Seguridat di generadó i monóksido di karbon¶
Huracan, tifon i sikloon tropikal ta e mesun tipo di tormenta, ku nòmbernan diferente den oséanonan diferente. Tur loke ta den e guia aki ta konta pa tur nan.
Number di emergensia ta diferente pa pais. Number, ofisina i programa di yudansa ta diferente den kada pais. Bo página lokal tin e number di emergensia, ofisina di desastre i informashon di refugio pa e lugá kaminda bo ta. Hañ bo página lokal.
Enveneshamentu ku monóksido di karbon di generadó ta mata hende despues di huracan, tifon i sikloon den tur region. E gas no tin holó, kolor ni sabor, i e por mata un famia entero miéntras nan ta drumi. E página aki ta bisa bo unda pa pone un generadó, kon pa konosé enveneshamentu ku monóksido di karbon, i kon pa yena kombustibel i konektá un generadó sin start un kandela òf heridá un trahadó di liña.
Si bo hasi solamente tres kos¶
- Kore e generadó pafó so, por lo menos 6 meter (20 pia) for di kualkier ventana, porta òf apertura di aire, ku e gas di skape apuntá leu di tur kas.
- Pone un alarma di monóksido di karbon ku batería serka di kada área di drumi promé ku bo start.
- Nunka konektá un generadó na un stopkontakt di muraya. Konektá aparato na e generadó ku kabel di extenshon pa uso pafó.
Nunka kore un generadó den kas, ni ku porta habrí
Nunka kore un generadó riba un balkon, den un koredó, den un trapi, òf den un garashi, ni ku e porta habrí. Mes kos ta konta pa un karport, kelder, espasio bou di kas, kamber di warda kos, galería serrá, òf e tera bou di un ventana. Habri porta i ventana no ta laga sali sufisiente monóksido di karbon. E úniko lugá seguro ta pafó, leu di e edifisio, ku e gas di skape apuntá leu.
Unda pa pone e generadó¶
Seis meter (20 pia) for di kas ta e mínimo. Mas leu ta mihor si bo kabelnan permití.
- Pone e riba tera plat, seku i habrí unda e no por kai, i unda áwaseru i awa di inundashon no por yega.
- Apunta e gas di skape leu di bo kas i di kas di bo bisiñanan.
- Mantené e leu di ventana, porta, entrada di aire kondishoná, i ventilashon di espasio bou di kas òf desván. Serra kualkier ventana serka di dje.
- Si bo por, pone e na e banda kaminda bientu ta bai, pa bientu supla e gas leu di kas.
- Mantené yunan i animal di kas leu. E motor i e tubo di skape ta bira kayente suficiente pa kima kueru.
Nunka kore un generadó "solamente pa algun minüt" den un garashi òf banda di porta. Monóksido di karbon ta akumulá den minüt i por keda den un espasio serrá pa ora largu.
Apartamentu, flat i edifisio haltu¶
No kore un generadó riba un balkon, den un trapi, un koredó, un garashi subterráneo, òf riba un dak plat serka di ventilashon. Gas ta subi den kas ariba i rònt di bo. Si bo ta biba den un edifisio haltu, puntra e administradó di e edifisio si tin un generadó kompartí seguro, i usa un estashon di energia ku batería den bo kas na su lugá. Wak edifisio haltu.
Alarma di monóksido di karbon¶
Un alarma di monóksido di karbon ta e úniko kos ku ta avisá bo promé ku bo sinti bo malu. Alarma konektá na e red ta stòp di funshoná ora e korant ta paga amenos ku nan tin batería di reserva.
- Pone un alarma di monóksido di karbon ku batería òf ku batería di reserva riba kada piso i serka di kada área di drumi.
- Prueba esaki promé ku bo start e generadó, i warda batería di reserva.
- Kambia alarma segun e fabrikante indiká, òf kada 5 aña.
- Si e ta sona, saka tur hende pafó promé. No bai buska e kousa.
Un alarma di huma no ta detektá monóksido di karbon. Wak e etiketa.
Sintomanan di enveneshamentu ku monóksido di karbon¶
E promé sintomanan ta parse griep òf kansancio, i esei ta e motibu pakiko nan ta fásil pa pasa por altu despues di un tormenta.
- Dolor di kabes
- Mareo
- Debilidat òf kansancio
- Stòmpi malu òf vomitá
- Dolor den pechu
- Konfushon
- Bista bròmùs
- Desmayo
Hende ku ta drumi òf a bebe alkohol por muri promé ku nan nota algu. Bebe, hende mayor, hende ku ta warda yu, i hende ku malesa di kurason òf pulmon ta bira malu mas lihé.
Sospechá monóksido di karbon si mas ku un persona, òf un animal di kas, ta sinti malu na mes tempu, òf si bo ta sinti mihor ora bo sali for di kas i peor ora bo bolbe.
Si bo sospechá enveneshamentu ku monóksido di karbon
Saka tur hende, inkluí animal di kas, pa aire fresku mesora. Yama bo número lokal di emergensia (911 na Merka i Kanada) for di pafó. No bolbe drenta pa paga e generadó òf kohe pertenensia. Kualkier hende ku a desmayá, ta konfundí, ta warda yu, òf tin dolor den pechu mester bai hospital, mes si e ta sinti mihor pafó.
Na Merka, Poison Control (1-800-222-1222) tambe por duna konsehu riba ekspoeshon na monóksido di karbon.
Otro fuente di monóksido di karbon¶
Generadó no ta e úniko peliger despues di un tormenta. Tur esakinan ta produsí monóksido di karbon.
- Grill di karbon, hibachi, i fogón di karbon òf lenja. Nunka kima karbon den kas, den garashi, òf den tènt, ni pa warmu.
