Ukulungiselela isiqhwithi ngemali encinane¶
I-hurricane, i-typhoon kunye ne-tropical cyclone zisisiqhwithi esinye, kuphela amagama awohlukileyo kuwandle ngawandle. Konke okukule sikhokelo kusebenza kuzo zonke.
Unokulungiselela isiqhwithi ngemali encinane. Amanyathelo amaninzi akukhuselayo awabizi mali, kananjalo izinto ezifunekayo zinokwakhiwa kancinane kuthengo lwakho oluqhelekileyo. Eli phepha libonisa oko ukufanele ukwenze simahla, oko ukufanele ukuthenge kuqala, indlela yokwakha iseti ngeenyanga ezimbalwa, kunye nendawo yokukhangela uncedo.
Ukuba wenza izinto ezintathu kuphela¶
- Yenza amanyathelo asimahla kuqala: yazi imandla yakho yokurhoxiswa, yenza icebo, vula izaziso zefowuni, kananjalo ubhale amanani kwiphepha.
- Ixesha ngalinye uthenga, thenga izinto ezimbini ezongezelelweyo kwiseti yakho, qala ngamanzi kunye namayeza.
- Zalisa izitya onazo kakade ngamanzi ombombo ngaphambi kwesiqhwithi, kananjalo ugcine ifowuni yakho kunye neebhanki zamandla zicoshisiwe.
Amanyathelo asimahla abaluleke ngakumbi¶
Nganga ngawo asimahla.
- Fumanisa ukuba imandla yakho ifuna ukuhamba kwisiqhwithi. Khangela imandla yakho okanye ubuze ofisi yakho yesiqhuba-ngqondo yendawo. Jonga yazi imandla yakho yokurhoxiswa.
- Yenza isigqibo sokuba uya kuyo phi. Buza umhlobo okanye isizalwane esikwindawo ephakamileyo, ngaphandle kwemandla, ukuba unakho ukuhlala naye. Vumelana ngoku.
- Yenza icebo. Bhala ngubani owenza ntoni, apho nidibana khona, kunye nokuba ngubani umntu wenu wokuqhagamshelana naye ongekho kwindawo yesiqhwithi. Sebenzisa isampula kwiicebo lentsapho longxamiseko.
- Vula izaziso zesiqhuba-ngqondo kwisetingi zefowuni yakho, kananjalo ubhalise kwizaziso zasimahla zorhulumente wendawo yakho.
- Bhala amanani abalulekileyo kwiphepha kananjalo ugcine uluhlu kwisipaji okanye kwingxowa yakho.
- Rekhoda ividiyo yekhaya lakho kunye nezinto zakho ngefowuni yakho, kananjalo ugcine ngaphandle kwekhaya, ngendlela yokuthumela kwisizalwane.
- Thatha umfanekiso wamaxwebhu akho kananjalo ugcine izifanekiso ndawo ekhuselekileyo.
- Coca imifereji yakho kunye nee-gutter, kananjalo uthathe izinto ezingaxhonziweyo kwiyadi umoya anganyusa.
- Funda apho izicimi zakho zikhoyo kwamanzi, igesi, kunye nombane.
- Thetha kubamelwane bakho. Vumelana ukuba nijonge ngomnye nomnye, nabelane izithuthi, kananjalo nabelane izixhobo.
- Funda uncedo lwangoqala. Amaqela amaninzi eRed Cross kunye neRed Crescent kunye needlwana zempilo zendawo zinika amaklasi asimahla okanye anexabiso elincinane.
- Gcina esi sikhokelo ngaphandle kwe-intanethi ngoxa usenomnxeba. Jonga sebenzisa esi siza ngaphandle kwe-intanethi.
