Countdown ti bagyo: ania ti aramiden 5 nga aldaw agingga 1 nga aldaw sakbay¶

Adda ti hurricane, typhoon, wenno cyclone nga umay. Ibaga daytoy a countdown ti bagyo no ania ti aramiden ita, a naibatay iti kaatiddog ti tiempo sakbay a dumteng dagiti napigsa nga angin. Sapulem ti addangmo iti baba, rugian sadiay, ket agpababa.

Rugian ditoy: tallo a damag a sungbatan ita¶

1. Adda kadi ka iti evacuation zone, wenno adda kadi naited a bilin? Sapulem ti evacuation zonemo ket dumngeg kadagiti lokal nga opisial. No imbagada nga umalis, umalis.
2. Natalged kadi ti balaymo para iti daytoy a bagyo? Ti mobile home, nalag-an wenno nadadael a balay, kalsada a malayusan, wenno medikal a kasapulan a agdepende iti koriente ket amin a mangibaga nga agplanoka nga umalis. Usarem ti giya ti desision nga umalis wenno agtalinaed.
3. Kaano a dumteng kenka dagiti napigsa nga angin? Dayta nga oras ti deadlinemo. Tunggal trabaho iti ruar, tunggal panagmaneho, ken tunggal panagipanam iti shelter ket masapul a maaramid sakbay dayta.

No tallo laeng ti aramidem¶

1. Mangdesidirka ita no umalis wenno agtalinaed, ket surotem ti aniaman a bilin manipud kadagiti lokal nga opisial.
2. Alaem ita ti gasolina, cash, ken dua a lawas nga agas, bayat a natalinaay pay dagiti tiendaan ken gasolinahan.
3. Adda ka iti natalged a lugarmo, iti balay wenno adayo, sakbay a rugian dagiti napigsa nga angin.

Ipadis ti countdown kadagiti warning iti lugarmo¶

Tunggal pagilian ket addaan ti bukodna nga alerto. Amin ket agcountdown iti isu met laeng: ti pannakadanon ti makadadael nga angin wenno danum. Usarem daytoy a tabla tapno makitam no sadinoka iti countdown, kalpasanna sukimaten ti lokal a panid para iti pudno a sistema.

Ti lead time ket maipakat inton umuna a naipablaak ti tunggal alerto. Ti napardas a bagyo ket mabalin a mangisalog kenka iti dua nga addang iti maysa a forecast, isu a sukimaten a kurang-kurangna dua a daras iti maysa nga aldaw, ken ad-adda a kanayon inton naipablaak ti watch wenno alerto.

5 nga aldaw sakbay: agsagana bayat a nalaka pay¶

Adayo pay ti bagyo ken saan pay a nasiguraduan ti forecast. Daytoy ti kalakaan ken katalnaan a tiempo nga agaramid, gapu ta napno dagiti tiendaan ken nalawag dagiti dalan.

• Sukimaten ti forecast manipud iti NHC wenno nailian a serbisio ti panawen dua a daras iti maysa nga aldaw. Isurat no kaano a mabalin a dumteng kenka dagiti napigsa nga angin.
• Refill ti reseta para iti kurang-kurangna dua a lawas. Damagem iti parmasia wenno clinic ti nasapa a refill para iti bagyo.
• Punnuen ti gasolina ti tunggal sasakyan. No addaanka sukat a lata, ibatim iti ruar ti balay, adayo iti init.
• Agwithdraw iti cash iti bassit a kuarta. Agsardeng dagiti card machine ken ATM inton napatay ti koriente.
• Sukimaten ti supply kit ket gumatang iti kurang: danum, taraon, baterya, radio, first aid.
• Basaem manen ti plano ti pamilia. Pasiguraem no siasino ti mapan sadino ken ti kontakmo nga adayo ti lugarna.
• No awan ti kotsemo, addaanka disability, wenno medikal a kasapulan, tawagam itan ti lokal nga opisina para iti emergency maipapan iti transportasion wenno special needs shelter. Ad-adu ti maitulongda no nasapa ti damagmo.
• Sapulem no sadino ti pagpananan dagiti ayupmo. Kitaem ti panagibakwit a kadua dagiti ayup.
• Aramiden ti labada ken buggoan dagiti pinggan tapno saanka nga agaramid iti ima inton kalpasan.

3 nga aldaw sakbay: mangdesidirka ken aramiden ti nadagsen a trabaho¶

Mabalin nga agpangato dagiti watch wenno nasapa nga alerto iti daytoy a tiempo. Daytoy ti maudi a nalaka a panawen para iti trabaho iti ruar ken para iti panangpanawan nga awan ti pardasna.