- Grill di gas, fogón di kamping, i kalentadó di propano òf kerosin pafó.
- Forno i fogón di gas usá pa kalentá òf kuru un kamber.
- Mashin di preshon di awa i otro herment di gasolin.
- Outo, kamion, motor i barku. Nunka kore un motor den un garashi òf espasio serrá, ni ku porta habrí. Pa kargá un telefòn òf fresk den un outo, move e kompletamente pafó promé.
Skohe un generadó mas seguro¶
Si bo ta kumpra un generadó, buska un modelo ku apagamentu outomátiko pa monóksido di karbon. E ta paga e generadó si monóksido di karbon ta akumulá serka. Na Merka, modelo sertifiká segun e estándarnan PGMA G300 òf UL 2201 tin esaki.
Generadó inverter normalmente ta mas silensioso i ta usa menos kombustibel. Nan ta produsí monóksido di karbon di tur manera, ya kada regla riba e página aki ta konta.
Estashon di energia ku batería i panel solar no ta produsí gas ningun i por wòrdu usá den kas. Nan ta traha bon pa telefòn, lus, ventilador, i algun aparato médiko. Wak suplementu di energia i lus.
Kuantu un generadó por kore¶
Kada generadó tin un kapasidat nominal den watt. Suma loke bo plania pa kore, i keda abou di esei.
- Wak e watt riba e etiketa di kada aparato.
- Kòrda ku frigorífiko, kongeladó, bomba i aire kondishoná ta mester energia ekstra pa algun sekònde ora nan ta start.
- Start e generadó sin nada konektá, despues konektá e aparato mas grandi promé i agregá e resto uno pa uno.
- Kore aparato grandi na turno, por ehèmpel e frigorífiko pa algun ora, despues e mashin di laba, na lugá di tur na mes tempu.
Si e generadó ta lucha, e lus ta baha, òf e ta paga, deskonektá algu.
Yena kombustibel¶
Un motor kayente i kombustibel ta un riesgo di kandela.
- Paga e generadó i laga e frisa promé ku bo agregá kombustibel. Kombustibel vertí riba un motor kayente por kima.
- Yena pafó, leu di kualkier flama, sigario òf chispa.
- Usa e kombustibel ku e fabrikante indiká. No mexkla kombustibel.
- Yena promé ku skuridat, pa bo no vertí kombustibel ku flashlight.
- Tene un extintor di kandela serka.
Warda kombustibel¶
- Warda kombustibel solamente den rekipiente aprobá pa kombustibel ku tapa ahustá.
- Mantené e pafó di kas, den un lugá frisku, ku sombra i bentilá, leu di e generadó i di kualkier kos ku ta hasi flama òf chispa.
- Mantené e fuera di alkanse di yunan.
- Nunka hiba bidón di kombustibel den un outo serrá.
Warda solamente loke bo por warda ku seguridat. Kombustibel ta bira bieu den algun luna, ya sigui konsehu di e fabrikante riba almasenashon i estabilisadó.
Konektá e generadó na bo kas¶
Nunka hasi backfeed riba bo kas
Konektá un generadó na un stopkontakt di muraya, hopi biaha ku un kabel ku plug na tur dos banda, ta manda energia bèk pa afó via e liñanan di korant. E por mata un trahadó di servisio públiko ku ta pensa ku e liña ta muerto, i e por elektrokutá bo òf start un kandela den bo muraya ora e red bolbe. Ta ilegal na hopi lugá.
Maneranan seguro pa usa energia di generadó ta:
- Kabel di extenshon for di e generadó pa kada aparato. Esaki ta e manera mas simpel pa kore un frigorífiko, un ventilador, algun lus, i kargadó di telefòn.
- Un switch di transferensia instalá pa un elektrisista lisensiá. E ta diskonektá bo kas for di e red pa e generadó por alimentá sirkuitonan skohí ku seguridat. Instal'é promé ku temporada di tormenta.
- Un entrada di generadó ku interlock, tambe instalá pa un elektrisista lisensiá, ku ta hasi e mes trabou pa un generadó portátil.
Kabel di extenshon¶
E kabel robes por kalentá i start un kandela.
- Usa kabel pisá marká pa uso pafó, ku tres punta, ku kapasidat di por lo menos e watt total ku bo ta konektá.
- Wak kada kabel pa kòrtá, krak i punta dobla promé ku uso.
- Desrol kabel kompletamente, i mantené nan fuera di awa.
- No pasa kabel bou di tapijt, door di porta, òf door di ventana unda nan por wòrdu mashá òf ta laga ventana habrí serka di e gas di skape.
- No uni kabel ni sobrekargá nan.
Si un kabel ta sinti tebi, desconektá e i usa un mas pisá.
Mantené e seku¶
Awa i korant huntu por mata.
- Kore e generadó riba tera seku bou di un kubrimentu habrí òf un kubrimentu traha pa generadó. Mantené e kantnan habrí pa e gas por skapa.
- Nunka kore e den awa stagná, ni toka e ku man mohá òf miéntras bo ta para den awa.
- No start un generadó ku tabata bou di awa di inundashon te ora un tékniko a inspekshon'é.
Kuida e¶
- Lesa e manual promé ku bo mester e generadó, no ku flashlight despues.
- Wak e oli kada biaha ku bo yena, i kambi'é segun e fabrikante indiká.
- Start i kore e pa un tempu kortiku mas o menos kada luna durante temporada di tormenta, pafó.
- Laga e frisa kompletamente promé ku bo kubr'é òf warda e.
- Sera e ku kandado òf kadena si robo ta un problema den bo área, ma nunka move e mas serka di kas pa protehá e.