Alu i le mataupu

Saogalemu mai le vevela ina ua mavae le afā e leai se eletise

O afā, taifuna, ma afā tropika e tutusa le ituaiga o afā, ae eseese igoa i vasa eseese. O mea uma i lenei tusi e aoga mo i latou uma.

E eseese numera faafuaseʻi i atunuu taʻitasi. E eseese numera, ofisa, ma polokalame fesoasoani i atunuu taʻitasi. O lau itulau a le nuu o loʻo i ai numera faafuaseʻi, ofisa mo faalavelave, ma faamatalaga o fale sulufaʻi mo le mea o loʻo e i ai. Saili lau itulau a le nuu.

E masani ona oo mai afā, taifuna, ma afā tropika i masina sili ona vevela, ma e mafai ona tumau le tape o le eletise mo ni nai aso. O lenei itulau e fesoasoani ia te oe e saogalemu ai i le vevela ina ua mavae le afā e aunoa ma se masini malulu: le auala e iloa ai le maʻi o le vevela, le auala e faamalū vave ai se tagata, ma pe a tatau ona tuua.

Afai e tolu na o mea e te faia

  1. Inu vai i taimi masani i le aso atoa, aʻo lei fia inu.
  2. Aoao faailoga o le pa o le vevela: fenumiai, paʻu vevela, matapogia. O se mataupu faafuaseʻi, o lea valaau i lau numera faafuaseʻi a le nuu ma amata faamalū le tagata i lea taimi lava.
  3. Asiasi i tagata matutua, pepe, ma so o se tagata e nofo na o ia e le itiiti ifo i le lua i le aso, ma ave i latou i se nofoaga sili atu le malulu aʻo lei maʻi.

E fasiotia e le pa o le vevela, ma e mafai ona vave tupu

Afai e fenumiai se tagata, tautala fememeaʻi, matua moe, po o ua matapogia i le vevela, valaau i lau numera faafuaseʻi a le nuu (911 i le Iunaite Setete ma Kanata). Ave i le nofoaga sili ona malulu e te mafaia ma faamalū i le vai i lea taimi lava. Aua le faatali e vaai pe lelei, ma aua le tuu se mea e inu i se tagata e le o ala atoatoa.

Aisea e matautia ai le vevela ina ua mavae le afā

Ina ua mavae le afā, e tele mea e faamalū ai tagata e taofi i le taimi e tasi. E manaʻomia le eletise e masini malulu ma fani. Atonu ua tape le vai paipa pe le saogalemu. E umi itula e galulue ai tagata i galuega mamafa i otaota, i le la tele, ma ofu seevae ma totigilima.

E sili atu le leaga i le susu tele, aua e le mago le afu ma faamalū ai le paʻu. E mafai ona vevela pea po e le maua ai e le tino se malologa. E mafai ona faateleina le maʻi o le vevela i ni nai aso, o lea o se tagata na lelei i le aso muamua e mafai ona i ai i se lamatiaga i le aso lona tolu.

O ai e sili ona i ai i le lamatiaga

E mafai e se tagata uma ona maua i le maʻi o le vevela, ae o nisi tagata e vave maʻi ma sili atu le mamafa.

  • Tagata matutua, aemaise i latou e sili atu i le 65
  • Pepe ma tamaiti laiti
  • So o se tagata maitaga
  • Tagata e iai le maʻi o le fatu, māmā, po o fatugaʻo, le suka, po o se tulaga o le soifua maloloina o le mafaufau
  • Tagata e inu vailaʻau mo le toto maualuga, tulaga o le fatu, soifua maloloina o le mafaufau, po o le mai. O nisi vailaʻau e suia ai le auala e taulimaina ai e le tino le vevela, o lea fesili i se fomaʻi vailaʻau po o se fomaʻi
  • Tagata e iai manaʻoga faapitoa ma so o se tagata e le mafai ona savali faigofie
  • Tagata e nonofo na o i latou, po o fale e i luga o le fola maualuga, fale e ufiufi i uamea, fale ie, po o fale e le aloaia e taofia ai le vevela i totonu
  • Tagata faamamā ma so o se tagata o loo galulue i fafo
  • So o se tagata ua inu ava malosi

Afai o oe o se tasi o nei tagata, po o e vaavaaia se tasi, fuafua e fai se vaega o aso taitasi i se nofoaga sili atu le malulu mai le aso muamua e leai ai se eletise.

