ဟာရီကိန်းအပြီး ပထမဦးဆုံး လုပ်ရမည့်အရာ¶

လေတိတ်သွားသော်လည်း ဟာရီကိန်း၊ တိုင်ဖွန်း သို့မဟုတ် ဆိုင်ကလုန်းအပြီး နာရီများနှင့် ရက်များအတွင်း ဒဏ်ရာရခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်း များစွာ ဖြစ်ပွားပါသည်။ ဤစာမျက်နှာသည် ဟာရီကိန်းအပြီး ယခုပင် လုပ်ရမည့်အရာကို ပြောပြပြီး ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအဆင့်တိုင်းအတွက် သင့်လျော်သောလမ်းညွှန်သို့ ညွှန်ပေးပါသည်။

ယခုပင် ဤအရာများ လုပ်ပါ¶

1. အာဏာပိုင်များက အန္တရာယ်ကင်းပြီဟု ကြေညာသည်အထိ ရှိရာတွင်နေပါ။ တိတ်ဆိတ်သောကောင်းကင်သည် မုန်တိုင်းမျက်လုံး ဖြစ်နိုင်ပြီး မြစ်များသည် ရက်များစွာ ဆက်မြင့်တက်နိုင်ပါသည်။
2. လူတိုင်းကို ဒဏ်ရာရှိမရှိ စစ်ပါ။ ပြင်းထန်သောဒဏ်ရာများအတွက် သင့်ဒေသ အရေးပေါ်နံပါတ်ကို ခေါ်ပါ (အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ကနေဒါတွင် 911)။ ကြာကြာစောင့်ရမည်ဟု မျှော်လင့်ပါ။
3. ပြတ်ကျနေသော လျှပ်စစ်ကြိုးများနှင့် ရေလွှမ်းမိုးရေကို ဝေးဝေးနေပါ။ ကြိုးတိုင်းကို မီးအားပါသည်ဟု သဘောထားပါ၊ ရေထဲကို လမ်းမလျှောက်ပါနှင့်၊ မမောင်းပါနှင့်။
4. ဂက်စ်နံ့ရလျှင် ထွက်ပါ။ အဆောက်အအုံမှ ထွက်ခွာပြီး လုံခြုံသောအကွာအဝေးမှ ဂက်စ်ကုမ္ပဏီ သို့မဟုတ် သင့်အရေးပေါ်နံပါတ်ကို ခေါ်ပါ။
5. မီးစက်၊ ဂရစ်၊ ကမ်ပ်မီးဖို သို့မဟုတ် ကားအင်ဂျင်ကို အိမ်ထဲတွင်၊ ကားဂိုဒေါင်ထဲတွင် သို့မဟုတ် ပြတင်းပေါက်အနီးတွင် ဘယ်တော့မှ မလည်ပတ်ပါနှင့်။ ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်သည် မိနစ်ပိုင်းအတွင်း အသက်သေစေနိုင်ပါသည်။
6. လုံခြုံသောရေကိုသာ သောက်ပါ။ အာဏာပိုင်များက လုံခြုံသည်ဟု ပြောသည်အထိ ဗူးထည့်ရေသုံးပါ သို့မဟုတ် ရေပိုက်ရေကို 1 မိနစ်ဆူအောင်ပြုတ်ပါ (မီတာ 1,000 ခန့် အထက် (ပေ 3,300) တွင် 3 မိနစ်)။
7. ဒေသပြင်ပရှိ ဆက်သွယ်ရမည့်သူထံ စာတိုတစ်စောင် ပို့ပြီး သင်လုံခြုံကြောင်း ပြောပါ၊ ထို့နောက် ဖုန်းဘက်ထရီကို သက်သာအောင်သုံးပါ။

သင်ယခု ဘယ်မှာရှိသနည်း¶

မုန်တိုင်းကို အိမ်တွင်ကျော်ဖြတ်ပြီးနောက်¶

ဟာရီကိန်းအပြီး ပထမ 72 နာရီ ဖြင့် စတင်ပါ။ ၎င်းသည် နေ့အလိုက် အစီအစဉ်ပေးထားပါသည်၊ လုံခြုံရေးစစ်ဆေးမှု၊ ဒဏ်ရာများ၊ မိသားစုနှင့် ဆက်သွယ်ခြင်း၊ ပျက်စီးမှုမှတ်တမ်းတင်ခြင်း၊ ရေနှင့် အစားအစာ၊ အိမ်သာနှင့် အနားယူခြင်း။

