަތަމަ ލިޔެފައިވާ ތަފްސީލަކަށް ސުވާލުކުރާށެވެ.

ދޮގު އެހީގެ ވޯރކަރުންނާއި އިންސްޕެކްޓަރުން¶

ޙަޤީޤީ ސަރުކާރުގެ އެހީގެ ވޯރކަރުން ރަސްމީ ފޮޓޯ IDއެކެ ލަބައިގެން. ޔުނިފޯރމެއް، ވެސްޓެއް، ހެޓެއް، ނުވަތަ ކުލިޕްބޯރޑެއް ޤައުދެއްނުކަށީ. ފީއެއް ނުބައިލައެވެ، ތިބޭ ބޭންކު ޕަސްވޯރޑް ނުވަތަ PINއަކަށްވެސް ސުވާލުނުކުރޭ.

• IDއަށްޓަކައި ސުވާލުކުރާށެވެ. ނަމާއި ID ނަންބަރު ލިޔެލާށެވެ.
• ޒިޔާރަތަކަށް ޚިޔާލުނުކުރިކޮށީ، ތިބޭ ޢަމިއްލައިން ހޯދާ ނަންބަރަކުން ޢިދާރާއަށް ގުޅާ، ޒިޔާރަތް ޙަޤީޤީތޯ ސުވާލުކުރާށެވެ.
• ފަރާތަކުން IDއެއް ދެކެނުކެރުންނަމަ ނުވަތަ ފައިސާއަކަށް ސުވާލުކުރުންނަމަ، ވެއްދިނުދޭށެވެ.
• އިންޝުއަރަންސް ޢެޖަސްޓަރުން ކުންފުނީގެ IDއެކެ ލަބައިގެން، ތިބޭ ކްލެއިމް ނަންބަރު ދެވިދާނެ. ޗެކުކުރުމަށް ތިބޭ އިންޝުއަރަރަށް ގުޅާށެވެ.

ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސްގައި، FEMA ގެ އިންސްޕެކްޓަރުން FEMA ފޮޓޯ ID ބޭޖެއް ލަބައިގެން. އެހީއަށް ރެޖިސްޓަރކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ ގެއަށް ޒިޔާރަތްކުރޭ، ފައިސާއަކަށް ނުވަތަ ބޭންކު ތަފްސީލަކަށް ޙަމަ ދުވަހަކުވެސް ސުވާލުނުކުރޭ. ޒިޔާރަތެއް ޗެކުކުރުމަށް FEMA ހެލްޕުލައިން 1-800-621-3362 އަށް ގުޅާށެވެ.

ދޮގު ރިލީފު ލިސްޓާއި ރެޖިސްޓަރޭޝަން ފީ¶

ގިނަ ޤައުމުގައިވެސް، އެހީ ދެނީ ލޯކަލް އޮފިޝަލުން، ކޮމިއުނިޓީ ލީޑަރުން، ނުވަތަ އެހީ ޖަމިއްޔަތުން ހެދި ލިސްޓުތަކުންނެވެ. ސްކޭމަރުން މިއަށް ބޭނުންކުރޭ، ސަބަބަކީ ލިސްޓުގައިވާން ބޭނުންވާ ފަރާތަކުން ގިނަ ފަހަރު ފައިސާ ދޭން ޤަބޫލުކުރޭ.

• ރިލީފު ލިސްޓަކަށް ދިއުމަށް ނުވަތަ ރިލީފު ސާމާނެއް، ކެޝު ގްރާންޓެއް، ނުވަތަ ގެ ދިނުމަކަށްޓަކައި ޙަމަ ދުވަހަކުވެސް ފަރާތަކުން ޗާޖުކުރާނުޖެކޭ.
• ޕޭމަންޓަކަށްޓަކައި، ނުވަތަ ފައިސާގެ ބައެއް ދިނުމަކަށްޓަކައި ޢިތުރު އެހީ ނުވަތަ ލިސްޓު މައްޗަށް ގެނެސްދެނިކަމަށްބުނި ފަރާތްތަކަކަށް ސަމާލުކަން ދެއްވާށެވެ.
• ޙަޤީޤީ ރެޖިސްޓަރޭޝަން ކުރިއަށްދަނީ ތިބޭ ލޯކަލް ސަރުކާރު އޮފީހުން، ރިލީފު ސެންޓަރަކުން، ނުވަތަ ދަސްކޮށްފައިވާ އެހީ ޢިދާރާއިންނެވެ. ޤައުދެއްނެތިއިރު، ސީދާ އޮފިޝަލުންނަށް ސުވާލުކުރާށެވެ.
• އެހީއަށްޓަކައި ފައިސާ ސުވާލުކުރާ ކޮންމެ ފަރާތެއް ތިބޭ ލޯކަލް ސަރުކާރަށާއި އެހީ ދޭ ޢިދާރާއަށް ރިޕޯޓުކުރާށެވެ.