Faailoga o le maʻi o le vevela ma mea e fai

Tulaga Faailoga O le a le mea e fai
Pipili o le vevela Ni fula lanu mumu laiti po o ni fulafula, e masani i le ua, fatafata, po o le paʻu Alu i se nofoaga sili atu le malulu, taofia le paʻu e mago, ofu lavalava lautele
Maso uʻu i le vevela Maso uʻu tiga po o le tatete o maso, e masani i vae po o le manava, ma le afu tele Taofi le galuega, malolo i le paolo, inu vai i sina sina. Mauaina se fesoasoani fomaʻi pe a umi le uʻu o maso e sili atu i le 1 itula
Vaivai i le vevela Afu tele, paʻu malulu, sesega, susu, pulse vave ma vaivai, faafaufau po o le puaʻi, vaivai, niniva, tiga o le ulu, matapogia Alu i se nofoaga sili atu le malulu, matala ofu, tuu ie susu malulu i luga o le tino pe nofo i se taele malulu, inu vai i sina sina. Mauaina se fesoasoani fomaʻi pe a puaʻi le tagata, po o ua sili atu le leaga o faailoga pe umi e sili atu i le 1 itula
Pa o le vevela Vevela o le tino e 39.4°C (103°F) pe sili atu, paʻu vevela mumu e ono mago pe susu, pulse vave ma malosi, tiga o le ulu, fenumiai, tautala fememeaʻi, matapogia, maʻi ʻoso Valaau lau numera faafuaseʻi. Faamalū le tagata i lea taimi lava. Aua le tuu se mea e inu

E mafai ona avea le vaivai i le vevela ma pa o le vevela. Afai e fenumiai se tagata ua vaivai i le vevela pe le toe malamalama, togafitia e pei o le pa o le vevela.

Le auala e faamalū ai se tagata i le pa o le vevela

E faasaoina ola e le faamalū vave. Amata aʻo e faatali mo se fesoasoani, ma faaauau pea.

  • Ave le tagata i le paolo po o le potu sili ona malulu o iai.
  • Aveese ofu faaopoopo, seevae, ma so o se mea ua opoopo.
  • Afai e mafai, tuu i totonu o se taele po o se ipu tele o le vai malulu seia oo i le ua, ma nofo ma ia. Uuina lona ulu i luga o le vai.
  • Afai e te le mafai ona faia lena, susu ona ofu ma paʻu i le vai malulu ma faaauau ona susu.
  • Tuu ie susu malulu po o taga aisa i le ua, lalo o ʻaʻao, ma le alāvae.
  • Sisii i latou, i le lima po o se fani maa eletise, a o susu lona paʻu.
  • Aua le tuu se mea e inu pe afai e fenumiai, matua moe, po o puaʻi.
  • Nofo ma ia seia oo mai le fesoasoani.

Afai e le mafai e se fesoasoani ona oo atu, faaauau pea ona faamalū seia ala ma tautala masani le tagata, ona ave lea i se falemaʻi po o se falemaʻi i le taimi vave e saogalemu ai.

Tumau malulu e aunoa ma se masini malulu

Faamalū lou tino

  • Ofu lavalava lautele, lanu mama, ma mama.
  • Susu lou paʻu, se ie, po o se ofutino i le vai ma tuu e mago ia te oe. Toe faia soo.
  • Taele i le vai malulu po nofo ma ou vae i le vai malulu pe afai e iai se vai e totoe. E le saogalemu le vai o le lolovaia mo lenei mea.
  • Malolo i le paolo. E mafai e le la tuusao ona sili atu le vevela nai lo le vevela o le ea.
  • Ai meaai laiti, mama. O meaai tetele vevela e faaopoopo ai le vevela.

Faamalū lou fale

  • I le aso, tapuni faamalama, pate, ma faamalama e faasaga i le la.
  • I le po, tatala faamalama i itu faafeagai o le fale pe afai e malulu i fafo ma e saogalemu.
  • Faaaoga le potu pito i lalo, sili ona paolo. E siʻi le vevela, o lea o fola maualuga ma potu i lalo o le taualuga uamea e sili ona vevela.
  • Tautau se ie moega susu i se faamalama po o se faitotoa e tafe ai le ea.
  • Aua le faaaoga se afi eletise, ogaumu, po o se mea tunu i totonu e faamalū pe faaola ai se mea. E fasiotia e le kapoma monokisaite. Tagai i saogalemu o le afi eletise.

E le puipuia oe e se fani na o ia i le vevela tele

E fai e fani ona e lagona le malulu, ae i le tau vevela tele, i luga o le 35°C (95°F), o le sii o le ea vevela i luga o paʻu mago e le puipuia ai le maʻi o le vevela ma e mafai ona sili atu le leaga. Susu muamua lou paʻu, ona faaaoga lea o le fani, ma alu i se nofoaga sili atu le malulu pe afai e le faaitiitia le vevela.

