Gid siklòn: Aruba¶
Crisis Management Office (CMO, biwo jesyon kriz), ki fè pati Ministry of General Affairs (ministè zafè jeneral), prepare Arouba pou dezas, li ede Minis Zafè Jeneral la dapre Calamity Ordinance (lwa sou kalamite), epi li responsab kominikasyon pandan kriz ak dezas. Departamento Meteorologico Aruba (DMA, sèvis meteyo Arouba) se ajans gouvènman ofisyèl ki bay bilten move tan grav pou Arouba. Siklòn ra konsa nan sid, men DMA di zile a te deja frape fò nan tan pase, epi li avèti sou gwo vag ak inondasyon sou kòt la, van ki ka detwi, ak gwo lapli ki inonde zile a. Sezon siklòn nan dire soti 1ye jen rive 30 novanm.
Verifye 3 oktòb 2026
Nou te verifye chak nimewo telefòn ak adrès entènèt sou paj sa a ak sous ofisyèl nan dat sa a. Enfòmasyon yo ka chanje, sitou pandan yon tanpèt. Toujou swiv enstriksyon Crisis Management Office (CMO, biwo jesyon kriz). Nan yon ijans kote lavi moun an danje, rele 911. Pou lapolis, ou ka rele 100 tou.
Sa pou w konnen nan Aruba¶
- DMA (sèvis meteyo Arouba) di siklòn grav te frape zile ABC yo (Arouba, Bonè ak Kiraso) an 1605, 1784 ak 1877, epi siklòn Hazel (1954) ak Ivan (2004) te afekte Arouba mwens grav. Prepare chak sezon.
- DMA (sèvis meteyo Arouba) di si gen monte dlo lanmè nan Arouba, li gen plis chans pou rive sou kòt nò a.
- Depi mas 2025, yon Early Warning System (sistèm alèt bonè) ak sirèn toutotou zile a bay premye siyal la bay moun ki nan zòn danje.
Nimewo ijans ak enfòmasyon¶
| Sèvis | Nimewo | Nòt |
|---|---|---|
| Ijans | 911 | Ponpye, anbilans ak ijans. Rele sèlman lè lavi oswa byen yon moun an danje. |
| Lapolis (Central di Polis) | 100 | Nimewo santral Korps Politie Aruba (lapolis Arouba). |
Alèt ak enfòmasyon ofisyèl¶
- Avi meteyo DMA: Avi meteyo Departamento Meteorologico Aruba (sèvis meteyo Arouba) kounye a. Avi siklòn ak kominike pou laprès yo nan menm meni Forecast and Advisories la. Sit entènèt.
- Eksplikasyon siveyans ak avètisman DMA: Men jan DMA (sèvis meteyo Arouba) di l: yon Hurricane Watch (veye siklòn) vle di yo ka atann kondisyon siklòn sou zile a nan 48 èdtan. Yon Hurricane Warning (avètisman siklòn) vle di kondisyon siklòn yo prèt pou rive nan 36 èdtan oswa mwens, ak van ki depase 74 mil a lè, ak dlo ki wo epi danjere sou bò lanmè a. Sit entènèt.
Resous nasyonal¶
- Crisis Management Office (biwo jesyon kriz, BRB): Paj gouvènman an sou biwo nasyonal jesyon kriz la ak travay li. Sit entènèt.
- Hurricane Information Booklet (ti liv enfòmasyon sou siklòn, DMA): Ti liv DMA a (PDF) sou danje siklòn, yon plan aksyon fanmi, ak sa pou fè pandan yon veye ak yon avètisman. Yon vèsyon an papiamento, Temporada di Horcan, disponib tou sou paj Cyclone Advisories DMA a. Sit entènèt.
Pou ajans eta nan tout peyi a, gade paj sous ofisyèl yo.
Sant evakyasyon¶
Yo louvri sèlman lè yo anonse sa
Sant evakyasyon yo louvri sèlman lè otorite yo anonse sa, epi se pa tout sant ki louvri pou chak tanpèt. Tcheke lis ofisyèl sant ki louvri yo anvan ou kite lakay ou. Pote pwòp dra, manje, dlo ak medikaman ou.
Nou pa jwenn okenn lis abri siklòn piblik ofisyèl pou Arouba. DMA (sèvis meteyo) di pi bon kote pou pase yon siklòn se lakay ou, sòf si kay la sou tè ki ba bò lanmè, li inonde lè lapli tonbe, li sou tè ki ba toupre yon ti rivyè, yon kabann rivyè oswa yon baraj, li pa bati solid, oswa se yon kay mobil. Nan ka sa yo, planifye kounye a pou rete kay fanmi oswa zanmi nan yon kay ki pi an sekirite. Prepare yon ti chanm solid ki pa gen fenèt oswa ki gen kèk fenèt sèlman kòm chanm abri. Si otorite yo di ou kite kay ou, anvan oswa pandan tanpèt la, ale touswit.
Radyo, televizyon ak meteyo¶
Kenbe yon radyo ak pil oswa ak manivèl. Lè kouran ak rezo telefòn tonbe, radyo souvan se sèl fason pou tande enfòmasyon ofisyèl yo.
Previzyon ofisyèl¶
- Departamento Meteorologico Aruba (DMA, depatman meteyo Arouba): Previzyon ofisyèl ak bilten move tan grav pou Arouba. Liy previzyon meteyo. Telefòn: +297-582-6497. Sit entènèt.
- National Hurricane Center: Previzyon siklòn Etazini pou tanpèt ki toupre Arouba. Swiv DMA ak Crisis Management Office (biwo jesyon kriz) pou alèt ofisyèl. Sit entènèt.
Kouran, dlo ak debri¶
- N.V. ELMAR: Sèvis pàn (storingsdienst) pou fil elektrik ki tonbe, limyè lari ak pwoblèm lakay ou. Biwo: +297-523-7100. Telefòn: +297-523-7147. Sit entènèt.
- W.E.B. Aruba (dlo): Liy ijans ak sèvis kliyan. Pou rapòte yon fwit nan tiyo dlo, rele +297-525-4300, louvri 24 èdtan. Telefòn: +297-280-4600. Sit entènèt.
Lòt gid ki gen rapò¶
- Èske m dwe evakye?
- Sa pou w tann nan yon abri
- Lis pwovizyon pou siklòn
- Apre yon siklòn: premye 24 èdtan yo
- Reklamasyon asirans ak èd pou dezas
Sous¶
Verifye 3 oktòb 2026. Si yon nimewo oswa yon adrès sou paj sa a pa bon, tanpri di nou sa nan Keith@KMyers.me.
- https://www.meteo.aw/files/Download/hurr1.pdf
- https://www.gobierno.aw/en/inauguration-early-warning-system-ews
- https://kpa.aw/contacto/
- https://www.meteo.aw/advisory.php
- https://www.gobierno.aw/en/crisis-management-office-brb-0
- https://www.meteo.aw/hurricane2.php
- https://www.meteo.aw/wxcontact.php
- https://www.nhc.noaa.gov/
- https://www.elmar.aw/
- https://webaruba.com/contact