Tifon, sikloon i huracan rònt mundu¶
Huracan, tifon i sikloon tropikal ta e mesun tipo di tormenta, ku nòmbernan diferente den oséanonan diferente. Tur loke ta den e guia aki ta konta pa tur nan.
Un huracan, un tifon i un sikloon ta e mesun tipo di tormenta ku nòmber lokal diferente. Loke ta kambia di un lugá pa otro ta e sistema di aviso: e palabra, número, kolor i periodo di tempu. E página aki ta splika e nòmbernan, e oséanonan ku nan temporadanan, i kon avisonan ta funshoná den e regionnan prinsipal di tormenta, pa bo por aktua segun e sistema unda bo ta biba òf unda bo ta biahando.
Si bo hasi solamente tres kos¶
- Hanja bo servisio meteorolóhiko nashonal i siña e dos òf tres nivel mas haltu di su sistema di aviso. Bo página di yudansa lokal ta nombr'é.
- Skirbi kiko bo lo hasi na kada nivel: prepará, terminá di prepará, bai òf buska refugio.
- Ora bo ta biahando, siña e sistema lokal e promé dia. Reglanan di kas no ta aplikabel.
Un tormenta, tres nòmber¶
Sientífikonan ta yama tur e tormentanan aki sikloon tropikal. E nòmber di tur dia ta depende di e oséano unda e tormenta ta formá.
| Unda e tormenta ta formá | Nòmber lokal | Ehèmpel di lugánan afektá |
|---|---|---|
| Atlántiko Nort, Laman Karibe, Golfo di Mexico | Huracan | Islanan karibeño, Mexico, Sentro Merka, Bermuda, Merka, Kanada Atlántiko |
| Pasífiko Nort oriental i sentral | Huracan | Kosta pasífiko di Mexico i Sentro Merka, Hawaii |
| Pasífiko Nort oksidental i Laman di Sina Sur | Tifon | Filipinas, Hapon, Taiwan, Sina kontinental, Hong Kong, Macao, Vietnam, Tailandia, Korea di Sur, Guam |
| Oséano Indiko Nort (Golfo di Bengala i Laman Arábigo) | Sikloon, òf tormenta siklónika | Indya, Bangladesh, Myanmar, Sri Lanka, Pakistan, Oman, Yemen, Somalia |
| Oséano Indiko Sudoeste | Sikloon tropikal | Madagascar, Mozambique, Mauritius, Réunion, Comoros, Mayotte, Seychelles |
| Australia i Pasífiko Sur | Sikloon tropikal | Australia, Fiji, Vanuatu, Nueva Kaledonia, Samoa, Tonga, Islanan Salomon, Papua Nueva Guinea |
Un tormenta ku pasa di un region pa otro simplemente ta kambia di nòmber. Un huracan ku ta drif pa wèst rònt di Liña Internashonal di Fecha den Pasífiko ta bira un tifon. Nada di e tormenta mes ta kambia.
E fasenan mas flaku tambe tin nòmber lokal. Un sistema ku ainda no ta un tormenta kompleto por wòrdu yamá depreshon tropikal, baho tropikal (na Australia), depreshon òf depreshon profundo (na Indya), òf perturbashon tropikal (den Oséano Indiko sudoeste). Kualkier di esakinan por trese inundashon mortal.
Un tifon hapones no ta sèmpre tan fuerte ku un huracan
Na Hapon, kualkier tormenta tropikal den Pasífiko oksidental ku bientu di mas o menos 17 meter pa sekònde (63 km/h, 39 mph) òf mas ta wòrdu yamá tifon. Esei ta e mesun fuersa ku Merka ta yama tormenta tropikal. Huzga e peliger pa medio di e avisonan, no pa e etiketa.
Pakiko e números ta diferente entre ofisinanan¶
Ofisinanan ta midi bientu di manera un tiki diferente. E Sentro Nashonal di Huracan di Merka (NHC) ta usa e promedio di bientu durante 1 minüt. Mayoria di otro servisio nashonal, inkluso esnan di Hapon, Filipinas, Hong Kong, Australia, i e servisionan franses den Oséano Indiko, ta usa un promedio di 10 minüt. Indya ta usa un promedio di 3 minüt.
