Aloese mai pepelo pe a mavae le afā¶
O afā, taifuna, ma afā tropika e tutusa le ituaiga o afā, ae eseese igoa i vasa eseese. O mea uma i lenei tusi e aoga mo i latou uma.
E mulimuli tagata pepelo i afā, taifuna, ma afā tropika ona o loo popole tagata, e leai se taimi, ma e faatali mo tupe. O lenei itulau e fesoasoani ia te oe e iloa pepelo masani, siaki tagata a o lei totogi atu, ma lipoti le pepelo, ina ia alu tupe e te manaʻomia mo lou toe faaleleia.
Afai e tolu naʻo mea e te faia¶
- Aua lava neʻi totogi atoa i luma, ma aua neʻi totogi i tupe pepa, wire transfer, kata o meaalofa, tupe faamatalaga uma (cryptocurrency), po o se app totogi i se tagata e te lē iloa.
- O tagata faigaluega moni a le malo ma tagata iloilo o inisiua e iai pepa e iai o latou ata ma e lē faatotogiina oe se tupe e talosaga ai, siaki ai, po o le faavave ai.
- Faagesegese. Tuu le telefoni, tapuni le faitotoa, ma e te lava siaki i le ofisa moni po o le kamupani moni a o lei sainia pe totogi.
Faailoga lapataia o le tele o pepelo¶
E tutusa faailoga o le tele o pepelo pe a mavae se afā. Afai e te vaai i se tasi, tutu ma siaki.
- Faamalosi. "Saini i le aso nei." "O le a siitia tau a taeao." "O le a faaleaogaina lou fesoasoani."
- Manaʻomia o se totogi. Naʻo tupe pepa, tupe tele e totogi muamua, kata o meaalofa, wire transfer, tupe faamatalaga uma (cryptocurrency), po o tupe e auina atu i se ato tupe totino i luga o le telefoni.
- Totogi mo mea e leai se totogi. Faatotogiina oe e resitala ai mo fesoasoani, e ulu ai i se lisi o fesoasoani, po o le "faavave" o se tagi.
- Fesili mo faamatalaga lilo. O lou numera o le ID a le malo po o le Social Security, upu faaoga o le faletupe, PIN, numera e tasi le taimi, po o le numera o lou resitala mo fesoasoani.
- O i latou na muamua faafesootaʻi atu ia te oe. O se tuʻi i le faitotoa, se telefoni e lei faamoemoeina, se feʻau tusitusia ma se soʻoga (link), po o se feʻau i luga o le initaneti.
- E leai se faamaoniga. E leai se ID, e leai se laisene, e leai se konekarate tusitusia, e leai se tuatusi i le lotoifale.
Pepelo a kontraka ma le toe faaleleia¶
O vaega faigaluega faaleleia, tagata tipi laau, ma tagata faia o taualuga e malaga mai i afā ua taunuu mai i totonu o ni nai aso. O nisi o tagata faigaluega moni mai fafo. E toʻatele e lē o ni tagata moni.
Faailoga lapataia:
- Latou te sau i lou faitotoa e aunoa ma se valaʻauga, e masani lava ina mulimuli tonu mai i le afā.
- E leai se igoa o le kamupani i luga o le taavale, po o ni pepa numera taavale mai mea mamao, ma e leai a latou tuatusi i le lotoifale.
- Latou te manaʻo i se tupe tele e totogi muamua po o le totogi atoa a o lei amataina le galuega, aemaise lava i tupe pepa.
- Latou te ofo mai e "ufiufi" po o faaumatia lou vaega e totogi muamua e le tagata inisiua (deductible). O lena o le pepelo o inisiua, ma e mafai ona e nafa ma ia.
- Latou te fai mai na auina atu i latou e lau kamupani inisiua po o le malo, e aunoa ma se faamaoniga.
- Latou te maua "faaleagaga natia" i luga o lou taualuga e te lē mafai ona vaai i ai, po o le ofo mai o mea totoe mai "se galuega i le auala" i se tau maualalo.
E pisi tagata faigaluega moni pe a mavae se afā ma e seasea manaʻomia ona latou tuʻi faitotoa. E mafai e se tarpaulini i luga o le taualuga ona fesoasoani mo ni nai vaiaso a o e saili se tasi e faamaoni. Faaaoga le laau ma tarpaulini.
