Vakarautaki ni cagilaba vei ira e sewa kei na fulat¶

Na tabana oqo e vukei ira na dau sewa mera vakarautaka ni bera ni cagilaba, taifuni, se cagilaba ni tropiki, ke mani o sewa e dua na vale, fulat, flat, se dua ga na rumu. Na sewa e veisautaka o cei e vakavinakataka na ka. E sega ni veisautaka na taro rua bibi duadua: o tiko ena vanua me toso mai, ka o na lako ki vei.

Ke dua ga e tolu na ka o cakava¶

1. Raica nomu vanua me toso mai ena siga oqo. Na ivakaro e vakayagataki vei ira na dau sewa me vaka vei ira na taukei. Raica na Kila nomu vanua me toso mai ni cagilaba.
2. Taqomaka o ga nomu iyaya. Na inisiua ni turaga ni vale e taqomaka na vale, e sega ni nomu iyaya. Volia na inisiua ni dau sewa se ni iyaya ke rawa, ka taura na yaloyalo ni nomu iyaya.
3. Taroga vei turaga ni vale e tolu na taro ena gauna oqo, ena ivola. O cei e biuta na shutter, ena gauna cava, ka o cei o kacivi ke rusa e dua na ka.

Cakava ena gauna oqo: na aua imatai ni dau sewa¶

Ke dua na cagilaba e sa lako mai, cakava oqo taumada:

• Raica nomu vanua kei na ivakaro ni toso ena wepsaiti se rediyo ni nomu ofisa ni bula dredre ena vanua.
• Vakauta e dua na ivola vei turaga ni vale se dau cakacaka ni vale: taroga ke ra na taqomaka na vindo kei na katuba, ka ena gauna cava.
• Taura e dua na video ni rumu yadua kei nomu iyaya, ka vakauta vei iko se maroroya ena internet.
• Kauta na ka ni livaliva, pepa, kei na ka bibi mai na dela ni vale ka yawa mai na vindo.
• Kauta ki loma na ka kece mai na balcony, porch, se yard.
• Vakasinaitaka na kato ni wai ka charge na talevoni kei na power bank.
• Vakarautaka e dua na ivakarau ni lako vata kei na ID, kontaraki ni sewa, itukutuku ni inisiua, wainimate, kei na ilavo. Raica na Ivakarau ni lako ni cagilaba.

Na vanua e bibi cake mai na vale¶

Dua na fulat concrete ena baravi e se tiko ena vanua ni waitui cabe. Dua na vale lailai ni kau ena loma ni vanua, ena qele cecere, e rawa ni vakacegu cake. Na vakailesilesi era toso ena vanua baleta na waitui cabe kei na waidranu e cabe ena dela ni qele, e kauta tani na livaliva, ka sogota na sala, ke mani cava na ka e cakava na vale.

Kunea nomu vanua ena wepsaiti ni nomu ofisa ni bula dredre ena vanua, se taroga vei turaga ni vale. Ena United States, o rawa ni kacivi 211. Ke solia na ivakaro ni nomu vanua, toso, ke mani rairai kaukauwa na vale.

Ke o tiko ena basement, ena unit ena qele, se rumu ena ruku ni sala, na waidranu na leqa levu, ke mani tiko tani mai na vanua ni waitui cabe. Tuvatuvataka mo cabe ki na qele cecere se ki na dela cecere ki na wekada ke ra tukuna na waidranu.

Na ka e qarava na turaga ni vale kei na ka o qarava¶

Na wasewase e duidui ena matanitu, vanua, kei na kontaraki, mo wilika na kontaraki ka taroga. Ena ivakarau:

Taroga vei turaga ni vale ena ivola:

• E tiko na shutter, vindo ni impact, se plywood e tarai ena vale? O cei e biuta, ka ena gauna cava?
• E vakadonui mo biuta na nomu taqomaki ni vindo? So na kontaraki era tarova na drill, tape, se plywood.
• O cei o kacivi me vakasalataka na rusa, ka na naba tale na cava?
• E cakava vakacava na sewa ke rusa na vale ka o sega ni rawa ni tiko kina?
• Na valve levu ni wai kei na breaker ni livaliva ni nomu unit e tiko ena vanua cava?

