Punaoa mo le afā¶
O nei punaoa mo le afā o meafaigaluega e te teuina latalata: lisi e mafai ona lolomi, ofisa aloaia e mulimuli ai i itulagi uma, se lisi o upu o afā, ma se auala e faitau ai lenei upega e aunoa ma se fesootaiga. E galue mo afā, taifuna, ma afā tropika i so o se mea e te nofo ai.
Afai e tolu na o mea e te faia¶
- Lolomi le itulau o lisi, faatumu le pusa "O lo tatou aiga", ma teu ma au oloa.
- Teu faailoga lau auaunaga o le tau a le atunuu ma lau ofisa fesoasoani faafuaseʻi a le nuu mai punaoa aloaia ma lau itulau fesoasoani a le nuu.
- Teu lenei upega mo le faaaoga e aunoa ma le initaneti i lau telefoni aʻo lei oo mai le vaitau, ina ia matala pea taiala pe a leai se fesoʻotaiga.
Afai o loo oo mai se afā i le taimi nei¶
- O loo i le valo se afā: alu i le lisi o le taimi o le afā ma amata i le laasaga e fetaui ma au lapataiga.
- E te le malamalama i se lapataiga: suʻesuʻe le upu i le lisi o upu, ona siaki lea o mataala ma lapataiga mo tulaga o lau atunuu.
- E te manaʻomia le upu aloaia: alu i lau auaunaga o le tau a le atunuu i le itulau o punaoa aloaia ma mulimuli i le au ofisa o le nuu.
- Ua mavae le afā: faaaoga le lisi ina ua mavae le afā, ona itula e 72 muamua, aso ma aso lea.
Lisi e mafai ona lolomi¶
O le itulau o lisi e tuufaatasia ai lisi mai le upega atoa i se itulau e tasi e mafai ona lolomi:
- Se pusa o faamatalaga o le aiga e faatumu i le lima
- Le aofaʻi o vai, meaai, ma vailaʻau e teu: aso e 14 o le sini, aso e 7 o le tapulaʻa maualalo, faatasi ai ma aofaʻiga o vai i le tau vevela
- O le ā e faatau muamua pe a vaivai le tupe, ma laasaga e leai se totogi e sili ona taua
- Amataga o le vaitau, pusa o oloa a le fale, pepe ma tamaiti, peleue sauniuni e ave, ma lisi o pusa o manu fafaga
- Se taimi o le afā mai aso e 7 i luma seia oo i itula e 12 mulimuli, e fetaui ma lapataiga i atunuu eseese
- Laasaga i aso taitasi mo aso muamua e tolu ina ua mavae le afā
O lisi taitasi e fesootai i le taiala atoa pe afai e te manaʻo i mafuaaga o se mea.
Punaoa aloaia¶
E sau valo, lapataiga, ma poloaiga e tuua mai ofisa aloaia, aua le mai lenei upega. O le itulau o punaoa aloaia o loo lisiina ai:
- Nofoaga o valo o itulagi mo sami uma, e aofia ai le National Hurricane Center (NHC), le Japan Meteorological Agency, le India Meteorological Department, Météo-France La Réunion, le Bureau of Meteorology, ma le Fiji Meteorological Service
- Auaunaga o le tau a le atunuu o loo taʻua i a matou taiala, mai le PAGASA ma le Hong Kong Observatory i le Bangladesh Meteorological Department ma le Thai Meteorological Department
- Ofisa o faalavelave a le atunuu ma faalapotopotoga o itulagi e pei o le Red Cross ma le Red Crescent ma le Caribbean Disaster Emergency Management Agency
- Ofisa o le US, ua faailogaina e pei o le US, ma ofisa faafuaseʻi a setete ma teritori uma e mafai ona oo i ai afā
- Le auala e maua ai lau ofisa fesoasoani faafuaseʻi a le nuu ma lesitala mo ana lapataiga
O numera faafuaseʻi, ofisa, ma auaunaga o lapataiga a atunuu taitasi o loo taʻua o loo i luga o lana itulau fesoasoani a le nuu.
Lisi o upu¶
E tumu tala fou o afā i upu e faigofie ona fefiloi. E le tutusa le mataala ma le lapataiga, e le o se afā se vaivai tropika, ma o le Faailoga Numera 3 e eseese le uiga i Hong Kong ma Filipaina. O le lisi o upu e faamatala ai upu taitasi i gagana faigofie ma le uiga mo oe.
Faaaoga lenei upega e aunoa ma le initaneti¶
E masani ona le galue le lagolago o telefoni ma le initaneti i le taimi ma ina ua mavae se afā. O le itulau o le faaaoga e aunoa ma le initaneti e faamatala ai le auala e faapipii ai lenei upega e fai ma polokalame ma teu ai taiala e te manaʻomia, ina ia tumau i lau telefoni e aunoa ma se fesootaiga. O le lolomi o lisi e tuuina atu ai ia te oe se kopi e le manaʻomia ai se maa.
E uiga i lenei upega¶
O le itulau e uiga ia i matou e faamatala ai po o ai e tusi lenei upega, mai fea faamatalaga, ma le auala e toe iloiloina ai faaliliuga. E taʻu atu foi ia te oe le auala e lipoti ai se mea sese. O la matou faiga o le lilo ma tulafono o le faaaoga o loo iina foi.
E muamua le au ofisa o le nuu
E leai se mea i lenei upega e suia ai faatonuga mai lau auaunaga o le tau a le atunuu, lau ofisa o faalavelave a le atunuu, po o lau ofisa fesoasoani faafuaseʻi a le nuu. Pe a fai atu ia te oe e alu, alu.