Panagsagaba iti atiddog a pannakaawan ti koriente kalpasan ti hurricane¶

Kalpasan ti hurricane, typhoon, wenno cyclone, mabalin a mapaaw ti koriente iti sumagmamano nga aldaw wenno lawas. Daytoy a panid ket plano para iti panagsagaba iti atiddog a pannakaawan ti koriente kalpasan ti hurricane: ania ti aramiden iti umuna nga aldaw, kasano ti panagtaripato iti pamilyam iti tunggal aldaw, ken kaano nga umay ti tiempo a pumanaw.

No tallo laeng ti aramidem¶

1. Dika pulos agusar iti generator, grill, camp stove, wenno makina ti sasakyan iti uneg ti balay, iti garahe, wenno asideg ti tawa wenno ridaw.
2. Mangaramid iti kada-aldaw a rutina para iti danum, taraon, panagcharge ti telepono, ken panagpalamiis, ket surotem dayta.
3. Pumanaw a mapan iti lugar nga addaan koriente sakbay nga adda agsakit, nangnangruna no adda agsurot iti medikal a kasangkapan wenno nangato ti peligrona iti pudot.

Ipagarupmo a nabayagen ngem ti kayatmo¶

Ti utility ket agisubli iti koriente babaen ti urnos. Dagiti ospital, planta ti danum ken kanal, ken serbisio ti emergency ti kadawyan nga umuna, kalpasanna dagiti pangunahan a linia a mangserbi iti adu a balay, kalpasanna dagiti bassit a kalsada ken agmaymaysa a balay. Mabalin a maysa a kaarrubam ket addaan koriente iti sumagmamano nga aldaw sakbay kenka.

Kadagiti isla, kadagiti away, ken iti sadinoman a natumba dagiti poste ken torre iti nalawa a lugar, mabalin a lawas ti panagaramid. Surotem ti utility ken lokal nga opisial para kadagiti estimate, ket agsagana a kas la no nabayag ngem iti umuna nga estimate ti pannakaawan ti koriente.

Ti umuna nga aldaw nga awan ti koriente¶

• Isuratmo ti oras a napaaw ti koriente. Ibagana kenka kalpasanna no ania a taraon ti natalged.
• Ipadamagmo ti pannakaawan ti koriente iti utility mo babaen ti text, app, website, wenno telepono. Dika ipagarup a naipadamag ti sabsabali.
• Pinatayem wenno ikkatem ti plug dagiti kasangkapan ken electronics, ket mangibatim iti maysa a lampara a nakasindi tapno ammuem no agsubli ti koriente.
• Ipatalinaedmo a nakasara ti refrigerator ken freezer.
• Bilangem ti danum, taraon, agas, gasolina, kuarta, ken battery mo, ket isuratmo dagiti numero.
• Kumustaem dagiti kaarrubam, nangnangruna dagiti nataengan ken dagiti agusar iti medikal a kasangkapan.
• Ammuem no sadino ti pangipaayan dagiti opisial iti danum, yelo, ken taraon, ken no sadino ti nakalukat a cooling wenno charging center.

No nalayus ti balaymo, ibatim a nakapatay ti main breaker ket dika agusar iti aniaman nga outlet wenno kasangkapan a nabasa agingga a nasukimat ti electrician.

Kada-aldaw a rutina a mangasayaat¶

Ti rutina ket mangpaginggan iti battery, gasolina, ken pigsa, ken makatulong a marikna dagiti ubbing a natalged. Ibagay dagiti oras iti bukodmo a pudot ken lawag ti aldaw.

Pasindiem dagiti telepono iti dua a naituding nga oras tunggal aldaw tapno mabasa dagiti mensahe, ket pagtutunosan dagita nga oras ti pamilya.

Danum¶

Mabalin a mapaaw ti danum no mapaaw ti koriente dagiti pump, uray awan ti dadael dagiti tubo. Kadagiti nangato a building, kadawyan nga umuna a mapaaw ti danum dagiti ngato a palapag.