Oko ukufanele uthenge kuqala¶
Ukuba imali ingxamisekile, thenga ngolu hlobo. Inyathelo ngalinye lisekelwe kwalo liphambi kwalo. Izixa ngomntu ngamnye.
| Isixa | Into | Kutheni |
|---|---|---|
| 1 | Amayeza: ukuzaliswa kwamayeza onawo wonke, ukuba icebo lakho livumela ukuzaliswa kwakamsinya | Amayeza anzima kunayiphi na into ukuyibuyisa emva kwesiqhwithi |
| 2 | Amanzi: qalisa ngeentsuku 3, malunga nee-litha 12 (ii-gallon 3) ngomntu ngamnye, kananjalo wakhele kwiintsuku ezininzi | Awukwazi kuphila ixesha elide ngaphandle kwamanzi acocekileyo, kananjalo iivenkile ziyavalwa |
| 3 | Itotshi okanye isibane sentloko kunye nebhetri eyongezelelweyo | Amakhandlela anganokuvutha indlu, kananjalo ezinye zenzeka ngexesha lokucima umbane |
| 4 | Ukutya okungafuni kuphekwa: qalisa ngeentsuku 3, wakhele kwiseti elide | Umbane kunye negesi zinganokucima, kananjalo iivenkile zinganokuba zize |
| 5 | Isivulo esiphathwayo sekani, ukuba uthenga ukutya kwi-kani | Iikani azinancedo ngaphandle kwaso |
| 6 | Ibhanki yamandla yokucoshisa ifowuni yakho | Ifowuni yakho yisistim yakho yezaziso kunye nomxhaso wentsapho |
| 7 | Isixhobo soncedo lwangoqala, onokusakha kwizinto ezahlukeneyo | Iiklinikhi zinganokuvalwa okanye zibekude |
| 8 | Iradiyo esebenza ngebhetri okanye ebanjwa ngesandla | Ukufumana iindaba xa inethiwekhi yefowuni icimile |
| 9 | Ingxowa okanye ibhokisi engenamanzi yamaxwebhu | Amaphepha anzima ukuwabuyisela |
| 10 | Izitshixo zefestile, iplastiki engenamanzi, kunye nentambo | Ikhusela ikhaya lakho kunye nezinto zakho |
Uluhlu olupheleleyo lukwiuluhlu lwezinto ezifunekayo zesiqhwithi kunye neamanzi kunye nokutya.
Wakhe iseti kancinane¶
Awudingi kuthenga yonke into ngaxeshanye. Sasaza indleko ngeenyanga, ngaphambi kwesizini.
Yongeza okuncinci veki nganye. Ixesha ngalinye uthenga, thenga into enye eyongezelelweyo: ibhotile enkulu yamanzi, iikani zombona ezimbini, iphakethe lebhetri. Ngeenyanga ezintathu, oku kuyakha iseti epheleleyo.
Thenga oko owawusele ukutya. Khetha ukutya intsapho yakho ikutya nangona kunjani, ezifana neentlanzi zekani, iimbotyi, izipaji zombona, iikrekhile, ipeanut butter, iioats, kunye neziqhamo zomiweyo. Zitshintshe ngomnyaka, ukwenzela ukuba akukho into ilahlwa.
Thenga kwangaphambili. Ishelf zizele ngeenyanga ngaphambi kwesizini. Kwakuba isiqhwithi siqikelelwa, ishelf zicima ngokukhawuleza. Jonga ukuthengisa kwiibhetri, amanzi, kunye nokutya kwikani ekuqaliseni kwesizini, kananjalo kwezinye iindawo imihla yokuthenga engahlawulwayo irhafu yezinto zesiqhwithi.
Thenga into eyasele. Khangela iitotshi, iicoolers, izixhobo, iiradiyo, kunye nezitya zeplastiki kwiivenkile zezinto ezidala, imiboniso yeyadi, kunye noshintsho loluntu. Vavanya nayiphi na into yombane ngaphambi kokuthembela kuyo.
Yabelana kubamelwane. Akukho mzi ngamnye udinga eyakhe isarha, ileli, okanye ijenereyitha. Vumelana nabamelwane ngokuba ngubani onantoni, kananjalo uyabelane.
Icebo elilula leeveki ezilishumi elinazibini¶
Sebenza kwinyathelo elinye veki nganye. Dlula nayiphi na inyathelo oyenzileyo kakade.
- Veki 1: Fumana imandla yakho yokurhoxiswa, vumelana ngapho uya kuyo, kananjalo uvule izaziso.
