Plan preparasyon pou siklòn¶
Siklòn, tifon, ak siklòn twopikal se menm kalite tanpèt la, ak non diferan selon oseyan an. Tout sa gid sa a di a valab pou yo tout.
Yon plan preparasyon pou siklòn se yon ti lis desizyon ou pran anvan tanpèt la, pou lè l vini ou jis gen pou swiv yo. Paj sa a ba w senk desizyon pou pran kounye a, yon kalandriye pou lè yon tanpèt fòme, ak bon gid pou kay ou, lajan ou ak fanmi w.
Siklòn, tifon ak siklòn twopikal se menm kalite tanpèt ki gen non diferan dapre rejyon an. Tout sa ki nan seksyon sa a sèvi pou yo tout, kèlkeswa kote w ap viv.
Kòmanse la a: sa pou w fè semèn sa a¶
Si sezon an deja kòmanse, oswa si ou pa janm fè yon plan, fè bagay sa yo kounye a. Chak youn pran mwens pase inèdtan.
- Chèche zòn evakyasyon w, oswa mande biwo ijans lokal ou si yo mande zòn ou pati lè gen gwo tanpèt. Ekri repons lan sou papye. Gade Konnen zòn evakyasyon siklòn ou.
- Chwazi yon kote pou w ale andeyò zòn danje a, epi rele moun ki la yo pou mande si ou ka vini.
- Chwazi yon kontak ki rete byen lwen, epi anrejistre nimewo l nan chak telefòn ak sou papye. Gade Rete an kontak lè rezo yo tonbe.
- Limen alèt ijans yo sou telefòn ou epi enskri w pou resevwa alèt gouvènman lokal ou. Gade kijan alèt yo rive jwenn ou.
- Filme yon videyo chak chanm lakay ou epi sere l yon kote andeyò kay la.
Si ou fè twa bagay sèlman¶
- Konnen si ou dwe kite kote w ye a lè gen yon gwo tanpèt, ak kote w ap ale.
- Deside depi kounye a ke lè ofisyèl yo di zòn ou an pati, ou pati.
- Sere dlo ak manje pou omwen sèt jou (vize 14), ak medikaman pou 14 jou, tikras pa tikras.
Kilè sezon an ye¶
Sezon tanpèt yo pa menm dapre oseyan an, kidonk planifye pou mwa ki enpòtan kote w ap viv. Sèvis meteyo nasyonal ou a anonse dat pa l pou sezon an.
| Rejyon | Sezon prensipal | Egzanp |
|---|---|---|
| Atlantik Nò, Karayib, Gòlf Meksik | 1 jen rive 30 novanm, pi aktif nan mwa dawout rive oktòb | Jamayik, Kiba, Bahamas, Meksik, Etazini |
| Pasifik Nòdès | 15 me rive 30 novanm | Kòt Pasifik Meksik ak Amerik Santral |
| Pasifik Santral Nò | 1 jen rive 30 novanm | Awayi |
| Pasifik Nòdwès | Tout ane a, pi aktif jiyè rive novanm | Filipin, Japon, Taywan, Vyetnam, Lachin |
| Oseyan Endyen Nò | De pik: avril rive jen ak oktòb rive desanm | End, Bangladèch, Myanma, Sri Lanka, Oman |
| Pasifik Sid ak Ostrali | Novanm rive avril | Fidji, Vanuatu, Tonga, Ostrali |
| Oseyan Endyen Sidwès | Novanm rive avril | Madagaskar, Mozanbik, Moris, Larenyon |
Tanpèt ka fòme andeyò mwa sa yo. Si w ap viv nan yon rejyon siklòn, kenbe plan ou ak kit ou pare tout ane a, epi fè yon revizyon konplè yon mwa anvan sezon ou an kòmanse. Gade Sezon siklòn ak Tanpèt atravè mond lan.
Senk desizyon yo¶
1. Konnen si ou dwe pati¶
Pifò moun ki mouri nan tanpèt sa yo mouri akoz dlo, pa van: monte dlo lanmè (storm surge) sou kòt la ak inondasyon akoz lapli andedan peyi a. Biwo ijans lokal ou a dekri ki zòn ki dwe evakye.
Gen kote ki itilize zòn ak lèt oswa nimewo, lòt kote yo site non vilaj, "barangay" oswa katye ki ba. Chèche konnen ki zòn ou ye, ki jan w ap tande lòd la, ak ki jan w ap soti. Gade Konnen zòn evakyasyon siklòn ou.
2. Ekri yon plan pou kay la¶
Ekri ki kote w ap ale si w rete, si w kite pou yon kote tou pre, ak si w pati byen lwen. Ajoute ki moun ki ap pran timoun yo, ki moun ki ap ede yon fanmi ki pa ka deplase fasil, ak sa w ap fè ak bèt yo. Tout sa antre sou yon sèl fèy papye. Gade Fè yon plan ijans pou fanmi.
3. Planifye ki jan w ap rete an kontak¶
Rezo telefòn yo tonbe oswa yo ankonbre pandan gwo tanpèt. Antann nou pou voye tèks olye nou rele, pou gen yon kontak andeyò rejyon an, pou verifye youn lòt chak jou a yon lè fiks, ak pou gen yon radyo pou nouvèl ofisyèl. Gade Rete an kontak lè rezo yo tonbe.