စခန်း၊ ဟိုတယ် သို့မဟုတ် မိသားစုနှင့်အတူ¶

အာဏာပိုင်များက သင့်ဒေသကို ဖွင့်ပေးသည်အထိ နေပါ။ ဖွင့်ပေးသောအခါ မထွက်ခွာမီ ဟာရီကိန်းအပြီး အိမ်ပြန်ရောက်ခြင်း ကို ဖတ်ပါ။ နေထိုင်ကြောင်းသက်သေ၊ ယူသွားရမည့်အရာနှင့် မဝင်မီ အိမ်ကို စစ်ဆေးပုံတို့ ပါဝင်ပါသည်။

အိမ်ပြင်ပ ဧည့်သည်အဖြစ်¶

ဟိုတယ်ဝန်ထမ်းများနှင့် ဒေသအာဏာပိုင်များကို လိုက်နာပါ၊ သင်ရှိရာနေရာကို မိသားစုနှင့် သင့်သံရုံး သို့မဟုတ် ကောင်စစ်ဝန်ရုံးသို့ ပြောပါ။ ဧည့်သည်များနှင့် ခရီးသွားများ ကို ကြည့်ပါ။

ပထမနာရီများ¶

လူကို အရင်ဂရုစိုက်ပြီး ထို့နောက် အဆောက်အအုံကို ဂရုစိုက်ပါ။

• သင့်အိမ်ရှိ လူတိုင်းကို စစ်ပြီး အနီးအနားအိမ်နီးချင်းများ၊ အထူးသဖြင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ မသန်စွမ်းသူများ၊ ကလေးငယ်ရှိသောမိသားစုများနှင့် တစ်ယောက်တည်းနေသူများကို စစ်ပါ။
• တစ်စုံတစ်ဦး ပိတ်မိနေလျှင် လေးလံသောအမှိုက်များကို ရွှေ့ရန်မကြိုးစားဘဲ သင့်အရေးပေါ်နံပါတ်ကို ခေါ်ပါ။
• နံရံ၊ မျက်နှာကြက်နှင့် ခေါင်မိုးတွင် ပျက်စီးမှုရှိမရှိ ကြည့်ပါ။ အဆောက်အအုံ မလုံခြုံဘဲ လုံခြုံစွာထွက်နိုင်လျှင် ထွက်ပါ။
• ရေသည် ပလပ်ပေါက်များ သို့မဟုတ် ဘုတ်ဒ်သို့ ရောက်ခဲ့လျှင် ပင်မမီးကို ပိတ်ပါ၊ သို့သော် ခြောက်သွေ့သောနေရာတွင်ရပ်ပြီး ခလုတ်ကို ရောက်နိုင်မှသာ ပိတ်ပါ။ မဟုတ်လျှင် ဝေးဝေးနေပြီး လျှပ်စစ်ပညာရှင်ကို ခေါ်ပါ။
• မီးပြတ်သွားသည့်အချိန်ကို ရေးမှတ်ပါ၊ နောက်ပိုင်း ဘယ်အစားအစာ လုံခြုံသည်ကို သိရန်ဖြစ်ပါသည်။

ပထမရက်များ¶

• ပထမ 72 နာရီ၊ နေ့အလိုက်။ ပထမနေ့၊ ဒုတိယနေ့နှင့် တတိယနေ့တွင် လုပ်ရမည့်အရာကို အစဉ်လိုက်။
• အစားအစာနှင့် ရေလုံခြုံရေး။ မီးမရှိဘဲ အစားအစာ ဘယ်လောက်ခံသည်၊ ရေလွှမ်းပြီးနောက် ဘာလွှင့်ပစ်ရမည်နှင့် ရေကို ဘယ်လိုဆူအောင်ပြုတ်၊ ပိုးသတ်ရမည်။
• မီးစက်နှင့် ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ် လုံခြုံရေး။ မီးစက်ကို ဘယ်မှာထားရမည်၊ ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်အဆိပ်သင့်လက္ခဏာများနှင့် လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများကို လုံခြုံစွာ ချိတ်ဆက်ပုံ။
• မီးကြာရှည်ပြတ်တောက်မှုကို ကျော်လွှားခြင်း။ မီးမရှိဘဲ ရက်များ သို့မဟုတ် ရက်သတ္တပတ်များအတွက် နေ့စဉ်လုပ်ငန်းစဉ်၊ ရေ၊ အစားအစာ၊ ချက်ပြုတ်ခြင်း၊ အလင်း၊ ဖုန်းများ၊ ဆေးဝါးကိရိယာများနှင့် ထွက်ခွာရမည့်အချိန်။
• မီးမရှိသောအခါ အပူဒဏ်လုံခြုံရေး။ အပူကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းနှင့် အပူလျှပ်ခြင်းလက္ခဏာများ၊ တစ်ဦးဦးကို မြန်မြန်အေးအောင်လုပ်ပုံနှင့် ကလေးငယ်၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများကို လုံခြုံစေပုံ။