- Veki 2: Thenga itotshi okanye isibane sentloko ngomntu ngamnye, kunye nebhetri eyongezelelweyo.
- Veki 3: Zalisa iibhotile ezimbalwa ezicocekileyo ngamanzi ombombo, kananjalo uthenge into enye yoncedo lwangoqala.
- Veki 4: Buza ngokuzaliswa kwakamsinya kwamayeza, kananjalo ubhale uluhlu lwamayeza kwiphepha.
- Iiveki 5 kunye no-6: Thenga iintsuku 3 zokutya okungafuni kuphekwa, kunye nesivulo sekani esiphathwayo.
- Iiveki 7 kunye no-8: Thenga ibhanki yamandla, kananjalo ubeke amaxwebhu akho kwingxowa engenamanzi.
- Iiveki 9 kunye no-10: Yongeza amanzi ukufikelela kwiintsuku ezininzi, kwi-case okanye kwiphakethe elinye ngexesha.
- Iiveki 11 kunye no-12: Coca ii-gutter, ungenise izinto ezingaxhonziweyo, kananjalo ubambe umboniso omfutshane wentsapho.
Veki nganye, indleko yinto enye okanye umsebenzi omnye wasimahla. Akukho kuluhlu olufuna inqwelo enkulu yokuhlawula.
Amanzi ngemali encinane okanye ngaphandle kwayo¶
Amanzi asebhotileni abiza imali, kodwa amanzi ombombo akabizi.
- Gcina iibhotile zeziselo zeplastiki ezicocekileyo zineecaps ezijikwayo, ezifana neebhotile zesoda okanye zejuzi. Zihlambe kakuhle kananjalo uzizalise ngamanzi ombombo.
- Musa kusebenzisa ii-jug kunye ne-carton zobisi, ezinzima ukuhlamba kananjalo zinganokukhulisa igerimu.
- Faka ileyibhile kwibhotile nganye ngomhla, kananjalo utshintshe amanzi ombombo agciniweyo kwezi nyanga zintandathu.
- Xa isiqhwithi likude ngeentsuku ezibini, zalisa isitya ngasinye esicocekileyo, ipoti, kunye nebucket enesiciko. Zalisa ibhafu okanye idram ecocekileyo yokuhlamba kunye nokufulosha.
- Gcina ibhotile ye-bleach engacocekileyo yendlu engenavumba ukunyanga amanzi ukuba ufuna. Jonga amandla kwileyibhile, kananjalo ulandele isixa esikhutshwe ngu-CDC kwiwebhsayithi yaso (https://www.cdc.gov). Jonga ukhuseleko lokutya namanzi emva kwesiqhwithi.
Ceba nge-litha 4 (i-gallon 1) ngomntu ngamnye ngosuku lokusela kunye nokuhlamba okusisiseko, kwiintsuku ezininzi okanye ngakumbi. Komzi wabantu bane, oko kuyi-litha 112 (malunga ne-gallon 30) ngeveki enye. Qalisa ngeentsuku 3, ezi zi-litha 48 (malunga ne-gallon 13), kananjalo wakhele kuloko.
Ukutya ngemali encinane¶
- Ilayis, iimbotyi zomiweyo, kunye neentlentsi zitshipu, kodwa zifuna amanzi, ugesi, kunye nexesha lokuphekwa. Gcina ezinye, kodwa ugcine nokutya onokukutya ngqo kwiphakethe.
- Ukutya kwi-kani kugcina iminyaka. Impahla yevenkile ngesiqhelo ilingana kakuhle kunempahla eziqhelekileyo.
- Thenga iphakethe elikhulu kuphela ukuba unako ukuzigcina zomile kude kwezinambuzane.
- Ngaphambi kombane ucime, qandisa ezinye zamanzi akho asebhotileni. Ifriji ezele ihlala ipholile ixesha elide, kananjalo iqhwa liba amanzi okusela njengoko linyibilikayo.
- Ukuba unenkonyane, gcina iformula elungele ukusetyenziswa okanye amanzi acocekileyo aneleyo ukuyenza. Jonga iintsana kunye nabantwana.
