Lako ki na ulutaga

Cakava e dua na ivakarau ni bula dredre ni matavuvale

Na hurricane, na taifuni, kei na cagilaba ni tropiki e dua ga na ituvaki ni cagilaba, e duidui na yaca ena veisoso. Na ka kece ena ivola oqo e baleta kece.

Na ivakarau ni bula dredre ni matavuvale e dua na pepa e sauma na taro o sega ni gadreva mo veivosaki kina ni voleka na cagilaba: na vanua o na lako kina, o cei e kauti o cei, kei na sala ni sotava. Na tabana oqo e vakaraitaka na lewa yadua, ka mai muri e tiko e dua na pepa o rawa ni vakaoti ena bogi oqo.

E yaga vei ira na matavuvale kece: e dua na matavuvale e tiko na gone, e rua, e dua e tiko ga, na veiwekani e tiko vata, se dua na matavuvale levu.

Ke dua ga e tolu na ka o cakava

  1. Lewa na vanua o na lako kina ke tukuna na nomu vanua mo toso, ka vakadeitaka vei ira na tamata ena kena.
  2. Digitaka e dua na tamata ena tuba ni yasayasa ka biuta na naba ena talevoni kece kei na pepa.
  3. Veilewai ena aua ni vola ena siga yadua, me kua ni rere ke sega ni rogoca na domo ni bera ni oya.

Dabe vata ena 30 na miniti

Digitaka e dua na bogi malua ni bera ni tekivu na vula. Kauta e dua na peni, na tabana oqo, kei na tamata kece e tiko vata kei iko, vata kei na gone levu. Era muria vinaka na ivakarau na tamata ni ra vukei ni volai.

Cakava na tabana ena tuvatuva. Volai na kena isau ena pepa ena ra ni o cakava tiko.

O cei e tiko ena nomu matavuvale

Tekivu ena lisi ni tamata kece e baleti ira na ivakarau. Kuria ira era sega ni tiko vata kei iko ia era gadreva iko, kei ira o gadreva.

Solia vei na tamata lewe levu yadua e dua na cakacaka. Dua e raica na vakatataro, dua e kauta na gone, dua e biuta na wai ni vuniwai kei na ivola, dua e qarava na manumanu. Digitaka e dua e muri vei ira yadua.

Na vanua o na lako kina

Na vanua dodonu e tu ena cagilaba kei na vanua o tiko kina. Vakarautaka e tolu na sala oqo, me vakatotolo na lewa.

Tiko ena vale. Oqo e cakacaka ke nomu vale e tiko ena tuba ni vanua e tukuna mo toso, e sega ni vale yaco se vale e malumu, ka bula vinaka. Digitaka na rumu yaga: e dua na rumu lailai ena loma, kabati, se koridoo ena tabana lolovira duadua ka sega ni waidranu, yawa mai na vindo. Wilika na toso se tiko ni bera ni digitaka na sala oqo.

Toso ki na vanua volekata. Vei ira e vuqa, oqo e sala vinaka duadua. Lako mai na yasayasa ni waitui cabe se waidranu, vuqa na gauna e voleka ki na loma se cecere, e rauta. Dua na vale kaukauwa ni itokani se wekada, na hotele ena tuba ni vanua rerevaki, se vale ni vakaruru ni matanitu e vinaka kece. Volai na adrese kei na dua na muri.

Toso yawa. Vei na cagilaba kaukauwa sara, se ke sega na vanua e voleka, o rawa ni gadreva mo lako e vica na aua. Digitaka na vanua kei na gaunisala oqo, ka kila na vanua o na tiko kina ke balavu cake na lako. Raica na toso vakabulabula.

Ke sega na motoka

Vuqa na tamata era sega, ka e veisautaka na ivakarau. Lewa oqo na sala o na lako kina.

  • Taroga vei dua na itokani, wekada, se tiko volekata e tiko na motoka mo kauti iko, ka vakadeitaka ni bera ni tekivu na vula.
  • Taroga vei na nomu ofisa ni bula dredre ena vanua na sala e kauta kina na tamata era sega na motoka. Vuqa era vakayagataka na basi ni toso se vanua ni kauta, ka so era maroroya e dua na lisi ni tamata era gadreva.
  • Kunea na vale ni vakaruru se vale ni toso e voleka duadua, ka kila ke o rawa ni lakova ena yava vakataqomaki.
  • Toso taumada. Na basi kei na lako vata era sinai ka mudu na nodra lako ni cabe na cagi.