Inu vai e lava

Inu vai i le aso atoa, e tusa ma le ipu e tasi i itula taitasi a o e ala, ma sili atu pe a e afu. Aua le faatali e fia inu. E manaʻomia e le toʻatele o tagata matua e le itiiti ifo i le 2 i le 3 lita (e tusa ma le 2 i le 3 kuata) i le aso mo le inu i le tau vevela, ma sili atu i le taimi o galuega mamafa.

  • O le mimi samasama mamā o se faailoga lelei. O le mimi uliuli, po o le le manaʻomia le mimi mo ni itula e tele, o lona uiga e manaʻomia sili atu vai.
  • Aloese mai le ava malosi ma vaiinu e suka tele. E sili atu ai le leai o le vai i le tino.
  • Afai e te afu tele mo ni itula, ai meaai masima faatasi ma lou vai, pe faaaoga masima e inu e toe faatumu ai le vai o le tino.
  • Afai e faatapulaʻaina e se fomaʻi le aofaʻi o vai e te inu, fesili ia te ia le mea e fai i le vevela.

Inu na o le vai e saogalemu. Afai o loo i lalo o se faaaliga e faapuna le vai paipa, faapuna muamua pe faaaoga le vai i fagu. Tagai i saogalemu o meaai ma vai ina ua mavae le afā.

Pepe ma tamaiti laiti

E le mafai e pepe ona taʻu atu ia te oe ua vevela tele, ma e vave ona vevela nai lo tagata matua.

  • Faaofu pepe i se vaega e tasi mama, ma taofia i latou ese mai le la tuusao.
  • Faasusu pe fafaga i le fagu pepe ia soo atu pe a vevela. Pepe e i lalo ifo i le 6 masina e susu e le manaʻomia se vai faaopoopo.
  • Mataala mo ni napekini susu e itiiti, gutu mago, tagi e leai ni loimata, o le vaega vaivai i luga o le ulu ua loloto ifo, po o le matua moe. Mauaina se fesoasoani fomaʻi pe afai e te vaai i nei mea.
  • Aua lava le tuu se tamaitiiti, po o se manu fafaga, i totonu o se taavale ua tutū, e tusa lava pe tasi le minute ma matala faamalama.

Afai e te faaaoga le susu fagu, fefiloi na o le pauta ma le vai saogalemu. O le susu fagu vai e saunia e le manaʻomia ai se vai.

Manu fafaga ma isi manu

E mafatia foi manu i le vevela, ma o le mānava tele, tafe faua, le vaivai, po o le paʻu o faailoga lea o lapataiga. Tuu atu ia i latou le paolo ma vai mama i taimi uma. Mo faailoga o le mafatia i le vevela ma le auala e faamalū ai se manu, tagai i le mafatia o manu fafaga i le vevela.

Moe saogalemu i le vevela

E taofia e le vevela i le po le toe malosi o le tino. Fuafua le mea e moe ai tagata uma aʻo lei pogisa.

  • Filifili le potu sili ona malulu, e masani lava o le fola pito i lalo ma le itu sili ona paolo.
  • Matala faamalama i le po pe afai e saogalemu ma malulu i fafo. Faaaoga fale namu po o ni upega o faamalama pe a iai le lamatiaga o namu.
  • Moe i luga o se ie moega vavae, aua le i luga o palasitika po o foam, ma faaaoga se ie susu i luga o lou paʻu.
  • Faamoe pepe i o latou tua, i luga o se mea mautu mafolafola, i ofu mama, e aunoa ma ni aluga, palanikeke, po o meataalo vaivai. Aua le ufiufi se taavale toso pepe po o se moega o pepe i se palanikeke.
  • Teu se mea e iloa ai le kapoma monokisaite e faaaoga ai maa eletise latalata i nofoaga moe pe afai o loo faagaoioia se afi eletise latalata.
  • Afai e vevela tele e moe ai, alu i se nofoaga sili atu le malulu, e tusa lava pe na o le po.

Aua lava le moe i totonu o se taavale ma le afi o loo faagaoioi, po o se fale ie po o se potu tapunia e faagaoioia ai se afi eletise, mea tunu, po o se ogaumu.

Faamamā ma galuega i fafo i le vevela

O le tele o le maʻi o le vevela ina ua mavae le afā e tupu a o galulue tagata.

  • Faia galuega mamafa i le taeao vave ma le afiafi.
  • Galulue ma se paaga ma mataala le tasi i le isi mo faailoga o le maʻi o le vevela.
  • Malolo soo i le paolo, ma inu vai i minute taitasi e 15 i le 20 aʻo galulue, e tusa lava pe e te le fia inu.
  • Ofu se pulou lautele ma ofu mama puipui.
  • Faagesegese i nai aso muamua. E manaʻomia e tino le taimi e fetuutuunai ai i galuega mamafa i le vevela.