Un promedio mas largu ta duna un número mas abou pa e mesun tormenta. P'esei un ofisina su sifra di fuersa por wak mas flaku ku esun di otro, mes ora nan ta di akuerdo tokante e tormenta. E tabela di kategoria di Australia tambe ta basá riba e rafaganan mas fuerte, no riba e bientu promedio.
E lès práktiko ta simpel. No kompará números entre pais, i no usa e eskala di un pais pa huzga un aviso den otro. Lesa kiko bo mes servisio meteorolóhiko nashonal ta bisa ku e tormenta lo hasi na bo area, i hasi loke e ta bisa bo.
Apps i websites por mustra e números di otro pais
Apps i websites di tempu frekuentemente ta mustra fuersa di un tormenta di un ofisina stranhero, manera un kategoria merkano pa un tifon serka Filipinas. Esnan no ta bo aviso ofisial. Bo servisio meteorolóhiko nashonal i bo ofisialnan lokal ta disidí e avisonan i ordennan di evakuashon unda bo ta.
Oséanonan i nan temporadanan¶
Kada oséano tin su mes temporada, i kada un tin un sentro regional ofisial, nombrá pa Organisashon Meteorolóhiko Mundial (WMO), ku ta sigui tormentanan i ta aconsehá e servisionan meteorolóhiko nashonal den e region ei. Tormentanan por formá fuera di e lunanan aki, di manera ku warda un kit básiko henter aña.
| Oséano | Temporada prinsipal | Lunanan mas aktivo | Sentro regional |
|---|---|---|---|
| Atlántiko Nort, Karibe, Golfo di Mexico | 1 di yüni te 30 di novèmber | Ougùstùs te oktober, mas ainda sèptèmber | NHC, Miami |
| Pasífiko Nort oriental | 15 di mei te 30 di novèmber | Yüli te sèptèmber | NHC, Miami |
| Pasífiko Nort sentral | 1 di yüni te 30 di novèmber | Yüli te sèptèmber | Central Pacific Hurricane Center, Honolulu |
| Pasífiko Nort oksidental | Henter aña | Yüli te oktober, mas ainda ougùstùs i sèptèmber | Japan Meteorological Agency, Tokio |
| Oséano Indiko Nort | Dos temporada: aprel te yüni, i oktober te desèmber | Mei, i oktober te novèmber | India Meteorological Department, New Delhi |
| Oséano Indiko Sudoeste | Novèmber te aprel | Yanüari te mart | Météo-France, La Réunion |
| Region di Australia | 1 di novèmber te 30 di aprel | Yanüari te mart | Bureau of Meteorology, Australia |
| Pasífiko Sur | Novèmber te aprel | Yanüari te mart | Fiji Meteorological Service, Nadi |
Pasífiko Nort oksidental ta e oséano mas aktivo riba mundu. E Japan Meteorological Agency ta konta un promedio di mas o menos 25 tifon pa aña den su registro. Na Filipinas, e servisio meteorolóhiko PAGASA ta bisa ku mas o menos 20 sikloon tropikal ta drenta su area di responsabilidat kada aña, i mas o menos 8 òf 9 di esakinan ta krusa e pais.
Den Oséano Indiko nort, tormentanan tin tendensia di formá promé i despues di e monsón di verano, no durante su pik. Esei ta e motibu ku Indya, Bangladesh, Myanmar i Sri Lanka ta wak tantu final di primavera komo final di otoño.
E temporadanan di hemisferio sur ta kruza e aña nobo. Pa un famia na Mozambique, Madagascar, Fiji, òf Australia nort, e siman mas riskoso frekuentemente ta kai durante e vakashonnan di verano. Nos página di temporada di huracan tin un lista di kontròl di kuminsamentu di temporada pa kada region.
Ken ta duna nòmber na tormentanan¶
Nòmber ta yuda hende sigui avisonan i evitá konfundi dos tormenta na mes tempu. WMO ta bisa ku nòmber kortiku i distinto ta redusí konfushon i eror den avisonan. Tormentanan no ta nombrá riba hende real di propósito, i nòmbernan ta wòrdu akordá di antemano pa komité regional ku ta konsistí di e paisnan den kada oséano.
Atlántiko i Pasífiko oriental. NHC ta usa seis lista di nòmber ku ta rotá, di manera ku un lista ta bolbe kada seis aña. Nòmbernan ta alterná entre nòmber di hòmber i di muhé den orden alfabétiko. Ora un tormenta ta hopi mortal òf destruktivo, e komité regional di WMO ta retirá su nòmber i skohe un reemplasamentu.