Veilewai ena ivakatakilakila

Na ka dredre duadua ena ivakarau e na lewa ni gauna me cakava. Volai na ka e vakavuna mo toso, me vaka: "Keitou toso ke tukuna na nomu vanua mo toso, ke tukuna e dua na vakasalataki ni cagilaba, se ke biuta na Signal No. 3, ka cava na yaco taumada." Qai muria. Raica na gauna ni vakarautaki ni cagilaba me kila na sala e cabe kina na vakasalataki.

Na sala o na tiko vata kina

Na network ni talevoni e rawa ni yali se sogo ena cagilaba levu, ka na internet e rawa ni sega e so na siga. Vakarautaka. Na ivola kece e tiko vata ni sa yali na network.

  • Vola, kua ni kacivi. Na vola e gadreva lailai na signal ka tovolea tikoga me lako.
  • Digitaka e dua na tamata ena tuba ni yasayasa. Digitaka e dua na itokani se wekada e tiko yawa mai na cagilaba, se ena dua tale na matanitu. Ira kece era vola vei koya, ka koya e vakadewataka na ulutaga. Na kacivi yawa kei na vola e rawa ni lako ke sega ni lako na ena vanua.
  • Biuta na aua ni vola ena siga yadua. Me vaka na vola ena siga yadua ena sigadrau kei na 6 na yakavi. Ke o sega ni rawa ni vola, tovolea ena aua tarava.
  • Volai na naba ena pepa. Na talevoni e mate, rusa, ka yali. Maroroya e dua na lisi volai ena ivakarau ni lako kei na kato ni ilavo yadua.
  • Biuta e dua na radio ni bateri se ni liga ni rogoca na ulutaga vakadeitaki ke sega na signal.

Na vanua ni sotava

Digitaka e rua na vanua ni sotava ke o ni veitawasei se sega ni rawa ni lesu ki vale.

  • Volekata ki na vale: na katuba ni tiko volekata, e dua na kau levu, se dua na kona ni gaunisala, ke yaco e dua na kama se waidranu ena loma ni vale.
  • Ena tuba ni koro: e dua na vale ni ivola, vale ni lotu, koronivuli, se vale ni wekada, ke o sega ni rawa ni lesu ki na nomu gaunisala.

Digitaka na vanua e tu ena tuba ni waidranu. Kauta na gone ki na rua oqo mera kila.

Na gone kei na koronivuli

Kila na lawa ni cagilaba ni nodra koronivuli se vale ni qaravi gone. Na koronivuli era sogo ena dua na siga se cake ni bera ni cagilaba, ka so era vakayagataka me vale ni vakaruru. Taroga na sala e kacivi kina na itubutubu ka na vanua e lako kina na gone ke yaco na cagilaba ena gauna ni koronivuli.

  • Lewa o cei e kauta yadua na gone, ka biuta e dua na tamata lewe levu me sosomi
  • Vakadeitaka ni dua na muri e tiko ena lisi ni kauta e vakadonuya na koronivuli
  • Vulici ira na gone na yacadra kece, na yacamu kece, kei na dua na naba ni talevoni
  • Biuta e dua na kaadi ena kato ni gone yadua e tiko kina na yaca, naba, kei na vanua ni sotava
  • Taba e dua na taba vou ni gone yadua ka maroroya ena talevoni kei na pepa

Veivosaki kei na gone ena ivakarau ena sala malua. Na kila na ka e na yaco e vakalailaitaka nodra rere.

Cakacaka

Taroga vei na nomu dau vakacakacaka na ka e yaco ke tukuna e dua na cagilaba: ni o na vakasalataki mo lesu ki vale, ke namaki mo cakacaka, kei na sala e na kacivi kina iko. Ke o dau cakacaka bibi, me vaka ena bula vinaka, livaliva, se bula dredre, e rawa ni kerei iko mo tiko ena cakacaka. Vakarautaka o cei e qarava na gone, qase, kei na manumanu ke yaco oqo.