ދޮގު ޗެރިޓީ¶

ކޮންމެ ކާރިސާއަކަށްފަހުން، ދޮގު ޗެރިޓީ ޙަޤީޤީ ޗެރިޓީއަކާފަދަ ސަކަލަ ނަންނަމާއެކުވެ ފެނެ. ގުޅާ، ޓެކްސްޓުކުރާ، ޕޯސްޓުކުރާ، މަގުގައި ފައިސާ ޖަމާކުރޭ. ފައިސާ ޙަމަ ދުވަހަކުވެސް ޤައުދުކުރި ފަރާތްތަކަކަށް ނުފޯރެ.

• ތިބޭ ދަސްކޮށްފައިވާ ޢިދާރާތަކަށް، މިސާލަކަށް ތިބޭ ޤައުމީ ރެޑް ކްރޮސް ނުވަތަ ރެޑް ކްރެސެންޓު ސޮސައިޓީއަށް ނުވަތަ ދަސްކޮށްފައިވާ ލޯކަލް ގްރޫޕުތަކަށް ދޭށެވެ.
• ދަސްފައިނުވާ ޗެރިޓީއަކަށް ދިނުމުގެ ކުރިން، ފައިސާ ކަމަކަށްޓަކައިތޯ، ފޯރުކޮށްދޭނެ ގޮތްތޯ ސުވާލުކުރާށެވެ. ޙަޤީޤީ ޗެރިޓީއަކުން ދެ ސުވާލަށްވެސް ލިޔެފައިވާ ޖަވާބެއް ދޭނެ.
• ދަސްފައިނުވާ ޗެރިޓީ ތިބޭ ސަރުކާރުގެ ޗެރިޓީ ރެގިއުލޭޓަރަކާ ނުވަތަ ޗެރިޓީ ރޭޓިންގ ޚިދުމަތަކާ ޗެކުކުރާށެވެ.
• ގިފްޓު ކާޑަކުން، ވަޔަރ ޓްރާންސްފަރަކުން، ނުވަތަ ކްރިޕްޓޯކަރަންސީއިން ޙަމަ ދުވަހަކުވެސް ނުދޭށެވެ.
• ޚިޔާލުނުކުރާ މެސިޖެއްގައިވާ ލިންކަށް ކުރިކެ ނުކުރާށެވެ. ޗެރިޓީގެ ޢަމިއްލަ ވެބްސައިޓަށް، ޢަމިއްލައިން އެޑްރެސް ޓައިޕުކޮށްލަ ދާށެވެ.
• ފަރާތަކަށްޓަކައިވާ އޮންލައިން ފަންޑުރޭޒިންގ ކަންކަމަށް ސަމާލުކަން ދެއްވާށެވެ. ފަރާތް ނުވަތަ ޢޯރގެނައިޒަރ ދަސްފިއިރުއެކައްޓިން ދޭށެވެ.

ތިމަންނަގެ ތިބޭ ޖަމިއްޔަތަށް އެހީވުން ޞަފްޙާގައި ފޯރާ ގޮތަކުން ދޭނެ ގޮތްތައް ލިސްޓުކުރެވެއެވެ.

ފިޝިންގ ޓެކްސްޓާއި، ކޯލާއި، ޢީމޭލް¶

ސްކޭމަރުން ސަރުކާރުގެ އެހީ ޢިދާރާއަކުން، ތިބޭ އިންޝުއަރަރުން، ބޭންކަކުން، މޮބައިލް ފައިސާ ޚިދުމަތަކުން، ނުވަތަ ޔުޓިލިޓީއަކުން ކަމަށްފެނުނުފަދަ މެސިޖު ފޮނުވޭ. ތިބޭ އެހީ ހޯލްޑެއްގައިވޭ، ތިބޭ ކްލެއިމަށް "ޤައުދެއް" ބޭނުންވޭ، ތިބޭ އެކައުންޓު ލޮކުކޮށްފިކޭ، ނުވަތަ ލިންކެއްގައި ކުރިނުކޮށް ނުވަތަ ފައިސާ މިހާރު ނުދީ ތިބޭ ކަރަންޓް ކަނިކެރޭނެކޭ ބުނެ.

