Indlela yokubaleka ngokuphepha isiphepho¶
Amahurikheni, amathayifuni, namasayikloni ezulu ahlobo lunye lwesiphepho, aqanjwa amagama ahlukene emawolwandle ahlukene. Konke okukulo mhlahlandlela kusebenza kuwo wonke.
Leli khasi likusiza ubaleke ngokuphepha isiphepho, ithayifuni, noma isayikloni, kusukela ngomzuzu onqumayo ukuhamba kuze ufike. Limboza ukuhamba kusenesikhathi, ukupakisha imoto, ukuhamba ngaphandle kwemoto, ukuhamba nokukhubazeka noma nezilwane, nokubalekiswa kuhleliwe izikhulu zendawo noma abaholi bomuzi.
Uma ungakanquma, qala ngengibaleke yini.
Ukwenze izinto ezintathu kuphela¶
- Hamba kusenesikhathi, ekukhanyeni kosuku, ngaphambi komoya onamandla ufika nangaphambi kwemigwaqo igcwala.
- Thatha ibhegi lakho lesimo esiphuthumayo, imithi, amaphepha, ishajisi lefoni, nemali yesandla. Tshela umuntu ngaphandle kwendawo lapho uya khona nanini olindele ukufika.
- Ungalokothi uhambe noma ushayele emanzini esikhukhula. Phenduka ufune indlela enye.
Hamba kusenesikhathi¶
Ukubalekiswa okukhulu konke kuletha imigwaqo egcwele nemigqa yophethiloli. Imigwaqo yakhiwe usuku olujwayelekile ayikwazi ukuhambisa ugu lonke ngasikhathi sinye. Abantu abahamba ngemva komyalelo bavamise ukuchitha amahora emgwaqo ngenkathi isimo sezulu siba sibi.
Uma indawo yakho kungenzeka ikhishwe umyalelo, hamba ngaphambi komyalelo. Uzohamba ekukhanyeni kosuku, uthole uphethiloli negumbi kalula, ufike usenesikhathi sokuzinza.
Hamba manje, esikhundleni sokulinda, uma noma yikuphi kulokhu kuyiqiniso:
- Umyalelo wokubalekiswa umboza ikheli lakho, noma izikhulu zikweluleka ukuhamba.
- Uhlala endlini ehambahambayo, ithende, noma indlu eyakhiwe kancane.
- Amanzi esikhukhula asekude kakhulu emgwaqo wakho kakade, noma umgwaqo wendawo oya kuyo uvalwa.
- Udinga uhambo, nolu hambo lusuka manje.
Ungaqali uhambo ongekwazi ukulugcwalisa
Uma umoya onamandla ufika, amabhuloko nezindlela ezihlanganisayo zivalwa nokushayela kuyingozi. Uma umoya usuqala, ungaqali uhambo olude. Yiya esakhiweni esiqinile kakhulu noma isiphephelo esivulekile esiseduze ongakwazi ukufinyelela ngesheshe.
Ngaphambi kokuhamba ekhaya¶
Hamba kulolu hlu. Kuthatha cishi ihora uma ibhegi lakho lesimo esiphuthumayo selipakishiwe.
- Gcwalisa ithanki yophethiloli ngaphambi kokuhamba. Izitokisi zingavala noma ziphelelwe uma ukubalekiswa kuqala.
- Thatha imali yesandla eminyenyezane encane. Amamashini wamakhadi nawe-ATM ahluleka uma ugesi uhluleka.
- Pakisha ibhegi lesimo esiphuthumayo: amaphepha, imithi, izibuko, oshajisi, amanzi, imiklomelo, nokushintsha izingubo.
- Thatha okungakanani umuthi ongakwazi ukuthola, kuma-container wokuqala, nohlu olubhaliwe lwomuthi ngamunye nedosi.
- Khipha amathelevishini nezinsiza ezincane ku-plug ukuzivikela ekukhupheni kagesi. Gcina ifoni yakho, i-power bank, nomsakazo nawe.
- Cima izinsiza kuphela uma kudingeka. Cima igesi kuphela uma uzwa igesi noma inkampani yakho yezinsiza ikutshela, uma wenza lokho, isisebenzi esinolwazi kufanele isivule futhi. Cima ugesi kuphela uma amanzi esikhukhula aseduze noma inkampani yakho yezinsiza ikusho. Ungathinti amaswitch noma izinsiza umi emanzini.
- Vala ama-shutter, khiya umnyango nefasitele ngasinye, uthathe isethi yokugcina yezithombe ngemshuwalense.
