Inondasion pandan enn ouragan: ki pou fer¶
Ouragan, tifon, ek siklonn tropikal se mem kalite tanpet, me zot ena diferan nom dan diferan lose. Tou seki dan sa gid la aplike pou zot tou.
Nimero irzans diferan dapre pei. Nimero, lazans, ek program led diferan dan sak pei. Ou paz lokal ena nimero irzans, biro dezas, ek linformasion lor sant refiz pou kot ou ete. Trouv ou paz lokal.
Si dilo pe rant dan ou lakaz, al lor enn letaz pli o aster mem. Pa rant dan enn grenie ferme, ek pa sorti deor dan dilo, sof si bann lotorite dir ou fer sa ouswa si batiman-la pe kraze.
Sa paz-la dir ou ki pou fer kan inondasion koumanse pandan enn ouragan, tifon ouswa siklonn, ki dilo-la sorti dan lamer, dan lapli ouswa dan enn lariviyer. Li ekrir pou lir vit, lor enn telefonn, par enn dimounn ki deza mouye.
Si ou fer zis trwa zafer¶
- Monte, pa sorti. Al lor letaz pli o ki an sekirite, ek pran ou telefonn, dilo ek enn tors.
- Pa grinp dan enn grenie ferme. Dilo ki pe monte kapav bloke ou laba.
- Zame mars, naze ouswa kondir dan dilo inondasion.
Azir aster: dilo pe monte¶
- Apel ou nimero irzans lokal (911 Leta-Zini ek Kanada) si ou kapav bizin sovtaz. Fer li boner, pandan ki telefonn ankor marse ek avan dilo vinn o.
- Amenn tou dimounn, ansam ar zanimo lakaz, lor letaz pli o. Ed zanfan, dimounn aze ek tou dimounn ki pa kapav mont leskalie avan.
- Pran ou sak evakiasion, dilo pou bwar, medikaman, telefonn, power bank, tors, siflet ek enn zafer kouler vif pou fer sinp.
- Ferm kouran prinsipal zis si tablo disjonkter sek ek ou pa dibout dan dilo.
- Avoy enn mesaz ar enn kamarad ouswa enn manb fami: ou ladres, konbie dimounn ar ou, nivo dilo, ek ki ou pe mont anler.
Apre res kot ou ete, res vizib ek kontinie ekout radio.
Trwa kalite inondasion¶
Ouragan inond later dan trwa fason. Sakenn azir diferaman, ek ou kapav gagn plis ki enn dan mem tanpet.
| Kalite inondasion | Kot li frape | Ki vites | Ki pou fer |
|---|---|---|---|
| Lamare siklonik (dilo lamer ki pouse lor later) | Lakot, labe, lanbousir lariviyer, zil ba | Kapav monte byin vit, ar vag lor la | Ou ti bizin ale avan tanpet. Si ou ankor la, al lor letaz pli o enn batiman for |
| Inondasion soudin (lapli for) | Lari, ti-lariviyer, vale, flan montagn raid, lavil | Souvan dan 6 erdtan apre lapli for, parfwa dan enn de-trwa minit | Al lor enn landrwa pli o ouswa enn letaz pli o, lwin ar ti-lariviyer ek dren |
| Inondasion lariviyer | Lelong lariviyer, souvan byin lwin ar lakot | Kapav kontinie monte pandan plizir zour apre tanpet | Swiv avertisman lariviyer ek ale boner si zot dir ou |
Lamare siklonik se parti pli mortel dan boukou tanpet
Lamare siklonik kapav pous lamer plizir kilomet andan later ek monte pli o ki enn lakaz ar enn sel letaz. Si ou res dan enn zonn lamare siklonik ek bann lotorite ti donn lord pou ale, landrwa pli an sekirite ti ailer. Si ou bloke, mont pli o ki ou kapav dan batiman pli for ki ou kapav atrape, ek apel pou sovtaz. Get Zonn evakiasion.
Inondasion soudin vinn vit. Enn pti lariviyer montagn kapav monte 3 met (10 pie) dan mwins ki enn erdtan. Dan landrwa raid kouma Puerto Rico, Taiwan, Filipinn, Fidji ouswa montagn Ayiti ek Zamaik, inondasion kapav anport labou, ros ek pie dibwa. Get Long tanpet ek plizir zour lapli pou glisman terin ek koule debri.
Inondasion lariviyer vinn plitar. Apre enn tanpet dousman, lariviyer kapav kontinie monte pandan plizir zour, mem apre ki lesiel finn kler. Sa arive dan gran delta lariviyer Bangladesh, Lind, Myanmar ek Mozanbik, ek dan lavil lwin ar lakot depi Honduras ziska Louiziann.
Monte, pa sorti¶
Sorti deor dan dilo ki pe kouran boukou pli danzere ki res dan enn batiman ki pe inonde. Divan, debri ek kouran tou deor, ek ou pa kapav trouv seki anba sirfas dilo. Res andan ek monte.