A o lei faafaigaluegaina se tasi¶
- Maua le igoa atoa o le kamupani, tuatusi, ma le numera o le telefoni. Asiasi pe valaau i le tuatusi.
- Fesili mo le numera o le laisene ma e te lava siaki i le ofisa e tuuina atu laisene i tagata faufale ma tagata faigaluega i le mea e te nofo ai (o se komiti o laisene a le setete i le Iunaite Setete). O se ata o le laisene e lē o se faamaoniga.
- Fesili mo se faamaoniga o inisiua tali (liability insurance), ma valaau i le kamupani inisiua e faamautu pe o loo galue.
- Maua le itiiti ifo i le lua po o le tolu fuafuaga tau tusitusia mo galuega tetele.
- Fesili mo ni tagata e mafai ona fesiligia mai galuega i le lotoifale e mafai ona e alu e vaai ai.
- Siaki pe iai ni faitioga i lau ofisa puipuia o tagata faatau (o le loia aoao a le setete i le Iunaite Setete).
Le konekarate ma le totogi¶
- Maua se konekarate tusitusia o loo lisiina ai le galuega, mea faigaluega, tau atoa, aso e amata ma faaiu ai, ma le faatulagaga o totogi.
- Aua le sainia se mea o loo i ai ni avanoa gaogao.
- Naʻo se tupe itiiti e totogi muamua, ona totogi lea i vaega pe a faaiu galuega. Taofi le totogi mulimuli seia maeʻa le galuega ma e te fiafia.
- Totogi i seki, aveina o tupe i se tala tupe a le pisinisi, po o se kata, ina ia iai se faamaumauga.
- Maua se tusi tali tusitusia mo totogi uma.
- Fesili pe manaʻomia ni pemita, ma ia mautinoa e maua e le kontraka.
I le Iunaite Setete, talosaga mo se lien waiver po o se lien release pe a e totogi, ina ia lē mafai ai e subkontraka po o tagata faatau mea ona tagi i lou fale mulimuli ane.
Sainia atu o lau tagi inisiua¶
Aua le sainia atu lau tagi inisiua pe a e faamalosia
E mafai e se kontraka ona fai atu ia te oe e sainia se pepa, e taʻua i nisi taimi o se assignment of benefits po o se faatonuga e totogi, e mafai ai ona ia feutagai ma lau kamupani inisiua ma ia aoina tonu tupe. A uma ona sainia, e mafai ona e leiloa le puleaina o lau tagi ma lau totogi. Faitau mea uma e te sainia, fesili muamua i lau kamupani inisiua, ma aua lava neʻi sainia i le faitotoa.
E faapena foi pe a sainia se seki inisiua e avatu i se kontraka. Teu i lau tala tupe ma totogi le kontraka a o maeʻa le galuega.
Tagata faafoliga o fesoasoani ma tagata siaki¶
O tagata faigaluega moni a le malo e iai pepa e iai o latou ata aloaia. O se ofu faaauupegaina, ofu puipui, pale, po o se laupepa e lē o se faamaoniga. Latou te le faatotogiina oe, ma latou te le fesili mo lau upu faataga o le faletupe po o lau PIN.
- Fesili e vaai i le ID. Tusi le igoa ma le numera o le ID.
- Afai e te le faamoemoe i se asiasiga, valaau i le ofisa i se numera e te maua e oe lava, mai lona upegatafa aloaia po o lau itulau i le lotoifale, ma fesili pe moni le asiasiga.
- Afai e le mafai e se tasi ona faaali se ID po o le fesili mo tupe, aua le faatagaina e ulu mai.
- O tagata iloilo o inisiua e iai ID o le kamupani ma e mafai ona latou avatu ia te oe lau numera o le tagi. Valaau i lau kamupani inisiua e siaki.
I le Iunaite Setete, o tagata siaki a le FEMA e iai se pepa ID a le FEMA ma ata, ua iai lau numera o resitala, ma latou te le fesili lava mo tupe po o faamatalaga o le faletupe. Valaau i le FEMA Helpline i le 1-800-621-3362 e siaki se asiasiga.