- Thatha izilwane nawe, ngezigcini, ukudla, namarekhodi. Bona ukubaleka nezilwane zasekhaya.
- Thumela umlayezo kumuntu wakho wangaphandle kwendawo ngendawo oya kuyo, umgudu wakho, nesikhathi olindele ukufika.
- Hlola omakhelwane abangadinga uhambo.
Hlela umgudu wakho¶
- Khetha indawo oya kuyo: ikhaya lomngane, ihhotela ebala, noma isiphephelo somphakathi. Shayela ngaphambili uma ukwazi.
- Sebenzisa izindlela zasemthethweni zokubalekiswa zendawo yakho. Ihhovisi lakho lendawo losizo lwesimo esiphuthumayo lizibala. Bona izindawo zokubalekiswa.
- Khetha umgudu wesibili uma owokuqala uvaliwe noma uvinjiwe.
- Download amamephu angaphandle kwe-inthanethi uhambo lonke. Isevisi yefoni ingahluleka endleleni.
- Landela amaphoyisa nezimpawu uma amakethi aphendukisiwe ukuthi wonke amakethi aholele kude nogu. Ungazami ukungena kumgqendo ovaliwe.
- Gcwalisa kabusha isikhathi ngasinye ithanki iyehlela ihhafu. Izitokisi endleleni zingaphela.
Hlela ukuthi uhambo luthatha isikhathi eside kakhulu kunesho imephu. Kaningi udinga kuphela ukufinyelela umhlabathi ongaphandle kwezindawo zokukhuphuka kwamanzi nokukhukhulana. Imephu yakho yesiyingi sokubalekiswa ikhombisa lapho umugqa lowo ukhona. Uhambo olufushana kuwo lelo mhlabathi kulula kumndeni wakho, uphethiloli wakho, nemigwaqo kunolude kude.
Okuzogcina emotweni¶
Pakisha njengoba ungase uchithe ubusuku emotweni. Gcina lezi lapho ungakwazi ukufinyelela, hhayi ngaphansi kweluggage.
- Amanzi nemiklomelo elula komuntu wonke, kuhlanganise izilwane.
- Ishajisi lemoto ne-power bank eshajiwe.
- Imithi, izibuko, izinsiza zokuzwa, nanoma yimiphi amadivayisi ezokwelapha.
- Uhlu oluprintiwe lwezinombolo zocingo namakheli uma ifoni yakho ifa.
- Amabulangethi, isibani, nekhithi elincane lezokuqala lokuphatha.
- Imephu yephepha yendawo.
- Iphepha le-toilet, amawayipi, namasaka wezibi.
- Izinto zokunethezeka nemidlalo ethule yezingane. Bona izingane ezincane nezingane.
- Ubunikazi nobufakazi bekheli komuntu wonke. Izindawo ezinye zihlola ngaphambi kwevumela izakhamizi zibuye.
Ukubalekiswa ngaphandle kwemoto¶
Abantu abaningi awunayo imoto, noma unemoto eyodwa yomndeni omkhulu. Hlela uhambo lwakho ngaphambi kwesiphepho, hhayi lapho umyalelo ufika.
- Buza ihhovisi lakho lendawo losizo lwesimo esiphuthumayo kusenesikhathi. Ohulumeni bendawo abaningi basebenzisa amabhasi noma amaloli kusuka amaphuzu okulanda aya eziphephelweni. Ezinye zigcina uhlu lwabantu abadinga uhambo bazobaqoqa. Buza indlela yokungena.
- Thola iphuzu lakho lokulanda eliseduze kakhulu nokuthi kudingeka ube khona kusenesikhathi kangakanani. Uhambo luvamise ukuyeka lapho isimo sezulu siphenduka.
- Buza umakhelwane, isihlobo, umsebenzi, noma indawo yenkolo. Vumelana ngesikhathi nendawo yokuhlangana manje.
- Sebenzisa izinsiza zomphakathi kusenesikhathi, ngenkathi amabhasi nezitimela zisasebenza. Izinsiza zingayeka ngaphambi kokufika kwesiphepho, ngakho buza ngohambo lokugcina.
- Uma uzohamba ngezinyawo uye esiphephelweni, hamba ekukhanyeni kosuku, ngaphambi kwemigqendo yemvula, nasemgudwini ongadlulisi endaweni eyiphansi noma imifula.
- Pakisha kancane. Ungase udinge uphathe konke wena. Ibhegi elilodwa ngomuntu, kanye nemithi namaphepha, umngcele ojwayelekile emabhasini.