Pasífiko oksidental. E 14 miembro di e Komité di Tifon ESCAP/WMO ta kontribuí nòmber. E Japan Meteorological Agency ta duna kada tormenta e siguiente nòmber riba e lista kompartí, ku no ta kuminsá di nobo kada aña. Hopi nòmber ta palabra pa animal, flor, òf lugá, no nòmber di hende.
Filipinas. PAGASA tambe ta duna un nòmber filipino lokal na kualkier tormenta den su area di responsabilidat. Un tifon por tin dos nòmber na mes tempu: e nòmber internashonal i e nòmber di PAGASA. Boletin i notisia filipino ta usa e nòmber lokal, di manera ku siña tur dos ora un tormenta ta serka.
Oséano Indiko Nort. E India Meteorological Department ta duna tormentanan nòmber for di un lista kontribuí pa e paisnan rònt di Golfo di Bengala i Laman Arábigo. Un sistema ta risibí nòmber solamente ora e yega fuersa di tormenta siklónika, 62 km/h (39 mph). Un depreshon sin nòmber por kousa inundashon severo ainda.
Hemisferio sur. Den Oséano Indiko sudoeste, e servisionan meteorolóhiko di Mauritius i Madagascar ta duna tormentanan nòmber, traha huntu ku e sentro regional na La Réunion. Bureau of Meteorology di Australia ta duna tormentanan nòmber den e region australiano, i Fiji Meteorological Service i MetService di Nueva Zelanda ta duna tormentanan nòmber den Pasífiko Sur.
E nòmber ta bisa bo kua tormenta, no kon fuerte e ta
Un tormenta ku nòmber por ta flaku, i un tormenta sin nòmber por inundá bo kas ainda. Lesa sèmper e nivel di aviso, no solamente e nòmber.
Kon avisonan ta funshoná den kada region¶
Kada pais ta emití e avisonan pa su mes tera. Sentronan regional manera NHC, Japan Meteorological Agency, India Meteorological Department i Météo-France na La Réunion ta pronostiká e tormenta, pero bo mes servisio meteorolóhiko nashonal ta fiha e avisonan pa bo area, i bo gobièrnu lokal ta duna ordennan di evakuashon. E resúmennan abou ta yuda bo rekonosé kada sistema. Bo página di yudansa lokal tin e ofisinanan i links pa bo pais.
Atlántiko i Pasífiko oriental: vigilansia i aviso¶
Merka, mayoria di pais karibeño, Mexico, Sentro Merka, Bermuda i Kanada ta usa vigilansia i aviso. Kada gobièrnu ta emití su mes, i NHC ta lista nan den su avisonan.
- Un vigilansia ta nifika ku e kondishonnan ta posibel. E ta sali mas o menos 48 ora promé ku ta spera bientu di fuersa di tormenta tropikal, mas o menos 63 km/h (39 mph).
- Un aviso ta nifika ku ta spera e kondishonnan. E ta sali mas o menos 36 ora promé ku ta spera bientu di fuersa di tormenta tropikal.
- E konteo ta te ora e bientunan ei kuminsá, no te ora e sentro yega, pasobra ta e momento ei preparashon pafó ta bira insigur.
Merka tambe ta emití vigilansia i aviso di ola di tormenta, aviso di bientu ekstremo, i otro alertanan ku algun pais no tin. Nos página tokante vigilansia di huracan kontra aviso ta splika kada un.
Mexico: kolornan di alerta¶
Banda di vigilansia i aviso, e sistema di protekshon sivil di Mexico ta usa un eskala di alerta tempran pa sikloon tropikal yamá SIAT-CT. E tin sinku kolor, for di blou (peliger mas abou) pasando pa bèrdè, geel i oranje te kòrá (peliger mas haltu). E kolor ta depende di fuersa di e tormenta, su distansia, i kon pronto e ta yega, i tin fasenan separá pa ora un tormenta ta aserkando i ora e ta leu bai.
E kolor pa bo estado òf munisipio ta bisa bo kiko protekshon sivil ta spera di bo. Sigui bo ofisina estatal i munisipal di protekshon sivil pa ordennan di evakuashon i refugionan.