Nofoaga e malulu ai ma pe a tatau ona tuua

E masani ona matala e ofisa o le nuu nofoaga e malulu ai, fale sulufaʻi, po o fale o le nuu e iai le eletise i taimi o le tape umi. E mafai foi ona matala faletusi, nofoaga e tapuai ai, faleoloa tetele, ma maota o le nuu. Maua i latou i lau ofisa fesoasoani faafuaseʻi a le nuu, leitio o le nuu, po o lau itulau a le nuu. I le Iunaite Setete, e mafai foi ona e valaau i le 211.

Tuua lou fale i se nofoaga sili atu le malulu pe afai o se tasi o nei mea e moni:

  • E tumau le vevela o le fale i le po ma e leai se tasi e mafai ona moe.
  • O se tagata o loo i le lamatiaga tele o loo faaali mai ai faailoga amata o le maʻi o le vevela.
  • E te le lava ai se vai saogalemu.
  • E manaʻomia e se tagata le eletise mo le okesene, malulu o vailaʻau, po o isi togafitiga fomaʻi.

Alu vave, i le vaega malulu o le aso, ma ave ai vai, vailaʻau, uaea faatumu maa o telefoni, ma ID. E tusa lava pe ni nai itula i le aso i se nofoaga malulu e fesoasoani i le toe malosi o le tino.

Vailaʻau i le vevela

O nisi vailaʻau e leiloa le malosi pe a vevela. Teu i latou i le nofoaga sili ona malulu o iai, ese mai le la tuusao, ma aua lava le tuu i latou i totonu o se taavale.

E mafai ona teu le insulin o loo faaaogaina i le vevela masani totonu o le fale, i lalo ifo i le 30°C (86°F), ae e faalagolago le taimi e faatagaina i le oloa lava lea. Siaki le pepa o totonu o le pusa mo lau oloa saʻo, ma taofi ese mai le la tuusao ma mamao mai punaoa vevela e pei o ogaumu ma afi eletise.

Afai ua vevela atu le insulin nai lo le mea e faatagaina e lona pepa faailoga, fesili i lau fomaʻi vailaʻau ao e te lei faaaogaina, ma siaki le suka o le toto soo. E le tatau ona faaaogaina le insulin ua aisa.

Fesili i lau fomaʻi vailaʻau i so o se isi vailaʻau e fai mai le pepa faailoga ia teu malulu pe i lalo o se vevela patino.

Se faiga i aso taitasi mo le vevela

E faateleina le maʻi o le vevela i aso, o lea e sili atu le fesoasoani o se faiga masani nai lo le toaga i le tasi aoauli leaga. O lenei o se mamanu faigofie e faaaoga e le tele o aiga i le taimi o se tape umi:

  1. Taeao vave. Inu se ipu tumu o vai saogalemu ao e lei amata le aso. Fai galuega i fafo o loo e manaʻomia nei, a o malulu le ea.
  2. Mea o le taeao seia oo i le aoauli tuai. Nofo i le potu sili ona malulu ma ufiufi ua pa'ū. Malolo, faitau, ma inu vai i sina sina. Vaai i soo se tasi i le lamatiaga tele.
  3. Afiafi. Ai se taumafataga mama, taele po o soloi i se sponge pe afai e iai vai e totoe, ma toe alu i fafo pe afai lava ua malulu le ea.
  4. Po. Saunia le nofoaga moe ao lei pogisa, ma teu latalata ia oe le mea e lologo ai le kapoma monokisaite ma le moli.

Tusi le tele o vai e inu e tagata taitasi ma le tele o taimi e mimi ai tagata taitasi. O se faitauga faigofie i luga o pepa e faaali atu pe a e amata ona le mafai e se tasi ona tutusa.

Asiasi i tuaoi

E tele maliu ona o le vevela ina ua mavae afā e tupu ia i latou e nonofo na o i latou ma e le mafai ona fai atu mo se fesoasoani. Tuitui i faitotoa o tuaoi matutua, tagata e iai manaʻoga faapitoa, ma aiga e iai pepe i le taimi e tasi i le aso, ma fesili pe iai sa vai, se nofoaga malulu e malolo ai, ma a latou vailaʻau.

Afai e leai se tali mai se tasi ma ua e popole, valaau i lau numera faafuaseʻi a le nuu (911 i le Iunaite Setete ma Kanata) ma fesili mo se siakiga o le saogalemu. Mo isi manatu, tagai i le fesoasoani i lou nuu.

Taiala fesootai