Batshele ngaphambi kwesiphepho
Uma uzi ukuthi uzodinga uhambo, shayela ihhovisi lakho lendawo losizo lwesimo esiphuthumayo ngaphambi kwesizini noma ngesheshe isiphepho sibikezelwa. Kwi-United States, u-211 angakuxhuma kusizo lokuhamba lwendawo.
Ukubalekiswa nokukhubazeka noma izidingo zokwelapha¶
Abantu abadinga isikhathi esengeziwe kufanele bahambe kuqala. EJapan, abadala nabantu abakhubazekile bacelwa ukubalekiswa kuzinga lesaziso elivela ngaphambi kwabanye bonke. Lona umthetho oqinile nganoma kuphi.
- Hamba esazisweni sokuqala. Ungalindi umyalelo wokugcina.
- Thatha idivayisi ngayinye noshajisi lwayo: isihlalo sabakhubazekile, i-walker, induku, izinsiza zokuzwa, izibuko, izinsiza zoksijini, i-CPAP, namabhethri aqoqiwe.
- Thatha imithi nezinsiza okungenani isonto, ngohlu lwamadosi, uxhumano lwadokotela wakho, nama-allergy akho.
- Letha isixhasi namaphakethe eqhwa zomuthi odinga ukuhlala kupholile, njenge-insulin.
- Uma usebenzisa oksijini noma i-dialysis, buza umhlinzeki wakho lapho uzothola ukwelashwa nendlela yokuthola izinsiza ezengeziwe ngaphambi kwesiphepho.
- Cela imoto engenangqinamba lapho ubhuka uhambo. Sho uma usebenzisa isihlalo sabakhubazekile, udinga i-lift, noma uhamba nesilwane sosizo.
- Letha ikhadi elichaza izidingo zakho uma unenkinga yokukhuluma, yokuzwa, yokubona, noma yokuqonda. Izisebenzi zesiphephelo zingalifunda.
- Letha umnakekeli wakho, noma utshele umzinganeni wakho wosekelo lapho uya khona.
- Buza ngeziphephelo zezidingo ezikhethekile. Zinusizo lwezokwelapha oluningi futhi zingaba namandla okuxhasa. Ezinye zidinga ubhalise kusenesikhathi.
Bona abadala nabantu abakhubazekile ngokuhlela ngaphambi kwesizini.
Ukubalekiswa nezilwane zasekhaya¶
Thatha izilwane zakho nawe. Izilwane ezishiyiwe zingalimala, zilahleke, noma zife, futhi abantu ababuyela ngazo bazibeka engozini.
- Thola indawo yamukela izilwane ngaphambi kokuhamba. Iziphephelo zomphakathi eziningi zamukela kuphela izilwane zosizo. Ezinye zivula iziphephelo ezamukela izilwane, nama-hotel amanye ayeka imithetho yawo yezilwane ngesikhathi sokubalekiswa. Shayela ubuze.
- Faka isilwane ngasinye esigcinini noma entambo ngaphambi kokuvula noma umnyango.
- Pakisha ikhithi lesilwane: ukudla namanzi izinsuku ezimbalwa, izitsha, imithi, isangcwele noma ama-pad, amarekhodi wemigomo, nesithombe sakamuva.
- Qinisekisa ukuthi isilwane ngasinye sinebheji ye-ID nenombolo yocingo lakho, ne-microchip uma kungenzeka.
- Ungalokothi ushiye isilwane emotweni emiswe. Ukushisa kunyuka ngesheshe ngaphakathi kwemoto emiswe.
Imininingwane egcwele ikuukubaleka nezilwane zasekhaya nasekhithi lesimo esiphuthumayo lesilwane sasekhaya. Ngezilwane zepulazi, bona izifuyo nezilwane ezinkulu.
Lapho izikhulu zendawo noma abaholi bomuzi behlanganisa ukubalekiswa¶
Emazweni amaningi, ukubalekiswa kuphathwa izikhulu zendawo nabaholi bomphakathi esikhundleni somuzi ngamunye wedwa. Isexwayiso sifika kuwena, umuntu owaziyo usiza ahambise abantu esiphephelweni.
- Philippines: ohulumeni bendawo nezikhulu zebarangay bahlanganisa ukubalekiswa bahambise imindeni ezikhungweni zokubalekiswa.
- Bangladesh: amavolontiya we-Cyclone Preparedness Programme, uhlelo oluhlanganyelwe loHulumeni ne-Bangladesh Red Crescent Society, asakaza izaziso asize abantu bafinyelele eziphephelweni zesayikloni.