Taurivaka na isau vata kei na nomu ivola. Na ivola e volai e taqomaka iko ke dua na veikeleti ni muri.

Inisiua ni dau sewa kei na iyaya¶

Na polici ni turaga ni vale e taqomaka na vale. E sega ni taqomaka nomu iyaya, isulu, ka ni livaliva, se na isau ni vanua mo tiko kina ke sega ni rawa ni tiko ena nomu unit. Na inisiua ni dau sewa se ni iyaya e taqomaka oqo ena vuqa na matanitu, ena isau lailai.

• Taroga vei nomu kabani ni inisiua ke taqomaka na polici na rusa ni cagi, cagilaba, kei na waidranu. E vuqa era sega ni taqomaka na waidranu vakavo ke o vakuria.
• Taroga ke saumi na vale lekaleka ke sega ni rawa ni tiko ena nomu vale.
• Taroga baleta na gauna ni wawa. Vuqa na polici era sega ni tekivu me taqomaka na cagilaba e sa tukuna.
• Taurivaka na naba ni polici kei na naba ni talevoni ni kerekere ena nomu ivakarau ni lako kei na talevoni.

Ena United States, na polici ivakarau ni dau sewa e dau sega ni taqomaka na waidranu. O rawa ni volia e dua tale na polici ni iyaya ena National Flood Insurance Program, ia e dau tiko e 30 na siga ni wawa, mo volia ni bera ni vula. Raica na Inisiua ni cagilaba kei na ivola bibi.

Ke sega ni rawa ni volia na inisiua, na yaloyalo kei na video ni nomu iyaya e vukea tikoga ena ituvatuva ni veivuke. Raica na Vakarautaki ni cagilaba ke lailai na ilavo.

Cakava e dua na ivola ni nomu iyaya¶

• Lako ena rumu yadua vata kei na talevoni ka video, ka dolava na kabati kei na drawer.
• Taura na yaloyalo ni naba ni serial ena ka ni livaliva kei na iyaya ni vale.
• Taura na yaloyalo ni ivola ni volitaki ni iyaya saumi levu.
• Taura na yaloyalo ni ivakarau ni bai, dela, ceiling, kei na vindo ni bera ni cagilaba. Oqo e vukea ke dua na veikeleti baleta na rusa se nomu ilavo e biu.
• Maroroya na faile ena internet se vakauta vei dua ena tuba ni vanua.

Ke o sewa e dua na rumu se tiko vata¶

Ke o sewa e dua na rumu ena vale e tiko vata, boarding house, se hostel, se o tiko vata kei na taukei:

• Taroga vei taukei se dau cakacaka na ituvatuva, kei na vanua mera lako kina kece ke toso na vale.
• Cakava o ga nomu ituvatuva. Kua ni vakararavi ni ra na waraki iko.
• Taurivaka nomu ivakarau ni lako, ID, charger ni talevoni, kei na so na ilavo ena vanua e rawa ni taura.
• Kila nomu vanua me toso mai kei na vale ni vakaruru voleka.
• Wasea na naba kei na ira e tiko vata mo rawa ni raici ira.

Na dau cakacaka e tiko ena vale ni dau vakayagataka, dormitory, se camp ni cakacaka, mera taroga vei dau vakayagataka na ituvatuva kei na vanua mera lako kina. Ke malumu na vale se voleka na wai, kerea mo toso ni bera ni cagilaba.

Fulat kei na vale e tiko vata¶

Na fulat e kauta na leqa tiko vata: balcony, vanua vata, lift, kei na pamu ni wai.

Balcony kei na patio¶

Na ka kece ena balcony e na lele ena cagi kaukauwa ka rawa ni mosi na tamata kei na motoka ena ruku. Kauta ki loma na iyaya, kau, grill, wilivili, kei na iukuuku ni bera ni cagi. Ke sega ni rawa ni curu ki loma, taroga vei dau cakacaka na vanua me biu kina.

