Kugona kurarama pashure pehurricane¶
Hurricane, typhoon, uye tropical cyclone ndiwo dutu rimwe chete, rine mazita akasiyana mumakungwa akasiyana. Zvose zviri munhungamiro iyi zvinoshanda kwaari ose.
Nhamba dzedambudziko dzinosiyana nedzimwe nyika. Nhamba, masangano, uye zvirongwa zverubatsiro zvinosiyana munyika imwe neimwe. Peji rako renharaunda rine nhamba dzedambudziko, hofisi yedambudziko, uye ruzivo rwenzvimbo dzekuvanda dzenzvimbo yauri. Wana peji rako renharaunda.
Peji iri rinokubatsira kutarisira pfungwa nemuviri wako pashure pehurricane, typhoon, kana cyclone, kutsigira vanhu vakakupoteredza, uye kuziva nguva yekubvunza rubatsiro rwakawanda. Kushushikana nekusuwa zvakajairika pashure pedutu. Mavhiki nemwedzi ekuvandudza anogona kuva akaoma kupfuura dutu racho, saka ronga izvi.
Kana uchiita zvitatu chete¶
- Tarisira zvinodiwa: kurara, zvokudya, mvura, uye kuzorora shoma zuva rega rega. Pfungwa yako haigoni kudzikama kusvikira muviri wako wadzikama.
- Ramba wakabatana. Taura nevanhu waunovimba navo, uye usafambe nerwendo urwu wega.
- Kana iwe kana munhu waunoda ari kutambudzika, bvunza rubatsiro. Kana mumwe ari panjodzi, fonera nhamba yako yedambudziko yenharaunda. MuUnited States, Disaster Distress Helpline pa1-800-985-5990 ndeyemahara uye yakavhurwa zuva rese, mazuva ese.
Maitiro ejairika kuchiitiko chisiri chejairika¶
Anenge munhu wese akararama nedambudziko ane mamwe emaitiro aya mumazuva nemavhiki anotevera:
- Matambudziko ekurara, kurota nhemamusasa, kana kurara zvakawanda kupfuura jairika
- Kunzwa kusanzwa chinhu, kusagadzikana, kusuwa, kushushikana, kana kutsamwa, dzimwe nguva zvese muzuva rimwe chete
- Matambudziko ekufokasa, kurangarira, kana kuita sarudzo dziri nyore
- Musoro unorwadza, matambudziko edumbu, kurwadziwa, uye kuneta
- Kudzokorora dutu mupfungwa, kana kuvhundutswa nemhepo nemvura
- Mhosva pamusoro pezvawakaita kana kusaita, kana pamusoro pekuva nerombo rakanaka kupfuura muvakidzani
- Kutsamwira vanhu vaunoda, kana kuda kuva wega
Izvi maitiro ejairika kuchiitiko chisiri chejairika. Hazvisi chiratidzo chekushaya simba. Kuvanhu vazhinji, zvinoderera mumavhiki mashoma upenyu hwozova nekufungidzirwa zvakawanda.
Chekutarisira mumwedzi inouya¶
Kuvandudza hakutevere mutsara wakati twasuka, asi vanhu vazhinji vanopfuura nezvikamu zvakafanana.
- Mazuva ekutanga. Adrenaline nemabasa anokasira anogona kuvanza kuti unonzwa sei. Vanhu vazhinji vanonzwa kudzikama zvinoshamisa, wozonzwa kuneta uye kuderera basa richinonotsa.
- Mavhiki ekutanga. Kurara kunowanzova kwakaipa, uye kushushikana kunogona kukwira mabasa anokasira apera uye basa rinononoka rema claim nekugadzirisa richitanga.
- Mwedzi ekutanga. Hurongwa hunodzoka zvishoma nezvishoma. Maitiro anofanira kuderera zvishoma nezvishoma. Kana zvisizvo, ona zviratidzo pazasi.