• ޚިޔާލުނުކުރާ މެސިޖެއްގައިވާ ލިންކަށް ކުރިކެ ނުކުރާށެވެ. ޢަމިއްލައިން ވެބްސައިޓު ޓައިޕުކޮށްލަ، ނުވަތަ ތިބޭ ޕޮލިސީގައިވާ، ކާޑުގައިވާ، ނުވަތަ ބިލުގައިވާ ނަންބަރަށް ގުޅާށެވެ.
• ފޮނުވި ފަރާތުގެ އެޑްރެސް ނުވަތަ ނަންބަރު ބައްލަވާށެވެ. ލެޓަރެއް ބަދަލުކޮށްފައިވާ ނުވަތަ ޢިތުރު ބަހެއް ލަކުރާފައިވާ ސައިން ކަލަ އެޑްރެސް ޢާންމެކެ.
• ވަން ޓައިމް ކޯޑެއް ނުވަތަ PINއެކެ ޙަމަ ދުވަހަކުވެސް ޝެއަރނުކުރާށެވެ. ޙަޤީޤީ ޢިދާރާއެއް ނުވަތަ ބޭންކެއް އެއަކަށް ސުވާލުނުކުރޭ.
• ޔުޓިލިޓީއިން ގިފްޓު ކާޑަކުން ނުވަތަ ވަޔަރ ޓްރާންސްފަރަކުން ކުއްލި ޕޭމަންޓަކަށް ސުވާލުނުކުރޭ.
• ކޯލުކުރާ ފަރާތަކުން ޕްރެޝަރ ކުރިއިރު، ކޯލު ކަނިކޮށް، ތިބޭ ޢަމިއްލައިން ހޯދާ ނަންބަރަކުން ދެން ގުޅާށެވެ.

ސްކޭމަރަކަށް ދެންމެ ފައިސާ ދީފިނަމ¶

ސްޕީޑުކޮށް ޢަމަލުކުރާށެވެ. ބައެއް ޕޭމަންޓު ކުޑަ ވަގުތަކަށްއެކަނި ހުއްޓުވިދާނެ ނުވަތަ ޗެލެންޖުކުރިދާނެ.

1. ތިބޭ ބޭންކަށް، ކާޑު ދޭ ފަރާތަކަށް، ނުވަތަ މޮބައިލް ފައިސާ ޕްރޮވައިޑަރަކަށް މިހާރުން މިހާރަށް ގުޅާށެވެ. ޕޭމަންޓު ހުއްޓުވުމަށް ނުވަތަ ރިވަރސުކުރުމަށާއި، އެކައުންޓު ފްލެގުކުރުމަށް ސުވާލުކުރާށެވެ. ދެން ދޭ ކޭހު ނުވަތަ ރިފަރެންސު ނަންބަރު ލިޔެލާށެވެ.
2. ތިބޭ ޢީމޭލާއި ބޭންކިންގ އެކައުންޓުގެ ޕަސްވޯރޑު ބަދަލުކުރާށެވެ. ލިބޭ ތަނެއްގައި، ދެ ސްޓެޕް ވެރިފިކޭޝަން ޖައްސާށެވެ. ތިބޭ ވަން ޓައިމް ކޯޑެއް ކޮންމެވެސް ފަރާތަކަށް ޙަމަ ދުވަހަކުވެސް ނުދޭށެވެ.
3. ކުރިމަތިވި ކަންތައް ލިޔެލާށެވެ: ނަންނަމާއި، ނަންބަރާއި، ތާރީޚާއި، ޢަދަދާއި، ފައިސާ ދިން ގޮތް. މެސިޖާއި، ރިސީޓާއި، ސްކްރީންޝޮޓު ބައިތިއްބާށެވެ.
4. ޕޮލިސަށާއި، ސްކޭމަރުން ކަމަށްބުނި ޢިދާރާއަކަށް ނުވަތަ ކުންފުންޏަކަށް ރިޕޯޓުކުރާށެވެ.
5. ތިބޭ އެކައުންޓުގެ ސްޓޭޓުމަންޓަށް ގިނަ މަސްތަކަކަށް ސަމާލުކަން ދީ، ތިބޭ ނެއިބަރުންނަށް ކިޔައިދޭށެވެ. ސްކޭމަރުން ގިނަ ފަހަރު ހަމަ ސްޓުރީޓުގައި ކިތަންމެ ފަހަރަކުން މަސައްކަތްކުރޭ.