Al lor letaz pli o. Dan enn lakaz ar enn sel letaz, grinp lor enn kontwar, latab ouswa lili superpoze solid kouma dernie swa, ek kontinie get ki vites dilo pe monte.
Kit batiman zis si:
- bann lotorite dir ou fer sa, ek donn ou enn semin
- batiman-la pe kraze, pe pran dife ouswa dilo pe anport li
- dilo pou bientot ariv landrwa pli o ki ou kapav atrap andan
Si ou bizin sorti, al lor lakouvertir ouswa dan enn batiman pli o pre, pa dan kouran. Met enn zilet sovtaz si ou ena enn. Tini ou kanmarad ek enn zafer fix.
Grenie ek lakouvertir¶
Pa grinp dan enn grenie ferme
Dimounn noye dan grenie kan dilo kontinie monte ek zot pa kapav sorti. Zame rant dan enn grenie ouswa lespas anba lakouvertir ki ferme. Al lor letaz pli o batiman-la olie, ek gard enn lafnet ouswa balkon ki ou kapav atrape.
Mont lor lakouvertir se enn dernie swa, zis kan dilo pou ariv ziska ou andan. Lakouvertir glisan ek expoze ar divan. Res ba, tini enn zafer fix, atas ou lor laseminee ouswa enn tiyo ventilasion si ou kapav, ek kontinie fer signal.
Lakaz lor pilotis ek sant refiz ar plizir letaz¶
Dan landrwa kot lakaz leve lor poto, kouma serten parti Filipinn, Bangladesh, Vietnam ek Zil Pasifik, plans leve-la se ou landrwa an sekirite ziska ki dilo pros li. Mont zanfan ek zafer ki ena valer lor etazer ouswa grenie pli o.
Si enn sant refiz siklonn ouswa enn lekol for ar plizir letaz pre ek bann lotorite dir pou al laba, ale avan dilo vinn profon. Dan Bangladesh ek lakot Lind, sant refiz siklonn konstrir pou sa. Ou paz led lokal donn lis sours ofisiel pou sant refiz pre ar ou.
Elektrisite ek gaz¶
Dilo ek elektrisite touye. Si ou tablo disjonkter ouswa bwat fizib sek ek ou kapav atrap li san dibout dan dilo, ferm kouran prinsipal.
Si tablo-la mouye, si ou pe dibout dan dilo, ouswa si ou pa sir, pa tous li. Res deor nenport ki lasam kot dilo finn ariv ziska priz, fil ouswa laparey. Si ou trouv letensel ouswa ou tann bourdonnman, krepitman ouswa pete, sorti dan sa lasam-la tousuit.
Ferm gaz natirel zis si ou santi gaz ouswa bann lotorite dir ou. Kan li ferme, zis konpayi gaz ki bizin rouver li. Si ou servi gaz an bonbonn, ferm vann lor bonbonn.
Zame mars ni kondir dan dilo inondasion¶
Dilo ki pe kouran vit ki ena zis 15 santimet (6 pous) profonder kapav fer enn adilt tonbe. Dilo ki pe kouran ki ena 30 santimet (1 pie) profonder kapav anport laplipar loto. Dilo ki ena 60 santimet (2 pie) profonder kapav anport SUV ek kamion.
Dilo inondasion kasiet seki anba li: fil kouran ki finn tonbe, trou dezou ek dren ouver, semin ki dilo finn manze, debri ki koupe ek serpan. Souvan li melanze ar dilo dezou, karbiran ek prodwi simik. Ou pa kapav kone ki profonder ouswa ki vites li ena zis kan ou get li.
Fer demi-tour, pa noye
Boukou lamor dan inondasion arive dan loto. Si ou trouv dilo lor enn semin, fer demi-tour. Zame kondir otour enn barier. Semin anba dilo-la kapav finn disparet.
Si ou pena swa ki pou pas dan dilo¶
Sa zis pou ka kot si ou reste ou pou noye, par egzanp kan batiman-la pe kraze.
- Met enn zilet sovtaz si ou ena enn. Sinon, tini enn zafer ki flote, kouma enn glasier ouswa enn bidon plastik ar so bouson.
- Al ver landrwa pli o, pa lelong kouran.
- Tate devan ou ar enn baton ouswa enn poto pou trou ek dren.
- Gard ou soulie dan ou lipie. Tini lame lezot dan enn lign, ar dimounn pli for kote kot dilo pe sorti.
- Res lwin ar fil kouran, poto ek dilo ki pe kouran vit ant batiman.
Fer signal pou led¶
Si ou bloke, apel ou nimero irzans lokal (911 Leta-Zini ek Kanada) ek donn ou ladres egzak, konbie dimounn ar ou ek nenport ki bezwin medikal. Si lapel pa pase, esey enn mesaz. Serten pei aksepte mesaz lor nimero irzans. Ou paz led lokal dir si pou ou pei li parey.