Lisi pepelo o fesoasoani ma totogi o resitala¶
I le tele o atunuu, e tufatufaina fesoasoani e ala i lisi o loo faia e ofisa o le nuu, taitai o nuu, po o ni vaega fesoasoani. E faaaoga e tagata pepelo lena.
- E lē tatau ona faatotogiina oe e se tasi mo le ulu i se lisi o fesoasoani po o le mauaina o oloa fesoasoani, tupe, po o fale.
- Ia faaeteete i tagata e fai mai e mafai ona latou maua nisi fesoasoani mo oe po o le siitia oe i luga o le lisi mo se totogi po o se vaega o tupe.
- O le resitala moni e faia i lau ofisa o le malo, nofoaga o fesoasoani, po o se faalapotopotoga fesoasoani iloa. Fesili tuusaʻo i le ofisa pe afai e te le mautinoa.
- Lipoti so o se tasi e manaʻomia tupe mo fesoasoani i lau malo i le lotoifale ma le ofisa o loo tuuina mai le fesoasoani.
Faalapotopotoga faapepelo¶
A mavae soo se mala, e aliali mai faalapotopotoga faapepelo ma igoa e pei o igoa moni. Latou te valaau, tusi feʻau, lafo i luga o le initaneti, ma aoina tupe i le auala, ae e le oo lava ia tupe i tagata e manaʻomia.
- Foai i faalapotopotoga ua e iloa, e pei o lau sosaiete o le Koluse Mumu po o le Masina Mumu, po o ni vaega i le lotoifale ua lauiloa.
- Siaki faalapotopotoga e te le iloa i le pule o faalapotopotoga a lau malo po o se auaunaga fuafuaga o faalapotopotoga a o lei foai.
- Aua lava neʻi foai i kata o meaalofa, wire transfer, po o tupe faamatalaga uma (cryptocurrency).
- Aua le tuʻi i soʻoga (links) i feʻau e lei faamoemoeina. Alu i le upegatafa o le faalapotopotoga e ala i le taina o le tuatusi.
- Ia faaeteete i le aoina o tupe i luga o le initaneti mo tagata taitoʻatasi. Foai naʻo pe a e iloa le tagata po o le na faatulagaina.
O la matou itulau i faafefea ona fesoasoani e lisiina ai auala e foai ai e taunuu i tagata.
Feʻau tusitusia pepelo, valaau, ma imeli¶
E auina mai e tagata pepelo feʻau e foliga mai e sau mai se ofisa fesoasoani a le malo, lau kamupani inisiua, se faletupe, se auaunaga tupe i luga o le telefoni, po o se kamupani eletise. Latou te fai mai ua taofia lau fesoasoani, e manaʻomia "faamaoniga" lau tagi, ua loka lau tala tupe, po o le a tipi lau eletise seʻi vagana ua e tuʻi i se soʻoga po o le totogi nei.
- Aua le tuʻi i soʻoga i feʻau e lei faamoemoeina. Taina oe lava le tuatusi o le upegatafa, po o le valaau i le numera o loo i lau pepa inisiua, kata, po o lau pili.
- Aua lava neʻi faasoa se numera e tasi le taimi po o se PIN. E leai se ofisa moni po o se faletupe e fesili mo se tasi.
- E le manaʻomia e kamupani eletise le totogi vave i kata o meaalofa po o wire transfer.
- Afai e faamalosia oe e se tagata valaau, tuu le telefoni ma toe valaau i se numera e te maua e oe lava.
I le Iunaite Setete, e le auina atu e le FEMA ni soʻoga i feʻau tusitusia e fesili mo faamatalaga totino po o faletupe.
Afai ua e tuʻi pe faasoa atu faamatalaga, valaau i lau faletupe po o lau auaunaga tupe i luga o le telefoni i le taimi lava lea, sui ou upu faaoga, ma matamata i ou tala tupe.
Siitia o tau¶
E tele nofoaga e le tusa ai le siitia vave o tau o mea e manaʻomia, e pei o le vai, meaai, suauu, aisa, afi eletise, mea faufale, potu o faletalimalo, ma felauaiga, i le taimi o se mala ua faalauiloaina. E ese le tulafono i atunuu ma eria taitasi.