ދެވަނަ ސްކޭމަކަށް ސަމާލުކަން ދެއްވާށެވެ. ފީއަކަށްޓަކައި ތިބޭ ފައިސާ ރިކަވަރުކޮށްދެމޭ ބުނި ފަރާތަކީ ގާތްގަނޑަކަށް ޙަމަ ދުވަހަކުވެސް ސްކޭމަރެކެ. ގެއްލުން ލިބުމުން ފަހުން ކޮންޓެކްޓުކުރާ "ރިކަވަރީ ސަރވިސަކަށް" ޙަމަ ދުވަހަކުވެސް ފައިސާ ނުދޭށެވެ.

ޤިމަތަށް ބޮޑުކޮށްލުން¶

ގިނަ ތަންތަނުގައިވެސް، ޢިލާންކޮށްފައިވާ ކުއްލި ނުރައްކާގެ ދުވަސްވަރުގައި، ބޭނުންވަނިވި ކަންކަމުގެ ޤިމަތު ބޮޑުކޮށްލުން ޤާނޫނުން ބޭރު ކަމެކެ. ޢާންމުކޮށް ޖެހޭ ސާމާނުގެ ތެރޭގައި ފެނާއި، ކާނާއާއި، ފިއުލާއި، އައިސާއި، ޖެނެރޭޓަރާއި، ބިނާކުރުމުގެ ސާމާނާއި، ހޮޓަލު ރޫމާއި، ދަތުރުފުޅު ހިމަނެނެއެވެ. ޤައިދުތައް ޤައުމުން ޤައުމަށް، ސަރަހައްދުން ސަރަހައްދަކަށްވެސް ތަފާތުވޭ، ބައެއް ތަންތަނުގައި ޤާނޫނެއްވެސްނެތިކަށީ.

ޤިމަތަށް ބޮޑުކޮށްލުން ޢާންމުކޮށް މިއިން ކޮންމެ ކަމެއްފަދަ ފެނިދާނެ:

• ފެނުގެ ބޮޓަލެއް ނުވަތަ އައިސުގެ ބެގެއް ޢާދައިގެ ޤިމަތަށްވުރެ ކިތަންމެ ފަހަރަކުން ބޮޑު.
• ޖެނެރޭޓަރެއް ނުވަތަ ސައުއެއް "ކުއްލި ނުރައްކާގެ" ޤިމަތަކާއެކުވެ.
• ރޭގަނޑަކުން ދެގުނަކޮށްފިކުވަތަ ހޮޓަލު ރޫމެއް ނުވަތަ ފިއުލެއް.
• ތޫފާނުގެ ކުރިން ޗާޖުކޮށްފައިނުވި ޑެލިވަރީ ނުވަތަ "ރަޝް" ޚިދުމަތުގެ ފީ.

ޤިމަތެއް ޢާދައިގެ ކަމަށްވުރެ ވަރަށް ބޮޑުކަމަށްފެނިއިރު، ޤިމަތާއި ތިބޭ ރިސީޓުގެ ފޮޓޯއެއް ލަކުރާށެވެ. ބިޒިނަހުގެ ނަމާއި، އެޑްރެހާއި، ތާރީޚާއި، ވަގުތު ލިޔެލާށެވެ. ތިބޭ ކޮންސިއުމަރ ޕްރޮޓެކްޝަން އޮފީހަށް ރިޕޯޓުކުރާށެވެ (ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސްގައި ސްޓޭޓު ޢެޓަރނީ ޖެނެރަލް). ގަސް ނެރުމަށާއި، ޓޯވިންގއަށާއި، ރަނގަޅުކުރުންތަކަށް އެއް ޤައުދަކަށްވުރެ ގިނަ ޤައުދެއް ލިބިގަނ، ސަބަބަކީ މީއީ ޢާންމު ޓަރގެޓުތަކެކެ.

