Izifuyo namahhashi esiphephweni¶
Amahurikheni, amathayifuni, namasayikloni ezulu ahlobo lunye lwesiphepho, aqanjwa amagama ahlukene emawolwandle ahlukene. Konke okukulo mhlahlandlela kusebenza kuwo wonke.
Leli khasi likusiza uvikele amahhashi, izinkomo, amavoyi, izimbuzi, izimvu, izingulube, nenkukhu lapho isiphepho, ithayifuni, noma isayikloni sisongela. Izilwane ezinkulu zithatha isikhathi eside kakhulu ukuhambiswa kunezilwane zasekhaya, ngakho izinqumo ezinkulu kuleli khasi kudinga zithathwe izinsuku ngaphambili, hhayi amahora.
Ukwenze izinto ezintathu kuphela¶
- Nquma manje, kuqembu lwezilwane ngalunye, uma uzozihambisa noma uzozikhosela emhlabathini wakho, usethe okuqaphelisayo ukuhambisa.
- Gcina okungenani isonto lokudla namanzi, namasonto amabili uma ukwazi, endaweni ephezulu futhi eyomile.
- Phawula isilwane ngasinye negama lakho nenombolo yocingo ngendlela esinda umoya namanzi.
Uma isiphepho sisiza manje¶
Hamba lolu hlu ngokulandelana, ngaphezu kwalapho isikhathi sivumela:
- Hlola isibikezelo nesiyingi sakho sokubalekiswa. Uma umhlaba wakho usesiyingini sokukhuphuka kwamanzi, hlela ukuhambisa izilwane, noma zivulele endaweni ephezulu kakhulu enayo.
- Uma uhambisa izilwane, qala manje. Amatreyila kufanele ahambe emgwaqo ngaphambi komoya onamandla ufika.
- Gcwalisa umkolo ngasinye, ithangi, idramu, nama-container ahlanzekile ngamanzi.
- Hambisa ukudla, utshani, nemithi phezulu ophansini, ngaphansi kwesivikelo, nakude namanzi esikhukhula.
- Phawula isilwane ngasinye ngenombolo yakho yocingo uthathe izithombe.
- Hambisa amakhemikhali, uphethiloli, nenhlanyelo egezisiwe lapho amanzi esikhukhula nezilwane angafinyelela.
- Susa amathayili ensimbi axegayo, intambo, namathuluzi egcekeni namadlelo.
- Shaja amafoni, uphathe ijenereta uphethiloli, uyivivinyise.
- Ngena wena nomndeni wakho esakhiweni esiphephile ngaphambi komoya uqala.
Hambisa noma ukhosele: nquma kusenesikhathi¶
Ukuhambisa izifuyo kudinga amatreyila, uphethiloli, abashayeli, nendawo evumelene ukuthatha izilwane. Uma ulinda umyalelo wokubalekiswa, kuvamise sekwephuzile ukuhambisa izilwane ezinkulu ngokuphepha.
Sebenzisa leli thebula ukunquma:
| Isimo sakho | Uhlelo olungcono kakhulu |
|---|---|
| Umhlaba usesiyingini sokukhuphuka kwamanzi noma ogwini olukhukhulane amanzi olwandle | Hambisa izilwane kusenesikhathi. Uma ungakwazi, vula amasango endaweni ephezulu kakhulu, ungalokothi uzivale. |
| Umhlaba eduze komfula noma umseli okhukhulane | Hambisa izilwane endaweni ephezulu emhlabeni wakho noma emhlabeni womakhelwane ngaphambi kwemvula iqala. |
| Indawo ephezulu, izibonda eziqinile, akukho ngozi yokukhuphuka kwamanzi | Khosela emhlabeni wakho, edlelweni elivulekile noma esakhiweni esiqinile. |
| Izilwane eziningi ongakwazi ukuhambisa | Hambisa ezibizayo kakhulu noma ezibuthakathaka kakhulu kuqala, ulungiselele ezisele ukukhosela zihlala. |
| Akukho itreyila noma umshayeli | Hlela owodwa manje nomakhelwane, i-cooperative, noma inkampani yezokuthutha, noma uhlele ukukhosela emhlabeni. |
Setha okukuqaphelisayo ngokubhaliwe ngaphambi kwesizini. Amatreyila, abashayeli, namapulazi amukela athatha isikhathi ukuhlela, ngakho okuqaphelisayo kufanele kufike ngaphambi kwesaziso, hhayi lapho sikhishwa.