Kuba: fasenan di defensa sivil¶
Defensa Sivil di Kuba ta deklará fasenan pa kada provinsia ora un tormenta ta aserkando: un fase di informashon, un alerta di sikloon, un alarma di sikloon, i un fase di rekuperashon despues ku e pasa. E fase di alarma ta e mas serio i ta nifika ku e tormenta ta serka. Sigui bo konsehu lokal di Defensa Sivil pa instrukshon di evakuashon.
Filipinas: señal di bientu di PAGASA¶
PAGASA ta hisa Señal di Bientu di Sikloon Tropikal pa kada provinsia òf munisipio. Un número mas haltu ta nifika bientu mas fuerte i menos tempu pa prepará.
| Señal | Bientu ku ta spera | Tempu di anticipashon |
|---|---|---|
| No. 1 | Bientu fuerte, 39 te ku 61 km/h (24 te ku 38 mph) | Aden di 36 ora |
| No. 2 | Bientu di galè, 62 te ku 88 km/h (39 te ku 55 mph) | Aden di 24 ora |
| No. 3 | Bientu di fuersa di tormenta, 89 te ku 117 km/h (55 te ku 73 mph) | Aden di 18 ora |
| No. 4 | Bientu di fuersa di tifon, 118 te ku 184 km/h (73 te ku 114 mph) | Aden di 12 ora |
| No. 5 | Bientu di 185 km/h (115 mph) òf mas, di un super tifon | Aden di 12 ora |
E señal ta trata di bientu so. PAGASA ta emití avisonan separá di ploi i di ola di tormenta, i inundashon i desliz di tera ta mata hopi hende mes bou di un señal abou. Bo barangay, siudat, òf gobièrnu munisipal ta disidí tokante evakuashon, i e por ordená hende bai promé ku e señal sube. Sigui su instrukshon.
PAGASA tambe ta duna nòmber na klase di fuersa: depreshon tropikal, tormenta tropikal, tormenta tropikal severo, tifon, i super tifon (185 km/h, 115 mph, òf mas).
Hong Kong i Macao: señal numerá¶
Hong Kong Observatory ta usa un set di señal numerá. E números ta bula di 1 pa 3 pa 8, loke ta sorprendé hopi bishitante.
| Señal | Kiko e ta nifika |
|---|---|
| No. 1, Standby | Un sikloon tropikal ta aden di mas o menos 800 km (500 milha) di Hong Kong i por afektá e |
| No. 3, Strong Wind | Bientu fuerte di 41 te ku 62 km/h (25 te ku 39 mph) ta sufla òf ta spera, ku rafaga ku por pasa 110 km/h (68 mph) |
| No. 8, Gale or Storm | Bientu di fuersa di galè òf tormenta di 63 te ku 117 km/h (39 te ku 73 mph) ta sufla òf ta spera, ku rafaga ku por pasa 180 km/h (112 mph). E señal ta mustra e direkshon di bientu: NE, SE, SW, òf NW |
| No. 9, Increasing Gale or Storm | E bientu di fuersa di galè òf tormenta ta aumentá, òf ta spera ku e lo aumentá signifikativamente |
| No. 10, Hurricane | Bientu di 118 km/h (73 mph) òf mas, ku rafaga ku por pasa 220 km/h (137 mph) |
Ora ta hisa No. 8, mayoria di e siudat ta stòp: skol i hopi lugá di trabou ta sera i transporte públiko ta redusí. Planiá pa ta na kas, òf unda bo lo buska refugio, promé ku No. 8 sube, i keda aden te ora e señal ta wòrdu bahá. Macao ta usa señal numerá similar, emití pa su mes buró di tempu.
Hapon: avisonan i nivelnan di evakuashon¶
Japan Meteorological Agency ta emití avisonan di prekaushon, avisonan, i avisonan di emergensia pa bientu di tormenta, ola haltu, ola di tormenta, i ploi pisá. Un aviso di emergensia ta e mas serio i ta nifika ku un desastre di un eskala ku raramente ta wòrdu mirá ta serka. JMA ta deskribí fuersa di un tifon komo fuerte, hopi fuerte, òf violento, i su tamaño komo grandi òf hopi grandi.
