Evakuá ku animal di kas durante un huracan¶
Huracan, tifon i sikloon tropikal ta e mesun tipo di tormenta, ku nòmbernan diferente den oséanonan diferente. Tur loke ta den e guia aki ta konta pa tur nan.
E página aki ta yuda bo saka bo animal di kas sigur ora un huracan, tifon òf sikloon ta amenasá, mantenelo kalmu i frisku riba kaminda, i hanjé si bo ta separá. E paso ku mas importa ta sa unda bo animalnan lo bai promé ku un hende bisa bo pa bai.
Si bo hasi solamente tres kos¶
- Bai tempran ku bo animal di kas, mesora ofisialnan aconsehá esei òf bo disidí pa bai. Spasio pa animal di kas ta yena promé.
- Mantené kada animal den un kaha di transporte òf riba kadena for di e momento ku bo bai te ora bo ta instalá.
- Nunka laga un animal di kas den un outo parkeá, i nunka amarra un animal di kas i laga e aya.
Ora pa bai¶
Ofisialnan den hopi pais ta bisa ku si ta bisa bo pa evakuá, bo animal di kas mester evakuá tambe. Animal ta tuma mas tempu pa karga ku hende, i algun lugá ku ta risibí animal di kas ta yena tempran.
- Bai na e promé konseho di evakuashon pa bo area, òf mas tempran si bo tin vários animal, no tin outo, òf bo tin un biahe largu.
- Na Merka, un vigilansia di huracan ta nifika ku kondishonnan di huracan ta posibel. E ta sali mas o menos 48 ora promé ku ta spera bientu di fuersa di tormenta tropikal, mas o menos 63 km/h (39 mph). Hopi dunjo di animal di kas ta bai na e vigilansia, no e aviso. Otro pais ta usa señal diferente, di manera ku wak vigilansia i aviso i bo página di yudansa lokal.
- Hiba animal di kas aden na e promé señal di e tormenta, mes si bo no ta bai ainda. Animal spantá ta skonde òf kore, i bo por no haña nan mas tardi.
Unda animal di kas por bai¶
Planiá pa lo menos dos opshon promé ku e temporada, den direkshon diferente, pasobra e rumbo di e tormenta por kambia.
Amigu i famia¶
Un amigu òf famia fuera di e area di peliger ta frekuentemente e opshon mas fásil. Puntra nan promé ku e temporada, no durante e tormenta. Pone di akuerdo kuantu animal, pa kuantu tempu, i ken ta paga pa kuminda. Hiba bo mes kuminda, areña pa gat, bòl i kaha di transporte.
Refugio ku ta risibí animal i sentronan di evakuashon¶
Reglanan di refugio ta diferente pa pais i pa pueblo. Algun ta risibí animal di kas den e mesun kamber ku nan dunjo, algun ta warda nan den un area separá serka, i hopi ta risibí animal di servisio so. FEMA, e ofisina di desastre di Merka, ta deskribí tur dos tipo: animal di kas ku ta keda ku nan dunjo, i animal di kas alohá serka.
Pa hanja un:
- Yama bo ofisina lokal di emergensia promé ku e temporada i puntra kua refugio ta risibí animal di kas i si bo mester registrá.
- Wak bo página di yudansa lokal pa e lista ofisial di refugio habrí den bo area.
- Na Merka, yama 211 òf wak e website di maneho di emergensia di bo county òf parish i e buskadó di refugio di Red Cross.
- Na Filipinas, puntra bo barangay òf bo DRRMO di siudat òf munisipio. Algun gobièrnu lokal ta apart spasio pa animal di kas, pero hopi sentro di evakuashon no ta.
- Na Australia, konsultá ku bo konsehu lokal i servisio di emergensia di estado. Den Northern Territory, refugio públiko di sikloon no a risibí animal di kas, i e gobièrnu a nombra algun parkeo unda bo por keda den bo mes outo ku animal di kas. Esakinan no tin personal ni servisio, i bo no por laga bo animal òf outo sin supervishon.
- Den Karibe, Indya, Bangladesh i Mozambique, puntra bo ofisina nashonal òf di distrito di desastre i e sociedat lokal pa bienestar di animal. Algun refugio di sikloon na Bangladesh tin monton di tera hisá, yamá killas, pa bestia di finka, pero animal di kas chikitu raramente ta permití aden.