Kwi-United States, isaziso sesiphepho sikhishwa cishi amahora 48 ngaphambi komoya wesiphepho setropiki, cishi u-63 km/h (39 mph), ulindelwe. Uma uhlela ukuhambisa izilwane, hamba ngaphambi kwesaziso, noma okungenani lapho sikhishwa. Emazweni amanye, sebenzisa isaziso sokuqala sasemthethweni sesayikloni noma sethayifuni sendawo yakho. Bona izaziso nezexwayiso uhlole isiyingi sakho sokubalekiswa.
Ukuhambisa izilwane¶
Lapho uzizisa khona¶
Izindawo zemibukiso, izivandla zamabhizinisi, izikhungo zamahhashi, izizinda zokudayisa, izingaba zokudayisa, nama-college ezolimo kaninge zivula njengezindawo zokubalekiswa izilwane ezinkulu. Buza ihhovisi lakho lezolimo lendawo ngaphambi kwesizini yiziphi izindawo ezingavula nendlela yokubhalisa.
Ipulazi noma umngane onesikhala ebala kaninge yinketho engcono kakhulu. Vumelana ngamagama manje: inani lezilwane, ubude besikhathi, nobani ohlinzekayo ukudla namanzi. Hambisa izilwane ebala futhi phezulu okwanele ukuthi zibe ngaphandle kwendawo yokukhuphuka kwamanzi nokukhukhulana, hhayi nje edolobheni elilandelayo ogwini.
Thatha nawe:
- Amarekhodi wezempilo namaphepha wemigomo. Kwi-United States, izifundazwe eziningi nabahleli bemicimbi bafuna ukuhlolwa okungahambisana (negative Coggins test) kwamahhashi okwamanje.
- Amaphemethi wokuhambisa noma amaphepha we-ID izwe lakho elidinga. E-Australia, izinkomo, izimvu, nezimbuzi zikhonjwa ngaphansi kwe-National Livestock Identification System (NLIS).
- Ukudla, amanzi, amabhakede, nemithi okungenani isonto elilodwa.
- Ama-halter, intambo yokuholela, nekhithi eyisisekelo lezokuqala lokuphatha.
Ukuhlola itreyila nemoto¶
Hlola itreyila ekuqaleni kwesizini futhi uma isiphepho sibikezelwa.
- Amatayala, kuhlanganise elisele, agcwalisiwe futhi angenazo izigexe.
- Izibani, amabhuleki, ne-hitch zivivinyisiwe nemoto yokudonsa.
- Amabhodi noma amamatirasi ophansi ahloliwe ngokuboleka.
- Imoto yokudonsa igcwalisiwe uphethiloli, noluphethiloli olungeziwe kuma-can avunyelwe.
- I-halter nentambo yokuholela isilwane ngasinye, kanye namanzi noma utshani uhambo.
Jwayeza ukufaka ngaphambi kwesizini. Isilwane esingafakeki kungakubiza amahora ongenawo. Ungahambisi izilwane uma isiphepho sifikile, futhi ungalokothi ushayele emanzini esikhukhula uphethe itreyila.
Ukukhosela emhlabeni wakho¶
Idlelo elivulekile noma indlu yezilwane¶
Abanikazi abaningi bacabanga ukuthi indlu yezilwane iyindawo ephephe kakhulu. Lokho akuhlali kuyinhle. Indlu yezilwane ingalahlekelwa uphahla noma iwe emoyeni onamandla, nezilwane ezivaliwe ngaphakathi angakwazi ukubaleka izibi eziwele noma amanzi akhuphukayo.
Kumahhashi nezinkomo, idlelo elivulekile elikhulu endaweni ephezulu kaninge liphephile kakhulu. Izilwane zingakwazi ukuhamba zisuke engozini futhi azizobambeka uma amanzi akhuphuka. Khetha idlelo nganokuthi:
- Indawo ephezulu kude kakhulu nesiyingi sokukhuphuka kwamanzi, umseli, noma idreyini.
- Alikho izihlahla ezinkulu eduze nesibonda noma phakathi ezingawela phezu kwezilwane.
- Azikho izintambo zokagesi ngaphezu noma eduze nensimu.
- Izibonda eziqinile, kungaba intambo elukiwe noma ibhodi, ngaphandle kwentambo yameva.
- Azikho izishedi, amathayili ensimbi, noma izinto ezixegayo ezingaphephezela.
Sebenzisa indlu yezilwane kuphela uma yakhiwe kahle, isendaweni ephezulu, futhi kungadingeki ikhukhulane. Ungalokothi uvale izilwane endlini yezilwane ngesikhathi sesiphepho, futhi ungalokothi uzibophele ngaphakathi. Zishiye zixega ngaphakathi kwesakhiwo noma emafukwini azingakwazi ukuziphuma.