Avoy enn mesaz ar enn manb fami ouswa kamarad ki lwin ar ou landrwa ar mem linformasion, pou ki enn dimounn deor kone kot ou ete. Demann zot apel pou ou si ou lapel pa pase.
Apre fer li fasil pou trouv ou:
- Al kot enn lafnet, balkon ouswa lor lakouvertir kot dimounn kapav trouv ou depi lao ek depi enn bato.
- Fer sinp ar enn latwal ouswa dra kouler vif lazourne. Pann enn dra par lafnet si ou bizin bouz depi la.
- Alim enn tors aswar, par pti kou pou ekonomiz batri.
- Soufle enn siflet trwa pti kou, apre pose, ek refer. Trwa nenport ki zafer se enn lapel pou led.
- Ekrir enn gran "HELP" lor enn dra ouswa lor lakouvertir ar lapintir ouswa skots si ou kapav.
Pa esey naze pou sove. Lekip sovtaz ena bato ek zot kone semin. Ou travay se res vizib ek res vivan.
Si ou loto dan dilo¶
Azir tousuit. Enn loto kapav flote pandan enn tigit letan apre li koule, ek kan dilo pe pous lor laport, li byin difisil pou ouver. Souvan lafnet se semin pou sorti.
- Detas ou sintir sekirite. Pa perdi letan pou apel led aster.
- Ouver lafnet tousuit, pandan ki lafnet elektrik kapav ankor marse.
- Si li pa ouver, kas enn lafnet lor kote, pre ar enn kwin, ar enn zouti pou kas lafnet ouswa ar bann baton metal enn repoz-latet. Pa esey kas parbriz.
- Detas zanfan, pli gran avan, ek pous zot deor avan ou.
- Sorti ek mont lor latet loto si dilo pe kouran, ouswa al lor enn landrwa pli o si ou kapav fer li san mars dan dilo ki pe kouran vit.
- Apel ou nimero irzans lokal kan ou finn sorti.
Pa atann ki loto ranpli pou ki laport ouver. Sa se enn dernie swa zis si nanye lot pa marse.
Gard enn zouti pou kas lafnet pre ar ou
Enn pti zouti pou kas lafnet ek koup sintir pa kout ser. Gard li lor ou porte-kle ouswa dan pos laport, kot ou kapav atrap li kan ou sintir atase, pa dan bwat ganz ni dan cof.
Atann sovtaz¶
Sovtaz kapav pran plizir erdtan, ek dan gro inondasion li kapav pran enn zour ouswa plis. Prevwar pou atann.
- Res ansam, dan enn sel landrwa, pre ar landrwa kot ou pe fer signal.
- Res so ek sek. Linz mouye tir lasaler ou lekor mem dan landrwa tropikal. Anvlop ou dan kouvertir ouswa sak plastik.
- Bwar dilo ki sorti dan ou stok, zame dan inondasion. Rasionn manze, pa dilo.
- Ekonomiz batri ou telefonn: get mesaz sak erdtan, apre tengn li ouswa met li lor ekonomi batri ankor.
- Kontinie ekout radio pou nouvel lor sovtaz ek kot pou ale.
- Gard zanfan ek zanimo lakaz deor dilo. Dilo inondasion kapav anport dilo dezou, prodwi simik ek debri ki koupe.
Si enn koupir ouswa enn blesir tous dilo inondasion, lav li ar dilo prop ek savon pli vit ki ou kapav ek gard li kouver. Get li pandan bann zour apre pou rouz, anflir ouswa pi, ek al get enn travayer lasante si li vinn pli pir. Get Risk pou lasante apre enn tanpet.
Kan lekip sovtaz ariv, fer seki zot dir. Zot kapav pran zis dimounn, ek zot kapav pa kapav pran zanimo lakaz ouswa sak. Gard ou sak evakiasion, medikaman ek dokiman dan enn sak ki pa les dilo pase, pare pou donn zot.
Ka spesial¶
Gran bilding ouswa blok apartman. Res lor enn letaz pli o ki dilo. Pa servi lasanser, ek pa desann dan lobi ouswa garaz pou get loto. Get Gran bilding.
Lakaz mobil ouswa karavann. Zot kapav flote ek sorti lor zot sipor. Si dilo pe monte ek enn batiman solid pre ek ou kapav ariv laba san travers dilo, al laba. Get Lakaz mobil.
Lakour ouswa zanimo. Pa mars dan dilo pou bouz zanimo lakour pandan tanpet. Ou lavi pas avan, ek plan pou zanimo bizin fer avan tanpet. Get Zanimo lakour ek gro zanimo.
Lor enn bato. Al lor later si ou ankor kapav. Get Bloke deor ouswa dan enn loto.