Mayoria di refugio pa animal di kas ta pidi pa bo hiba:
- Un kaha di transporte òf kaha pa kada animal.
- Prueba di vakunashon, frekuentemente rabia.
- Un kadena, kolá i plachi di identifikashon.
- Kuminda, awa, bòl, medisina i areña pa vários dia.
- Bo mes, pa duna kuminda, saka pasea i limpia despues di bo animal.
E gia di refugio públiko ta splika kiko pa spera aden di un refugio.
Hotel¶
Hotel riba rutá di evakuashon ta yena lihé. Algun ku normalmente no ta aseptá animal di kas ta relahá e regla durante un emergensia deklará, pero no kontá riba esei.
- Yama i puntra dirèkt si nan ta aseptá bo tipo i tamaño di animal, i kuantu.
- Puntra tokante tarifa i si animal di kas por keda so den e kamber.
- Reservá tempran ku un polítika ku ta laga bo kansela.
- Warda un lista di hotel ku ta aseptá animal di kas den dos òf tres direkshon.
Pensión di animal i klínika di veterinario¶
Un pensión òf klínika di veterinario bon leu for di e area di peliger por warda animal ku bo no por hiba. Reservá un promé ku e temporada, i hiba rekòrdnan di vakunashon.
No laga un animal den un pensión aden di e zona di evakuashon. Esei pensión tambe mester evakuá, i bo por no sa unda bo animal a bai.
Animal di servisio¶
Un animal di servisio entrená ta keda ku su maneadó. Na Merka, refugio públiko mester aseptá animal di servisio, i FEMA i Red Cross ta bisa ku animal di servisio sèmper ta bonbini den refugio di emergensia. E personal por puntra dos pregunta so: si e animal ta nesesario pa motibu di un diskapasidat, i ki trabou òf tarea e a wòrdu entrená pa hasi. Nan no por pidi papel, un chaleko, òf un demostrashon.
Lei merkano ta trata animal di apoyo emoshonal i animal di terapia diferente. Nan no ta animal di servisio bou di Americans with Disabilities Act, di manera ku un refugio por pone nan den e area pa animal di kas. Reglanan den otro pais ta varia, di manera ku puntra bo ofisina lokal di emergensia promé ku e temporada.
Lista di kontròl pa maneadónan:
- Kualkier identifikashon òf sertifikado ku bo pais ta emití, mes si e no ta rekerí.
- Dos siman di kuminda, awa, medisina i saku pa sushi pa e animal.
- Un arnés i kadena di reserva.
- Un mat òf manta pa e animal tin su mes spasio riba e piso di e refugio.
- Zapatu pa pata òf sera pa pata si bo por kana riba skombronan òf pavimento kayente.
- Un plan di reserva si bo animal di servisio ta heridá òf muchu stresá pa traha, manera un yudadó humano òf un aparato di movilidat.
Si un hende serka di bo den un refugio tin alergia òf miedu di kachó, e personal mester move un di boso, no rechasá bo animal. Wak hende mayor i hende ku diskapasidat pa mas tokante hanja yudansa den un emergensia.
Si bo no tin outo¶
Hopi hende ta evakuá kana, ku bus, ku boto di pasahero, òf ku transporte ofisial. Puntra bo ofisina lokal di emergensia promé ku e temporada si bus i boto di evakuashon ta karga animal di kas den kaha di transporte.
- Usa kaha di transporte ku bo por lèf i karga, òf un mochila pa transporte pa un animal chikitu.
- Pak un saku mas liviano: tres dia di kuminda i awa, medisina i rekòrdnan.
- Puntra awor un bisiña ku outo si e por hiba bo i bo animal di kas.
- Registrá bo na bo ofisina lokal di emergensia si bo mester transporte. Bisa nan ku bo tin animal.
Biahe sigur¶
Un animal di kas suelto den un outo por distrai e kondukto òf bula na un stòp. Asigurá kada animal promé ku bo prendé e motor.
- Gat i animal chikitu ta biahe den kaha di transporte, ku sinchu òf kalsá pa nan no por resbalá.
- Kachó ta biahe den un kaha, òf den un arnés ku klip na sinchu di outo.
- Mantené awa i un bòl na alkanse, i ofresé awa na kada stòp.
- Pone e kadena promé ku bo habri kualkier porta, kada biaha.
- Tapa kaha di transporte ku un paño liviano pa kalmá animal, pero laga spasio pa aire.