• Agplano iti kabassitan a 4 a liter (1 gallon) tunggal tao tunggal aldaw para iti panag-inom ken kasapulan a kinalinis. Iti nakapudot a panawen, ken para kadagiti ubbing, agpasuso a nanang, ken agsakit, mabalin a masapul ti doble.
• Usarem umuna ti nakaboteng wenno naidulin a danum a pang-inum.
• Surotem ti aniaman a boil water notice manipud iti water utility mo. Kitaem ti kinatalged ti taraon ken danum.
• Usarem ti danum a nabugas tapno maflush dagiti kasilyas, no agtrabaho ti kanal.
• Ipatalinaedmo a natakopan ti danum a mainom, iti nalinis a lagayan, adayo iti init.

Ti tangke ti water heater mo ket addaan nalinis a danum no saan a nalayus. Pinatayem umuna ti koriente wenno gas, palamiisem, kalpasanna ibukbokmo ti danum manipud iti valve iti baba.

Taraon ken panagluto¶

Ti umuna a dua nga aldaw¶

Ti nakasara a refrigerator ket mangpatalinaed a nalamiis ti taraon iti agarup 4 nga oras. Ti napno a freezer ket agtalinaed a nagiyelo iti agarup 48 nga oras, ken ti kagudua a napno a freezer iti agarup 24 nga oras no ipatalinaedmo a nakasara ti ridaw.

• Kanem umuna ti naidulin a taraon iti refrigerator a napardas a madadael, iti uneg dagita a 4 nga oras.
• Iyalisem ti gatas, karne, ken agas iti cooler nga addaan yelo no makagatang ka iti yelo.
• Kanem ti taraon iti freezer kalpasanna, bayat a malulusaw, ket lutuem a naan-anay.
• Ibellengmo ti aniaman a taraon a napardas a madadael nga nangatngato ngem 4°C (40°F) iti 2 nga oras wenno ad-adu.

No agduduadua ka, ibelleng. Ti naan-anay a pagannurotan ket adda iti kinatalged ti taraon ken danum kalpasan ti hurricane.

Kalpasanna¶

Sumukatka kadagiti taraon a saan a masapul ti refrigerator: nakalata a bukbukel, ikan, ken karne, bagas, tinapay, crackers, peanut butter, namaga a prutas, ken gatas a saan a madadael. Ti bagas, lentils, ken nalag-an a pansit ket napartak a maluto ken mangtipid iti gasolina.

Panangpatalinaed a nalamiis ti cooler¶

• Ikabilmo ti cooler iti anniniwan ket ukopam iti ules.
• Lukatam iti sangkabassit a daras laeng, ket ammuem no ania ti kayatmo sakbay nga lukatam.
• Ipatalinaedmo ti naata a karne kadagiti nakasara a bag iti baba, adayo iti taraon a nakasagana a kanen.
• Usarem ti food thermometer. Rumbeng nga agtalinaed ti taraon iti 4°C (40°F) wenno nalamiis pay.

Lawag¶

• Usarem dagiti flashlight, headlamp, ken battery lantern. Mangibatim iti maysa iti asideg ti tunggal katre.
• Usarem dagiti glow stick kas silaw iti rabii para kadagiti ubbing.
• Charge-an dagiti solar a lawag ti minuyongan iti init ket iserrekmo iti rabii.
• Ipatalinaedmo dagiti sobra a battery iti maysa a lugar nga ammo ti amin.

Ti kandila ket mangaramid iti uram ti balay kalpasan dagiti bagyo, ket mabalin a nabayag nga umay dagiti bombero. No masapul nga agusar, ikabilmo iti natibker a pagsaadan, adayo iti aniaman a mapuoran, ket pinatayem sakbay a pumanaw iti siled wenno agturog. Dika pulos puoran ti kerosene wenno gasolina a lantern a naaramid para iti ruar iti uneg ti balay.

Telepono ken panagcharge¶

• Pasindiem ti low power mode, bassitem ti silaw ti screen, ket serraam dagiti app a saan nga usaren.
• Pinatayem ti Wi-Fi, Bluetooth, ken location no saan a masapul.
• Agtext imbes nga agtawag. Ti text ket bassit ti usaren a battery ken mas kanayon a makadanon.
• Charge-an dagiti power bank iti tunggal addaan koriente, iti charging center, iti generator ti kaarrubam, wenno babaen ti solar charger.
• Agcharge manipud iti sasakyan laeng no nakaparada iti ruar iti nalawa nga angin, dika pulos iti garahe, uray nakalukat ti ridaw.
• Mangiduldulin iti radio a battery wenno hand crank ti usarna para kadagiti damag ken opisial nga update.

