Provishon di awa i kuminda pa huracan¶
Huracan, tifon i sikloon tropikal ta e mesun tipo di tormenta, ku nòmbernan diferente den oséanonan diferente. Tur loke ta den e guia aki ta konta pa tur nan.
Number di emergensia ta diferente pa pais. Number, ofisina i programa di yudansa ta diferente den kada pais. Bo página lokal tin e number di emergensia, ofisina di desastre i informashon di refugio pa e lugá kaminda bo ta. Hañ bo página lokal.
E página aki ta mustra bo kuantu awa i kuminda pa warda pa un huracan, kon pa mantené nan seguro den kalor, i kon pa hasi awa dudoso seguro pa bebe. E ta funshoná pa un tifon òf sikloon tambe, unda ku e krán i tènda por stòp pa un siman òf mas.
Si bo hasi solamente tres kos¶
- Warda 4 litro (1 galon) di awa pa persona pa dia pa por lo menos 7 dia, i te dos biaha esei ora tempu ta kayente.
- Warda 7 dia di kuminda ku bo por kome dirèkt for di blik òf pakete, mas un habridó di blik manual.
- Warda un botter di klòro simpel sin parfum i un drùpeli, i siña e pasonan pa kuk i pa trata ku klòro abou.
Kuantu awa pa warda¶
Planiá riba 4 litro (1 galon) pa persona pa dia. Esei ta e sifra di CDC di Merka i Ready.gov, i e ta kuadra ku e mínimo di 4 litro den e gia nashonal Get Ready di Australia. Mas o menos mitar ta pa bebe i mitar pa kuminda i laba básiko.
Ready.gov ta nota ku ora tempu ta hopi kayente, nesesidat di awa por dobla. Yunan, mama ku ta duna pecho, muhé ámbaraza, i kualkier hende malu por mester mas.
Si bo ta biba den e trópiko, warda mas ku e mínimo.
| Famia | 7 dia, tempu normal | 7 dia, tempu kayente | 14 dia, tempu normal | 14 dia, tempu kayente |
|---|---|---|---|---|
| 1 persona | 28 litro (7 galon) | 56 litro (14 galon) | 56 litro (14 galon) | 112 litro (28 galon) |
| 2 persona | 56 litro (14 galon) | 112 litro (28 galon) | 112 litro (28 galon) | 224 litro (56 galon) |
| 4 persona | 112 litro (28 galon) | 224 litro (56 galon) | 224 litro (56 galon) | 448 litro (112 galon) |
| 6 persona | 168 litro (42 galon) | 336 litro (84 galon) | 336 litro (84 galon) | 672 litro (168 galon) |
Agregá awa pa animal di kas riba esaki. E kit di emergensia pa animal di kas tin nan kantidat.
Bebe loke bo mester
Ready.gov ta aconsehá nunka rationá awa di bebe, amenos ku ofisialnan bisa bo. Bebe loke bo mester awe i buska mas pa mañan. Keda frisku i sosegá ta redusí kuantu bo kurpa mester.
Skohe rekipiente¶
Awa di botter kumprá ta e mas simpel. Mantenelo serrá den su pakete i usa e segun e fecha ku ta skirbí riba dje.
Si bo yena bo mes, usa rekipiente di kalidat pa kuminda ku tapa strak. Botter limpi di soda òf awa ta funshoná, i asina tambe kruga i jerrycan bendé pa awa di bebe. No usa botter di lechi òf hus, ku ta difísil pa limpia, ni nada ku alguna bes a kontené produkto kímiko, klòro, òf kombustibel.
Pensa riba piso. Awa ta pisa mas o menos 1 kilogram pa litro (8 libra pa galon), di manera ku un rekipiente di 20 litro (5 galon) ta pisa mas o menos 20 kilogram (44 libra). Rekipiente mas chikitu ta mas fásil pa karga subi trapi, kompartí, i basha.
Kon pa limpia i yena bo mes rekipiente¶
E pasonan aki ta sigui CDC di Merka.
- Laba e rekipiente i tapa ku zeif i awa, despues enjuagá.
- Meskla 1 lepel di te (5 mililitro) di klòro sin parfum den 1 litro (1 quart) di awa.