ပြုပြင်ခြင်းနှင့် သန့်ရှင်းရေး¶

• အိမ်ပြန်ရောက်ခြင်း။ ဘယ်အချိန်ပြန်ရမည်၊ ဘာယူသွားရမည်နှင့် မဝင်မီ အဆောက်အအုံကို ဘယ်လိုစစ်ဆေးရမည်။
• သစ်ပင်များနှင့် အရေးပေါ်ခေါင်မိုးဖျင်ပိတ်။ လဲကျသောသစ်ပင်များ၊ ဓားလွှကို လုံခြုံစွာသုံးပုံနှင့် ပျက်စီးသောခေါင်မိုးကို ဖုံးပုံ။
• သန့်ရှင်းရေးနှင့် မှို။ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းများ၊ အမှိုက်ခွဲခြင်းနှင့် မှိုမပေါက်မီ အိမ်ကို ခြောက်သွေ့စေပုံ။

ကျန်းမာနေစေရန်¶

• ဟာရီကိန်းအပြီး ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်များ။ ရေလွှမ်းမိုးသောရေ၊ ဒဏ်ရာများ၊ ရောဂါပိုးဝင်ခြင်း၊ ရေလွှမ်းမိုးမှုနောက်လိုက်ရောဂါများနှင့် ခြင်များ။
• မီးမရှိသောအခါ အပူဒဏ်လုံခြုံရေး။ ပန်ကာနှင့် လေအေးပေးစက် ရပ်သွားသောအခါ အပူသည် ပြင်းထန်သောအန္တရာယ်ဖြစ်ပါသည်။
• ဟာရီကိန်းအပြီး ကျော်လွှားခြင်း။ စိတ်ဖိစီးမှု၊ အိပ်စက်ခြင်း၊ ဝမ်းနည်းကြေကွဲမှုနှင့် ကာလရှည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကို ကလေးများ ဖြတ်သန်းနိုင်ရန် ကူညီခြင်း။

ငွေကြေး၊ တောင်းဆိုမှုနှင့် အကူအညီ¶

• အာမခံတောင်းဆိုမှုနှင့် ဘေးအန္တရာယ်အကူအညီ။ ဘာကို ဓာတ်ပုံရိုက်ရမည်၊ တောင်းဆိုမှုကို ဘယ်လိုတင်ရမည်နှင့် အစိုးရအကူအညီကို ဘယ်လိုလျှောက်ရမည်။
• လိမ်လည်မှုရှောင်ကြဉ်ခြင်း။ အတုကန်ထရိုက်တာများ၊ အတုအာဏာပိုင်များနှင့် ဈေးကြီးတင်ခြင်းကို ဘယ်လိုသိရှိမည်။
• ရပ်ရွာအသိုင်းအဝိုင်းကို ကူညီခြင်း။ အိမ်နီးချင်းများကို ဘယ်လိုထောက်ပံ့မည်၊ လှူဒါန်းမည်နှင့် လုံခြုံစွာ စေတနာ့ဝန်ထမ်းလုပ်မည်။

မသန့်ရှင်းမီ ပျက်စီးမှုကို မှတ်တမ်းတင်ပါ¶

အာမခံကုမ္ပဏီများနှင့် အကူအညီပေးသည့်အဖွဲ့များသည် ပျက်စီးမှုကို မူလအတိုင်း မြင်လိုကြပါသည်။ ဘာမှမရွှေ့မီ အခန်းတိုင်း၊ အပြင်ဘက်၊ ခေါင်မိုးနှင့် ယာဉ်များကို ဓာတ်ပုံနှင့် ဗီဒီယိုရိုက်ပါ။ ထို့နောက် ခေါင်မိုးအပေါက်ကို ဖုံးခြင်းကဲ့သို့ ထပ်မံပျက်စီးမှုကို တားဆီးသော ပြုပြင်မှုအသေးစားများလုပ်ပြီး ပြေစာအားလုံးကို သိမ်းထားပါ။