Izilwane ezibophiwe noma ezinentambo¶
Ezindaweni eziningi, izinkomo, amavoyi, nezimbuzi zigcinwa ziboshiwe eduze nekhaya. Zikhiphe intambo noma uzihambise endaweni ephezulu ngaphambi kwesiphepho. Uma ukukhukhulana kuqala, zikhiphe intambo ngqo. Isilwane esiboshiwe emanzini akhuphukayo lingacwila, kodwa esikhululekile lingakwazi ukuhamba endaweni ephezulu noma libhuke liphephile.
Umhlaba uphakanyiswe¶
Emhlabeni ophansi, osicaba okhukhulanayo, umhlaba ophakanyiswe ugcina izilwane ngaphezu kokukhuphuka kwamanzi. EBangladesh, izidunduma zomhlabathi eziphakanyiswe ezibizwa killas, kaninge zakhiwe eduze neziphephelo zesayikloni, zisebenzela injongo le ezinkomweni nezimbuzini. Thola ngaphambi kwesizini uma noma yimuphi umhlaba uphakanyiswe eduze kwakho uvuleleke izifuyo, futhi ungancike kuwo kuze izikhulu ziqinisekise.
Inkukhu¶
Izinkukhu, amadada, namathekwini angabhekana umoya nemvula enamandla endaweni evulekile, futhi izinyoni ezincane zingase zingazifuneli isivikelo ngazodwa.
- Hambisa izinyoni kugumbi lazo eliqinile, elomile endaweni ephezulu, noma amakheji ngaphakathi kwesakhiwo esiqinile.
- Hlola uphahla nezindonga ngamathayili ensimbi axegayo uwalungise ngaphambi kwesiphepho.
- Zilungiselele amakhanvasi okumboza intambo yensimbi ngomelene nomoya nemvula, kodwa shiya isikhala somoya.
- Nikeza ukudla okomile namanzi asha azohlala kuze ubuye. Shiya izindawo zokuphumula eziphezulu ukuthi izinyoni zikwazi ukukhuphuka ngaphezu kwamanzi uma akhuphuka.
- Kuzindlu zamabhizinisi ezinamafeni, vivinyisa ijenereta uqinisekise ukuthi ingasebenza isikhathi eside. Engeza ama-vent esimo esiphuthumayo, ngoba indlu evaliwe iphela umoya ngaphandle kagesi.
- Vulisa izibi kuma-vent.
Izingulube¶
Izingulube zishisa ngesheshe, zinezindlala zokujuluka ezincane kakhulu, futhi zingacwila kuma-pen angakwazi ukuzikhwela ziphume.
- Hambisa izingulube kusuka ezindaweni eziphansi ukude nemiseli ngaphambi kwemvula iqala.
- Zinikeze lapho zingakhwela ngaphezu kwamanzi uma ukukhukhulana kungenzeka, njengesidunduma esiphakanyiswe somhlabathi.
- Gcina umthunzi namanzi ngasinye sengulube. Ukucindezelwa ngukushisa ingozi enkudlwana ngemva kwesiphepho uma amafeni namapompo ayeka.
- Zendlini zengulube, vivinyisa ijenereta uhlele amanzi nomoya uma ugesi uhluleka.
- Ungavali izingulube esakhiweni esingakhukhulana.
Ukudla namanzi¶
Hlela okungenani isonto elilodwa lokudla, namasonto amabili uma ukwazi. Izitolo zokudla zingavalwa, imigwaqo ingavinjwa, nemicolo yomtapo namamshini okunikezwa amanzi ngokuzenzakalela ayeka uma ugesi ucishile.
Izisamba zamanzi¶
Izilwane ziphuza okuningi kakhulu ekushiseni. Ihhashi elidala lidinga cishi amagalani 10 kuya ku-12 ngosuku, ngokusho kwe-University of Maine Extension. Izidingo zezinkomo zihluka kakhulu nesayizi nokukhiqizwa kobisi, nezimvu nezimbuzi zidinga okuncane, cishi igalani 1 kuya ku-4 ngosuku ngokusho kwe-Texas A&M. Buza ihhovisi lakho lezolimo lendawo noma uvet ngamanani ezilwane zakho nezinhlobo, uhlele uxhumana nophakeme wesamba ekushiseni.
Ukuthola isamba sakho, phindaphinde isamba sosuku ngenani lezilwane nenani lezinsuku.