- Basha e aden, tapa e rekipiente, i sakudi pa e solushon tuka kada superfisie aden.
- Basha e bai i laga e rekipiente seka den aire.
- Yena ku awa di krán di un provishon seguro i tapa strak.
- Skirbi e fecha riba dje ku un marker.
- Reemplasá awa yená na kas kada 6 luna.
Unda pa warda awa¶
CDC ta sugerí un lugá frisku, 10 pa 21°C (50 pa 70°F), leu di solo i leu di kombustibel i pestisida. Den klima kayente bo por no tin un lugá asina frisku, di manera ku skohe esun mas frisku i skur ku bo tin, manera un kasterí interior òf bou di un kama. Mantenelo for di piso si bo kas por inundá.
Tapa kada rekipiente di awa. Emmer, drom i tanki habrí ta bira kuná di moski aden di dia den tempu kayente.
Tanki, sisterna i drom¶
Hopi kas den Karibe, Merka Latino, Asia Sur i Pasífiko ta depende di tanki di dak, sisterna, òf drom di awa. Promé ku e tormenta, yena nan i sera e tapanan strak. Despues di e tormenta, si e tanki a wòrdu dañá, destapá, òf awa di inundashon òf skombronan di dak a yega e, trata e awa promé ku bo bebe e, òf usa e solamente pa saka wc i limpiesa te ora a verifiká.
Yena ora ta pronostiká un tormenta¶
Ora un vigilansia òf aviso ta wòrdu emití, yena kada rekipiente limpi ku bo tin: pòt, ketel, botter i koeler. Sistema di awa por perde presion òf bira kontaminá despues di un tormenta ku poko aviso.
Yena e banyera i kualkier emmer grandi pa saka wc i laba, no pa bebe. Un banyera no ta sufisientemente limpi pa awa di bebe, amenos ku bo usa un saku forro traha pa warda awa den banyera.
Saka wc sin awa ku ta kore
Basha un emmer di awa dirèkt den e bòl di wc den un moveshon rápido. Bo no mester yena e tanki bèk. Si e kloaka ta inundá òf bo ofisialnan lokal bisa pa no saka, usa un baño di emmer ku saku, manera mustrá riba e lista di provishon.
Kon pa hasi awa seguro¶
Trata kualkier awa ku bo no ta sigur di dje. Ready.gov ta bisa pa trata tur awa di kalidat inseguro promé ku bo usa e pa bebe, kuk, limpia djente, traha ijs, òf meskla leche di bebe. Si e awa ta turbio, laga e sinta i pasa e door di un paño limpi, papel di kushina, òf filtro di kafé promé.
Algun awa no por wòrdu hasi seguro
Awa di inundashon, i kualkier awa ku ta hole gasolin òf produkto kímiko òf ku tin un lag di oli, no por wòrdu hasi seguro ku kuk, klòro, òf filtro. No bebe e ni laba kuminda òf trasto aden dje. Usa awa warda òf di botter.
Kuk¶
Kuk ta e manera mas sigur pa mata mikrobio, segun CDC. Organisashon Mundial di Salubridat ta bisa ku un hierbi fuerte ta sufisiente pa mata bakteria, virus i parásito peligroso.
- Hierbe awa kla te ora e tin un hierbi fuerte, unda burbuha grandi ta sigui sali mes ora bo meskla.
- Mantené e hierbiendo pa 1 minüt.
- Si bo ta biba haltu, riba mas o menos 1.000 meter (3.300 pia), kuk pa 3 minüt. EPA di Merka ta usa e altura aki i CDC ta usa 2.000 meter (6.500 pia), di manera ku nos duna e mas abou.
- Laga e frisa su mes, tapá.
- Warda e den rekipiente limpi ku tapa.
- Pa mehorá e smak plat, basha e di un rekipiente limpi pa otro, òf agregá un pisku di sal pa litro (quart).
Kuk pafó so si bo ta usa un fogón di kamping, fogón di gas, òf karbon. Wak kuk sigur sin korant.
Klòro¶
Usa klòro ora bo no por kuk. Klòro no ta mata tur parásito tan bon ku kuk, di manera ku kuk ora bo por.
Wak e etiketa promé. Si e duna instrukshon pa trata awa di bebe, sigui nan. Si no, buska e persentahe di sodium hypochlorite bou di "active ingredient".
