Naipalawag dagiti hurricane category¶
Ti hurricane, bagyo, ken tropical cyclone ket isu met laeng a kita ti bagyo, nupay agduduma ti nagan iti tunggal taaw. Mabalin nga usaren dagiti amin nga adda ditoy a guide para kadagiti amin.
Ti hurricane category ket mangted iti grado ti angin ti bagyo manipud 1 agingga 5. Ipalawag daytoy a panid ti mabalin nga aramiden ti tunggal category, kasano ti panagusar iti numero no agplano ka, ken ti maysa a banag a saanna nga iraman: ti danum, a isu ti makapatay iti kaaduan a tattao iti hurricane. No maysa laeng ti alaem manipud ditoy, alaem daytoy: ti category ket mangsukat laeng iti angin.
No tallo laeng ti aramidem¶
- Ikeddengmo no pumanaw ka babaen ti evacuation zone ken balay mo, saan nga ti category.
- Agsagana para iti maysa a category a nangatngato ngem ti forecast, gapu ta mabalin a napardas a umpigsa dagiti bagyo.
- Basaem ti forecast ti tudo ken surge iti lugarmo tunggal basaem ti category.
Ti Saffir-Simpson Hurricane Wind Scale¶
Ti Saffir-Simpson Hurricane Wind Scale ket usarenna ti National Hurricane Center (NHC) para iti Atlantic ken daya ken tengnga a Pacific. Gradoanna dagiti hurricane manipud 1 agingga 5 babaen ti kapigsaan a agtultuloy nga angin, a sukatenna ti NHC kas average iti maysa a minuto. Ti gust ket mabalin a napigpigsa unay ngem ti agtultuloy nga angin.
| Category | Agtultuloy nga angin | Kadawyan a dadael ti angin |
|---|---|---|
| 1 | 119 agingga 153 km/h (74 agingga 95 mph) | Dadduma a dadael ti atep, shingle, siding, ken gutter. Agbarut dagiti dadakkel a sanga ken mabalin a tumba dagiti kayo a bassit ti ramutna. Pannakaawan ti koriente a mabalin a sumagmamano nga aldaw |
| 2 | 154 agingga 177 km/h (96 agingga 110 mph) | Nalawa a dadael. Dagiti nasayaat ti pannakaaramidna a balay ket mabalin nga addaan dadakkel a dadael ti atep ken siding. Adu a kayo ti tumba ket manglapped kadagiti kalsada. Agarup naan-anay a pannakaawan ti koriente iti sumagmamano nga aldaw agingga lawas |
| 3 (major) | 178 agingga 208 km/h (111 agingga 129 mph) | Makagurguramin a dadael. Dagiti nasayaat ti pannakaaramidna a balay ket mabalin a maawanan iti decking ti atep ken gable end. Adu a kayo ti nabarut wenno nabungkag. Awan ti koriente ken danum iti sumagmamano nga aldaw agingga lawas |
| 4 (major) | 209 agingga 251 km/h (130 agingga 156 mph) | Makakabutbuteng a dadael. Dagiti nasayaat ti pannakaaramidna a balay ket mabalin a maawanan iti kaaduan nga atep ken dadduma a diding iti ruar. Kaaduan a kayo ken poste ti koriente ti tumba. Dagiti lugar ket mabalin a saan a mapagnaedan iti lawas wenno bulan |
| 5 (major) | 252 km/h (157 mph) wenno ad-adu | Makakabutbuteng a dadael. Nangato a bilang dagiti framed a balay ti madadael. Dagiti natumba a kayo ken poste ti koriente ket mangputed kadagiti barrio. Dagiti lugar ket mabalin a saan a mapagnaedan iti lawas wenno bulan |
Ti Category 3, 4, ken 5 ket maawagan kadagiti major hurricane. Dayta a nagan ket maipapan iti dadael ti angin. Saan a kayatna a sawen nga natalged ti Category 1 wenno 2, ket ibaga ti NHC nga amin a hurricane ket peligroso.
Ti kayat a sawen ti tunggal category para kenka¶
Usarem ti category tapno agplano para iti dadael ti angin ken kasano a kabayag a mapaaw dagiti serbisio. Usarem ti evacuation zone mo ken ti klase ti balay a pagnaedam tapno ikeddengmo no pumanaw ka.
Category 1. Lumilipad dagiti saan a nakagalut a banag ken maukis dagiti shingle. Dagiti kayo a bassit ti ramutna ket mabalin a tumba kadagiti sasakyan, balay, ken wire ti koriente. Agplano a mapaaw ti koriente iti sumagmamano nga aldaw, ket mangiduldulin iti danum ken taraon iti kabassitan a dayta a kabayag.