- Gcwalisa umkolo, ithangi, idramu, namabhala ahlanzekile ngaphambi kwesiphepho.
- Ungalokothi ugcine amanzi kucontainer eyayiphethe amakhemikhali noma uphethiloli.
- Hlela indlela yokumunca amanzi ngaphandle kwamandla oyinhloko: ijenereta, ipompo yesandla, noma ipompo encane yenjini yophethiloli. Bona ukuphepha kwejenereta.
- Uma amanzi ambalwa, nciphisa ukudla. Izilwane ezidla ukudla okomile zidinga amanzi amaningi.
Izilwane ezomile zingaphuka izibonda ukufinyelela amanzi esikhukhula noma ulwandle. Amanzi olwandle namanzi esikhukhula angazigulisa.
Izisamba zokudla¶
Buza ihhovisi lakho lezolimo, uvet, noma umhlinzeki wokudla kangakanani utshani noma ukudla okunye amahhashi nomhlambi wakho udinga usuku ngalunye, bese uphindaphinde ngenani lezinsuku ohlela ukuzimboza.
- Gcina utshani nokudla ngaphezu komhlabathi, ngaphansi kwesivikelo, nangaphezu kwezinga lokukhukhulana elingabangela.
- Songa utshani ngamakhanvasi, ubophe amakhanvasi.
- Gcina ukudla kuvaliwe futhi kuphephile kumagundwane.
- Gcina imithi isonto noma ngaphezu, phezu kwekhithi lezokuqala lokuphatha izilwane ezinkulu.
Lahla noma yikuphi ukudla okumanzi nokhuvethe. Ukudla okonakele kungagulisa izilwane kakhulu.
Izibonda¶
Izibonda zigcina izilwane ziphephile emgwaqo, emanzini esikhukhula, nakuzinye. Umoya onamandla nezihlahla eziwele ziziphula.
Ngaphambi kwesiphepho:
- Hamba umugqa wesibonda ngasinye ulungise amaphuzu abuthakathaka.
- Susa intambo yameva, intambo exegayo, nezibi kumapulazi namadlelo lapho izilwane zizokhosela.
- Nqumela amagxiwa afile ngaphezu kwezibonda uma unesikhathi.
Ngemva kwesiphepho:
- Hamba umugqa wesibonda wonke ngaphambi kokukhipha izilwane.
- Phatha intambo yokagesi ewele yonke njengokuthi iphila. Zigcine wena nezilwane zakho kude kakhulu ubike kuyinkampani yagesi.
- Lungisa izikhala, noma usebenzise amaphaneli esikhashana noma intambo ukubamba izilwane endaweni ephephile.
- Qaphela izihlahla namagxiwa awele, angangisa isibonda isikhathi eside ngemva kwesiphepho.
Ubunikazi¶
Izilwane ziyaxega eziphepheni. Zidinga i-ID esinda umoya namanzi, futhi udinga ubufakazi bokuthi ngezakho.
- Amalebula endlebe, ohlamvu, noma izikwitshi, zibhalwe emafayilini akho. Sebenzisa isistim yakho yesizwe ye-ID yezifuyo lapho ikhona.
- Ama-microchip wamahhashi, abhalisiwe nenombolo yakho yocingo yamanje.
- Inombolo yakho yocingo ebhalwe esilwaneni ngasinye ngomuthi wokumaka izifuyo noma isipre, noma iqunyiwe efulini.
- Ibheji yempahla elukiwe esisweni noma emsileni, noma e-halter ye-breakaway.
- Izithombe zesilwane ngasinye ohlangothini olumbili, nawe okungenani kuso sinye.
- Amarekhodi wezempilo, amaphepha, nohlu lwesilwane sonke esikhwameni esingangenisi amanzi, ngamakhophi kufoni yakho noma online.
Uma ushiya i-halter edlelweni, sebenzisa eyesikhumba noma ye-breakaway, ukuthi ingabambeki isilwane egxiweni noma esibondeni.
Ngesikhathi sesiphepho¶
Hlala kude nendlu yezilwane nensimu ngesikhathi sesiphepho
Izilwane zakho zingaphepha kakhulu ngaphandle kunawe. Khosela esakhiweni esiqinile ungaphumi ukuhlola izilwane kuze isiphepho sidlulile ngokuphelele, kuhlanganise uhlangothi lwangemuva ngemva kweso.
Ungazami ukusindisa izilwane emanzini esikhukhula. Amanzi ahamba angaqeda umuntu nehhashi ndawonye.