- Anniversary nemwaka unotevera. Mazuva, ruzha rwemvura kana mhepo, nekufanotaura zvinogona kudzosa maitiro. Izvi zvakajairika. Ronga izvi uchiudza mhuri kare uye kusarudza anotofonerwa.
Matanho ako ekutanga¶
Kana zvese zvichinzwika zvakanyanya, tanga nezvaunogona kudzora nhasi.
- Dya chimwe chinhu, kunyange usina nzara. Nwa mvura.
- Zorora kana uchigona, kunyange kweminitsi 15.
- Taura nemunhu: mhuri, shamwari, muvakidzani, mutungamiri werutendo.
- Sarudza basa rimwe kana maviri anhasi, uye urege dzasara dzimirire.
- Tarisa nhau panguva dzakatemwa chete, kubva kumabviro epamutemo.
- Ita chinhu chidiki chinonzwika chejairika: geza, uchinje zvipfeko, ubike tii, unamate, kana utambe mutambo nevana.
Kurara¶
Kurara kazhinji ndicho chinhu chekutanga chinoenda pashure pedutu, uye kuchidzoka kunobatsira zvese zvimwe. Edza kurara nekumuka panguva yakafanana zuva rega rega, kunyange mazuva achivhiringika. Chengeta nzvimbo yaunorara ine rima, inotonhora, uye yakanyarara sekugona kwako.
Dzivisa caffeine masikati manheru. Doro ringabatsira kurara, asi inoderedza kurara gare gare husiku. Kana usingagoni kurara, simuka uye uite chimwe chinhu chakanyarara pachiedza chakaderera kwenguva pane kuramba uchivata uchifunganya.
Chengeta notebook pedyo nemubhedha. Kana kufunganya kuchikuchengeta wakamuka, zvinyore pasi uye uzviudze kuti uchazvibata mangwanani. Izvi hazvigadzirisi dambudziko, asi zvinowanzobatsira pfungwa kurega.
Kana uri kurara munzvimbo yekuvanda, imba yehama, kana imba izere, earplugs, eye mask, kana jira pamaziso zvinogona kubatsira. Zorora masikati kana uchigona.
Hurongwa nekukunda kudiki¶
Hurongwa hunoratidza muviri wako kuti zvimwe zvinhu zvichiri kudzorwa. Dya nguva dzakajairika, geza, uye uchengete zvinoitika zvidiki zvakajairika senge kofi yemangwanani, kunamata, kana kufamba. Kana vana vachiwanzova nenyaya pakurara, chengeta nyaya iyi, kunyange nemwenje.
Isa structure pazuva rimwe nerimwe: basa rimwe kana maviri rekuchenesa, foni imwe kumushandisi wainishuwarenzi kana hofisi yerubatsiro, uye nguva yakajeka yekumira. Rondedzero refu dzisina mugumo dzinowedzera kushushikana. Cherechedza kukunda kudiki, senge magetsi achidzoka kana meal yekutanga patafura yako, uye uzvitaure zvichinzwika.
Nhau nesocial media¶
Zvakajairika kuda kuziva zvigadziridzo zvese. Maawa emifananidzo yekukuvara, manyepo, nenharirano dzinotsamwa zvinochengeta muviri wako wakazvimba. Tarisa nhau panguva dzakatemwa, kaviri pazuva kwakawanda, uye uitore kubva kumabviro epamutemo senge hofisi yako yekufanotaura mamiriro ekunze yenyika, hofisi yako yenyika yedambudziko, nehurumende yako yenharaunda.
Nyaradza ma group chat anopararira manyepo. Isa foni pasi panguva yemeal nerima risati rasvika. Chaunoda kuziva chichiri kuzovapo mangwanani.
Kusuwa nekurasikirwa¶
Vanhu vanosuwa pashure pemadutu kumhando zhinji dzekurasikirwa: munhu, mhuka, imba, bhizimisi, zvirimwa, chechi, nharaunda, kana kungonzwa kuchengeteka. Zvese izvi kurasikirwa chairo. Hapana nzira yakanaka kana nguva yakakodzera yekusuwa.