ކުއްޔަށް ހިފުމުގެ ސްކޭމް¶

ގިނަ ޢާއިލާއިން އެއްފަހަރާ ގެ ބޭނުންވިއިރު، ސްކޭމަރުން ދޮގު ކުއްޔަށް ހިފުމުގެ ލިސްޓިންގ ޕޯސްޓުކުރޭ. ޙަޤީޤީ ފޮޓޯ ކޮޕީކޮށް، ދަށް ޤިމަތެއް ހުށަހަޅަ، ތަން ދެކުމުގެ ކުރިން ޑިޕޮޒިޓަކަށް ސުވާލުކުރޭ.

• ޢަމިއްލައިން ދެކިފައިނުވާ، ތިބޭ ޤަބޫލުކުރާ ފަރާތަކުން ޒިޔާރަތްކޮށްފައިނުވާ ކުއްޔަށް ހިފުމަކަށްޓަކައި ޙަމަ ދުވަހަކުވެސް ފައިސާ ނުފޮނުވާށެވެ.
• ތިބޭ ދެކިފައިނުވާ ފަރާތަކަށް ވަޔަރ ޓްރާންސްފަރަކުން، ގިފްޓު ކާޑަކުން، ނުވަތަ ޕޭމަންޓު ޢެޕަކުން ނުދޭށެވެ.
• ޤިމަތު ކައިރީގައިވާ ހަމަ ކަހަލަ ގެތަކަށްވުރެ ވަރަށް ދަށްކޮށްފިނަމަ، ނުވަތަ ތެރޭ ދެކުމުގެ ކުރިން ނިންމަން ޕްރެޝަރ ކުރިއިރު، ސަމާލުކަން ދެއްވާށެވެ.
• "ލޭންޑްލޯރޑު" ބޭރުގައިވެ، ދެކުން ނުކެރޭނަމ ނުވަތަ ތެރޭ ދައްކައިނުކުރާނަމ، ސަމާލުކަން ދެއްވާށެވެ.
• ކެރޭނަމ، ލޯކަލް ޕްރޮޕަޓީ ރެކޯޑުގައި އެޑްރެހާއި ވެރިފަރާތް ބައްލަވާށެވެ. ޕްރޮޕަޓީ ޙަޤީޤީތޯ، ކާކުތޯ ދިރިއުޅެނީ ނެއިބަރަކަށް ނުވަތަ ލޯކަލް ސަރުކާރު އޮފީހަކަށް ސުވާލުކުރާށެވެ.
• ރަނގަޅު ހޯލްޑިންގ ފީއަކަށްވުރެ ގިނަ ފައިސާއެއް ދިނުމުގެ ކުރިން ލިޔެފައިވާ ލީޒެއް ލިބިގަނ.

ލޯނާއި، ވަޒީފާއާއި، އެހެން ކުށްތައް¶

• ލޯނު. ސްޕީޑުކޮށްލިބޭ ކެޝާއި، ލިޔެކިޔުމެއްނެތިކޮށީ ތޫފާނުން ފަހުން ކައިރިވި ލެންޑަރުންނަށް ސަމާލުކަން ދެއްވާށެވެ. ލޯނުގެ ކުރިން ޖުމްލަ ޚަރަދު ލިޔެފައިވާ ތަފްސީލަކަށް ސުވާލުކުރާށެވެ. ފުރަތަމަ ތިބޭ ބޭންކަށް، ކްރެޑިޓު ޔޫނިއަނަށް، ނުވަތަ ދަސްކޮށްފައިވާ މައިކްރޯފައިނަންސަކަށް ވާހަކަދެކެވިގެންނަށެވެ.
• ވަޒީފާ. ދޮގު ރިކަވަރީގެ ވަޒީފާ، ފެށުމުގެ ކުރިން ތަމްރީނަކަށް، ސާމާނަކަށް، ނުވަތަ ވޯރކް ޕަރމިޓަކަށް ފައިސާ ދޭން ސުވާލުކުރޭ. ޙަޤީޤީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތް ވަޒީފާއަށް ފައިސާ ޗާޖުނުކުރޭ.
• ފޯމުތަކަށް އެހީ. ސަރުކާރުގެ އެހީއަށް ޢަދަލުކުރުން ޢާންމުކޮށް ފްރީއެކެ. ފޯމު ފުރަން ޗާޖުކުރާ ކޮންމެ ފަރާތަކަށްވެސް ސަމާލުކަން ދީ، ތިބޭ ID ނުވަތަ ބޭންކު ކާޑު "ތިބޭއަށްޓަކައި ޢަދަލުކޮށްލަން" ކޮންމެވެސް ފަރާތަކަށް ޙަމަ ދުވަހަކުވެސް ނުދޭށެވެ.
• ރިމޯޓު ޢެކްސެސް. ތިބޭ ކްލެއިމް ނުވަތަ އެކައުންޓު "ރަނގަޅުކޮށްލަން" ތިބޭ ފޯނު ނުވަތަ ކޮމްޕިއުޓަރު ކޮންޓްރޯލަށް ކޮންމެވެސް ފަރާތަކަށް ޙަމަ ދުވަހަކުވެސް ނުދޭށެވެ.
• ދޮގު ޔުޓިލިޓީ ވޯރކަރުން. ކަރަންޓް، ފެން، ނުވަތަ ގޭހު ވޯރކަރުންފަދަ ދައްކައިގެން ތިބޭ ގެއަށް ވައިވަން ތަކުރާފާނެ. IDއަކަށްޓަކައި ސުވާލުކޮށް ޗެކުކުރުމަށް ކުންފުންޏަށް ގުޅާށެވެ.