Ukhanyiso kunye namandla ngemali encinane¶
- Thenga itotshi enye okanye isibane sentloko ngomntu ngamnye kunokuba uthenge ezininzi ezitshiphu.
- Isibane esincinane sesanga okanye iradiyo ebanjwa ngesandla enesibane ayifuni iibhetri.
- Coshisa iibhanki zamandla ngaphambi kwesiqhwithi, kananjalo ugcine ifowuni endala icoshisiwe njengesibane esongezelelweyo kunye nomdlali womculo kubantwana.
- Sebenzisa injini yemoto ngaphandle kuphela, ukucoshisa isixhobo okanye nayiphi na esinye isizathu. Soze uyisebenzise kwigarashi evaliweyo, kuba isisi singabulala.
Soze usebenzise igrili, ikhokhoni, okanye ijenereyitha ngaphakathi
I-carbon monoxide ayinavumba kananjalo ibulala ngokukhawuleza. Sebenzisa izitovu, iigrili, ikhokhoni, kunye neejenereyitha ngaphandle kuphela, kude kakhulu kumafestile kunye neengcango. Jonga ukhuseleko lwejenereyitha.
Ukhuseleko lwekhaya lakho ngemali encinane¶
- Coca ii-gutter kunye nemifereji ngaphambi kwesizini, kananjalo unqumle amasebe afileyo ngezixhobo ezibanjwa ngesandla. Musa kunyuka ileli emoyeni.
- Ngenisa okanye ubophe nantonkhe engaxhonziweyo ngaphambi kwesiqhwithi. Intambo kunye nee-tyre ezidala zinganokubamba izinto ezincinane.
- Sebenzisa iplastiki engqinelana kunye neteyiphu ukugubungela amafestile aphukileyo okanye imingxuma yophahla emva kwesiqhwithi, njengelungiselelo lexesha elifutshane.
- Buza urhulumente wendawo yakho ukuba unika isanti okanye izingxowa zesanti zasimahla.
- Ezinye urhulumente, iinkampani zoncedo, kunye nenkqubo zokwakha zinika ukulungiswa kophahla kwasimahla okanye kwinqanaba eliphantsi, izitshixo, okanye izibopho kwimizi enemali encinane, abantu abadala, okanye abantu abakhubazekileyo. Buza urhulumente wendawo yakho.
Jonga lungiselela ikhaya lakho kwisiqhwithi.
Ukuba ufuna ukurhoxa ngemali encinane¶
- Inketho yakho ekhuselekileyo kananjalo etshiphu ngesiqhelo ngumhlobo okanye isizalwane ngaphandle kwemandla. Buza ngoku.
- Iindawo zokuhlala zoluntu kunye neendawo zokurhoxela zisimahla. Jonga iindawo zokuhlala zoluntu.
- Ukuba awunayo imoto, buza ofisi yakho yesiqhuba-ngqondo yendawo indlela esikhuthaza abantu abangenazithuthi, kananjalo ubhalise ngaphambi kwesizini ukuba ufuna ukusiwa.
- Gcina imali eyaneleyo yamafutha kunye neentsuku ezimbalwa zokutya, kwizi notes ezincinane.
- Hamba kwangaphambili. Amafutha kunye negumbi zibiza ngakumbi kananjalo kunzima ukuzifumana kwimizuzu yokugqibela.
Iinkqubo zoncedo¶
Uncedo luyohluka kakhulu ngelizwe, ngoko buza kwindawo yakho. Nazi iintlobo zoncedo oluhlala likhona.
- Urhulumente wendawo: izingxowa zesanti zasimahla, izithuthi zokurhoxa, iindawo zokuhlala, kunye noluhlu lwabantu abafuna uncedo lokurhoxa.
- Red Cross kunye ne-Red Crescent: kumazwe amaninzi, imfundiso yasimahla yoncedo lwangoqala, ulwazi lokulungiselela, kananjalo, emva kweziqhwithi, izinto zoncedo kunye noncedo lwemali.