No nadadael dagiti telepono ken internet, ti lokal nga radio ket kadawyan a mismo laeng a gubuayan ti opisial nga impormasion. Kitaem ti suplay a koriente ken lawag.

Medikal a kasangkapan ken agas¶

Dagiti tattao a agpannuray iti koriente para iti salun-atda ket addaan ti kangatuan a peligro iti atiddog a pannakaawan ti koriente. Agaramidka nasapa, bayat nga addaan pay laeng pagpilian.

• Ammuem no kasano a kabayag ti tunggal backup battery para iti oxygen, CPAP, nebulizer, suction machine, ken powered wheelchair.
• Kontaktem ti doktor, clinic, dialysis center, wenno nangted iti kasangkapan iti umuna nga aldaw.
• Damagem iti utility mo no mangtaginayon iti listaan dagiti kustomer nga addaan medikal a masapul, ket agpalista no addaan.
• Mapan iti ospital, shelter, wenno lugar nga addaan koriente sakbay a maawanan ti backup power.

Kaaduan a vial ken cartridge ti insulin ket mabalin nga agtalinaed nga awan ti refrigerator iti agingga 28 nga aldaw iti 15 agingga 30°C (59 agingga 86°F). Ipagadayom iti init ken saan nga agsagid a direkta iti yelo, ket sukatam ti insulin a nagiyelo wenno nakapudot unay. No napaaw ti koriente iti nasursurok maysa nga aldaw ken ibaga ti label ti agas nga ipatalinaed a nalamiis, damagem ti parmasista ket sukatam a dagus kas kabaelam.

Kitaem ti panagplano para kadagiti nataengan ken medikal a masapul ken first aid kit ken agas.

Pudot¶

Nga awan ti bentilador wenno air conditioning, napardas a pumudot dagiti balay, ket ti sakit gapu iti pudot ket mabalin a dumakkel iti sumagmamano nga aldaw. Dagiti nataengan, maladaga, masikog, ken siasinoman nga addaan atiddog a sakit ket addaan ti kangatuan a peligro.

• Serraam dagiti kurtina ken shutter iti tawa a sinisinag ti init iti aldaw, ket lukatam dagiti tawa iti rabii no nalamiis iti ruar ken natalged.
• Basaem ti kudil ken badum iti danum ket baybay-am a mamaga iti bagim.
• Uminom iti danum iti intero nga aldaw, sakbay a mawaw.
• Ibatim dagiti kapudotan nga oras iti kalamiisan a siled wenno iti cooling center.

Ammuem dagiti pagilasinan ti heat stroke: lidem ti panunot, napudot a kudil, pannakatalimudaw. Emergency dayta. Basaem ti kinatalged iti pudot kalpasan ti hurricane para iti aramiden.

Generator ken battery power¶

Ti generator wenno battery power station ket mabalin a mangpatalinaed a nagtrabaho ti refrigerator, bentilador, ken lawag. Ti battery power station wenno solar panel ket awan ti aramidenna nga asuk, isu a mabalin a usaren iti uneg.

• Usarem laeng ti generator iti ruar, iti kabassitan a 6 a metro (20 a piye) manipud kadagiti tawa, ridaw, ken abut ti angin, ket ipaturong ti exhaust a madayo kadagiti balay.
• Isaksak dagiti kasangkapan iti generator babaen ti nadagsen nga outdoor extension cord. Dika pulos isaksak ti generator iti outlet ti diding.
• Paganayem iti sumagmamano nga oras laeng tunggal pannakausar tapno mapalamiis ti refrigerator, macharge dagiti battery, ken agtrabaho ti bentilador, a mangtipid iti gasolina.
• Pinatayem ket palamiisem sakbay ti panagpuno ti gasolina.

Mabalin a kurang ti gasolina iti sumagmamano nga lawas. Idulinmo ti gasolina kadagiti naaprobaran a lagayan, adayo iti pagnaedan, ket mangiduldulin laeng iti kabaelam a natalged a taginayon. Ti naan-anay a pagannurotan ket adda iti kinatalged ti generator ken carbon monoxide.