Sogota ka loka na katuba ni balcony ka kua ni dolava ena gauna ni cagilaba, ke mani malumu na cagi. Na malumu e rawa ni mata. Raica na Mata ni cagilaba.

Nomu ituvatuva ni vale¶

Taroga vei dau cakacaka ni vale:

• Na vale e na gadreva mera toso na tiko, ka ena gauna cava?
• E tiko e dua na jenereta, ka e cakacaka vakacava?
• E na veitaratara vakacava na vale vei ira na tiko ena gauna kei na muri ni cagilaba?
• E waidranu na garaji, ka na motoka e dodonu mera lako ki vei?
• Na kalawa kei na vanua vakaruru ena loma e tiko ena vanua cava?

Ke o tiko ena vale cecere, wilika na Vale cecere kei na condominium. Na lift kei na pamu ni wai e sogo ni lutu na livaliva, ka na cagi e kaukauwa cake ena dela cecere.

Vanua me vakaruru kina ke o tiko¶

Ke o tiko tani mai na vanua me toso mai ka tiko ena vale:

• Lako ki na rumu se koridoo ena loma e sega na vindo, ena dela ruku duadua e sega ni waidranu.
• Na vale lailai ni savasava se kabati e vinaka.
• Biuta tiko na buutu, rarama, talevoni, kei na wai.
• Tiko kina yacova ni tukuna na vakailesilesi ni sa oti na cagilaba.

Iyaya ena vanua lailai¶

Na fulat kei na rumu e lailai na vanua, mo biuta lailai na nomu kato.

• Kato ni wai e rawa ni vakatokatokataki se ipoto ena ruku ni moce
• Dua na dela se kato ni kakana e sega ni gadreva na tavi
• Headlamp, rediyo ni batiri, kei na power bank
• Ivakarau ni lako ena kabati volekata ki na katuba
• Baketi kei na iloloko bibi me toilet ni veisosomitaki, ke mudu na wai

Wilika na lisi ni iyaya ni cagilaba baleta na lisi taucoko.

Ni sa oti na cagilaba¶

• Taura na yaloyalo kei na video ni rusa kece ni bera ni savasava, vata kei nomu iyaya.
• Tukuna vei turaga ni vale na rusa ena ivola, vata kei na yaloyalo, ena gauna e rawa.
• Cakava na ka e vakacegu mo tarova na rusa tale, me vaka na kauta tani nomu iyaya mai na wai e turu, ka volai na ka o cakava.
• Vakauta e dua na kerekere ki nomu kabani ni inisiua baleta nomu iyaya.
• Taroga vei turaga ni vale ena ivola baleta na sewa, vakavinakataki, kei na gauna ena vakacegu kina na unit.
• Ke sega ni rawa ni tiko ena vale, taroga vei ira na ofisa ni bula dredre ena vanua se lawalawa ni veivuke baleta na vale lekaleka.

Na lawa baleta na sewa, vakavinakataki, kei na mudu ni kontaraki ni sa rusa ena cagilaba e tarava na vanua o tiko kina. Taroga vei dua na veiqaravi ni ivakasala ni dau sewa, ofisa ni veivuke vakalawa, se matanitu ni vanua baleta nomu dodonu. Qarauna na lasu ni tamata e solia na vale me sewa se vakavinakataki totolo. Raica na Tarovi ni lasu.

Ena United States, na dau sewa e rawa ni taura na veivuke mai vei FEMA baleta na vale lekaleka kei na iyaya e yali ni sa vakaraitaki na leqa levu, ke mani sega na inisiua. Kacivi na FEMA Helpline ena 1-800-621-3362 (US). Raica na Inisiua kei na veivuke.

Na ivakatagedegede e veiwekani¶

• Kila nomu vanua me toso mai ni cagilaba
• Vale cecere kei na condominium
• Inisiua ni cagilaba kei na ivola bibi
• Lisi ni iyaya ni cagilaba
• Toso se tiko