Manumanu kei na manumanu ni teitei

Vuqa na vale ni vakaruru ni matanitu era taura ga na manumanu veiqaravi, ia so tiko na vanua ni manumanu. Lewa ena gauna oqo na vanua e lako kina na manumanu: vata kei iko ki na hotele e taura na manumanu se vale ni itokani, se ki na vale ni manumanu ena tuba ni yasayasa. Kua ni biuta na manumanu e vesu se sogo ena kaji ena gauna ni cagilaba. Raica na toso vata kei na manumanu kei na manumanu ni teitei kei na manumanu levu.

Ke o veisautaki

  • Lako ki na vanua ni sotava e vakadeitaki e voleka duadua ke o rawa ni lako vakabulabula.
  • Vola vei na tamata ena tuba ni yasayasa ena vanua o tiko kina kei na ka e yaco vei iko.
  • Ke o tiko ena vale ni vakaruru, biuta na yacamu ena tebele me rawa ni kunea na matavuvale.
  • Na Red Cross kei na Red Crescent era vukei me sotava tale na matavuvale ni oti na ca levu. Taroga ena vale ni vakaruru se ena ofisa ni Red Cross se Red Crescent. Ena United States, kacivi na American Red Cross ena 1-800-733-2767.

Maroroya na taba ni ivakarau

  • Dua na taba pepa ena ice box se ena bai ni vale ni kuki
  • Dua na taba pepa ena ivakarau ni lako yadua
  • Dua na taba ni ivakarau ena talevoni kece ena matavuvale
  • Dua na taba vei na tamata ena tuba ni yasayasa

Vulica ena yabaki yadua

Lakova na ivakarau ni bera ni tekivu na vula. Draiva se taubale ena gaunisala ki na vanua o na lako kina. Laiva na gone mera vola vei na tamata ena tuba ni yasayasa. Raica na levu ni gauna e gadreva me biuta na ivakarau ni lako, wai ni vuniwai, kei na manumanu.

O na kunea na vanua e gadreva na vakavinakataki, me vaka na naba e veisau se kato e sega ni rauta vei na pusi. E vinaka cake mo kunea ena vula malua ka sega ni ena gauna ni biu cake na vakasalataki.

Pepa me vakaoti

Taba oqo ki na ivola ena talevoni se biuta ena pepa, ka vakaoti na mataqali yadua.

Nomu ivakarau

  • Nomu vanua me toso se yasayasa: ______
  • Keitou toso ke: ______
  • Ke keitou tiko, nomu rumu yaga: ______
  • Ke keitou toso ki na vanua volekata, keitou lako ki: ______ talevoni: ______ (muri: ______)
  • Ke keitou toso yawa, keitou lako ki: ______ ena gaunisala oqo: ______
  • Ke sega na motoka, nodra kauta: ______ se vanua ni kauta: ______

Naba talevoni

  • Tamata ena tuba ni yasayasa: ______ talevoni: ______
  • Tamata karua ena tuba ni yasayasa: ______ talevoni: ______
  • Aua ni vola ena siga yadua: ______
  • Yaca ni group chat ni matavuvale: ______
  • Ofisa ni bula dredre ena vanua se vakasalataki: ______
  • Vuniwai kei na volivoli ni wai ni vuniwai: ______

Tamata kei na cakacaka

  • Raica na vakatataro: ______ muri: ______
  • Kauta na gone: ______ muri: ______
  • Vukei e dua na wekada e gadreva e levu cake na veivuke: ______ muri: ______
  • Kauta na manumanu: ______ ki: ______
  • Biuta na wai ni vuniwai kei na ivola: ______

Vanua kei na ka

  • Vanua ni sotava volekata ki na vale: ______
  • Vanua ni sotava ena tuba ni koro: ______
  • Ivakarau ni lako e maroroi ena: ______
  • Na vanua ni sogota na wai, gasi, kei na livaliva e tiko ena: ______
  • Kabani ni inisiua kei na naba ni ivola: ______
  • Siga ni vulici mai muri ni ivakarau oqo: ______

Maroroya lailai

Ke balavu cake mai na dua ga na pepa na nomu ivakarau, e sega ni dua e wilika ena gauna lekaleka. Biuta na vakamacala ena ivakarau ni lako ka maroroya na ivakarau ena lewa ga.

Na ivola veiwekani