Usa klòro simpel, sin parfum so: no ku parfum, pa kolor seguro, ku no spat, òf ku produkto di limpiesa agregá. EPA ta bisa pa usa klòro ku a keda warda na temperatura di kamber pa menos ku un aña.
E kantidatnan aki ta di CDC i EPA di Merka. Un drùp ta di un drùpeli regular di medisina.
| Awa | Klòro 5% pa 9% (mayoria di klòro di kas merkano) | Klòro 1% |
|---|---|---|
| 1 litro (1 quart) | 2 drùp (0,1 mL) | 10 drùp (0,5 mL) |
| 4 litro (1 galon) | 8 drùp (0,5 mL), un tiki menos ku ⅛ lepel di te | 40 drùp (2,5 mL), ½ lepel di te |
| 19 litro (5 galon) | 40 drùp (2,5 mL), ½ lepel di te | 200 drùp (12,5 mL), 2 ½ lepel di te |
EPA ta duna un dosis un tiki mas chikitu pa klòro di 8,25%: 6 drùp pa 4 litro (1 galon). Si bo klòro tin otro fuersa, manera 3% òf 4%, e tabela no ta aplikabel. Sigui e etiketa òf instrukshon di bo outoridat nashonal di salubridat.
- Agregá e klòro i meskla.
- Dobla e kantidat si e awa ta turbio, ku kolor, òf hopi frio.
- Warda por lo menos 30 minüt.
- Hole e. E mester tin un holó suave di klòro.
- Si no tin holó, agregá e mesun dosis atrobe i warda otro 15 minüt.
- Si e smak ta muchu fuerte, basha e entre rekipiente limpi i laga e sinta pa algun ora.
Tableta i drùp¶
Tableta pa purifiká awa ta liviano, barata, i fásil pa warda den un saku di emergensia. Sigui e pakete exaktamente, pasobra e dosis i tempu di espera ta varia pa produkto.
CDC ta nota ku tableta di dióxido di klòro ta mata Cryptosporidium, un parásito, miéntras tableta di yodo i klòro no ta. Yodo no ta pa hende ámbaraza, ku problema di tiroides, òf sensitivo na yodo, i ningun hende mester usa e pa mas ku algun siman na un tempu.
Filtro¶
Un filtro portátil ta kita parásito si su tamaño di poro ta 1 mikron òf mas chikitu, i bakteria si e ta 0,3 mikron òf mas chikitu, segun CDC. Mayoria di filtro portátil no ta kita virus. Despues di filtrá, agregá klòro òf un tableta pa trata loke e filtro ta pèrdè.
Kuminda pa warda¶
Skohe kuminda ku no mester frigorífiko, ni kuk, i poko awa. Skohe kosnan ku bo famia kaba di kome, pasobra kalor i estrés ta mata apetito, i bo lo rotá nan den kuminda normal di tur manera.
- Piská den blik: tuna, sardina, makreel, òf salmon
- Karni den blik: galiña, corned beef, òf worst
- Bonchi, kikirikí di kabritu, i lentehas den blik
- Fruta i berdura den blik den hus òf awa
- Sopi, stew, òf chili den blik, ku por kome frio
- Mantekia di pindakas òf otro mantekia di nüs
- Galeta, biscuit, tortia di aros, i pan plat ku ta dura
- Kuminda seku ku ta kla pa kome manera aros apláná, aros inflá, òf kikirikí di kabritu tostá
- Avena, serial, granola, i barra di energia
- Fruta seku, nüs i simia
- Lechi ku ta dura sin frigorífiko den karton, òf lechi den polvo
- Kafé, te, suku i sal si bo depende di nan
- Sal pa rehidratashon orál òf pakete di elektrólito
- Dushi i snack faborito
- Habridó di blik manual, mas un di reserva
- Plato, kopa i trasto desechable pa spar awa di laba
Ora ta kalor, bai suave ku kuminda hopi saldá, ku ta hasi bo sed i ta gasta awa di bebe. Aros, pasta, bonchi seku, i fideo ta barata pero mester awa i kombustibel pa kuk, di manera ku konta nan komo ekstra, no komo e base di e kit.