Afai e foliga mai e sili atu le tau i le masani, ave ata o le tau ma lau tusi tali, tusi le igoa o le pisinisi, tuatusi, aso, ma le taimi, ma lipoti i lau ofisa puipuia o tagata faatau (o le loia aoao a le setete i le Iunaite Setete). Maua le sili atu i le tasi fuafuaga tau mo le aveesea o laau, toso taavale, ma toe faaleleia, o mea e masani ona taulai i ai.
Pepelo o fale mautotogi ma fale¶
A manaʻomia fale e le toʻatele o aiga i le taimi e tasi, e tuuina atu e tagata pepelo lisi pepelo o fale mautotogi. Latou te kopi ata moni, ofo mai se tau lelei, ma talosaga mo se tupe e totogi muamua a o lei mafai ona e vaai i le nofoaga.
- Aua lava neʻi auina atu tupe mo se fale mautotogi e te lei vaai i ai, po o se fale e lei asia e se tasi e te faatuatuaina.
- Aua le totogi i wire transfer, kata o meaalofa, po o se app totogi i se tagata e te lei feiloaʻi i ai.
- Ia masalosalo pe a o i fafo le "tagata e ona le fale" ma e le mafai ona fetaui ma oe po o le faaali atu i totonu.
- Saili le tagata e ona i faamaumauga o fanua i le lotoifale pe a mafai, ma maua se konekarate mautotogi tusitusia.
Nonogatupe, galuega, ma isi togafiti¶
- Nonogatupe. Ia faaeteete i tagata faaitu tupe e latalata mai ia te oe pe a mavae se afā ma tupe vave ae leai ni pepa. Fesili i le tau atoa a o lei nono, ma talanoa muamua i lau faletupe, kolone o tupe, po o se faalapotopotoga faaitu tupe lauiloa.
- Galuega. O galuega faapepelo o le toe faaleleia e talosagaina oe e totogi mo aʻoaʻoga, mea faigaluega, po o se pemita faigaluega a o lei amata. E le faatotogiina oe e tagata moni e faafaigaluega ina ia e galue.
- Fesoasoani i pepa. E masani lava e leai se totogi i le talosaga mo fesoasoani a le malo. Ia faaeteete i so o se tasi e faatotogiina oe e faatumu ai pepa, ma aua lava neʻi tuu atu lau ID po o lau kata faletupe "e talosaga ai mo oe".
- Aveina mamao. Aua neʻi tuu atu i se tasi lau telefoni po o lau komepiuta e "faaleleia" ai lau tagi po o lau tala tupe.
- Tagata faafoliga o faigaluega eletise. E mafai e tagata faafoliga i faigaluega eletise, vai, po o kesi ona taumafai e ulu i lou fale. Fesili mo le ID ma valaau i le kamupani e siaki.
O fea e lipoti ai se pepelo¶
E fesoasoani le lipotia e taofia ai tagata pepelo a o lei oo atu i ou tuaoi. Teu so o feʻau, tusi tali, kata pisinisi, ma ata e fai ma faamaoniga.
- Leoleo mo pepelo e alu i faitotoa, gaoi, ma so o se tasi e faafoliga o se tagata ofisa.
- Lau ofisa puipuia o tagata faatau mo kontraka ma le siitia o tau (o le loia aoao a le setete i le Iunaite Setete).
- O le ofisa moni o fesoasoani mo so o se tasi e faafoliga o ona tagata faigaluega po o le faatotogiina o fesoasoani (i le Iunaite Setete, o le FEMA Helpline i le 1-800-621-3362).
- Laina o pepelo a lau kamupani inisiua mo so o se tasi e faafoliga o se tagata iloilo po o le ofo mai e ufiufi lou vaega e totogi muamua.
- Lau faletupe po o lau auaunaga tupe i luga o le telefoni i le taimi lava lea pe afai ua alu tupe mai lau tala tupe.
O lau itulau i le lotoifale e lisiina ai fesootaiga faafuaseʻi ma fesootaiga o tagata faatau i le mea e te nofo ai.