လမ်းများပေါ်မှ ဝေးဝေးနေပါ¶

ထပ်တိုးကားတိုင်းသည် ဖြတ်သွားရန်လိုအပ်သော လူနာတင်ကားများ၊ ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များနှင့် အသုံးဝင်လုပ်ငန်းအဖွဲ့များကို နှေးကွေးစေပါသည်။ လမ်းများသည် ကောင်းနေသလို ထင်ရသော်လည်း အောက်တွင်ပျက်စီးနေနိုင်ပြီး မီးပွိုင့်များ မှောင်နေပါလိမ့်မည်။ မောင်းရလျှင် ဖြည်းဖြည်းမောင်းပါ၊ မှောင်နေသောလမ်းဆုံများကို ဘက်လေးဘက်ရပ်လမ်းဆုံအဖြစ် သဘောထားပါ၊ လမ်းပေါ်တွင် ရေတွေ့လျှင် ပြန်လှည့်ပါ။ အကြောင်းရင်းကို ရေလွှမ်းမိုးမှု တွင် ဖတ်ပါ။

သင့်ဖုန်းကို ဂရုစိုက်ပါ¶

သင့်ဖုန်းသည် ရက်များစွာ သတင်းနှင့် အကူအညီအတွက် တစ်ခုတည်းသော ဆက်သွယ်ရေး ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

• ပါဝါနည်းမုဒ်ကို ဖွင့်ပြီး ဖန်သားပြင်အလင်းကို လျှော့ပါ။
• ဖုန်းမခေါ်ဘဲ စာတိုပို့ပါ။ စာတိုသည် ဘက်ထရီနည်းနည်းသာသုံးပြီး အလုပ်များသောကွန်ရက်များတွင် ပိုမကြာခဏ ရောက်ပါသည်။
• ပါဝါဘဏ်ဖြင့် အားသွင်းပါ၊ သို့မဟုတ် ကားဂိုဒေါင်ထဲမဟုတ်ဘဲ အပြင်ဟင်းလင်းပြင်တွင် ရပ်ထားသောကားမှ အားသွင်းပါ။
• တရားဝင်သတင်းအတွက် ဘက်ထရီသို့မဟုတ် လက်ကိုင်လည်ရေဒီယို သုံးပါ။
• ဖုန်းဖွင့်ပြီး မိသားစုနှင့် ဆက်သွယ်မည့် သတ်မှတ်အချိန်များကို သဘောတူထားပါ။

ကိရိယာများ ဆက်လက်အလုပ်လုပ်စေရန် နောက်ထပ်နည်းလမ်းများအတွက် မီးနှင့် အလင်းပစ္စည်းများ ကို ကြည့်ပါ။

ဒေသအကူအညီကို ရှာပါ¶

အရေးပေါ်နံပါတ်များ၊ ဘေးအန္တရာယ်အဖွဲ့အစည်းများ၊ ရေနှင့် အစားအစာ ဖြန့်ဝေရာနေရာများနှင့် စခန်းများသည် နိုင်ငံနှင့် မြို့အလိုက် ကွဲပြားပါသည်။ နိုင်ငံအများစုတွင် သင့်နိုင်ငံတော်အဆင့် ဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲရေး အဖွဲ့အစည်းက ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကို ဦးဆောင်ပါသည်၊ ဥပမာ အမေရိကန်တွင် FEMA၊ ဂျမေကာတွင် ODPEM၊ ဖိလစ်ပိုင်တွင် NDRRMC နှင့် အိန္ဒိယတွင် National Disaster Management Authority။ သင်ရှိရာနေရာ၏ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် နံပါတ်များကို သင့် ဒေသစာမျက်နှာ တွင် ရှာပါ။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ဒေသတွင်းဝန်ဆောင်မှုများအတွက် 211 ကိုလည်း ခေါ်နိုင်ပါသည်။

ဆက်စပ်လမ်းညွှန်များ¶

• မုန်တိုင်းကာလအတွင်း
• မုန်တိုင်းမျက်လုံး
• မိသားစုအရေးပေါ်အစီအစဉ်
• မီးနှင့် အလင်းပစ္စည်းများ
• ပရင့်ထုတ်နိုင်သော စစ်ဆေးစာရင်းများ