Ngemva kwesiphepho¶
Izingozi ezinkulu kakhulu ngemva kokuba umoya uyekile zizibonda eziphukile, izintambo zokagesi ezikhishiwe, amanzi amabi, nokudla okonakele.
- Bheka izakhiwo usuka edeni ngaphambi kokungena. Qaphela izintambo ezisaphila, uphahla oluncibukayo, nensimbi exegayo.
- Bala izilwane zakho ugcine irekodi lokulahlekile.
- Hlola isilwane ngasinye ngokusikwa, ukuqhuga, ukucindezeleka, nokuqunjelwa yisisu. Phatha izilonda ngesheshe, ngoba izimpukane zingalitheleleka. Shayela uvet ngesidingayo.
- Qaphela izilwane ezikhulelwe nezincane kakhulu. Zinamathuba amaningi okugula.
- Hlola izinyawo zezilwane ezimile emanzini. Isikhathi eside semvula singabangela izinkinga zenyawo.
- Nikeza amanzi ahlanzekile kuphela. Izilwane kufanele ziphuze amanzi aphephile njengawakho.
- Lahla utshani nokudla okumanzi, okukhuvethe, noma okuthintwe isikhukhula.
- Susa izipikili, amabhodi aphukile, amathayili ensimbi, nentambo kumadlelo ngaphambi kokubuyisela izilwane.
- Qaphela izinyoka nezilwane zendle ezindlini zezilwane nasezithwaleni zotshani.
- Hambisa izilwane kudlelo elikhukhulane ngesheshe nawukwazi, ukunciphisa isifo.
- Lahla izilwane ezifile ngesheshe, ulandele imithetho yakho yendawo yokungcwaba noma ukuqoqwa.
Uma uthola izilwane ezingezakho, zigcine endaweni ephephile uma ukwazi, uzibike ehhovisini lakho lezolimo lendawo noma uhulumeni wendawo. Izikhukhula zikhuphuka futhi ingozi yezifo zezilwane, ezinye zisakazeka kubantu. Gqoka amagilavu nezicathulo, ugeze izandla. Bona izingozi zezempilo ngemva kwesiphepho.
Ubani okuzobuza¶
Ihhovisi lakho lezolimo lendawo ucingo oluqala olungcono kakhulu ngemibuzo yezilwane ezinkulu. Lingakutshela yiziphi izindawo zokubalekiswa ezizovula, indlela yokubika izilwane ezilahlekile noma ezitholiwe, nalapho uthola ukudla nosizo ngemva kwesiphepho. Bhalisa nalo ngaphambi kwesizini uma ligcina uhlu lwabanikazi bezifuyo.
| Izwe noma isifunda | Ubani okuzobuza |
|---|---|
| United States | Ihhovisi lakho lesifunda, umnyango wezolimo wesifundazwe nombuso wezilwane wesifundazwe, nesikhungo se-USDA Farm Service Agency ngezinhlelo zenhlekelele zamapulazi |
| Mexico | Umnyango wezolimo kazwelonke (SADER) nesevisi yezempilo zezilwane (SENASICA), nehhovisi lezolimo lesifundazwe sakho |
| Jamaica | I-Rural Agricultural Development Authority (RADA): ihhovisi lakho lesigodi noma isisebenzi sokuthuthukisa |
| Amazwe amanye eCaribbean | Umnyango wakho wezolimo nezinsiza zawo zokwelapha izilwane |
| Philippines | Umlimi womasipala noma wedolobha, uvet wesifundazwe, nehhovisi lesifunda le-Department of Agriculture, elisebenza ne-Bureau of Animal Industry |
| India | Isisebenzi sakho sokwelapha izilwane sesifunda nomnyango wezokuphila kwezilwane wesifundazwe, nehhovisi lakho lesifunda lokuphatha izinhlekelele |
| Bangladesh | Ihhovisi lezifuyo lakho lo-upazila ne-Department of Livestock Services |
| Australia | Umnyango wezimboni ezibalulekile noma wezolimo wesifundazwe noma wesifunda, umkhandlu wakho wendawo ngezilwane ezilahlekile, novet wendawo |
| Mozambique, Madagascar, namazwe amanye | Izinsiza zakho zesifunda zezolimo nezokwelapha izilwane, nesikhungo sakho sesizwe senhlekelele |
Ikhasi lakho losizo lwasendaweni libala izikhungo ezisemthethweni zendawo yakho lapho sinazo. Landela izikhulu zendawo ngesikhathi, ungalindi ucingo olungase lungafiki.