• Aramidem ti desisionmo babaen ti giya nga umalis wenno agtalinaed, ket ibagam iti sambalay.
• No umaliska, mag-book ti pagtalinaedam, ikabil dagiti banag iti kotse, ket agplano nga umalis a nasapa. Kitaem ti kasano ti natalged nga panagibakwit.
• Ikabil dagiti shutter wenno tabla iti tawa bayat a natalinaay ti angin ken mabalin a tulongan dagiti kaarrubam. Kitaem ti isagana ti balaymo.
• Dalusan ti paraangan. Ipanam iti uneg dagiti muebles, ihawan, basurahan, ay-ayam, nalukay a yero ti atep, ken aniaman a mabalin a agtayab. Talian ti saan a maipanam.
• Icharge dagiti telepono, power bank, laptop, ken rechargeable a lawag, ket ibatim a napno.
• Salaknibam wenno ipanam ti barkom. Kitaem ti barko.
• Ipanam dagiti ayup iti talon iti nangato a daga wenno natalged a talon. Kitaem ti ayup iti talon ken dadakkel nga ayup.
• Mangala iti ladawan ti tunggal siled, ruar ti balay, ken sasakyan para iti insurance.

2 nga aldaw sakbay: agbalin a warning dagiti watch¶

Dagiti maudi nga alerto ket kadawyan a dumteng iti nagbaetan ti 2 nga aldaw ken 1 nga aldaw sakbay dagiti napigsa nga angin. Ti evacuation order ket kadawyan a dumteng iti daytoy nga addang.

• No naibilin nga umalis ti lugarmo, umalis itan. Surotem ti kasano ti natalged nga panagibakwit.
• No mapanka iti shelter, ikabil dagiti banag babaen ti listaan iti publiko a shelter, ket sukimaten no ania ti nalukat.
• Tapusem ti trabaho iti balay. Serraan amin a shutter, dalusan dagiti gutter ken kanal, ket ipangato dagiti napateg a banag manipud iti sahig.
• Punnuen dagiti nadalus a lalagyan iti inumen a danum: kurang-kurangna 4 litro (1 galon) iti tunggal tao iti tunggal aldaw. Kitaem ti danum ken taraon.
• Ikabil ti refrigerator ken freezer iti kalamiisan a setting, ket pagyeloen dagiti botelya ti danum.
• Ibaga iti pamilia no sadinoka ken kaano ti sumaruno a check in mo.

1 nga aldaw sakbay: maudi a sukimat ken umay iti lugar¶

Dagiti rain band ken gust ket kadawyan a dumteng iti daytoy maudi nga aldaw, adayo pay sakbay ti sentro. Tapusem amin a trabaho iti ruar iti nasapa nga oras ti aldaw.

• No agtalinaedka, surotem ti maudi a 24 nga oras a checklist.
• No umaliska ket saan ka pay a pimmanaw, umalis itan, wenno mapanka iti kaasidegan nga nalukat a shelter a maabutmo a natalged.
• Iparada dagiti sasakyan iti nangato a daga, adayo kadagiti kayo ken alambre ti koriente.
• Idulin dagiti offline a mapa ket idulin daytoy a site para iti offline nga usar.
• Ikabil ti sapatos, flashlight, ken telepono iti sibay ti tunggal katre.
• Adda ka iti safe room wenno shelter sakbay a dumteng dagiti napigsa nga angin.

Maudi a 12 nga oras: agtalinaed iti uneg ken ibatim a naipakaammuan¶

Nalpas itan ti trabaho. Ti trabahom ket agtalinaed iti natalged a lugar, ituloy ti dumngeg, ket ibatim a naicharge ti telepono.

• Agtalinaed iti uneg, iti safe room mo, adayo kadagiti tawa ken ridaw.
• Ibatim nga umanda ti battery wenno hand crank a radio para iti nailian a serbisio ti panawen ken lokal nga opisial.
• Agtext imbes nga agtawag. Pababaan ti lawag ti screen ket serraan dagiti app tapno tipirem ti baterya.
• Dika rummuar bayat ti mata. Agsubli ti angin manipud iti sabali a sikigan, dadduma iti uneg ti minuto. Kitaem ti ti mata.
• No sumrek ti danum iti balay, umuli iti ngato, saan nga rummuar. Dika sumrek iti nakulkulong nga attic. Kitaem ti layus.

Ti aramiden inton adda ti bagyo iti ngatuenmo ket adda iti bayat ti bagyo.

Iti daytoy a seksion¶

• Umalis kadi ak para iti bagyo: addang-addang a giya ti desision para iti balaymo ken sambalaymo.
• Kasano ti natalged nga panagibakwit: panagpanaw babaen ti kotse, nga awan kotse, nga addaan disability, nga addaan ayup, ken kadagiti komunidad nga evacuation.
• Ania ti ekspektaren iti evacuation center ti bagyo: panangsapul, ania ti ipanam, ken pagannurotan iti uneg.
• Maudi a 24 nga oras sakbay ti bagyo: oras-oras a checklist para kadagiti agtalinaed iti balay.

Para iti naan-anay a planning a bersion daytoy a countdown nga agrugi iti maysa a lawas sakbay, kitaem ti timeline ti panagsagana para iti bagyo.

Mainaig a giya¶

• Timeline ti panagsagana para iti bagyo
• Watch ken warning nga naipalawag
• Ammuem ti evacuation zonemo
• Isagana ti balaymo
• Bayat ti bagyo