- Mantené e outo frisku. Usa aire kondishoná i parkeá den sombra na stòp.
Spera trafiko, demora largu, i gasolinanan sera. Wak evakuá sigur pa konseho riba rutá i kombustibel.
Estrés pa kalor¶
Hopi tormenta ta pega ora tempu ta kayente i húmedo, i korant ta paga frekuentemente despues. Kalor por mata un animal di kas lihé, spesialmente den un outo, un refugio yen, òf un kaha di transporte den solo.
Nunka laga un animal di kas den un outo parkeá
Un outo ta kalentá aden di minüt, mes den sombra i ku e ventananan un tiki habrí. Un animal di kas laga aden por muri pa golpe di kalor. Hiba bo animal di kas ku bo na kada stòp.
Animal na riesgo mas haltu: kachó i gat ku kara plat (manera bulldog, pug i persa), animal hopi chikitu òf bieu, animal ku piel gruesu, animal ku sobrepeso, i konehu, kuya i para.
Señal di estrés pa kalor:
- Respirashon pisá òf difikultat pa respirá.
- Hopi baba.
- Debilidat, trepeká, òf konfushon.
- Vomito òf diarea.
- Ensia òf lenga ku bira hopi kòrá, òf blou òf gris.
- Kolapso.
Kiko pa hasi, segun konseho di promé ayudo di RSPCA:
- Move e animal pa sombra òf un kamber frisku mesora.
- Basha awa frisku riba su kurpa, no awa frio ku ijs, ku por hasi e situashon peor. Mantené awa leu di kara di un animal ku kara plat òf inkonsiente.
- Pone toalla mohá bou di e animal, no riba dje, i usa un fan si bo tin.
- Ofresé tragu chikitu di awa frisku.
- Sigui frisa te ora e respirashon kalmá, pero stòp promé ku e animal kuminsá tembla.
- Hiba e na un veterinario mas lihé ku bo por, mes si e parse rekuperá. Golpe di kalor por dañá órgano ku ta mustra mas tardi.
Pa prevení, saka kachó pasea solamente mainta tempran òf anochi frisku, mantené animal leu di solo dirèkt, i wak ku pavimento kayente no ta muchu kayente pa bo man. Wak e gia di seguridat di kalor pa hende den e mesun kalor.
Mantené animal kalmu¶
Tormenta i lugá stranhero ta spanta animal. Un dunjo kalmu i un rutina konosí ta yuda mas ku nada.
- Mantené ora di duna kuminda i saka pasea tan normal ku bo por.
- Duna kada animal un rinkon trankilo ku su mes kama òf manta.
- Mantené gat den nan kaha di transporte ku e porta habrí den un kamber serrá, pa nan por skonde sin eskapa.
- Tapa kaha di para i kaha di animal chikitu ku un paño liviano.
- Papia ku un bos abou i kalmu. No kastigá un animal di kas spantá.
- Usa un juguete konosí, algu pa mastiká, òf un kamisa usá ku ta hole bo.
- Mantené kachó leu di kachó stranhero, i no laga yunan rondoná un animal estresá.
- Wak lugá nobo pa buraku bou di porta i baranda promé ku bo laga un animal di kas suelto.
Si bo veterinario a duna bo medisina pa kalmá, usa e eksaktamente manera e a indiká. No purba un medisina nobo pa promé biaha durante un evakuashon, i nunka duna un animal di kas medisina humano sin konseho di un veterinario.
Si bo keda na kas ku animal di kas¶
Si bo ta fuera di e zona di evakuashon i bo disidí pa keda, mantené bo animal di kas aden ku bo durante henter tempu.
- Hiba animal di kas aden hopi promé ku e bientu sube.
- Pone nan den e mesun kamber interior ku bo lo usa, leu di ventana.
- Mantené gat i animal chikitu den kaha di transporte durante e peor parti di e bientu.
- Mantené kachó riba kadena, mes aden, den kaso ventana kibra.
- Pone un kaha di areña i papel pa yu di kachó. Ningun hende ta sali pafó te ora e tormenta a pasa kompletamente.
- Mantené e kit di animal di kas, awa i un flashlight den e mesun kamber.
E wowo no ta e final
E kalma di e wowo por dura minüt so promé ku e bientu bolbe for di e otro banda. No saka un kachó pafó durante e wowo. Wak e wowo di e tormenta.