Bo siudat, pueblo, òf aldea ta emití informashon di evakuashon riba un eskala di 5 nivel. Usa esaki pa disidí ora pa move.
| Nivel | Nòmber | Kiko pa hasi |
|---|---|---|
| 3 | Evakuashon di hende mayor i otro | Hende mayor, hende ku diskapasidat, i kualkier hende ku mester mas tempu mester sali di áreanan peligroso awor |
| 4 | Instrukshon di evakuashon | Tur hende den un area peligroso mester sali awor |
| 5 | Medida di seguridat di emergensia | Un desastre ta pasando òf ta pa pasa. Tuma e akshon mas seguro ku bo por mes unda bo ta |
E gobièrnu nashonal ta aconsehá tur hende den un area peligroso pa a bai ya na Nivel 4. Nivel 5 por no wòrdu emití ni un biaha, di manera ku nunka warda p'e.
Sina kontinental, Taiwan, Vietnam i Korea di Sur¶
China Meteorological Administration ta emití avisonan di tifon den kuater kolor: blou, geel, oranje i kòrá, ku kòrá e mas serio. Central Weather Administration di Taiwan ta emití avisonan di tifon pa laman i tera. E servisio hidrometeorolóhiko nashonal di Vietnam i Korea Meteorological Administration ta emití nan mes avisonan i alertanan di tifon. Den kada kaso, gobièrnunan lokal ta ordená evakuashon i sierra, di manera ku sigui nan.
Indya: avisonan di sikloon na kuater fase ku kolor¶
India Meteorological Department ta avisá gobièrnunan di estado den kuater fase, i kada fase tin un kolor.
| Fase | Ora e ta wòrdu emití | Kolor |
|---|---|---|
| Vigilansia pre sikloon | Mas o menos 72 ora padilanti, pa outoridatnan haltu di gobièrnu | Ningun |
| Alerta di sikloon | Por lo menos 48 ora promé ku tempu malu yega na kosta | Geel |
| Aviso di sikloon | Por lo menos 24 ora promé ku tempu malu yega na kosta. Ta pronostiká e punto di yegada riba tera i aktualisashon ta yega kada 3 ora | Oranje |
| Pronostiko post yegada | Por lo menos 12 ora promé ku yegada riba tera, pa áreanan den interior | Kòrá |
Riba su mapanan di tempu pa distrito, IMD tambe ta usa kolor di impakto: bèrdè ta nifika ku no mester akshon, geel ta nifika keda informá, oranje ta nifika keda prepará, i kòrá ta nifika tuma akshon. Bo gobièrnu di estado i administrashon di distrito ta ordená evakuashon i habri refugio di sikloon. Avisonan tambe ta bai riba All India Radio i Doordarshan.
IMD ta nombrá fuersa di tormenta den pasonan: depreshon, depreshon profundo, tormenta siklónika (62 km/h, 39 mph, òf mas), tormenta siklónika severo, tormenta siklónika hopi severo, tormenta siklónika extremo severo, i super tormenta siklónika (222 km/h, 138 mph, òf mas).
Bangladesh: señal di porto¶
Bangladesh Meteorological Department ta hisa señal numerá, di 1 pa 11, pa porto di laman i di riu. E números ta deskribí e peliger na e porto, i esnan mas haltu ta señal di gran peliger.
Hende di kosta frekuentemente ta usa e señal di porto komo nan ora pa aktua, i gobièrnu ta ordená evakuashon pa refugio di sikloon. Boluntarionan di Cyclone Preparedness Programme ta plama avisonan den pueblonan di kosta. Sigui nan instrukshon i bo administrashon lokal.
Australia: kategoria, vigilansia i aviso¶
Bureau of Meteorology ta rangá sikloon for di Kategoria 1 te Kategoria 5, basá riba e rafaganan mas fuerte típiko.