ސްކޭމެއް ރިޕޯޓުކުރާނެ ތަންތައް¶

ރިޕޯޓުކުރުމުން ތިބޭ ނެއިބަރުންނަށް ފޯރުމުގެ ކުރިން ސްކޭމަރުން ހުއްޓުވުމަށް އެހީވެދޭ. ކޮންމެ މެސިޖެއް، ރިސީޓެއް، ބިޒިނަހު ކާޑެއް، ފޮޓޯއެއްވެސް ޤައުދެއްގެ ގޮތުގައި ބައިތިއްބާށެވެ.

• ޕޮލިސް ދޮރުކައިރީ ފްރޯޑަށާއި، ސުރަތަށާއި، އޮފިޝަލަކުފަދަ ދައްކައިގެން ކޮންމެ ފަރާތަކަށްވެސް.
• ތިބޭ ކޮންސިއުމަރ ޕްރޮޓެކްޝަން އޮފީސް ކޮންޓްރެކްޓަރުންނަށާއި ޤިމަތަށް ބޮޑުކޮށްލުމަށްޓަކައި (ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސްގައި ސްޓޭޓު ޢެޓަރނީ ޖެނެރަލް).
• ޙަޤީޤީ އެހީ ޢިދާރާ ތިމަންނަގެ ސްޓާފުންފަދަ ދައްކައިގެން ކޮންމެ ފަރާތަކަށްވެސް ނުވަތަ އެހީއަކަށްޓަކައި ޗާޖުކުރާ ފަރާތަކަށްވެސް. ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސްގައި، FEMA ހެލްޕުލައިން 1-800-621-3362 އަށް ގުޅާށެވެ.
• ތިބޭ އިންޝުއަރަރގެ ފްރޯޑު ލައިން ޢެޖަސްޓަރެއްފަދަ ދައްކައިގެން ކޮންމެ ފަރާތަކަށްވެސް ނުވަތަ ތިބޭ ޑިޑަކްޓިބުލް ކަވަރުކޮށްލަން ހުށަހަޅާ ކޮންމެ ފަރާތަކަށްވެސް.
• ތިބޭ ބޭންކު ނުވަތަ މޮބައިލް ފައިސާ ޕްރޮވައިޑަރ ފައިސާ ތިބޭ އެކައުންޓުން ދިއުމުންނެން، މިހާރުން މިހާރަށެވެ.

ތިބޭ ލޯކަލް ޞަފްޙާ ގައި ތިބޭ ދިރިއުޅޭ ތަނުގެ ކުއްލި ނުރައްކާގެ އަދި ކޮންސިއުމަރ ކޮންޓެކްޓު ލިސްޓުކުރެވެއެވެ.

ގުޅުންހުރި ގައިޑްތައް¶

• ތޫފާނުގެ އިންޝުއަރަންސް ކްލެއިމާއި ކާރިސާގެ އެހީ
• ފޭބި ގަސްތަކާއި، ސައު، ފުރާޅު ނިވައިކުރާ ފަތިތައް
• ތޫފާނުގެ ފަހުން އެހީވާނެ ގޮތް
• ތޫފާނުގެ އިންޝުއަރަންސާއި މުހިންމު ލިޔެކިޔުންތައް
• ރަސްމީ ތޫފާނުގެ މައުލޫމާތުގެ މަސްދަރުތައް