Category 2. Nalawa ti dadael ti atep ken siding, ken kasta unay ti tumba a kayo a mabalin a nalapdan pay laeng dagiti kalsada. Ipagarupmo a mapaaw ti koriente iti agarup amin a lugar a lumabasan ti bagyo ket mabalin a agtalinaed a mapaaw iti maysa a lawas wenno ad-adu iti dadduma a lugar. Dagiti nalag-an nga estruktura, dagiti kamalig, ken dagiti daan a mobile home ket nakaro ti peligro.
Category 3. Dagiti nasayaat ti pannakaaramidna a balay ket mangrugi nga maawanan kadagiti paset ti atepda. Mabalin a mapaaw ti danum ken koriente iti sumagmamano nga lawas, a mangaramid a nakaro unay ti agtalinaed iti balay para kadagiti maladaga, nataengan, ken siasinoman a masapulna ti koriente para iti medikal a panangaywan. Adu a lugar ti mangibaga kadagiti nalawa a panagibakwit iti daytoy a nivel, ngem dagiti surge zone ket mabalin a maibaga nga pumanaw uray para kadagiti nakapuy unay a bagyo.
Category 4. Mabalin nga ikkat ti angin ti atep ti balay ken mangtumba kadagiti diding iti ruar. Agarup amin a kayo ken adu a poste ti koriente ti tumba. Mabalin a maputed dagiti barrio, ket bulan ti pannakaaramid kadagiti repair.
Category 5. Nangato a bilang dagiti framed a balay ti madadael. Bassit laeng dagiti building malaksid dagiti reinforced concrete ti natibker. Bulan wenno tawen ti panagbalik.
Mobile home ken nalag-an nga estruktura
Ti mobile home, caravan, wenno nalag-an a kayo wenno sheet metal a balay ket mabalin a nakaro ti dadaelna wenno mabungkag babaen ti angin ti hurricane, uray iti Category 1. No agnaedka iti maysa, agplano a pumanaw para iti aniaman a hurricane. Kitaem ti panid mi maipapan kadagiti mobile home.
Tropical depression ken tropical storm¶
Saan nga amin a tropical system ket hurricane. Usarenna ti NHC ti isu met laeng a pagannurotan ti angin tapno maisina dagiti nakapuy nga addang.
| Addang | Agtultuloy nga angin |
|---|---|
| Tropical depression | 62 km/h (38 mph) wenno basbassit |
| Tropical storm | 63 agingga 118 km/h (39 agingga 73 mph) |
| Hurricane | 119 km/h (74 mph) wenno ad-adu |
Ti tropical depression ket nabukel a sistema nga addaan nakasara a panagtayyek ngem nakapuy nga angin. Ti tropical storm ket napigsa a umanay tapno nagnaganan. No dumanon ti angin iti 119 km/h (74 mph), agbalin a hurricane.
Rispetoem dagiti tropical storm. Ti angin da ket mangpaaw iti koriente ken mangtumba kadagiti kayo. Ti tropical storm wenno depression a nabannayat ti panagturongna ket mabalin met a mangibaba iti dakkel unay a kaadu ti tudo ken mangaramid iti makapatay a layus uray adayo manipud iti igid ti baybay.
Dagiti sabali a pagilian ket mausarda dagiti sabali a scale¶
Ti Saffir-Simpson scale ket usarenna ti Atlantic ken ti daya ken tengnga a Pacific. Dagiti sabali a rehion ket gradoanda dagiti bagyo iti bukodda a wagas, ket saan nga agtutunos dagiti numero.
| Rehion | Scale wenno nagan | Ania ti ammuem |
|---|---|---|
| Australia ken South Pacific | Category 1 agingga 5 | Naibatay iti kadawyan a kapigsaan a gust, saan nga agtultuloy nga angin. Ti Australian Category 3 ket mangrugi iti gust nga 165 km/h (103 mph) |
| Pilipinas (PAGASA) | Tropical depression, tropical storm, severe tropical storm, typhoon, super typhoon | Ti super typhoon ket mangrugi iti 185 km/h (115 mph) |
| Japan (JMA) | Typhoon, kalpasanna strong, very strong, violent | Ti aniaman a bagyo nga agarup 63 km/h (39 mph) wenno ad-adu ket maawagan iti typhoon |
| India ken North Indian Ocean (IMD) | Depression agingga super cyclonic storm | Ti cyclonic storm ket mangrugi iti 62 km/h (39 mph). Ti super cyclonic storm ket mangrugi iti 222 km/h (138 mph) |
| Abagatan-laud nga Indian Ocean (Météo-France) | Moderate tropical storm agingga very intense tropical cyclone | Ti very intense tropical cyclone ket kayatna a sawen ti nasursurok ngem 212 km/h (132 mph) |
Kaaduan a ahensia iti ruar ti United States ket mangsukat iti agtultuloy nga angin iti 10 minuto, ken ti India iti 3 minuto. Ti atiddog nga average ket mangted iti nababa a numero, isu a ti isu met laeng a bagyo ket mabalin nga agparang a nakapuy iti maysa a scale ngem iti sabali. Uray ti sao a "super typhoon" ket nagduduma: usarenna ti PAGASA manipud 185 km/h (115 mph), ngem usarenna laeng dagiti US forecaster iti nasurok ngem 241 km/h (150 mph).