| Kategoria | Rafaga mas fuerte típiko | Kiko e por hasi |
|---|---|---|
| 1 | Te ku 125 km/h (78 mph) | Daño na algun kosecha, palu i karabana |
| 2 | 125 te ku 164 km/h (78 te ku 102 mph) | Daño menor na kas, daño na palu i karabana, riesgo di kòrte di korant |
| 3, severo | 165 te ku 224 km/h (103 te ku 139 mph) | Algun daño na dak i struktura, algun karabana destruí, kòrte di korant probabel |
| 4, severo | 225 te ku 279 km/h (140 te ku 173 mph) | Pèrdida signifikativo di dak i daño estruktural, skombronan peligroso ta bula, kòrte di korant ekstendé |
| 5, severo | 280 km/h (174 mph) òf mas | Extremadamente peligroso, ku destrukshon ekstendé |
E Bureau ta emití un vigilansia di sikloon tropikal ora ta pronostiká ku bientu di galè lo yega na tera aden di 48 ora, i un aviso di sikloon tropikal ora ta spera bientu di galè aden di 24 ora òf ya e ta pasando. Servisio di emergensia di estado i teritorio ta emití despues alertanan di Australian Warning System den tres nivel: Advice, Watch and Act, i Emergency Warning. Un Emergency Warning ta nifika aktua awor pa protehá bo mes.
Islanan di Pasífiko Sur¶
Fiji Meteorological Service ta pronostiká pa Pasífiko Sur i ta usa un eskala di Kategoria 1 pa 5 manera Australia. E servisio meteorolóhiko propio di kada nashon insular ta emití e alertanan i avisonan pa su islanan, i su ofisina nashonal di maneho di desastre ta duna e instrukshonnan. Riba isla chikitu, yudansa por tarda dia pa yega, di manera ku prepará pa kuida bo mes pa mas tempu.
Oséano Indiko Sudoeste: Réunion, Mauritius, Madagascar, Mozambique¶
Météo-France na La Réunion ta pronostiká tormenta pa henter Oséano Indiko sudoeste. E ta rangá nan segun bientu promedio:
| Fase | Bientu promedio |
|---|---|
| Tormenta tropikal moderá | 63 te ku 88 km/h (39 te ku 55 mph) |
| Tormenta tropikal fuerte | 89 te ku 117 km/h (55 te ku 73 mph) |
| Sikloon tropikal | 118 te ku 165 km/h (73 te ku 103 mph) |
| Sikloon tropikal intenso | 166 te ku 212 km/h (103 te ku 132 mph) |
| Sikloon tropikal hopi intenso | Mas ku 212 km/h (132 mph) |
Na Réunion, e sistema di alerta di sikloon ta pasa dor di pasonan kla. E pre alerta (geel) ta nifika un amenasa posibel den e dianan ku ta bin: informa bo i yena provishon.
Oranje ta nifika peliger aden di 24 ora: skol ta sera i bo ta prepará bo kas i un plan di refugio. Kòrá ta nifika ku peliger ta inminente, i e ta yega ku mas o menos 3 ora di aviso: despues di esei, tur biahe ta prohibí i bo ta keda aden.
Violèt ta pa un sikloon eksepshonal ku bientu riba 200 km/h (124 mph): keda enserá durante henter e alerta. Despues di e tormenta, e fase di salbaguardia ta nifika ku e sikloon a bai pero peligernan ta keda, manera vado inundá, ravina yen, i kabel di korant kaí.
Mauritius ta usa klase di aviso di sikloon, di Klase I pa Klase IV, emití pa Mauritius Meteorological Services. E klase ta subi mientras e tormenta ta aserkando i bira mas fuerte.
Na Madagascar i Mozambique, e servisio meteorolóhiko nashonal ta emití e avisonan i e ofisina nashonal pa desastre ta koordiná e respuesta i evakuashon. Den tur e lugánan aki, riu por inundá pa dia despues ku e bientu a pasa. Sigui radio lokal i bo outoridatnan lokal.
E regla ku ta funshoná tur kaminda¶
No importa unda bo ta, e mesun poko reglanan ta mantené bo seguro.
- Sigui bo mes servisio meteorolóhiko nashonal pa avisonan i bo gobièrnu lokal pa ordennan di evakuashon. Nan palabra ta final.
- Siña e nivelnan promé ku e temporada kuminsá. Durante un tormenta, no tin tempu pa buska nan.
- No huzga peliger pa un solo número. Awa di ola di tormenta i di ploi ta mata mas hende ku bientu, i e por pasa na kualkier nivel.
- Aktua tempran. Kada sistema ariba ta duna su avisonan ku tempu pa prepará, i e tempu ei ta desaparesé ora e bientu yega.
- Si bo ta un bishitante, puntra bo hotel òf anfitrión kon avisonan ta funshoná lokalmente, i wak nos página pa bishitante i turista.