Dernie 24 erdtan avan enn ouragan: dernie lis¶
Ouragan, tifon, ek siklonn tropikal se mem kalite tanpet, me zot ena diferan nom dan diferan lose. Tou seki dan sa gid la aplike pou zot tou.
Sa se dernie lis letap par letap pou dernie 24 erdtan avan enn ouragan, enn tifon ouswa enn siklonn, pou dimounn ki pe res lakaz. Li organize dapre konbien erdtan ki res avan gro divan arive. Koumans kot blok ki koresponn ar ou letan ek desann.
Si yinn finn dir ou evakie, sa paz-la pa pou ou. Al lor kouma evakie san danze aster.
Si ou fer zis trwa zafer¶
- Fini tou travay deor an premie, pandan ki li ankor kalm.
- Stok dilo pou bwar, sarz sak batri, ek met frizider ek frizer lor pli fre.
- Prepar ou lasam sekirite ek res ladan avan gro divan arive.
Ou lorlos konte ziska divan, pa ziska lizie siklonn
Kont arebour lor sa paz-la fini kan divan ariv apepre 63 km/h (39 mph), pa kan mitan siklonn-la arive. Get previzion NHC ouswa ou servis meteorolozik nasional pou kan gro divan dwa ariv kot ou. Bann lapli ek rafal kapav vini boukou erdtan avan sa.
24 a 18 erdtan avan divan: travay deor¶
Fer bann travay lour deor an premie. Sak erdtan depi aster, divan ek lapli fer zot vinn pli difisil.
- Ferm ek kroset sak volet. Met plans lor nenport ki lafnet ki pena volet. Get prepar ou lakaz.
- Rant tou seki kapav vole: meb, barbekiou, poubel, po fler, zouzou, zouti, tol twa larg ek dekorasion.
- Tir plant pandiye, pavion, karyon divan ek parasol.
- Amar seki ou pa kapav rantre.
- Netway dalo, tiyo dalo ek dren pou ki lapli kapav koule.
- Ferm rezervwar propann kot rezervwar-la, ek amar bonbonn gaz diboute.
- Ranforsi ouswa blok laport garaz ek nenport ki gran laport kouma fabrikan-la rekomande.
- Ranpli rezervwar lesans sak veikil enn dernie fwa.
- Bouz zanimo lakour lor later pli o, ek amar bato. Get zanimo lakour ek bato.
18 a 12 erdtan avan divan: dilo, kouran ek manze¶
Dilo¶
Dilo robine kapav koupe, ouswa vinn pa bon, si kouran koupe ouswa tiyo kase.
- Ranpli boutey ek bidon prop avek dilo pou bwar: omwin 4 lit (1 galon) par dimounn par zour, pou plizier zour. Si ou kapav, stok ase pou de semenn. Get dilo ek manze.
- Azout dilo pou zanimo domestik, ek pou prepar dile baba.
- Ranpli beny ek gro baket pou tir sas ek pou lave. Pa bwar sa dilo-la. Gard tipti zanfan lwin ar li.
- Zel dilo dan boutey ek sak pou gard frizer fre ek pou bwar pli tar.
Kouran¶
- Sarz sak telefonn, power bank, laptop ek lalanp rasarzab. Gard zot branse ziska kouran koupe.
- Met batri nef dan tors ek radio, ek met rezerv akote zot.
- Debrans televizion, ordinater ek lezot lekipman elektronik. Les frizider ek frizer marse.
- Si ou ena enn zenerater, met lesans ladan ek instal li deor, lwin ar lakaz. Lir sekirite zenerater avan.
- Si enn dimounn servi lekipman medikal ki marse lor kouran, verifie batri sekour ek kone kot ou pou ale si zot vinn feb. Get dimounn aze ek handikap.
Zame servi enn zenerater andan
Monoxid karbonn pena loder ek li kapav touy dan enn de-trwa minit. Servi enn zenerater zis deor, omwin 6 met (20 pie) lwin ar nenport ki lafnet, laport ouswa ventilasion. Zame servi li dan enn garaz, mem avek laport ouver.
Manze ek fre¶
- Met frizider lor so regleman pli fre, 4°C (40°F) ouswa mwins, ek frizer lor -18°C (0°F) ouswa mwins.
- Ranpli frizer net. Enn frizer ranpli gard manze bon pandan apepre 48 erdtan san kouran si laport res ferme, enn ki mwatie ranpli pandan apepre 24 erdtan.
- Kone ki enn frizider ferme gard manze bon pandan apepre 4 erdtan san kouran. Prepar pou manz ladan an premie.