Usarem ti scale a usarenna ti nailian a serbisio ti panawen yo, ket dika pagidiligen dagiti numero iti nagbaetan dagiti pagilian. Ti panid mi maipapan kadagiti typhoon, cyclone, ken hurricane iti intero a lubong ket addaan kadagiti naan-anay a tabla.
Ti category ket mangsukat laeng iti angin¶
Tunggal maysa kadagitoy a scale ket mangted iti grado ti angin. Awan kadagita ti mangibaga kenka maipapan kadagiti sabali a peligro a mangyeg ti bagyo.
- Storm surge ket agdepende iti kadakkel ti bagyo, bilis ti panagturong, anggulo a mangdangpil iti igid ti baybay, ken langa ti lansad ti taaw iti asideg ti igid. Ti dakkel, nakapuy a bagyo ket mabalin a mangipush iti ad-adu a danum ngem iti bassit ngem napigsa.
- Tudo ket kaaduanna nga agdepende iti kabannayat ti panagturong ti bagyo ken kaadu ti halumigmig na. Ti tropical storm a nagsardeng ket mabalin a mangaramid iti nakaro a layus ngem iti napartak a Category 4.
- Kadakkel ket agduduma. Dua a bagyo nga addaan isu met laeng a category ket mabalin nga addaan nagduduma unay a wind field, ket ti dakdakkel ket kadawyan a mas adu ti mapadaksan.
- Tornado, rip current, ken landslide ket saan a paset ti category.
Ti danum ket mas adu ti mapatayna ngem ti angin
Iti United States, ti danum ti pakaigapuan ti kaaduan a patay iti hurricane. Manipud 2013 agingga 2022, ti layus manipud iti tudo ket nangaramid iti nasursurok ngem kagudua dagiti direkta a patay ti hurricane iti US, ket ti storm surge, surf, ken rip current ket nangaramid iti ad-adu pay. Adda tattao a natay kadagiti Category 1 a bagyo ken tropical storm. No ibaga dagiti opisial a pumanaw ka iti surge wenno flood zone, pumanaw ka, aniaman ti category.
Apay a mabiddutan dagiti tao ti category¶
Adu a tao ti makangngeg iti "Category 1 laeng" ket ikeddengda nga agtalinaed. Dayta a pagpilian ket nangiyeg iti pannakaawan ti biag. Nalaka a lagipen ken pagidiligen ti numero, isu a ad-adu ti atensionna ngem ti rumbeng.
Mangipaulog ita dagiti forecaster iti sabali a impormasion maipapan iti surge ken napigsa a tudo gapu iti daytoy. No kitaem ti forecast, basaem ti tallo: ti wind category, ti surge forecast para iti igid ti baybay iti ayanmo, ken ti rain forecast para iti lugarmo. Ti panid mi maipapan kadagiti peligro ti hurricane ket mangibaga iti tunggal maysa.
Kasano a mabalin nga agbaliw ti category sakbay ti landfall¶
Ti category ti bagyo ket snapshot. Dagiti hurricane ket mabalin nga umpigsa wenno umpuy a napardas. Awagan dagiti forecaster daytoy kas rapid intensification no ti agtultuloy nga angin ket umangat iti kabassitan a 55 km/h (35 mph) iti 24 nga oras, a mabalin nga agbalin ti Category 1 iti Category 3 wenno nakapigsa pay iti maysa nga aldaw.
Narigat nga iforecast ti napardas nga panagpigsa, ket kadawyan a mapasamak iti asideg ti igid ti baybay. Isu nga ti kasayaatan a plano ket agsagana para iti maysa a category a nangatngato ngem ti forecast. Mabalin met a umpuy ti bagyo sakbay ti landfall ket mangyeg pay laeng iti isu met laeng a surge ken tudo, isu a ti nababa a numero ket saan a rason tapno sardengam ti pagsagana.
Surotem ti kaudian nga advisory manipud iti nailian a serbisio ti panawen yo, wenno ti NHC iti Atlantic ken daya a Pacific, ken dagiti bilin dagiti lokal nga opisial.