- Ii-ofisi zoncedo loluntu: amazwe amanye anika uncedo lwemali okanye lokutya ngaphambi okanye emva kwesiqhwithi kwintsapho ezisele zikwinkqubo zoncedo.
- Amaqela oluntu kunye nenkolo: izindawo zokutya, izithuthi ezabelwana, kunye noncedo kwabamelwane abadala.
- Iinkampani zoncedo kunye nezifowuni: ezinye zinika ixesha elongeziweyo lokuhlawula okanye iindawo zasimahla zokucoshisa kunye ne-Wi-Fi emva konxunguphalo.
- Iifamasi: kwezinye iindawo, imimiselo ivumela ukuzaliswa kwakamsinya kwamayeza xa isiqhwithi siqikelelwa okanye uxunguphalo luvakaliswa. Buza umfamasi wakho.
EMelika¶
Fowunela u-211, okanye utyelele i-211.org, ukufumana uncedo lwendawo ngokutya, indawo yokuhlala, izithuthi, iibhili zoncedo, kunye noncedo lwenxunguphalo. I-FEMA ipapasha amacebiso okulungiselela angabizi kakhulu okanye angabizi nto kwi-Ready.gov. Emva kwenxunguphalo echazwayo, iFEMA Helpline ngu-1-800-621-3362.
Kumazwe angakumbi, jonga iphepha lakho lendawo loncedo.
Khusela imali yakho¶
- Gcina isixa esincinane semali ekhaya kwizi notes ezincinane, kwingxowa engenamanzi.
- Ukuba unako, beka icala elincinane ngenyanga nganye kwifondini yesiqhwithi, nokuba yisixa esincinane.
- Yazi inombolo yobungxamiseko yebhanki yakho, kananjalo uyigcine kwiphepha.
- Emva kwesiqhwithi, lumkela abantu banikelayo ukulungisa ngokukhawuleza, imali-boleko, okanye uncedo ngexabiso. Jonga ukuphepha ubuqhophololo.
Iimpazamo ezichitha imali¶
- Ukuthenga amanzi amaninzi kunoko unako ukugcina. Amanzi agciniweyo afuna indawo yomile, epholileyo, kunye neyeyibhile yomhla. Gcina oko kungenayo.
- Ukuthenga ukutya intsapho yakho ayinakukutya. Ukutya okungaqhelekileyo kuhlala kulahlwa xa isiqhwithi sidlula.
- Ukuthenga iitotshi ezininzi ezitshiphu. Isibane esinye esihle ngomntu ngamnye sihlala ixesha elide kananjalo sisebenza ngakumbi.
- Ukuthenga amakhandlela njengesibane esiphambili. Anganokuvutha indlu, kananjalo ezinye zenzeka ngexesha lokucima umbane. Sebenzisa itotshi.
- Ukuthenga ijenereyitha ongenakuyisebenzisa ngokhuseleko. Ifuna indawo yangaphandle, amafutha, kunye necebo lendlela intambo ihamba ngayo. Jonga ukhuseleko lwejenereyitha ngaphambi kokuyithenga.
- Ukuhlawula umsebenzi wesiqhwithi onikelwa emnyango ngomnyango. Buza urhulumente wendawo yakho okanye umqhubi wenshorensi yakho uluhlu lwabaqeshwa abanamava.
Uluhlu lwemali encinane¶
- Ndenze onke amanyathelo asimahla kweli phepha
- Ndizalisile amayeza okanye ndibuzile ngokuzaliswa kwakamsinya
- Ndigcinile ubuncinci iintsuku 3 zamanzi nokutya, kananjalo ndicebe indlela yokufikelela kwiintsuku ezininzi
- Ndithengile itotshi kunye neebhetri ngomntu ngamnye
- Ndicoshisile ibhanki yamandla kananjalo ndagcina iibhotile ezicocekileyo ukuzizalisa ngamanzi
- Ndibeke amaxwebhu kwingxowa engenamanzi
- Ndibuze umhlobo okanye isizalwane ngaphandle kwemandla ukuba sinakho ukuhlala naye
- Ndibuze urhulumente wendawo yam ngezingxowa zesanti, izithuthi, kunye neenkqubo zoncedo