Kasilyas ken kinalinis¶

No nakapatay ti danum ngem agtrabaho ti kanal, ibukbokmo ti maysa a timba a danum iti kasilyas tapno maflush. No agbalik dagiti kanal wenno ibaga dagiti opisial a dika agflush, usarem ti timba a kasilyas a nakalinya iti natibker a bag ket ukopam ti dumi iti namaga a banag kalpasan ti tunggal usar. Dagiti addang ket adda iti ti umuna a 72 nga oras kalpasan ti hurricane.

Bugasam ti ima babaen ti sabon ken natalged a danum sakbay ti panagkaan ken kalpasan ti panag-CR. Ti hand sanitizer nga addaan 60 porsiento nga alcohol wenno ad-adu ket mabalin no basbassit ti danum.

Kuarta ken gasolina¶

Mabalin a saan nga agtrabaho dagiti card reader ken cash machine. Mangiduldulin iti sumagmamano a kuarta iti bassit a denominasion no mabalin, ket ipatalinaedmo a kagudua a napno ti gasolina ti sasakyan kalpasan ti panaglukat manen dagiti pagpunuan ti gasolina. Mabalin nga atiddog ti pila kadagiti pagpunuan ti gasolina, isu nga umayka nasapa iti aldaw, ket dika pulos agbagkat iti lata ti gasolina iti uneg ti nakasara a sasakyan.

Kinatalged iti aglawlaw ti balay¶

• Mangiduldulin iti fire extinguisher iti lugar a maabutmo.
• Dika pulos usaren ti gas oven wenno stovetop a pangpapudot iti siled.
• Ipagadayom dagiti gasolina, pagsindi, ken lighter kadagiti ubbing.
• Ikabil ti carbon monoxide detector a battery ti usarna iti asideg dagiti pagturogan.

No agsubli ti koriente¶

• Urayem ti sumagmamano a minuto kalpasan a sumindi manen ti lampara a binatim a nakasindi.
• Isaksak ken pasindiem dagiti kasangkapan maysa-maysa.
• No nalayus ti balaymo, ipasukimatmo iti electrician sakbay ti panagpasindi ti main breaker.
• Kitaem ti taraon iti freezer. Ti taraon nga addaan pay laeng kristal ti yelo wenno 4°C (40°F) wenno nalamiis pay ket mabalin nga isubli iti freezer wenno lutuen.
• Isublim ti oras ti orasan, alarma, ken medikal a kasangkapan.

No agkedkedlep dagiti lawag, agkidlap ti outlet, wenno adda maangotmo a mapupuoran, pinatayem ti main breaker ket tawagam ti electrician.

Kaano ti pumanaw¶

Saan a masapul nga urayem ti atiddog a pannakaawan ti koriente iti balay. Mapanka iti shelter, cooling center, wenno kadagiti kapamilya wenno gagayyem iti ruar ti lugar nga awan ti koriente no:

• Nakapudot unay ti balaymo tapno natalged nga agturog wenno aginana.
• Adda masapulna ti koriente para iti oxygen, dialysis, wenno sabali a medikal a panangaywan.
• Nakapatay wenno saan a natalged ti danum mo ket awan ti makaalaam ti ad-adu.
• Maawanan ka iti taraon, agas, wenno gasolina.
• Nadadael ti balay, wenno dimo mapatalinaed a namaga.
• Saan a nasayaat ti riknam ket dika makainana.

Pumanaw iti aldaw, iyawatmo dagiti agas, dokumento, charger, ken danum, ket ibagam iti maysa no sadinoka mapan. Biruken dagiti nakalukat a shelter babaen ti lokal nga opisina para iti emergency, lokal nga radio, wenno ti lokal a panid mo. Iti United States, mabalin metlaeng nga tawagan ti 211.

Mainaig a gabay¶

• Kinatalged iti pudot kalpasan ti hurricane
• Kinatalged ti generator ken carbon monoxide
• Kinatalged ti taraon ken danum kalpasan ti hurricane
• Koriente, lawag, ken panagcharge ti telepono
• Panagplano ti hurricane para kadagiti nataengan ken medikal a masapul