- Japan: ohulumeni bedolobha namatawuni bakhipha izaziso zokubalekiswa ngezinga bavula iziphephelo eziqanjiwe.
Uma uhlala endaweni efana nalena, lezi zinyathelo zisiza.
- Yazi isiphephelo sakho nomholi wakho ngaphambi kwesizini: isakhiwo oya kuso, nesikhulu, ivolontiya, noma ikomidi elibiza ukubalekiswa.
- Hamba lapho babizile. Ungalindi ukubona ukuthi kubi kangakanani. Abaholi bakhala kusenesikhathi ngoba ukuhambisa umuzi wonke kuthatha amahora.
- Siza ukuhambisa abantu okudingwa kuqala: abadala, abantu abakhubazekile, abesifazane abakhulelwe, nezingane ezincane.
- Letha izinsiza zakho. Iziphephelo zingaba naluphahla nophansi kuphela ekuqaleni. Bona okufanele uthathe.
- Tshela umholi uma umuntu elahleka noma enqaba ukuhamba.
- Hlala kuze isiqinisekiso. Ukushiya isiphephelo ngaphambi kokuthi isiphepho sidlule kukubuyisela emoyeni namanzini.
Vikela ikhaya lakho ngaphandle kokubuyela ngalo
Abantu abaningi babalisa ukuhamba ukulinda ikhaya labo, isikebhe, noma izilwane. Vikela okungakanani kusenesikhathi, bese uhambe. Izinto zingathathelwa kabusha. Abantu abangeke.
Ukushayela kumigqendo yemvula¶
Imigqendo yemvula kaninge ifika emgwaqeni amahora ngaphambi kwesikhala sesiphepho. Hamba kancane, uvule izibani zakho, uyekele isikhala esikhulu phakathi kwamamoto. Uma ungaboni izimpawu zomgwaqo, pakishe endaweni ephephile, kude nezihlahla, izimpawu, nezintambo zokagesi.
Qaphela izibi nezintambo ezikhishiwe. Phatha noma iyiphi intambo emhlabathini njengokuthi iphila. Phatha isiginali somgwaqo esimnyama njengesiphawu sokuma kuwo wonke uhlangothi.
Ungalokothi ushayele emanzini esikhukhula
Ungakwazi ukubona ukuthi amanzi ajulile kangakanani noma umgwaqo usekhona. Izintshi eziyisithupha (15 santimitha) zamanzi ahamba ngesheshe angawisa umuntu omdala. Cishi u-30 santimitha (ifuthi 1) wamanzi ahambayo angantanta amamoto amaningi, nangu-60 santimitha (amafuthi 2) angaphatha amamoto amaningi, kuhlanganise ama-SUV namaloli amancane. Phenduka ufune indlela enye.
Uma ubambeka isimo sezulu siphenduka¶
Ngezinye izikhathi uhambo luthatha isikhathi eside kunokuhlelekile. Nquma kusenesikhathi, usenazo izinketho.
- Hlola isibikezelo nendawo yakho. Uma ungekwazi ukufika ngaphambi komoya onamandla, yima manje.
- Funa isakhiwo somphakathi esiqinile endaweni ephezulu: isiphephelo esivulekile, isibhedlela, isikole, isitolo esikhulu, ihhotela, noma indawo yenkolo. Buza ihhovisi lakho lendawo losizo lwesimo esiphuthumayo yiziphi iziphephelo ezivulekile, noma ushayele u-211 e-United States.
- Ungakhoseleli emotweni, endaweni ephansi, noma ngaphansi kwebhuloko noma i-overpass.
- Ungapaki ngaphansi kwezihlahla, izintambo zokagesi, noma izimpawu.
- Uma amanzi aqala ukukhuphuka ngasemotweni, phuma uye endaweni ephezulu uma ungenze ngokuphepha.
Imoto iyindlela yokuhamba, hhayi isiphephelo. Umoya ungayiphendula, namanzi angayintanta. Bona ubanjwe ngaphandle.
Lapho ufika¶
- Tshela umuntu oxhumano nomndeni ukuthi ufikile.
- Gcwalisa ithanki ngenkathi izitokisi zisenophethiloli.
- Shaja konke ugcine kushajiwe.
- Landela izindaba nezaziso zasemthethweni zendawo oyishiya.
Ungabuyi kuze izikhulu zisho indawo yakho ivuliwe. Imigwaqo ingavinjwa, izintambo zokagesi zingawa, namaqembu adinga imigwaqo ivuliwe. Bona ukubuyela ekhaya.