4. Prepare founiti ak papye yo¶
Sere omwen sèt jou dlo ak manje, ap travay pou rive nan 14, kenbe 14 jou chak preskripsyon, epi prepare yon ti sak pou pati pou chak moun. Mete kopi pyès idantite w ak papye asirans ou nan yon sak ki pa pran dlo. Ou ka bati tou de dousman pandan plizyè mwa. Gade lis founiti pou siklòn, Prepare w ak ti bidjè ak Asirans siklòn ak dokiman enpòtan.
5. Fè kay ou pi solid¶
Ranje do kay la, planifye ki jan w ap kouvri fenèt yo, netwaye kanal dlo yo, epi aprann kijan pou koupe dlo, gaz ak kouran. Ti travay ou fè nan mwa kalm yo anpeche anpil domaj. Gade Prepare kay ou pou yon siklòn.
Lè yon tanpèt fòme: swiv kalandriye a¶
Pifò tanpèt bay plizyè jou avètisman. Ofisyèl yo monte alèt yo pa etap, pa egzanp yon siveyans epi yon avètisman, oswa Siyal No. 1 k ap monte rive No. 3 ak plis. Kalandriye preparasyon pou siklòn nou an di w sa pou w fè 7 jou, 3 jou, 2 jou, 1 jou ak 12 è anvan tanpèt la rive, dapre alèt sa yo.
Gen tanpèt ki bay ti avètisman
Yon tanpèt ka fòme tou pre tè a oswa vin pi fò rapidman. Si plan ou ak kit ou pare anvan sezon an, yon ti avètisman vle di yon sèl jou chaje olye yon kriz.
Jwenn gid ki bon pou sitiyasyon w¶
Pifò gid isit la sèvi pou tout moun. Paj sa yo kouvri sitiyasyon ki chanje plan an.
Tout moun
- Kalandriye preparasyon pou siklòn: sa pou w fè chak jou lè tanpèt la ap pwoche.
- Fè yon plan ijans pou fanmi: yon plan pou w ranpli ak kote w ale ak ki moun ki fè kisa.
- Konnen zòn evakyasyon siklòn ou: zòn ou, wout ou ak yon kote pou w ale.
- Rete an kontak lè rezo yo tonbe: tèks, kontak andeyò rejyon an, radyo ak chaje telefòn.
- Prepare kay ou pou yon siklòn: do kay la, fenèt, pòt, lakou ak koupe sèvis yo.
- Asirans siklòn ak dokiman enpòtan: kouvèti inondasyon, franchiz, yon lis bagay lakay ou ak papye pou pwoteje.
- Prepare w pou yon siklòn ak ti bidjè: etap gratis, founiti bon mache ak sa pou w achte an premye.
Lakay ou
- Preparasyon siklòn pou lokatè ak apatman: asirans lokatè, mèt kay ak plan batiman w lan.
- Sekirite siklòn nan yon gwo batiman: van sou etaj anwo yo, asansè, ponp dlo ak kilè pou kite batiman an.
- Kay mobil ak kay prefabrike nan yon siklòn: poukisa w planifye pou w pati, ak ki jan pou prepare anvan w ale.
- Prepare bato w pou yon siklòn: mete l atè oswa kite l, kòd ak friksyon, ak plan pò a.
Fanmi ou
- Planifikasyon siklòn pou granmoun aje, moun andikape ak bezwen medikal: medikaman, kouran pou aparèy medikal, èd pou evakye ak rezo sipò.
- Sekirite siklòn pou vizitè ak touris: alèt, otèl, pati bonè ak vòl lè w lwen kay ou.
- Planifikasyon siklòn pou ti biznis: anplwaye, done, machandiz, asirans ak rouvri.
Lis verifikasyon anvan sezon an¶
Fè sa yon fwa pa ane, anviwon yon mwa anvan sezon ou an kòmanse.
- Mwen verifye zòn evakyasyon m oswa zòn mwen an ankò, paske kat yo chanje
- Mwen konfime kote nou ap ale ak ke yo toujou ka pran nou ansanm ak bèt nou yo
- Mwen mete plan fanmi an ajou epi pataje l ak tout moun, ansanm ak kontak andeyò rejyon an
- Mwen verifye ke alèt ijans yo limen nan chak telefòn
- Mwen ranplise dlo ak manje pou omwen sèt jou ak medikaman pou 14 jou, epi ranplase tout sa ki ekspire
- Mwen prepare oswa mete ajou yon sak pou pati pou chak moun ak chak bèt
- Mwen revize asirans lan, ansanm ak kouvèti inondasyon ak franchiz tanpèt la
- Mwen anrejistre yon nouvo videyo kay la epi sere l andeyò kay la
- Mwen kopye dokiman yo nan yon sak ki pa pran dlo ak nan yon dosye dijital ki an sekirite
- Mwen verifye do kay la, pyebwa yo, kanal dlo yo ak kouvèti fenèt yo
- Mwen enskri pou jwenn èd pou evakye si yon moun lakay la bezwen sa
- Mwen pratike plan an yon fwa: wout la, verifikasyon youn lòt la, sak pou pati yo