Si bo realmente mester laga un animal tras¶
Hiba bo animal di kas ku bo semper ku bo por. Laga un animal ta un último rekurso, pa ora bo no tin tempu, transporte, ni ningun hende pa tumé. Si esei pasa, e pasonan aki ta duna e mihó chèns:
- Laga e aden, den un kamber interior firme sin ventana si ta posibel, manera un baño.
- Si bo kas por inundá, skohe un piso haltu. Si e kas mes lo inundá te dak, hiba e animal ku bo òf lòs e en bes di sera e aden.
- Nunka amarra, enkadená, òf sera un animal asina ku e no por eskapa di awa ku ta subi.
- Laga lo menos tres dia di kuminda seku den bòl pisá ku no ta vòlt, i yena un banyera, lavabo, òf rekipiente grandi ku awa.
- No laga kuminda den blik ku por dañá, ni muchu kuminda den un bòl.
- Asigurá ku e animal tin un kolá ku plachi di identifikashon.
- Pone un seña riba e porta di frente òf ventana ku ta bisa kua animal ta aden, kuantu, unda, i bo número di telefòn.
- Bisa bo ofisina lokal di emergensia òf servisio di animal ora bo ta sigur, i duna un yabi na bo kompañero pa e animal si bo por.
No bai bèk pa un animal di kas durante e tormenta
No bai bèk dor di awa ta subi òf bientu fuerte pa rescatá un animal. Warda te ora ofisialnan bisa ku ta seguro. Ekipo di rescate frekuentemente ta wak kas ku seña riba e porta despues di e tormenta.
Despues di e tormenta¶
Animal di kas ta frekuentemente konfundí ora nan bolbe kas. Holó i punto di referensia konosí por a desaparesé, i animal spantá ta bula bai.
- Mantené kachó riba kadena i gat aden pa vários dia.
- Wak e patio pa baranda kibrá, skombronan skèrpi i kabel kaí promé ku kualkier animal di kas sali pafó.
- Mantené animal di kas leu di awa di inundashon i poza. Awa di inundashon por karga kloaka, produkto kímiko i leptospirosis.
- Wak pa serpiente i otro bestia salvahe ku a muda drenta kas i skombronan.
- No laga animal di kas bebe awa di tubo te ora ofisialnan bisa ku ta seguro.
- Wak pa kambio den komportashon. Animal di kas kalmu por morde òf skonde despues di un evento spantoso.
- Yama bo veterinario si un animal di kas ta heridá, no ta kome, òf parse malu.
Wak bolbe kas i riesgo pa salubridat despues di un tormenta.
Si un animal di kas ta pèrdí¶
Animal di kas ta pèrdí durante tormenta mas ku kasi kualkier otro tempu. Hopi ta wòrdu haña dia òf siman mas tardi, di manera ku sigui buska.
- Asigurá promé ku bo famia ta sigur, despues kuminsá buska.
- Kana rònt di bo kas i yama bo animal di kas na momento trankilo, manera mainta tempran.
- Bishitá kada refugio di animal i ofisina di kontròl di animal serka di bo personalmente, kada algun dia. E personal por no rekonosé bo animal di kas for di un deskripshon.
- Yama e registro di mikrochip, raportá e animal komo pèrdí, i verifiká bo datonan di kontakto.
- Yama klínika di veterinario serka. Hende frekuentemente ta hiba animal heridá aya promé.
- Traha un flyer ku un potrèt kla, e nòmber di e animal, unda e a pèrdé, i bo número di telefòn. Duna e na refugio i pegá e unda ofisialnan permití.
- Kontaktá bo grupo lokal di bienestar di animal i kualkier ekipo di rescate di animal ku ta traha den e area.
- Laga un kamisa usá òf e kama di e animal pafó di bo kas, si ta seguro pa hasi esei.
- Wak listanan di animal pèrdí i haña pa bo konsehu lokal, refugio di animal, i grupo konfiabel di bienestar di animal.
Hiba prueba di propiedat: e potrèt di bo ku bo animal di kas, rekòrdnan di vakunashon, i e número di mikrochip.
Si bo haña un animal pèrdí¶
- Aserká poko poko. Un animal spantá por morde.
- Si ta seguro, duna e awa i mantené e den un kamber serrá òf kaha di transporte.
- Hiba e na un refugio òf veterinario pa skan pa mikrochip.
- Raportá e na servisio di animal òf bo konsehu lokal.
Probablemente un hende ta buskando e.