- Prepar manze ki pa bizin kwit pou omwin trwa zour, plis enn ouver-bwat manyel. Get dilo ek manze.
12 a 6 erdtan avan divan: andan lakaz¶
- Bouz meb, tapi, lekipman elektronik ek zafer ki ena valer lwin ar lafnet. Si inondasion posib, lev zot depi later ouswa mont zot lao.
- Met dokiman, foto ek kopi sovgard dan enn sak inpermeab. Get dokiman ek lasirans.
- Pran foto ouswa video sak lasam, plakar ek tiroir, deor lakaz ek sak veikil. Sov zot lor internet ouswa avoy zot enn dimounn andeor landrwa-la.
- Lav linz ek vesel aster. Ou kapav pena dilo ouswa kouran pandan plizier zour.
- Met kit provizion kot ou kapav pran li dan nwar. Get provizion.
- Park veikil dan enn garaz, ouswa lor later o lwin ar pie, fil kouran ek tou seki kapav tonbe.
- Dir ou kontak andeor landrwa-la ki ou pe reste: ou ladres, kisannla avek ou, ek kan ou pou donn nouvel prosenn fwa. Dakor lor seki zot bizin fer si ou pa donn nouvel.
- Dir enn vwazin ki ou pe reste, ek get si enn dimounn pre ar ou bizin led.
6 erdtan avan divan: prepar lasam sekirite¶
Ou lasam sekirite se kot tou dimounn al kan divan arive. Prepar li aster pou ki ou pa pe fer li dan nwar.
- Swazir enn ti lasam andan san lafnet, lor plis ba planse ki pa pou inonde: enn plakar, enn lasal-de-ben ouswa enn koridor andan.
- Si inondasion posib, swazir plito enn lasam andan lor enn planse pli o, ek gard enn fason pou mont pli o. Zame rod labri dan enn grenie ferme, kot dilo ki monte kapav bloke ou.
- Met enn matla, kousin ouswa enn latab lour dan lasam-la pou rant anba si twa abime.
- Ranpli li avek dilo, gouter, tors, radio, enn bwat premie swin, medikaman, saryer ek kiksoz pou zanfan fer.
- Amenn kaz zanimo, lales, manze ek enn bak litier ouswa tapi absorban dan lasam-la.
- Gard kask ouswa kouvertir epe pou protez latet.
Res lwin ar lafnet
Lafnet ek laport an vit lage an premie. Pa get siklonn-la par enn lafnet, ek pa ouver lafnet pou "ekilibre presion". Sa enn fos kroyans, ek li les divan rantre.
3 erdtan avan divan: dernie verifikasion¶
- Aret tou travay deor. Rant tou dimounn, zanimo domestik osi, andan.
- Aktiv lalert irzans lor sak telefonn, avek son-la alime.
- Met radio avek batri lor enn stasion lokal ouswa ou servis meteorolozik nasional.
- Sov kart san koneksion, ek sov sa sit-la pou servi san koneksion.
- Met soulie ferme, enn tors ek enn siflet akote sak lili ek dan lasam sekirite. Lavitr kase ek klou pou partou apre siklonn-la.
- Sarz telefonn net enn dernie fwa.
- Bes liminozite lekran, aktiv ekonomi batri ek ferm aplikasion ki ou pa bizin.
Kan divan-la arive¶
Al dan lasam sekirite ek res laba. Gard radio alime ek res andan ziska ki lotorite dir siklonn-la finn pase, mem si li vinn kalm. Enn kalm brit kapav lizie siklonn, ek divan pou retourne depi lot kote. Get lizie siklonn.
- Avoy SMS olie apele. SMS pase kan apel pa pase, ek zot servi mwins batri.
- Si enn avertisman tornad anonse, res dan lasam andan ki pli ba. Get tornad.
- Si dilo rantre, mont anler, pa sorti deor. Get inondasion.
- Si siklonn-la lan ek li dir plizier zour, rasionn ou manze ek ou batri, me kontinie bwar dilo ki ou bizin. Get siklonn ki dire lontan.
Tou lezot zafer ki arive kan siklonn-la lor ou dan pandan siklonn-la.
Si ou pena boukou letan¶
Si gro divan zis enn de-trwa erdtan lwin ek ou finn fer pe zafer, fer sa bann-la dan lord:
- Rant tou dimounn andan, zanimo domestik osi.
- Ranpli rezervwar avek dilo pou bwar.
- Sarz telefonn ek power bank.
- Rasanble medikaman, dokiman, soulie, tors ek radio dan enn sel lasam andan san lafnet.
- Avoy SMS ou kontak andeor landrwa-la pou dir kot ou ete.