- Rega unzwe kusuwa, kutsamwa, kana kusanzwa chinhu pasina kuzvitonga.
- Chengeta zvatinojairira nezvekunamata zvinokosha kwauri nenharaunda yako, kunyange mune chimiro chakareruka.
- Chengeta zvaunogona zvemifananidzo nezvinorangaridza. Peji rekuchenesa rinotsanangura kuti sei.
- Bvuma kuti mamwe mazuva achaipa kupfuura mamwe.
Kana mumwe pedyo newe akafa, kana wakaona vanhu vakuvara kana vakafa, kuvhunduka kunogona kudzama uye kugara nguva refu. Grief counseling, vatungamiri verutendo, nemapoka erutsigiro anogona kubatsira.
Mari nekushushikana kwekuvandudza¶
Kumirira inishuwarenzi, rubatsiro, kana kugadzirisa ndechimwe chezvakaoma zvikuru zvekuvandudza. Basa rakarasika nemitengo isingatarisirwi zvinowedzera.
- Nyora pasi chaunokwereta uye chinopinda, kuti kufunganya kuve nechimiro.
- Fonera vashandisi vemikwereti, vapanga, nemakambani eutility nekukasika, uye ubvunze kumira kubhadhara kana chirongwa chekubhadhara.
- Chengeta rondedzero yema claim nemafoni kuti usazvitakura mupfungwa dzako. Nyora musi, munhu wawataura naye, uye zvavakapikira. Ona inishuwarenzi nerubatsiro.
- Bvunza rubatsiro nema fomu. Nzvimbo zherelief zhinji, mapoka enharaunda, nema library anozvipa mahara.
- Dzivisa sarudzo huru dzemari mumavhiki ekutanga, senge kutengesa property kana kutora mukwereti unodhura, kunze kwekunge zvichidikanwa. Vanyengi vanovimba nekumhanyisa iko. Ona kudzivirira manyepo.
Kubatsira vana¶
Vana vanotora zvinoitwa nevakuru vakavakomberedza. Maitiro anosiyana nezera, uye ese aya akajairika kwenguva:
| Zera | Maitiro ejairika |
|---|---|
| Vacheche nevana vanenge kufamba | Kubatirira, kuchema, matambudziko ekurara, kuda kutakurwa zvakawanda |
| Vana vadiki | Kutonhora mubhedha, kuyamwa nzara, kutya rima kana kuva vega, kuita vadiki pazera ravo, kudzokorora dutu mumitambo |
| Vana vemazera echikoro | Kurota nhemamusasa, kurwadziwa dumbu, matambudziko ekufokasa, kutsamwa nyore, mibvunzo akawanda akadzokororwa |
| Vechidiki | Kuzvivhara, kuratidzika vasina hanya, kutsamwa, kutora njodzi, kufunganya nezve shamwari |
Kuti ubatsire sei:
- Taura. Tsanangura zvakaitika nemazwi akareruka, echokwadi. Vaudze zvauri kuita kuvachengeta vakachengeteka.
- Teerera. Varege kubvunza mibvunzo yakafanana kakawanda, uye upindure nekudzikama nguva imwe neimwe.
- Chengeta hurongwa. Meal, nguva yekurara, nemitambo panguva dzejairika, sekugona kwako.
- Derera mifananidzo yekuparadzwa. Dzima nhau kana vana varipo. Mifananidzo inodzokororwa inogona kunzwika kunge dutu riri kuitikazve.
- Varege vabatsire. Kuronga zvinodiwa, kudyisa mhuka, kana kudhirowa kadhi kumuvakidzani kunovapa kunzwa kudzora.
- Vape nguva yewedzero nekunyaradza. Kumbundikira, moyo murefu, nechitoyi chinofarirwa kana gumbeze zvinobatsira zvikuru.
- Vadzosere kuchikoro, mutambo, neshamwari nekukasika sekugona kwako. Mapoka erubatsiro mazhinji anogadzira nzvimbo dzakachengeteka dzekutamba vana pashure pemadutu.