Ready.gov ta bisa ku kuminda den blik komersial por wòrdu kumi for di e blik sin kalentá. Tira bai kualkier blik ku ta abolá, ta kore, hopi ensanchá, òf orín.
Kuantu kuminda¶
Apunta pa tres kuminda chikitu i un par di snack pa persona pa dia. Un manera fásil pa planiá: konta e kuminda, no e blik.
| Famia | 7 dia | 14 dia |
|---|---|---|
| 1 persona | 21 kuminda | 42 kuminda |
| 2 persona | 42 kuminda | 84 kuminda |
| 4 persona | 84 kuminda | 168 kuminda |
Bebe, hende ku diabetes, i kualkier hende ku dieta spesial mester nan mes plan. Wak bebe i yunan i promé ayudo i medisina.
Warda i rotá kuminda¶
- Warda kuminda den kaha di plástik òf metal serrá, for di piso, den e lugá mas frisku i skur ku bo tin.
- Skirbi e fecha di kompra riba kada artíkulo ku un marker.
- Pone artíkulo nobo patras i usa esun mas bieu promé.
- Kada 6 luna, kome loke ta serka di su fecha i reemplasá.
- Den kas hopi kayente òf húmedo, verifiká kada 3 luna pa insekto, orín, i pakete ensanchá.
Kome kuminda fresku promé ora korant bai¶
- Kome kuminda di frigorífiko promé.
- Sigui ku e kongeladó.
- Kuminsá ku bo kuminda warda último.
USDA ta bisa ku un frigorífiko serrá ta mantené kuminda seguro pa mas o menos 4 ora. Un kongeladó yen ta mantené su temperatura pa mas o menos 48 ora, i un mitar yen pa mas o menos 24 ora, si e porta ta keda serrá. Tira bai karni, piská, webu, lechi, i sobra ku a keda riba 4°C (40°F) pa mas ku 2 ora. E página di seguridat di kuminda i awa tin e reglanan kompleto di warda òf tira bai.
Kongelá awa awor
Yena botter limpi tres kuarto i kongelá nan promé ku e tormenta. Nan ta mantené e kongeladó frio mas largu i ta bira awa di bebe ora nan ta dishelá.
Menú di ehèmpel di 7 dia sin kuk¶
E menú aki ta usa kuminda ku ta dura sin frigorífiko so despues di e promé dia. Kambia pa kuminda ku bo famia konosé.
| Dia | Desayuno | Almuerso | Sena |
|---|---|---|---|
| 1 | Kuminda fresku for di frigorífiko | Sandwich òf sobra for di frigorífiko | Kuminda ku ta dishelá promé den kongeladó, kuká pafó |
| 2 | Serial ku lechi ku ta dura sin frigorífiko | Tuna òf sardina ku galeta | Chili òf stew den blik ku pan plat |
| 3 | Barra di granola i fruta den blik | Mantekia di pindakas riba galeta, fruta seku | Pushi den blik ku maishi den blik |
| 4 | Avena instantáneo ku awa tratá i lechi den polvo | Salada di bonchi i kikirikí di kabritu den blik | Sopi den blik ku galeta |
| 5 | Serial i un kopchi di fruta | Corned beef òf worst, galeta | Bonchi den blik ku pan plat |
| 6 | Barra di energia i nüs | Makreel òf tuna, berdura den blik | Stew den blik |
| 7 | Avena ku fruta seku | Mantekia di pindakas i bananer si bo tin | Pushi òf piská den blik ku bonchi |
Kuk sigur sin korant¶
Un fogón di kamping, fogón di gas, òf grill ta laga bo kalentá kuminda i kuk awa. Usa e pafó so, leu di ventana, porta i apertura di aire, i nunka aden, den un garashi, òf bou di un balkon tapá. Warda kombustibel fuera di kas i mantené un estinguidó di kandela serka.
Monóksido di karbon di fogón i grill
Karbon, gas i kerosin tur ta produsí monóksido di karbon, ku no tin holó ni kolor. CDC di Merka ta bisa pa nunka kima karbon òf usa un fogón di kamping di gas portátil aden. Si un hende sinti doló di kabes, mareo, debilidat, nausea, òf konfushon, saka tur hende pa aire fresku i yama bo número lokal di emergensia (911 na Merka i Kanada).