Zvakanaka kurega vana vachiona kuti wakasuwa, nenzira yavanogona kubata. "Ndakasuwa nezveimba, uye tichange takanaka" zvakakwana.
Taura nechiremba, mupedzisi wezvedzidzo wechikoro, kana mushandi wehutano kana shanduko dzemwana zvichigara kupfuura mavhiki mashoma, kana mwana akarega kudya kana kurara, kana arasikirwa nehunyanzvi aiva nahwo, senge kutaura kana kushandisa toireti. Peji revacheche nevana rine zvakawanda.
Vakuru nevanhu vane utera¶
Hama vakuru nevavakidzani vanogona kuvanza kuti vari kutambudzika zvikuru sei, kunyanya kana vakarasikirwa neimba yavakagara kwemakumi emakore. Kuchinja hurongwa, kupisa, nekupotsa mishonga zvinogonawo kukonzera kuvhiringika.
Shanya kakawanda, uye ubatsire nemafoni nemagwaro. Tarisa kuvhiringika, mishonga yapotswa, kusadya, kana kuzvivhara. Tarisa kuti vane mishonga yavo, magirazi, hearing aids, mabatiri, nezvinobatsira kufamba.
Vanhu vane utera vangangova varasikirwa nemidziyo, vatarisi, kana imba inofambira, uye vangangoda rubatsiro rwebasa sekukosha kwerutsigiro rwepfungwa. Ona vakuru nezvinodiwa zvekurapwa.
Kubatsira mumwe: tarisa, teerera, batanidza¶
Haufaniri kudzidziswa kubatsira munhu akashushikana. Nzira yeWorld Health Organization yepsychological first aid inoshandisa matanho matatu akareruka.
- Tarisa. Tarisa kuti munhu akachengeteka uye asingadi rubatsiro rwemurapo rwekukasika. Cherechedza anoratidzika akashushikana zvikuru.
- Teerera. Gara navo. Bvunza chavanoda. Varege vataure kana vachida, asi usavamanikidze kutsanangura zvakaitika. Gamuchira maitiro avo pasina kukakavadzana.
- Batanidza. Vabatsire nezvinodiwa zvebasa, senge mvura, foni kumhuri, kana kutsvaga hofisi yerubatsiro. Vabatanidze nevanhu nesevhisi dzinogona kubatsira zvakadzama.
Usapikire zvausingagoni kuzadzisa, uye usaudze vanhu kuti vanofanira kunzwa sei. "Zvinonzwika zvakaoma chaizvo" zvinowanzova chinhu chakanakisa kutaura.
Vanotasva, vanobatsira pasina mubairo, nevatarisi¶
Vanhu vanotarisira vamwe, senge vashandi vehutano, mapoka anotasva, mapoka eutility, vanobatsira pasina mubairo, nevatarisi vemhuri, vanowanzoisa zvinodiwa zvavo pedzisira. Vazhinji vanewo kukuvara kumba kwavo.
- Tora breaks, udye, uye urare, kunyange basa richirega kupera.
- Isa nguva yekumira zuva rega rega, uye uchengete awa rimwe chete rinokosha kwauri.
- Taura nevamwe vako pamusoro pezvawakaona.
- Tariranei kuneta, kutsamwa nyore, nekunwa doro zvakawanda.
- Bvunza mushandisi wako kana sangano rako pamusoro pekurudziro nerutsigiro.
Zvikanganiso zvinowanzoitika¶
- Kumirira nguva yakareba kubvunza rubatsiro nekuti unofunga maitiro achapfuura ega.
- Kushandisa doro kana mapiritsi ekurara husiku hwese kupfuura nehusiku.
- Kutarisa mifananidzo yedutu paunenge wovata, wozoshamisika nei kurara kuchiipa.
- Kuedza kuva wakasimba kumunhu wese uye kusaudza munhu kuti unonzwa sei.
- Kufungidzira kuti mwana akanaka nekuti akanyarara.
- Kusaina contract kana kutengesa property nekukasika mumavhiki ekutanga.
Zviratidzo zvekuti mumwe anoda rubatsiro rwakawanda¶
Kushushikana nekusuwa zvinotarisirwa. Wana rubatsiro kana maitiro asingaderere pashure pemavhiki akawanda, achiwedzera kuipa, kana achisanganisira chimwe chezvizvi:
- Kusagona kurara, kudya, kushanda, kana kuzvitarisira kana vana kwemazuva akawanda
- Kunwa doro zvakawanda kana kushandisa mishonga yekunakidza kubata
- Kutaura nezve kushaya tariro, kuva mutoro, kana kusada kurarama
- Panic attacks, kutya kwenguva dzose, kana flashbacks dzisingaderi
- Kuzvivhara kumunhu wese
- Kukuvadza vamwe kana vamwe, kana kupikira kuzviita
Kana mumwe ari panjodzi pakarepo
Kana mumwe achitaura nezve kuzviuraya, aine chirongwa, kana akazvikuvadza, fonera nhamba yako yedambudziko yenharaunda kana crisis line nekukasika (muUnited States, fonera kana utumire text ku988 kuwana Suicide and Crisis Lifeline, kana ufonere 911). Gara navo, ubvise chinhu chipi nechipi vangashandisa kuzvikuvadza kana zvakachengeteka kuzviita, uye usavasiye vega.
Kwekuwana rubatsiro¶
- Chiremba wako, clinic, kana mushandi wehutano. Vanogona kubatsira nekurara, kushushikana, uye moyo wakaderera, uye kukunongedzera kucounseling.
- Mobile clinic nenzvimbo zherelief. Pashure pematambudziko mazhinji, ministry yehutano, Red Cross kana Red Crescent, nemapoka erubatsiro vanopa vatarisi vepfungwa nevashandi verutsigiro.
- Vatungamiri verutendo nemapoka enharaunda. Vanhu vazhinji vanowana kunyaradzwa nerubatsiro rwebasa pano.
- Ma crisis line nesevhisi dzecounseling. Peji rako renharaunda rine rubatsiro kwaugere, kana ubvunze hurumende yako yenharaunda kana hofisi yehutano.
- Mapoka erutsigiro. Kutaura nevamwe vakapfuura nedutu rimwe chete zvinogona kubatsira zvakanyanya.
MuUnited States¶
- Disaster Distress Helpline: 1-800-985-5990. Fonera kana utumire text, mahara, akavanzika, zuva rese mazuva ese, nevatarisi vakadzidziswa kudambudziko.
- 988 Suicide and Crisis Lifeline. Fonera kana utumire text ku988 kumunhu upi neupi ari muzvinhu zvepfungwa.
- 211. Dayarisa 211 kumacounseling enharaunda, zvokudya, nezvinodiwa zveimba.
- Disaster recovery centers dzinowanzo mavatarisi vematambudziko pashure pekutemwa kwedambudziko rehurumende huru. Bvunza pamusoro pemapurogiramu ecounseling emahara munzvimbo yako.
Kuvandudza kwenguva refu¶
Kuvandudza kubva kudutu guru kunoyerwa mumwedzi nemakore, kwete mavhiki. Ma claim anotora nguva, vagadziri vakabhukwa, uye nharaunda inotaridzika isina kunaka kwenguva yakareba. Anniversary yedutu, kutanga kwemwaka unotevera, kana kunyange dutu remvura rakasimba zvinogona kudzosa maitiro.
Kuronga mwaka unotevera usati wasvika kunogona kukubatsira kunzwa kudzora zvakawanda. Peji redu rechirongwa chemhuri ndiyo nzvimbo yakanaka yekutanga kana wagadzirira. Ipa iwe nevamwe mukana wekuva nemazuva akaipa, bvuma rubatsiro, uye urupe kana uchigona. Kubatsira vamwe ndiyo imwe yenzira dzinovimbika zvikuru dzekunzwa zvirinani iwe, uye kuti ubatsire sei rine mazano.